دلواپسی اصلاحطلبانه
مرجان توحیدی
شمردهشمرده، همانطور که سبک صحبت کردنش است، در حال سخنرانی بود. «... دل ما برای انقلاب میسوزد یا دل تندروها که در مجلس هستند؟» بعد ادامه داد: «شب 15خرداد، از بازداشت شهید مطهری...»، همینجا لحن صدایش تغییر کرد، بغضآلود شد و نتوانست ادامه دهد. دست بر صورت گذاشت و سکوت کرد. سالن مجتمع «آدینه» که میزبان میهمانان سیزدهمین کنگره حزب مردمسالاری بود، غرق در سکوت شد. نگاه متعجب همه، علی مطهری را دنبال میکرد؛ فرزند ایدئولوگ انقلاب در روزهای آغازین بهمن از جفایی که تندروها بر انقلاب روا داشتهاند، گلایههای زیادی داشت.
او با همین انتقادها پا به جمعی اصلاحطلبانه گذاشته بود؛ جمعی که چهرههای شاخص آن از آیتالله موسویتبریزی گرفته تا حجتالاسلام موسویلاری، محمد سلامتی، شیخقدرتالله عیلخانی و محمدرضا عارف، حجتالاسلام رسول منتحبنیا و... هریک سهمی در پیروزی انقلاب57 داشتند و حالا از همین تنگنظریها گلایهمند بودند؛ انتقاد از فسادی که در دولت گذشته شکل گرفته و اکنون یکبهیک بهتدریج درحال رونمایی است تا گلایه از نحوه بررسی صلاحیتهای نامزدهای اصلاحطلبان در انتخابات مختلف، بهویژه در دولتهای نهم و دهم. در راس آنها هم، انتقادات علی مطهری بود؛ محدودکردن دایره انقلاب توسط تندروها و پیادهکردن اجباری برخی نیروهای انقلابی از قطار انقلاب.
شکایت از ریزشها
اگرچه اصلاحطلبان سعی داشتند تا روی سخنانشان متوجه جناح خاصی نباشد و نقدها روندها را نشانه بگیرد، اما مطهری آمده بود تا از اصولگرایان شکایت کند. گویا او هنوز از ماجرای نطق ناتمامش در مجلس و نحوه پوشش رسانهای اتفاقات آن روز، دلگیر بود. بههمیندلیل هم انتقادش را از نحوه برخورد تندروها با نیروهای انقلاب آغاز کرد و درنهایت عملکرد رسانهای این جریان را مورد توجه قرار داد.
مطهری سخنانش را اینگونه آغاز کرد که «بهتر است هرچند وقت یکبار، آسیبشناسیای از انقلاب داشته باشیم و ببینیم کجاها نقص داشته، کجاها موفق بوده و کجاها عقبگرد داشتهایم.»
او سپس به مساله ریزشها و رویشها اشاره کرد و گفت: «مقصود مقاممعظمرهبری ریزش و رویش طبیعی است. کسی که بهطور طبیعی راه خود را عوض کند، دچار ریزش شده است. نه اینکه ما اصرار بر ریزش داشته باشیم و همه را از قطار انقلاب پیاده کنیم، هاشمی، ناطقنوری، موسوی و کروبی پیاده شوند. امثال رسایی و کوچکزاده میشوند انقلابی.»
او ادامه داد: «فکر میکنند که من دلبستگی فردی به موسوی و کروبی دارم. این راه قابلادامهدادن نیست. باید این راه را تغییر داد و همه با هم باشیم. چرا افراد را هل میدهیم و میخواهیم بهجای وحدت، افراد را طرد کنیم و دایره انقلاب را محدود کنیم. دل ما برای انقلاب میسوزد یا دل تندروها» همینجا بود که میخواست خاطره بازداشت پدرش در شب 15خرداد را نقل کند که بغض امانش نداد و اینبار هم حرفش ناتمام ماند.
از خیز فرصتطلبان جلوگیری کنیم
مطهری پس از چنددقیقه سکوت، از بیان خاطرهاش منصرف شد و تاکید کرد که «مساله اصلی امروز، مساله نفوذ فرصتطلبان است. میگویند که انقلاب فرزندخور است، درحالیکه این طور نیست. اگر ما از خیز فرصتطلبها جلوگیری کنیم، این قاعده کلی نیست.» او سپس ادامه داد «نقدها درباره کمشدن خلوص که یکی از آفتهای انقلابهای مذهبی است، درباره اصولگرایان بیشتر است. چون ادعاهای آنان درباره اسلام و ولایتمداری بیشتر است، اما بیتقوایی در آنجا زیاد است. اخبار را ناقص و آنطور که دوست دارند، منتشر میکنند. اینها بیتقوایی است. من آن روز گفتم که اگر روز نهمدی باعث تفرقه باشد، آن روز دیگر یومالله نیست و یومالشیطان است. اما آنها اینگونه منتشر کردند که مطهری میگوید نهمدی یومالشیطان است.»
فرزند شهید مطهری با تاکید بر اینکه نوع برخورد با منتقدان با سیره ائمهاطهار و پیامبر منطبق نیست، گفت: «برخورد امامعلی(ع) با خوارج چگونه بود؟ ما به غربیها انتقاد میکنیم که فضای نقد را درباره هولوکاست بستهاید و میگویید باید یک تحلیل و نگاه باشد، ولی همین کار را درباره حوادث۸۸ میکنیم و میگوییم فقط باید یک تحلیل باشد و همه یک نظر داشته باشند. اتفاقی که در مجلس افتاد هم همینطور بود. میگویند شما چیز دیگری میگویید و این تصمیم نظام است. این دیگر چه حرفی است؟»
علی مطهری در بخش دیگر سخنانش به مطالب پدرش درباره آفتهای انقلاب اشاره کرد. بحث درباره آزادیبیان و مطبوعات و بیان نقدهایی در اینباره، محور سخنان علی مطهری بود که از سوی حضار با تشویق همراه شد.
ترس رسانهها بیشتر شده است
مطهری در سخنان خود به نقل از پدر شهیدش گفت «یکی از آسیبها رخنه فرصتطلبان است که امروز دچارش هستیم و مساله عدمتحمل منتقد و مخالف.» او ادامه داد: «یکی دیگر از آسیبها مساله آزادیبیان است که متاسفانه در دولت جدید کمتر شده است؛ بهعبارتی چون دولتی بر سر کار آمده که به اصلاحطلبی گرایش دارد، فشارها بیشتر شده است. متاسفانه خودسانسوری در رسانههای ما بسیار بیشتر شده و رسانهها از خطر توقیف و لغو امتیاز نسبت به دولت قبل بیشتر میترسند.»
