چشمانداز گردشگری در مناطق حفاظت شده بوشهر
حسین دلشب . مدیرکل محیطزیست بوشهر
استان بوشهر با دارابودن هفتمنطقه تحت مدیریت که با مساحتی بالغ بر 152هزارهکتار 6/5درصد از مساحت استان را دربر میگیرد، دارای قابلیتهای ارزشمند زیستمحیطی است و با پیشینه تاریخی عمیق و برجسته و توان اکولوژیک بالا در جنبههای زیستگاهی و حیاتوحش، موقعیت برجستهای را برای گردشگری و استفاده عموم از مواهب طبیعی داراست. این استان تنوعزیستی غنی و کمنظیری از گونههای گیاهی و حیاتوحش در خود دارد و گونههای مختلفی از ماهیان، خزندگان، پرندگان و پستانداران در اکوسیستمهای متنوع آن زیست میکنند. انجام مطالعات دقیق روی توان اکولوژیک مناطق مختلف استان و تحت حفاظت قرارگرفتن تمامی گونههای در معرض تهدید و آموزش و تبلیغ همگانی جهت شناساندن مواهب زیستمحیطی به عموم گردشگران داخلی و خارجی از راهکارهای توسعه اکوتوریسم و استفاده بهینه از جذابیتهای محیط طبیعی استان است. تدوین و اجرای دستورالعمل ورود گردشگران به مناطق تحت مدیریت از یک طرف باعث توسعه گردشگری در این استان و از طرف دیگر باعث کاهش و جلوگیری از تخریب و ازبینرفتن گونههای گیاهی و جانوری خواهد شد. مناطق تحت مدیریت دارای جاذبه گردشگری این استان به شرح ذیلاند: پارک ملی دریایی نایبند: این منطقه در جنوب استان بوشهر، بخش عسلویه، از توابع شهرستان کنگان با وسعت 46هزارهکتار واقع شده است و قسمتی از پارک در محدوده استان هرمزگان قرار دارد ولی مدیریت کلی پارک با استان بوشهر است. پوشش گیاهی (از جمله جنگلهای حرا) و جانوری غنی، اکوسیستمهای متنوع و چشماندازهای طبیعی و همچنین سواحل بسیار زیبا، زیستگاهی باارزش و منحصربهفرد را به وجود آورده است که از لحاظ دارابودن استعدادهای بالقوه اکولوژیکی و اکوتوریسمی در منطقه ساحلی خلیجفارس در نوع خود بینظیر است.
اثر طبیعی ملی کوه نمک جاشک: این منطقه با وسعت سههزارو666هکتار در حدفاصل شهرستانهای دیر و دشتی واقع شده است. گنبد نمکی یکی از پدیدههای زمینشناسی و دارای چشماندازها و مناظر زیبای طبیعی است. این گنبد نمکی نزدیکی روستای جاشک به صورت یک طاقدیس روی سلسلهجبال زاگرس در استان بوشهر واقع شده است.
اثر طبیعی ملی خارکو: جزیره خارکو در شمال جزیره خارک با وسعت 3/5کیلومترمربع در فاصله دومایلی (حدود 3/7کیلومتری) خارک واقع شده است. سطح این جزیره فاقد هرگونه پستیوبلندی است و بهصورت پشتهای بسیار کمارتفاع از دنبالههای طاقدیسهای زاگرس جنوبی ایران است. سواحل شنی و ماسهای محل مناسبی برای تخمگذاری پرندگان و لاکپشتان دریایی است و آبسنگهای مرجانی را میتوان از جاذبههای برجسته توریستی این منطقه برشمرد.
پناهگاه حیاتوحش خارک: موقعیت جزیره خارک در شمال خلیجفارس در جنوب استان بوشهر است. این جزیره بهصورت یکطاقدیس در دل خلیجفارس واقع شده است از جمله جاذبههای توریستی این منطقه میتوان به موارد زیر اشاره کرد: سواحل زیبا، آبسنگهای مرجانی اطراف جزیره،آهوان و پرندگان مهاجر،پوشش گیاهی و درختان کهنسال انجیر معابد، چشمههای آبشیرین
منطقه حفاظتشده حله: این منطقه با وسعت 44هزارو783هکتار در شمالشرق بوشهر واقع شده است. این منطقه یکی از بهترین مناطق برای پرندگان مهاجر زمستانگذران در استان بوشهر است. با توجه به اینکه تالاب حله جزو این منطقه بوده و محل امنی برای پرندگان زمستانگذران است از این لحاظ برای علاقهمندان به طبیعت و پرندهنگری محل مناسبی میباشد.
