|

من بیشتر حق دارم

حامد محمدی کنگرانی/ روانپزشک

امروز هرجا می‌روی و هر کسی را که می‌بینی صحبت از افزایش قیمت‌هاست و دلایل اقتصادی و سیاسی بسیاری برای آن ذکر می‌کنند که در تخصص من نیست و قصد ورود به آنها را هم ندارم اما قطعا برای خیلی‌ها پیش آمده که وسیله‌ای خریده باشند که قیمت جدید روی قیمت قبلی حک شده باشد، یعنی کالایی که با قیمت قدیمی تولید یا وارد شده است ولی به علت افزایش قیمت‌ها، با بهای جدید به فروش می‌رسد.گفتم که قصد و دانش ورود به دلایل افزایش قیمت‌ها را ندارم و به هیچ‌وجه هم منکر افزایش قیمت مواد اولیه؛ خدمات، کالاهای تولیدی و وارداتی مانند کاغذ، خودرو، لوازم یدکی، حمل‌ونقل، مواد غذایی مانند پسته ، چای و ... نیستم و بسیاری از آنها را به‌چشم خود دیده‌ام و از نزدیک حس کرده‌ام اما آنچه در گفت‌وگوهای روزمره بسیار می‌شنویم تلاش افراد برای توجیه افزایش قیمت کالاها یا خدماتی است که می‌فروشند و ارایه می‌دهند. به عنوان نمونه راننده تاکسی دلایل افزایش خودسرانه قطعه و دستمزد تعویض آن را چند برابر قبل پرداخته است و به همین دلیل به خود حق می‌دهد که کرایه را افزایش دهد. وقتی پیش همان تعمیرکار می‌روی، او هم گرانی هزار چیز دیگر مانند کرایه تاکسی را دلیلی برای افزایش دستمزدش ذکر می‌کند.یکی از دلایل روانی افزایش قیمت‌ها که خودش معلول نگرانی مردم از شرایط اقتصادی است، ‌شیوع «خود محق‌بینی»، «اغراق»، «توجه گزینشی» و «توجیه» است که هر روزه به کار می‌بریم. مشکلات خودمان را گزینش و در ابعاد آن اغراق می‌کنیم و سپس به خودمان حق می‌دهیم که قیمت کالاها و خدمات خود را افزایش دهیم چون مشکلات من از همه بیشتر است و من محق به انجام این کار هستم ولی وقتی ما با گرانی کالا یا خدمات دیگران روبه‌رو می‌شویم، آنها را متهم به گران‌فروشی و بی‌انصافی می‌کنیم، دلایل او را توجیه می‌دانیم و مشکلات آنها را کوچک‌تر تخمین می‌زنیم.نمی‌پذیریم که هر کسی باید افزایش هزینه‌های خود را به شکلی جبران کند و با افزایش قیمت خدمات خود، به خریدار این اجازه را می‌دهیم تا کالای خود را گران کند که خودمان باید آن را بپردازیم زیرا هر فروشنده‌ای در سایر موقعیت‌ها یک خریدار است. در این شرایط برای کاهش نگرانی و احساس آرامش، نیاز به درک بیشتر یکدیگر داریم.
امروز هرجا می‌روی و هر کسی را که می‌بینی صحبت از افزایش قیمت‌هاست و دلایل اقتصادی و سیاسی بسیاری برای آن ذکر می‌کنند که در تخصص من نیست و قصد ورود به آنها را هم ندارم اما قطعا برای خیلی‌ها پیش آمده که وسیله‌ای خریده باشند که قیمت جدید روی قیمت قبلی حک شده باشد، یعنی کالایی که با قیمت قدیمی تولید یا وارد شده است ولی به علت افزایش قیمت‌ها، با بهای جدید به فروش می‌رسد.گفتم که قصد و دانش ورود به دلایل افزایش قیمت‌ها را ندارم و به هیچ‌وجه هم منکر افزایش قیمت مواد اولیه؛ خدمات، کالاهای تولیدی و وارداتی مانند کاغذ، خودرو، لوازم یدکی، حمل‌ونقل، مواد غذایی مانند پسته ، چای و ... نیستم و بسیاری از آنها را به‌چشم خود دیده‌ام و از نزدیک حس کرده‌ام اما آنچه در گفت‌وگوهای روزمره بسیار می‌شنویم تلاش افراد برای توجیه افزایش قیمت کالاها یا خدماتی است که می‌فروشند و ارایه می‌دهند. به عنوان نمونه راننده تاکسی دلایل افزایش خودسرانه قطعه و دستمزد تعویض آن را چند برابر قبل پرداخته است و به همین دلیل به خود حق می‌دهد که کرایه را افزایش دهد. وقتی پیش همان تعمیرکار می‌روی، او هم گرانی هزار چیز دیگر مانند کرایه تاکسی را دلیلی برای افزایش دستمزدش ذکر می‌کند.یکی از دلایل روانی افزایش قیمت‌ها که خودش معلول نگرانی مردم از شرایط اقتصادی است، ‌شیوع «خود محق‌بینی»، «اغراق»، «توجه گزینشی» و «توجیه» است که هر روزه به کار می‌بریم. مشکلات خودمان را گزینش و در ابعاد آن اغراق می‌کنیم و سپس به خودمان حق می‌دهیم که قیمت کالاها و خدمات خود را افزایش دهیم چون مشکلات من از همه بیشتر است و من محق به انجام این کار هستم ولی وقتی ما با گرانی کالا یا خدمات دیگران روبه‌رو می‌شویم، آنها را متهم به گران‌فروشی و بی‌انصافی می‌کنیم، دلایل او را توجیه می‌دانیم و مشکلات آنها را کوچک‌تر تخمین می‌زنیم.نمی‌پذیریم که هر کسی باید افزایش هزینه‌های خود را به شکلی جبران کند و با افزایش قیمت خدمات خود، به خریدار این اجازه را می‌دهیم تا کالای خود را گران کند که خودمان باید آن را بپردازیم زیرا هر فروشنده‌ای در سایر موقعیت‌ها یک خریدار است. در این شرایط برای کاهش نگرانی و احساس آرامش، نیاز به درک بیشتر یکدیگر داریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.