این عضو سابق هیات نظارت بر مطبوعات با بیان اینکه باید تکلیف هیات نظارت بر مطبوعات مشخص شود، گفت: «من چهارسال عضو آن هیات بودم و از نهادهای مختلف افرادی در آن عضویت داشتند، در هیات یک تصمیم کارشناسی گرفته میشود، اما میبینیم که از طرفی دادستانی اعلام جرم میکند و رسانهای را میبندد. پس فلسفه این هیات چیست؟ یا باید این هیات بسته شود و دراختیار دادستانی قرار گیرد یا آنکه بدون مجوز این هیات، روزنامهای بسته نشود.»
باید از درون تغییر کرد
قبل از این سخنان علی مطهری، اما محسن رهامی، از فعالان اصلاحطلب، هم همین موضوعات را مورد اشاره قرار داده بود. او در بخشی از سخنانش با اشاره به روزهای آغازین دهه فجر گفت: «اینکه خوشحالیم در آستانه دهه فجر و رخدادن انقلاباسلامی هستیم و اینکه خرسندیم که نظام شاه را سرنگون کردهایم و جمهوریاسلامی آوردهایم، باید بدانیم که این تنها تغییر اسم نیست و تنها تغییر اسم حایزاهمیت نخواهد بود، چراکه باید از درون تغییر کرد، بهطوریکه لازمه جمهوریت، حضور مردم و گردش آزاد اطلاعات است، و لازمه گردش آزاد اطلاعات، آزادیبیان و آزادی مطبوعات است که تمامی دنیا به این امر واقفند و بدان احترام میگذارند.»
او هم تاکید کرده بود که: «تعطیلی یک روزنامه و مطبوعات اعدام یک شخصیت است، لذا ما حامی نظام و جمهوریت و خواهان آن هستیم که قانوناساسی با تمام ابزارها اجرا شود یعنی بعد از واردشدن به عرصه سیاست، باید مسوولیت تمام قوا و تمام اشخاص مشخص باشد.»
سخنان علی مطهری در سیزدهمین کنگره یک حزب اصلاحطلب اما اینگونه پایان پذیرفت که «راه ما بازگشت به قانوناساسی است و باید قانون را ملاک قرار دهیم.»
حاضران تا انتهای مراسم
سیزدهمین کنگره حزب مردمسالاری به دبیرکلی مصطفی کواکبیان که با قرائت پیام سیدمحمد خاتمی و آیتالله هاشمیرفسنجانی کار خود را آغاز کرده بود، با حضور و سخنرانی چهرههای برجسته اصلاحطلبی و علی مطهری آنقدر مهم شد که همه حاضران را که به تدریج صندلیهای قرمز رنگ سالن را پر میکردند، بر جا میخکوب کرد و به آنها اجازه نداد تا سالن را تا پایان مراسم ترک کنند. به مانند همان همایش معروف دعوت از حسن روحانی برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری 92 -همایشی که خبر از ورود رسمی روحانی به یازدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری داشت- اینبار هم کنگره مردمسالاری بهانهای بود تا اصلاحطلبان هم از نقدهایشان بگویند و هم از برنامههای انتخاباتی خود و تاکیدشان بر اجماع. علاوهبر اینها، اما التزام به همه لوازم قانوناساسی فصل مشترک سخنرانان این مراسم بود. به طوری که قبل از علی مطهری، «عبدالواحد موسویلاری»، وزیر کشور دولت اصلاحات، هم طی سخنانی به همین موضوع اشاره کرد.
با مراجعه به آرای عمومی بحث تایید صلاحیت را حل کنیم
موسویلاری در سخنانش با اشاره به شعار کنگره سیزدهم، «اصلاحات لازمه اعتدال»، گفت: «اعتدال یک راه و روش است و نه هدف؛ همواره گفتهام اعتدال، روش تبیین گفتمان است؛ چرا که گفتمان حاکم بر جامعه ما اصلاحطلبی است و طبعا از طریق اعتدال میتوان به آن رسید. وقتی میگوییم اصلاحات؛ یعنی میخواهیم زیر چتر نظام، مشکلات را رفع کنیم و نمیخواهیم از این چتر خارج شویم.» او با یادآوری اینکه «اصلاحطلب زیر چتر قانوناساسی حرکت میکند» گفت: «ممکن است در این راه، بیمهریهایی و نیز انجام شود، اما ما از این مسیر خارج نخواهیم شد.»عضو ارشد مجمع روحانیون مبارز سپس به موضوع نحوه تعیین صلاحیتها اشاره کرد و گفت: «گاهی در تفسیر و تلقی از قانون، اختلاف نظرهایی وجود دارد. مثلا ممکن است از اینکه مردم حق تعیین سرنوشت خویش را داشته باشند، دو برداشت وجود داشته باشد. برداشت اول این است که مسوولان حق احراز دارند یعنی باید داوطلبان با بدبینی مورد بررسی قرار گیرند و از فیلتر آنها عبور کنند. نگاه دیگر هم این است که کسانی که قانوناساسی را قبول دارند و شهروند این جامعه هستند، اصالتا صالحاند مگر اینکه خلافش ثابت شود و مجریان به جای احراز صلاحیت
باید عدمصلاحیت را کشف کنند.»
موسویلاری افزود: «اصلاحطلبان نگاه احراز صلاحیت به معنای بدبینی و فیلترینگ را قبول ندارند و میگویند باید اجازه داد انتخابشوندگان و انتخابکنندگان با آزادی در انتخابات شرکت کرده و انتخاب شوند.» وزیر کشور دولت اصلاحات با بیان اینکه مردم برای ابراز نظر در عرصه قانونگذاری به دو شکل میتوانند نظر خویش را نشان دهند، بیان کرد: «شکل اول، انتخابات مجلس است که در آن منتخبان در قالب نمایندگی، قوانین را به تصویب میرسانند شکل دوم هم این است که مستقیما از مردم نظرخواهی میشود.»
موسویلاری این سوال را طرح کرد که چرا این روش را که در قانوناساسی هم آمده نمیشود مورد استفاده قرار داد؟ و افزود: «چرا نمیشود بگوییم از طریق رفراندوم نظرخواهی کرد؟ مثلا موضوعی که درباره تلقی از احراز صلاحیت بیان کردم خود یک مسالهای است که میشود با رجوع به آرای عمومی حل شود.»
از مجلس و مجمع میخواهیم موضوع بررسی صلاحیتها را خاتمه دهند
حجتالاسلام رسول منتجبنیا، قائممقام حزب اعتماد ملی، هم دقیقا به همین بحث شیوه بررسی صلاحیتها اشاره کرد. او مخاطب سخنانش را علی مطهری قرار داد و از او به عنوان نماینده شجاع مجلس نام برد و گفت: «از آقای دکتر مطهری میخواهم در این خصوص کار کنند و مانع از ردصلاحیتها شوند. من از آقای هاشمی در مصاحبهای خواستم همین که مجمع درصدد سیاستگذاری انتخابات است، این مساله را خاتمه بدهند.»منتجبنیا با اشاره به سوابق این موضوع ادامه داد: «کسی مشکلی با بررسی ندارد، ولی مساله این است که قانون، «حاکم» باشد، نه «سلایق اشخاص». البته ما در دولتهای گذشته مشکل نظارت داشتیم ولی در دولت قبل مشکل اساسیتر، هیاتهای اجرایی بودند. به طوری که ما از هیات اجرایی، به هیاتهای نظارت پناه بردیم، چرا که اعضای این هیات که باید معتمدان مردم باشند، منتصبان دولت بودند و اسامی و فهرست آنها از طرف دولت به فرمانداری ارایه شده بود.» او ادامه داد: «اکنون امیدواریم وزارت کشور همت کند و دست دولتیان گذشته را که اکنون در دولت فعلی حضور دارند، باز نکند و به شکلی قانونمند عمل کند.»
