رسانه رسمی و تحقیر کارهای نمادین
گیسو فغفوری : چندروز پیش در یکی از شهرها، مسابقه الاغسواری برگزار شده بود. جزییاتی از این مسابقه اعلام نشده است، اما این مسابقه میتوانست کاری نمادین باشد و سویههای مختلف محیطزیستی، علیه آلودگی هوا و حتی توجه به ورزشهای بومیومحلی داشته باشد؛ یا حتی میتواند در بین افراد کمدرآمد، جایگزین اسبسواری شود که ورزش پرهزینهای است. اما این مسابقه را در یکی از مهمترین برنامههای تلویزیون دست انداخته و آن را با صفاتی مثل در حد لالیگا نواختند.
این حکایت، بخشی از حرکات نمادین در ایران است. معمولا کنشگران حوزههای اجتماعی و محیطزیست و امورخیریهای و داوطلبانه در همهجای دنیا با استفاده از کارهای نمادین، توجه مردم را به حوزه موردعلاقهشان جلب میکنند، اما از این کارها در ایران چندان استقبال نمیشود، یا حداقل در بخشهایی از جامعه چنین است.
بااینهمه، کارهای نمادینی هم وجود دارد که تا حدی موردتوجه قرار گرفته است. حضور هنرمندان در مبارزه با بیماری سرطان یکی از آنهاست که با دعوت حبیب رضایی شروع شد و در حد خود، موثر بود؛ یا دعوت سینماگران برای کمک به زلزلهزدگان یا حرکتهایی از این قبیل. برای تحتتاثیر قراردادن افکار مردم، مجموعهای از خلاقیتها در این مدت بروز کرده است: هم از نوع ایرانی و هم از نوع خارجی. دخترانی که موهایشان را برای جمعکردن پول برای دیگر دختران سرطانی میتراشند، یا تیشرتهایی که روی آن نوشته شده: «با سلفیهای کمتر، میتوانید کتابهای بیشتری بخرید» همه نمونههای خارجی این خلاقیتهاست. «انجیاو»های ایرانی هم در این مدت تلاش کردهاند هرکدام شیوههای متعددی را در پیش بگیرند، خیریهای که با پخش کاغذها به نمکدانهای کاغذی تبدیل میشود و با عکسگرفتن و انتشار در شبکههای مجازی میخواهند حساسیتهایی را در این زمینه به وجود بیاورند یا حتی وقتی فردی پیشقدم میشود تا بتواند برای کارتونخوابها، کیسههایخواب تهیه کند آن هم از باقیمانده نایلونهای وسایل بزرگ، همه نمونههایی است که میتواند مردم را به ابتکار و حساسشدن تشویق کند. شاید
یکی از دلایل آن، بیتوجهی به ویژگیهای محلیوبومی در طراحی کارهای نمادین باشد؛ یا شاید یکی از دلایلش این باشد که این نوع کارها را نوعی احساساتیگری لوس بورژوازی میدانند یا دلایل دیگر. اما از یکدلیل بزرگ نمیتوان غفلت کرد: این کارها تا رسانهای نشود، مردم از آن مطلع نمیشوند و رسانه رسمی در بیشتر این حرکات یا سکوت کرده یا برخوردی مانند همان مسابقه الاغسواری داشته است.
بااینحال، با توجه به گسترش رسانههای پرنفوذتر میتوان امیدوار بود، بتوان از این تجربههای جهانی برای پیشبرد فعالیتهای اجتماعی عامالمنفعه بهره گرفت. اگر به ویژگیهای مردمی نیز توجه شود، بهنظر میرسد رفتهرفته جامعه ما نیز به آنها روی خوش نشان دهد.
گیسو فغفوری : چندروز پیش در یکی از شهرها، مسابقه الاغسواری برگزار شده بود. جزییاتی از این مسابقه اعلام نشده است، اما این مسابقه میتوانست کاری نمادین باشد و سویههای مختلف محیطزیستی، علیه آلودگی هوا و حتی توجه به ورزشهای بومیومحلی داشته باشد؛ یا حتی میتواند در بین افراد کمدرآمد، جایگزین اسبسواری شود که ورزش پرهزینهای است. اما این مسابقه را در یکی از مهمترین برنامههای تلویزیون دست انداخته و آن را با صفاتی مثل در حد لالیگا نواختند.
این حکایت، بخشی از حرکات نمادین در ایران است. معمولا کنشگران حوزههای اجتماعی و محیطزیست و امورخیریهای و داوطلبانه در همهجای دنیا با استفاده از کارهای نمادین، توجه مردم را به حوزه موردعلاقهشان جلب میکنند، اما از این کارها در ایران چندان استقبال نمیشود، یا حداقل در بخشهایی از جامعه چنین است.
بااینهمه، کارهای نمادینی هم وجود دارد که تا حدی موردتوجه قرار گرفته است. حضور هنرمندان در مبارزه با بیماری سرطان یکی از آنهاست که با دعوت حبیب رضایی شروع شد و در حد خود، موثر بود؛ یا دعوت سینماگران برای کمک به زلزلهزدگان یا حرکتهایی از این قبیل. برای تحتتاثیر قراردادن افکار مردم، مجموعهای از خلاقیتها در این مدت بروز کرده است: هم از نوع ایرانی و هم از نوع خارجی. دخترانی که موهایشان را برای جمعکردن پول برای دیگر دختران سرطانی میتراشند، یا تیشرتهایی که روی آن نوشته شده: «با سلفیهای کمتر، میتوانید کتابهای بیشتری بخرید» همه نمونههای خارجی این خلاقیتهاست. «انجیاو»های ایرانی هم در این مدت تلاش کردهاند هرکدام شیوههای متعددی را در پیش بگیرند، خیریهای که با پخش کاغذها به نمکدانهای کاغذی تبدیل میشود و با عکسگرفتن و انتشار در شبکههای مجازی میخواهند حساسیتهایی را در این زمینه به وجود بیاورند یا حتی وقتی فردی پیشقدم میشود تا بتواند برای کارتونخوابها، کیسههایخواب تهیه کند آن هم از باقیمانده نایلونهای وسایل بزرگ، همه نمونههایی است که میتواند مردم را به ابتکار و حساسشدن تشویق کند. شاید
یکی از دلایل آن، بیتوجهی به ویژگیهای محلیوبومی در طراحی کارهای نمادین باشد؛ یا شاید یکی از دلایلش این باشد که این نوع کارها را نوعی احساساتیگری لوس بورژوازی میدانند یا دلایل دیگر. اما از یکدلیل بزرگ نمیتوان غفلت کرد: این کارها تا رسانهای نشود، مردم از آن مطلع نمیشوند و رسانه رسمی در بیشتر این حرکات یا سکوت کرده یا برخوردی مانند همان مسابقه الاغسواری داشته است.
بااینحال، با توجه به گسترش رسانههای پرنفوذتر میتوان امیدوار بود، بتوان از این تجربههای جهانی برای پیشبرد فعالیتهای اجتماعی عامالمنفعه بهره گرفت. اگر به ویژگیهای مردمی نیز توجه شود، بهنظر میرسد رفتهرفته جامعه ما نیز به آنها روی خوش نشان دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.