قائممقام دبیرکل حزب اعتمادملی با بیان اینکه اکثریت کسانی که ردصلاحیت شدهاند، برگهای با نوشته «شما احراز صلاحیت نشدهاید»، میگیرند، یادآور شد: «زمانی که گفته شده برای احراز صلاحیت باید از چهار مرجع استعلام گرفته شود، حال آن چهار مرجع استعلام مثبت دادهاند و چندنفر که در هیات نظارت هستند به ما میگویند که صلاحیت شما برای ما احراز نشده است.» او اضافه کرد: «بهعنوان یک طلبه و استاد دانشگاه و کسی که با حقوقدانها سروکار دارم، میگویم این مساله یک کار غیرحقوقی است که اصل بر فساد باشد و همه را فاسد بدانیم، مگر اینکه برای ما چندنفر ثابت شود. ما از مجلس و مجمع میخواهیم به این موضوع خاتمه دهند.»
تلاش برای همگرایی کامل
محمدرضا عارف، رییس بنیاد امید ایرانیان گویا به خاطر تجربه شخصی خود از اجماع و رسیدن به یک نامزد در انتخابات ریاستجمهوری گذشته، محور سخنانش را بیش از دیگر سخنرانان همایش بر محور «اجماع» متمرکز کرد. این نگاه و تاکید عارف بر اجماع و ارایه یک فهرست انتخاباتی از سوی اصلاحطلبان در انتخابات آینده مجلس، آنقدر جدی مطرح شد که حتی تذکری را هم در همین راستا به مصطفی کواکبیان مطرح کرد. کواکبیان در بخشی از سخنان خود بهعنوان دبیرکل حزب مردمسالاری گفت: «حزب مردمسالاری برای انتخابات سال آینده در راستای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات عمل خواهد کرد، مگر اینکه فهرست واحدی شکل نگیرد و ما مجبور باشیم مثل سال ۹۰ فهرست مجزا بدهیم.» عارف در سخنان خود کواکبیان را خطاب قرار داد و گفت که «مهمترین مساله برای ما، انتخابات مجلس است، چراکه نتیجه انتخابات ۹۴ در انتخابات ۹۶ و سال 1400 نیز اثرگذار است پس راهی جز همدلی و همراهی نداریم. من از آقای کواکبیان که گفتند اگر به هدفشان در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نرسند، فهرست جداگانهای میدهند خواهش میکنم این مساله را دیگر مطرح نکنند چرا که بحث اصلی ما اجماع است و ما باید اجماع را دنبال کنیم.
آنچه باید دنبال شود پیروزی تفکر اصلاحطلبی است و نه افراد خاص و نباید ما دنبال سهمخواهی باشیم.»این فعال سیاسی اصلاحطلب در ادامه با بیان اینکه وظیفه ما تلاش برای همگرایی کامل است و نه همگرایی حداکثری، عنوان کرد: «اگر ما خلاف این مساله عمل کردیم باید به اصلاحطلبیمان شک کنیم. یا نباید شعار اصلاحطلبی بدهیم یا اگر هم دادیم باید اجماع کامل را در دستور کار خویش داشته باشیم و با یک فهرست در کشور حاضر شویم.»عارف سپس سعی کرد تا بحث ائتلاف با اصولگرایان معتدل را مطرح و تبیین کند و در همین راستا گفت «ما فکر میکنیم بتوانیم یک ائتلاف نسبی با رقیب داشته باشیم، مثلا 40 نفر از نمایندگان در هر دو فهرست مشترک باشند. این افراد میتوانند محور تفاهم باشند و در پیشبرد برنامهها و پاسخگویی به مردم محور قرار بگیرند.» او در پایان باز هم تاکید کرد: «دست از تعصب حزبی برداریم، به سمت تعصب جبههای برویم. ما میتوانیم در انتخابات آینده با یک فهرست در سراسر کشور حضور پیدا کنیم.»
مواظب جنگهای «حیدری - نعمتی» باشیم
قبل از تاکید عارف بر اجماع و ارایه فهرست واحد، موسویلاری هم در سخنانش به این موضوع اشاره کرده بود. موسویلاری در سخنرانی خود گفت که «اینکه اصلاحطلبان پذیرفتهاند در قالب احزاب مختلف فعالیت کنند، نشاندهنده یکسری اختلاف برداشت و اختلاف سلیقه است ولی باید حواسمان باشد که این اختلاف برداشت، به اختلاف مسیر منجر نشود و اجماع باید به عنوان راهبرد اصلی اصلاحطلبان مدنظر باشد، چرا که حرکت اجماعی برای اصلاحطلبان جوابگو است و ممکن است دستهایی باشند که یک جنگ حیدری و نعمتی در درون ما به راه بیندازند. گام نخست برای اصلاحطلبان اجماع است و باید بدانیم که در صورت عدم اجماع موانع برای ما ظهور خواهد کرد.»
منیتها را کنار بگذاریم
البته آیتالله موسویتبریزی، دبیرکل مجمع محققین و مدرسین هم به بیان دیگری، موضوع اجماع و صرفنظر از سهمخواهیهای حزبی را برای انتخابات آینده مطرح کرد. او که سخنران ابتدایی مراسم روز پنجشنبه بود، در بخشی از سخنانش به انتخابات سال 92 اشاره کرد و گفت: «اگر هر موقع و موضعی بتوانیم از جوانان و فطرت پاک آنها درست استفاده کنیم، میتوانیم پیشرفت کنیم که حضرت امام(ره) هم بر این موضوع تاکید داشت، به گونهای که سال92 خیلی از جوانان خوب کشورمان زمانی که بنده در قم مایوس بودم و در تدارک مقدمات انتخابات ریاستجمهوری بودم، به من گفتند در انتخابات شرکت میکنیم و تحریم انتخابات را کنار گذاشتند، چرا که راه سربلندی کشور شرکت حداکثری در انتخابات است.» او سپس ادامه داد: «امیدوارم در انتخابات مجلس و خبرگان به شرط کنارگذاشتن منیتها پیروز شویم.»
هاشمی گفت از انقلاب قهر نمیکنم
موسوی تبریزی سخنان متنوعی از بحث انقلاب مطرح کرد و گفت: «اصلاحطلبی دریافت درست اطلاعات و انتخاب گزینه درست است.»او در بیان موضوع تشخیص گفت: «امر تشخیص بسیار مهم است و یکی از کارهای احزاب همین تشخیص است، لذا احزاب باید تشخیص خوبی در مسایل اقتصادی، سیاسی، حقوقی و مسایل دیگر داشته باشند و بگویند که مصلحت و صلاح در چیست به گونهای که در انتخابات اخیر آیتالله هاشمی را ردصلاحیت کردند، اما ایشان چیزی نگفتند و اظهار کردند که من از انقلاب قهر نمیکنم، یا آقای خاتمی- که خدا حفظش کند - با دلسوزی و صبر بسیار زیاد برای نظام زحمت کشیدند.»دادستان کل کشور در زمان حضرت امام(ره) با اشاره به رویکارآمدن دولت یازدهم تاکید کرد: «البته از آقای روحانی گلایه داریم؛ ایشان ایدهآل ما نیست. اما اگر ایشان را تقویت نمیکردیم و به تایید بزرگان نمیرسید، به همین مقدار هم نرسیده بودیم. اگر روحانی روی کار نمیآمد معلوم نبود چه میشد، چراکه امروز همان مطالبی که صهیونیستها به آن عمل میکنند، درباره مذاکرات هستهای ما در داخل کشور و ضد سیاست خارجی ما ابراز میشود.» او افزود: «اگر نمیتوانند به کشور ما هجمه وارد کنند به خاطر مسیر اعتدال
است که رییسجمهور مطرح میکند و مقام معظم رهبری هم از ایشان حمایت میکند.»
اگر مدیران فاسد شوند...
اشاره به پرونده محمدرضا رحیمی و اختلاس سههزارمیلیاردی و آنچه در دولت نهم و دهم روی داده هم محور سخنان محسن رهامی، رییس کمیته انتخابات شورای هماهنگی جبهه اصلاحات و مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردمسالاری بود. رهامی در سخنانش انتقادات صریحی درباره فساد مطرح کرد. رهامی با اشاره به حدیثی از پیامبر گفت: «پیامبر فرمودند اگر به جامعهای وارد شدید و دیدید که مردم به حق هم تجاوز نمیکنند و سالم زندگی میکنند، سراغ عالمان و حاکمان جامعه بروید و اگر فساد در آن جامعه حاکم بود بازهم به سراغ حاکمان و علمای آن جامعه بروید چرا که اگر جامعهای با فساد روبهرو باشد، بیشک دلیل آن نقص و کموکاستی در رفتار عالمان و حاکمان آن جامعه است و از این حیث توسعه احزاب و سروساماندادن به جامعه آنها به عنوان مقدمه، برای جامعه موردنظر واجب است.»او ادامه داد: «اگر برخی علما کار تربیت را رها کردند و به تجارت شکر و آهن روی آوردند، مطمئنا آن جامعه فاسد و آلوده خواهد شد و اگر امرا فاسد شدند و در اختلاسها و فسادهای اقتصادی ورود کردند، دیگر نمیتوانند در هیچبابی اظهارنظر کنند و سخن بگویند.»دبیرکل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها با اشاره به
نشر فسادهای اخیر، گفت: «اگر برخی افراد در هر قوهای در فساد دست داشتهاند، قوهقضاییه باید با آنها برخورد کند.» او با بیان اینکه دستگاههای ناظر چه کردند که این حجم از فساد مالی به وجود آمد، گفت: «در ۲۰۰سال اخیر تاریخ کشور ما، این حجم فساد بیسابقه است و باید سوال شود چه کسانی مسوول این موضوع بوده و هستند.» رهامی افزود: «بخشی از مشکلاتی که برای جوانان ما وجود دارد، از همین اختلاسها و فسادها نشات میگیرد و باید سوال شود آیا کسانی که در این اختلاسها شرکت داشتهاند، مسوول مشکلات جامعه نیستند؟»
آنان که تبرک میجستند، اکنون تبری میجویند
مصطفی کواکبیان هم بهعنوان دبیرکل حزب اما اشارههای قابلتوجهی به بحث رحیمی و احمدینژاد و پرونده اخیر داشت. او در سخنانش که به همان سبک خود، بهسرعت و از روی متن ادا میشد، خطاب به حضار گفت: «میبینید که این روزها چه دروغهایی گفته میشود. رییس و معاوناول دولتدهم اینطور پشت یکدیگر را خالی میکنند و برخی مدعیان اصولگرایی که وجود آنها را تبرک میدانستند، امروز از آنها تبری میجویند. همه این مسایل از بداخلاقی نشأت میگیرد.»او ادامه داد: «روزی ما در مجلس فریاد میزدیم که سردمداران اصولگرا، نام دههانماینده مجلس را که از امثال رحیمی و مرتضوی پول گرفتهاند، افشا کنند. اگر آن اتفاق میافتاد، امروز همین آقایان نمیگفتند ما با احمدینژاد فاصله داشتیم. البته این مساله در مجلس توسط آقای پیرموذن در حال پیگیری است تا این اسامی افشا شود.» کواکبیان افزود: «آنها که مقابل جمله رحیمی که گفت به نام خدا و به نام احمدینژاد سکوت کردند، حالا امروز میگویند اساسا گویا رحیمی اصلاحطلب بوده است. همینها در مجلس اجازه مطرحشدن طرح تحقیقوتفحص از معاون اول را ندادند و طرح تحقیقوتفحص حساب ذخیره ارزی و بانک مرکزی را عقیم
گذاشتند.»
یکسال مذاکره مخفی با آمریکا در دولت احمدینژاد
کواکبیان گریزی هم درخصوص مساله مذاکرات هستهای داشت و گفت: «عدهای همهچیز را از عینک جناحی میبینند. برای دیپلماسی که مقاممعظمرهبری در این یکسال از آن حمایت کردهاند، بهانهتراشی میکنند. مذاکره در حال قدمزدن را ذلت میدانند، اما یکسال مذاکره مخفی مستقیم دولت احمدینژاد با آمریکا را عزت میدانند. از کنار هزارانناهنجاریای که در کشور وجود دارد، میگذرند و آن را ذلت نمیپندارند، اما برای دستیابی به منافع ملی و رفع مشکلات دایم، دلواپس و برآشفته میشوند. صدهزارمرتبه شکر که روش، منش و تفکر امثال احمدینژاد فعلا مرده است. اگر دولتیازدهم بخواهد در مسیر دولتدهم حرکت کند، به رای مردم خیانت کرده است.»سخنان کواکبیان و عارف پایان بخش کنگره سیزدهم حزب مردمسالاری بود. این حزب همچنین در پایان مراسم خود از سایت خبری «حسنا» متعلق به تشکل متبوع خود هم رونمایی کرد. سالن همایش مجتمع آدینه که یکبار دیگر شاهد یک گردهمایی مهم از حیث سخنرانان و سخنان بود، کمکم خالی از جمعیت شد و مراسم پایان گرفت.
شمردهشمرده، همانطور که سبک صحبت کردنش است، در حال سخنرانی بود. «... دل ما برای انقلاب میسوزد یا دل تندروها که در مجلس هستند؟» بعد ادامه داد: «شب 15خرداد، از بازداشت شهید مطهری...»، همینجا لحن صدایش تغییر کرد، بغضآلود شد و نتوانست ادامه دهد. دست بر صورت گذاشت و سکوت کرد. سالن مجتمع «آدینه» که میزبان میهمانان سیزدهمین کنگره حزب مردمسالاری بود، غرق در سکوت شد. نگاه متعجب همه، علی مطهری را دنبال میکرد؛ فرزند ایدئولوگ انقلاب در روزهای آغازین بهمن از جفایی که تندروها بر انقلاب روا داشتهاند، گلایههای زیادی داشت.
او با همین انتقادها پا به جمعی اصلاحطلبانه گذاشته بود؛ جمعی که چهرههای شاخص آن از آیتالله موسویتبریزی گرفته تا حجتالاسلام موسویلاری، محمد سلامتی، شیخقدرتالله عیلخانی و محمدرضا عارف، حجتالاسلام رسول منتحبنیا و... هریک سهمی در پیروزی انقلاب57 داشتند و حالا از همین تنگنظریها گلایهمند بودند؛ انتقاد از فسادی که در دولت گذشته شکل گرفته و اکنون یکبهیک بهتدریج درحال رونمایی است تا گلایه از نحوه بررسی صلاحیتهای نامزدهای اصلاحطلبان در انتخابات مختلف، بهویژه در دولتهای نهم و دهم. در راس آنها هم، انتقادات علی مطهری بود؛ محدودکردن دایره انقلاب توسط تندروها و پیادهکردن اجباری برخی نیروهای انقلابی از قطار انقلاب.
شکایت از ریزشها
اگرچه اصلاحطلبان سعی داشتند تا روی سخنانشان متوجه جناح خاصی نباشد و نقدها روندها را نشانه بگیرد، اما مطهری آمده بود تا از اصولگرایان شکایت کند. گویا او هنوز از ماجرای نطق ناتمامش در مجلس و نحوه پوشش رسانهای اتفاقات آن روز، دلگیر بود. بههمیندلیل هم انتقادش را از نحوه برخورد تندروها با نیروهای انقلاب آغاز کرد و درنهایت عملکرد رسانهای این جریان را مورد توجه قرار داد.
مطهری سخنانش را اینگونه آغاز کرد که «بهتر است هرچند وقت یکبار، آسیبشناسیای از انقلاب داشته باشیم و ببینیم کجاها نقص داشته، کجاها موفق بوده و کجاها عقبگرد داشتهایم.»
او سپس به مساله ریزشها و رویشها اشاره کرد و گفت: «مقصود مقاممعظمرهبری ریزش و رویش طبیعی است. کسی که بهطور طبیعی راه خود را عوض کند، دچار ریزش شده است. نه اینکه ما اصرار بر ریزش داشته باشیم و همه را از قطار انقلاب پیاده کنیم، هاشمی، ناطقنوری، موسوی و کروبی پیاده شوند. امثال رسایی و کوچکزاده میشوند انقلابی.»
او ادامه داد: «فکر میکنند که من دلبستگی فردی به موسوی و کروبی دارم. این راه قابلادامهدادن نیست. باید این راه را تغییر داد و همه با هم باشیم. چرا افراد را هل میدهیم و میخواهیم بهجای وحدت، افراد را طرد کنیم و دایره انقلاب را محدود کنیم. دل ما برای انقلاب میسوزد یا دل تندروها» همینجا بود که میخواست خاطره بازداشت پدرش در شب 15خرداد را نقل کند که بغض امانش نداد و اینبار هم حرفش ناتمام ماند.
از خیز فرصتطلبان جلوگیری کنیم
مطهری پس از چنددقیقه سکوت، از بیان خاطرهاش منصرف شد و تاکید کرد که «مساله اصلی امروز، مساله نفوذ فرصتطلبان است. میگویند که انقلاب فرزندخور است، درحالیکه این طور نیست. اگر ما از خیز فرصتطلبها جلوگیری کنیم، این قاعده کلی نیست.» او سپس ادامه داد «نقدها درباره کمشدن خلوص که یکی از آفتهای انقلابهای مذهبی است، درباره اصولگرایان بیشتر است. چون ادعاهای آنان درباره اسلام و ولایتمداری بیشتر است، اما بیتقوایی در آنجا زیاد است. اخبار را ناقص و آنطور که دوست دارند، منتشر میکنند. اینها بیتقوایی است. من آن روز گفتم که اگر روز نهمدی باعث تفرقه باشد، آن روز دیگر یومالله نیست و یومالشیطان است. اما آنها اینگونه منتشر کردند که مطهری میگوید نهمدی یومالشیطان است.»
فرزند شهید مطهری با تاکید بر اینکه نوع برخورد با منتقدان با سیره ائمهاطهار و پیامبر منطبق نیست، گفت: «برخورد امامعلی(ع) با خوارج چگونه بود؟ ما به غربیها انتقاد میکنیم که فضای نقد را درباره هولوکاست بستهاید و میگویید باید یک تحلیل و نگاه باشد، ولی همین کار را درباره حوادث۸۸ میکنیم و میگوییم فقط باید یک تحلیل باشد و همه یک نظر داشته باشند. اتفاقی که در مجلس افتاد هم همینطور بود. میگویند شما چیز دیگری میگویید و این تصمیم نظام است. این دیگر چه حرفی است؟»
علی مطهری در بخش دیگر سخنانش به مطالب پدرش درباره آفتهای انقلاب اشاره کرد. بحث درباره آزادیبیان و مطبوعات و بیان نقدهایی در اینباره، محور سخنان علی مطهری بود که از سوی حضار با تشویق همراه شد.
ترس رسانهها بیشتر شده است
مطهری در سخنان خود به نقل از پدر شهیدش گفت «یکی از آسیبها رخنه فرصتطلبان است که امروز دچارش هستیم و مساله عدمتحمل منتقد و مخالف.» او ادامه داد: «یکی دیگر از آسیبها مساله آزادیبیان است که متاسفانه در دولت جدید کمتر شده است؛ بهعبارتی چون دولتی بر سر کار آمده که به اصلاحطلبی گرایش دارد، فشارها بیشتر شده است. متاسفانه خودسانسوری در رسانههای ما بسیار بیشتر شده و رسانهها از خطر توقیف و لغو امتیاز نسبت به دولت قبل بیشتر میترسند.»
این عضو سابق هیات نظارت بر مطبوعات با بیان اینکه باید تکلیف هیات نظارت بر مطبوعات مشخص شود، گفت: «من چهارسال عضو آن هیات بودم و از نهادهای مختلف افرادی در آن عضویت داشتند، در هیات یک تصمیم کارشناسی گرفته میشود، اما میبینیم که از طرفی دادستانی اعلام جرم میکند و رسانهای را میبندد. پس فلسفه این هیات چیست؟ یا باید این هیات بسته شود و دراختیار دادستانی قرار گیرد یا آنکه بدون مجوز این هیات، روزنامهای بسته نشود.»
باید از درون تغییر کرد
قبل از این سخنان علی مطهری، اما محسن رهامی، از فعالان اصلاحطلب، هم همین موضوعات را مورد اشاره قرار داده بود. او در بخشی از سخنانش با اشاره به روزهای آغازین دهه فجر گفت: «اینکه خوشحالیم در آستانه دهه فجر و رخدادن انقلاباسلامی هستیم و اینکه خرسندیم که نظام شاه را سرنگون کردهایم و جمهوریاسلامی آوردهایم، باید بدانیم که این تنها تغییر اسم نیست و تنها تغییر اسم حایزاهمیت نخواهد بود، چراکه باید از درون تغییر کرد، بهطوریکه لازمه جمهوریت، حضور مردم و گردش آزاد اطلاعات است، و لازمه گردش آزاد اطلاعات، آزادیبیان و آزادی مطبوعات است که تمامی دنیا به این امر واقفند و بدان احترام میگذارند.»
او هم تاکید کرده بود که: «تعطیلی یک روزنامه و مطبوعات اعدام یک شخصیت است، لذا ما حامی نظام و جمهوریت و خواهان آن هستیم که قانوناساسی با تمام ابزارها اجرا شود یعنی بعد از واردشدن به عرصه سیاست، باید مسوولیت تمام قوا و تمام اشخاص مشخص باشد.»
سخنان علی مطهری در سیزدهمین کنگره یک حزب اصلاحطلب اما اینگونه پایان پذیرفت که «راه ما بازگشت به قانوناساسی است و باید قانون را ملاک قرار دهیم.»
حاضران تا انتهای مراسم
سیزدهمین کنگره حزب مردمسالاری به دبیرکلی مصطفی کواکبیان که با قرائت پیام سیدمحمد خاتمی و آیتالله هاشمیرفسنجانی کار خود را آغاز کرده بود، با حضور و سخنرانی چهرههای برجسته اصلاحطلبی و علی مطهری آنقدر مهم شد که همه حاضران را که به تدریج صندلیهای قرمز رنگ سالن را پر میکردند، بر جا میخکوب کرد و به آنها اجازه نداد تا سالن را تا پایان مراسم ترک کنند. به مانند همان همایش معروف دعوت از حسن روحانی برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری 92 -همایشی که خبر از ورود رسمی روحانی به یازدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری داشت- اینبار هم کنگره مردمسالاری بهانهای بود تا اصلاحطلبان هم از نقدهایشان بگویند و هم از برنامههای انتخاباتی خود و تاکیدشان بر اجماع. علاوهبر اینها، اما التزام به همه لوازم قانوناساسی فصل مشترک سخنرانان این مراسم بود. به طوری که قبل از علی مطهری، «عبدالواحد موسویلاری»، وزیر کشور دولت اصلاحات، هم طی سخنانی به همین موضوع اشاره کرد.
با مراجعه به آرای عمومی بحث تایید صلاحیت را حل کنیم
موسویلاری در سخنانش با اشاره به شعار کنگره سیزدهم، «اصلاحات لازمه اعتدال»، گفت: «اعتدال یک راه و روش است و نه هدف؛ همواره گفتهام اعتدال، روش تبیین گفتمان است؛ چرا که گفتمان حاکم بر جامعه ما اصلاحطلبی است و طبعا از طریق اعتدال میتوان به آن رسید. وقتی میگوییم اصلاحات؛ یعنی میخواهیم زیر چتر نظام، مشکلات را رفع کنیم و نمیخواهیم از این چتر خارج شویم.» او با یادآوری اینکه «اصلاحطلب زیر چتر قانوناساسی حرکت میکند» گفت: «ممکن است در این راه، بیمهریهایی و نیز انجام شود، اما ما از این مسیر خارج نخواهیم شد.»عضو ارشد مجمع روحانیون مبارز سپس به موضوع نحوه تعیین صلاحیتها اشاره کرد و گفت: «گاهی در تفسیر و تلقی از قانون، اختلاف نظرهایی وجود دارد. مثلا ممکن است از اینکه مردم حق تعیین سرنوشت خویش را داشته باشند، دو برداشت وجود داشته باشد. برداشت اول این است که مسوولان حق احراز دارند یعنی باید داوطلبان با بدبینی مورد بررسی قرار گیرند و از فیلتر آنها عبور کنند. نگاه دیگر هم این است که کسانی که قانوناساسی را قبول دارند و شهروند این جامعه هستند، اصالتا صالحاند مگر اینکه خلافش ثابت شود و مجریان به جای احراز صلاحیت
باید عدمصلاحیت را کشف کنند.»
موسویلاری افزود: «اصلاحطلبان نگاه احراز صلاحیت به معنای بدبینی و فیلترینگ را قبول ندارند و میگویند باید اجازه داد انتخابشوندگان و انتخابکنندگان با آزادی در انتخابات شرکت کرده و انتخاب شوند.» وزیر کشور دولت اصلاحات با بیان اینکه مردم برای ابراز نظر در عرصه قانونگذاری به دو شکل میتوانند نظر خویش را نشان دهند، بیان کرد: «شکل اول، انتخابات مجلس است که در آن منتخبان در قالب نمایندگی، قوانین را به تصویب میرسانند شکل دوم هم این است که مستقیما از مردم نظرخواهی میشود.»
موسویلاری این سوال را طرح کرد که چرا این روش را که در قانوناساسی هم آمده نمیشود مورد استفاده قرار داد؟ و افزود: «چرا نمیشود بگوییم از طریق رفراندوم نظرخواهی کرد؟ مثلا موضوعی که درباره تلقی از احراز صلاحیت بیان کردم خود یک مسالهای است که میشود با رجوع به آرای عمومی حل شود.»
از مجلس و مجمع میخواهیم موضوع بررسی صلاحیتها را خاتمه دهند
حجتالاسلام رسول منتجبنیا، قائممقام حزب اعتماد ملی، هم دقیقا به همین بحث شیوه بررسی صلاحیتها اشاره کرد. او مخاطب سخنانش را علی مطهری قرار داد و از او به عنوان نماینده شجاع مجلس نام برد و گفت: «از آقای دکتر مطهری میخواهم در این خصوص کار کنند و مانع از ردصلاحیتها شوند. من از آقای هاشمی در مصاحبهای خواستم همین که مجمع درصدد سیاستگذاری انتخابات است، این مساله را خاتمه بدهند.»منتجبنیا با اشاره به سوابق این موضوع ادامه داد: «کسی مشکلی با بررسی ندارد، ولی مساله این است که قانون، «حاکم» باشد، نه «سلایق اشخاص». البته ما در دولتهای گذشته مشکل نظارت داشتیم ولی در دولت قبل مشکل اساسیتر، هیاتهای اجرایی بودند. به طوری که ما از هیات اجرایی، به هیاتهای نظارت پناه بردیم، چرا که اعضای این هیات که باید معتمدان مردم باشند، منتصبان دولت بودند و اسامی و فهرست آنها از طرف دولت به فرمانداری ارایه شده بود.» او ادامه داد: «اکنون امیدواریم وزارت کشور همت کند و دست دولتیان گذشته را که اکنون در دولت فعلی حضور دارند، باز نکند و به شکلی قانونمند عمل کند.»
قائممقام دبیرکل حزب اعتمادملی با بیان اینکه اکثریت کسانی که ردصلاحیت شدهاند، برگهای با نوشته «شما احراز صلاحیت نشدهاید»، میگیرند، یادآور شد: «زمانی که گفته شده برای احراز صلاحیت باید از چهار مرجع استعلام گرفته شود، حال آن چهار مرجع استعلام مثبت دادهاند و چندنفر که در هیات نظارت هستند به ما میگویند که صلاحیت شما برای ما احراز نشده است.» او اضافه کرد: «بهعنوان یک طلبه و استاد دانشگاه و کسی که با حقوقدانها سروکار دارم، میگویم این مساله یک کار غیرحقوقی است که اصل بر فساد باشد و همه را فاسد بدانیم، مگر اینکه برای ما چندنفر ثابت شود. ما از مجلس و مجمع میخواهیم به این موضوع خاتمه دهند.»
تلاش برای همگرایی کامل
محمدرضا عارف، رییس بنیاد امید ایرانیان گویا به خاطر تجربه شخصی خود از اجماع و رسیدن به یک نامزد در انتخابات ریاستجمهوری گذشته، محور سخنانش را بیش از دیگر سخنرانان همایش بر محور «اجماع» متمرکز کرد. این نگاه و تاکید عارف بر اجماع و ارایه یک فهرست انتخاباتی از سوی اصلاحطلبان در انتخابات آینده مجلس، آنقدر جدی مطرح شد که حتی تذکری را هم در همین راستا به مصطفی کواکبیان مطرح کرد. کواکبیان در بخشی از سخنان خود بهعنوان دبیرکل حزب مردمسالاری گفت: «حزب مردمسالاری برای انتخابات سال آینده در راستای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات عمل خواهد کرد، مگر اینکه فهرست واحدی شکل نگیرد و ما مجبور باشیم مثل سال ۹۰ فهرست مجزا بدهیم.» عارف در سخنان خود کواکبیان را خطاب قرار داد و گفت که «مهمترین مساله برای ما، انتخابات مجلس است، چراکه نتیجه انتخابات ۹۴ در انتخابات ۹۶ و سال 1400 نیز اثرگذار است پس راهی جز همدلی و همراهی نداریم. من از آقای کواکبیان که گفتند اگر به هدفشان در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نرسند، فهرست جداگانهای میدهند خواهش میکنم این مساله را دیگر مطرح نکنند چرا که بحث اصلی ما اجماع است و ما باید اجماع را دنبال کنیم.
آنچه باید دنبال شود پیروزی تفکر اصلاحطلبی است و نه افراد خاص و نباید ما دنبال سهمخواهی باشیم.»این فعال سیاسی اصلاحطلب در ادامه با بیان اینکه وظیفه ما تلاش برای همگرایی کامل است و نه همگرایی حداکثری، عنوان کرد: «اگر ما خلاف این مساله عمل کردیم باید به اصلاحطلبیمان شک کنیم. یا نباید شعار اصلاحطلبی بدهیم یا اگر هم دادیم باید اجماع کامل را در دستور کار خویش داشته باشیم و با یک فهرست در کشور حاضر شویم.»عارف سپس سعی کرد تا بحث ائتلاف با اصولگرایان معتدل را مطرح و تبیین کند و در همین راستا گفت «ما فکر میکنیم بتوانیم یک ائتلاف نسبی با رقیب داشته باشیم، مثلا 40 نفر از نمایندگان در هر دو فهرست مشترک باشند. این افراد میتوانند محور تفاهم باشند و در پیشبرد برنامهها و پاسخگویی به مردم محور قرار بگیرند.» او در پایان باز هم تاکید کرد: «دست از تعصب حزبی برداریم، به سمت تعصب جبههای برویم. ما میتوانیم در انتخابات آینده با یک فهرست در سراسر کشور حضور پیدا کنیم.»
مواظب جنگهای «حیدری - نعمتی» باشیم
قبل از تاکید عارف بر اجماع و ارایه فهرست واحد، موسویلاری هم در سخنانش به این موضوع اشاره کرده بود. موسویلاری در سخنرانی خود گفت که «اینکه اصلاحطلبان پذیرفتهاند در قالب احزاب مختلف فعالیت کنند، نشاندهنده یکسری اختلاف برداشت و اختلاف سلیقه است ولی باید حواسمان باشد که این اختلاف برداشت، به اختلاف مسیر منجر نشود و اجماع باید به عنوان راهبرد اصلی اصلاحطلبان مدنظر باشد، چرا که حرکت اجماعی برای اصلاحطلبان جوابگو است و ممکن است دستهایی باشند که یک جنگ حیدری و نعمتی در درون ما به راه بیندازند. گام نخست برای اصلاحطلبان اجماع است و باید بدانیم که در صورت عدم اجماع موانع برای ما ظهور خواهد کرد.»
منیتها را کنار بگذاریم
البته آیتالله موسویتبریزی، دبیرکل مجمع محققین و مدرسین هم به بیان دیگری، موضوع اجماع و صرفنظر از سهمخواهیهای حزبی را برای انتخابات آینده مطرح کرد. او که سخنران ابتدایی مراسم روز پنجشنبه بود، در بخشی از سخنانش به انتخابات سال 92 اشاره کرد و گفت: «اگر هر موقع و موضعی بتوانیم از جوانان و فطرت پاک آنها درست استفاده کنیم، میتوانیم پیشرفت کنیم که حضرت امام(ره) هم بر این موضوع تاکید داشت، به گونهای که سال92 خیلی از جوانان خوب کشورمان زمانی که بنده در قم مایوس بودم و در تدارک مقدمات انتخابات ریاستجمهوری بودم، به من گفتند در انتخابات شرکت میکنیم و تحریم انتخابات را کنار گذاشتند، چرا که راه سربلندی کشور شرکت حداکثری در انتخابات است.» او سپس ادامه داد: «امیدوارم در انتخابات مجلس و خبرگان به شرط کنارگذاشتن منیتها پیروز شویم.»
هاشمی گفت از انقلاب قهر نمیکنم
موسوی تبریزی سخنان متنوعی از بحث انقلاب مطرح کرد و گفت: «اصلاحطلبی دریافت درست اطلاعات و انتخاب گزینه درست است.»او در بیان موضوع تشخیص گفت: «امر تشخیص بسیار مهم است و یکی از کارهای احزاب همین تشخیص است، لذا احزاب باید تشخیص خوبی در مسایل اقتصادی، سیاسی، حقوقی و مسایل دیگر داشته باشند و بگویند که مصلحت و صلاح در چیست به گونهای که در انتخابات اخیر آیتالله هاشمی را ردصلاحیت کردند، اما ایشان چیزی نگفتند و اظهار کردند که من از انقلاب قهر نمیکنم، یا آقای خاتمی- که خدا حفظش کند - با دلسوزی و صبر بسیار زیاد برای نظام زحمت کشیدند.»دادستان کل کشور در زمان حضرت امام(ره) با اشاره به رویکارآمدن دولت یازدهم تاکید کرد: «البته از آقای روحانی گلایه داریم؛ ایشان ایدهآل ما نیست. اما اگر ایشان را تقویت نمیکردیم و به تایید بزرگان نمیرسید، به همین مقدار هم نرسیده بودیم. اگر روحانی روی کار نمیآمد معلوم نبود چه میشد، چراکه امروز همان مطالبی که صهیونیستها به آن عمل میکنند، درباره مذاکرات هستهای ما در داخل کشور و ضد سیاست خارجی ما ابراز میشود.» او افزود: «اگر نمیتوانند به کشور ما هجمه وارد کنند به خاطر مسیر اعتدال
است که رییسجمهور مطرح میکند و مقام معظم رهبری هم از ایشان حمایت میکند.»
اگر مدیران فاسد شوند...
اشاره به پرونده محمدرضا رحیمی و اختلاس سههزارمیلیاردی و آنچه در دولت نهم و دهم روی داده هم محور سخنان محسن رهامی، رییس کمیته انتخابات شورای هماهنگی جبهه اصلاحات و مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردمسالاری بود. رهامی در سخنانش انتقادات صریحی درباره فساد مطرح کرد. رهامی با اشاره به حدیثی از پیامبر گفت: «پیامبر فرمودند اگر به جامعهای وارد شدید و دیدید که مردم به حق هم تجاوز نمیکنند و سالم زندگی میکنند، سراغ عالمان و حاکمان جامعه بروید و اگر فساد در آن جامعه حاکم بود بازهم به سراغ حاکمان و علمای آن جامعه بروید چرا که اگر جامعهای با فساد روبهرو باشد، بیشک دلیل آن نقص و کموکاستی در رفتار عالمان و حاکمان آن جامعه است و از این حیث توسعه احزاب و سروساماندادن به جامعه آنها به عنوان مقدمه، برای جامعه موردنظر واجب است.»او ادامه داد: «اگر برخی علما کار تربیت را رها کردند و به تجارت شکر و آهن روی آوردند، مطمئنا آن جامعه فاسد و آلوده خواهد شد و اگر امرا فاسد شدند و در اختلاسها و فسادهای اقتصادی ورود کردند، دیگر نمیتوانند در هیچبابی اظهارنظر کنند و سخن بگویند.»دبیرکل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها با اشاره به
نشر فسادهای اخیر، گفت: «اگر برخی افراد در هر قوهای در فساد دست داشتهاند، قوهقضاییه باید با آنها برخورد کند.» او با بیان اینکه دستگاههای ناظر چه کردند که این حجم از فساد مالی به وجود آمد، گفت: «در ۲۰۰سال اخیر تاریخ کشور ما، این حجم فساد بیسابقه است و باید سوال شود چه کسانی مسوول این موضوع بوده و هستند.» رهامی افزود: «بخشی از مشکلاتی که برای جوانان ما وجود دارد، از همین اختلاسها و فسادها نشات میگیرد و باید سوال شود آیا کسانی که در این اختلاسها شرکت داشتهاند، مسوول مشکلات جامعه نیستند؟»
آنان که تبرک میجستند، اکنون تبری میجویند
مصطفی کواکبیان هم بهعنوان دبیرکل حزب اما اشارههای قابلتوجهی به بحث رحیمی و احمدینژاد و پرونده اخیر داشت. او در سخنانش که به همان سبک خود، بهسرعت و از روی متن ادا میشد، خطاب به حضار گفت: «میبینید که این روزها چه دروغهایی گفته میشود. رییس و معاوناول دولتدهم اینطور پشت یکدیگر را خالی میکنند و برخی مدعیان اصولگرایی که وجود آنها را تبرک میدانستند، امروز از آنها تبری میجویند. همه این مسایل از بداخلاقی نشأت میگیرد.»او ادامه داد: «روزی ما در مجلس فریاد میزدیم که سردمداران اصولگرا، نام دههانماینده مجلس را که از امثال رحیمی و مرتضوی پول گرفتهاند، افشا کنند. اگر آن اتفاق میافتاد، امروز همین آقایان نمیگفتند ما با احمدینژاد فاصله داشتیم. البته این مساله در مجلس توسط آقای پیرموذن در حال پیگیری است تا این اسامی افشا شود.» کواکبیان افزود: «آنها که مقابل جمله رحیمی که گفت به نام خدا و به نام احمدینژاد سکوت کردند، حالا امروز میگویند اساسا گویا رحیمی اصلاحطلب بوده است. همینها در مجلس اجازه مطرحشدن طرح تحقیقوتفحص از معاون اول را ندادند و طرح تحقیقوتفحص حساب ذخیره ارزی و بانک مرکزی را عقیم
گذاشتند.»
یکسال مذاکره مخفی با آمریکا در دولت احمدینژاد
کواکبیان گریزی هم درخصوص مساله مذاکرات هستهای داشت و گفت: «عدهای همهچیز را از عینک جناحی میبینند. برای دیپلماسی که مقاممعظمرهبری در این یکسال از آن حمایت کردهاند، بهانهتراشی میکنند. مذاکره در حال قدمزدن را ذلت میدانند، اما یکسال مذاکره مخفی مستقیم دولت احمدینژاد با آمریکا را عزت میدانند. از کنار هزارانناهنجاریای که در کشور وجود دارد، میگذرند و آن را ذلت نمیپندارند، اما برای دستیابی به منافع ملی و رفع مشکلات دایم، دلواپس و برآشفته میشوند. صدهزارمرتبه شکر که روش، منش و تفکر امثال احمدینژاد فعلا مرده است. اگر دولتیازدهم بخواهد در مسیر دولتدهم حرکت کند، به رای مردم خیانت کرده است.»سخنان کواکبیان و عارف پایان بخش کنگره سیزدهم حزب مردمسالاری بود. این حزب همچنین در پایان مراسم خود از سایت خبری «حسنا» متعلق به تشکل متبوع خود هم رونمایی کرد. سالن همایش مجتمع آدینه که یکبار دیگر شاهد یک گردهمایی مهم از حیث سخنرانان و سخنان بود، کمکم خالی از جمعیت شد و مراسم پایان گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.