منطقه حفاظتشده مند: این منطقه با وسعت 32هزارو988هکتار، منطقهای جلگهای و کویری بوده که در شهرستان دیر و بخش بردخون واقع شده است. حداکثر ارتفاع از سطح دریا به کمتر از 10متر میرسد که به صورت یک فلات در حاشیه خلیجفارس واقع شده است. بیشترین تنوع جانوری مهرهدار خشکیزی منطقه را پرندگان دارند که تاکنون 120گونه در منطقه شناسایی شده است.
پارک ملی دریایی دیر- نخیلو: این منطقه در شرق استان بوشهر از توابع بخش بردخون و در شمال شهرستان دیر واقع شده است جزایر نخیلو و امالگرم از زیستگاههای عمده و مهم منطقه خلیجفارس برای زادآوری پرستوهای دریایی بودهاند. جزیره امالگرم زیستگاه بزرگترین کلونی جوجهآوری سلیم خرچنگخوار در سطح خاورمیانه است. در فصل پاییز و زمستان و همزمان با مهاجرت پرندگان زمستانگذران نیاز به کنترل بیشتر در زمینه رعایت ضوابط زیستمحیطی وجود دارد و همچنین با توجه به وسعت کم این منطقه و زادآوری تعداد کثیری از پرندگان مهاجر تابستانگذران در این جزایر، از اردیبهشت تا مردادماه، حضور گردشگر با مجوزهای خاص و اعمال مقررات مرتبط و با نظارت کامل محیطزیست همراه است.
استان بوشهر با دارابودن هفتمنطقه تحت مدیریت که با مساحتی بالغ بر 152هزارهکتار 6/5درصد از مساحت استان را دربر میگیرد، دارای قابلیتهای ارزشمند زیستمحیطی است و با پیشینه تاریخی عمیق و برجسته و توان اکولوژیک بالا در جنبههای زیستگاهی و حیاتوحش، موقعیت برجستهای را برای گردشگری و استفاده عموم از مواهب طبیعی داراست. این استان تنوعزیستی غنی و کمنظیری از گونههای گیاهی و حیاتوحش در خود دارد و گونههای مختلفی از ماهیان، خزندگان، پرندگان و پستانداران در اکوسیستمهای متنوع آن زیست میکنند. انجام مطالعات دقیق روی توان اکولوژیک مناطق مختلف استان و تحت حفاظت قرارگرفتن تمامی گونههای در معرض تهدید و آموزش و تبلیغ همگانی جهت شناساندن مواهب زیستمحیطی به عموم گردشگران داخلی و خارجی از راهکارهای توسعه اکوتوریسم و استفاده بهینه از جذابیتهای محیط طبیعی استان است. تدوین و اجرای دستورالعمل ورود گردشگران به مناطق تحت مدیریت از یک طرف باعث توسعه گردشگری در این استان و از طرف دیگر باعث کاهش و جلوگیری از تخریب و ازبینرفتن گونههای گیاهی و جانوری خواهد شد. مناطق تحت مدیریت دارای جاذبه گردشگری این استان به شرح ذیلاند: پارک ملی دریایی نایبند: این منطقه در جنوب استان بوشهر، بخش عسلویه، از توابع شهرستان کنگان با وسعت 46هزارهکتار واقع شده است و قسمتی از پارک در محدوده استان هرمزگان قرار دارد ولی مدیریت کلی پارک با استان بوشهر است. پوشش گیاهی (از جمله جنگلهای حرا) و جانوری غنی، اکوسیستمهای متنوع و چشماندازهای طبیعی و همچنین سواحل بسیار زیبا، زیستگاهی باارزش و منحصربهفرد را به وجود آورده است که از لحاظ دارابودن استعدادهای بالقوه اکولوژیکی و اکوتوریسمی در منطقه ساحلی خلیجفارس در نوع خود بینظیر است.
اثر طبیعی ملی کوه نمک جاشک: این منطقه با وسعت سههزارو666هکتار در حدفاصل شهرستانهای دیر و دشتی واقع شده است. گنبد نمکی یکی از پدیدههای زمینشناسی و دارای چشماندازها و مناظر زیبای طبیعی است. این گنبد نمکی نزدیکی روستای جاشک به صورت یک طاقدیس روی سلسلهجبال زاگرس در استان بوشهر واقع شده است.
اثر طبیعی ملی خارکو: جزیره خارکو در شمال جزیره خارک با وسعت 3/5کیلومترمربع در فاصله دومایلی (حدود 3/7کیلومتری) خارک واقع شده است. سطح این جزیره فاقد هرگونه پستیوبلندی است و بهصورت پشتهای بسیار کمارتفاع از دنبالههای طاقدیسهای زاگرس جنوبی ایران است. سواحل شنی و ماسهای محل مناسبی برای تخمگذاری پرندگان و لاکپشتان دریایی است و آبسنگهای مرجانی را میتوان از جاذبههای برجسته توریستی این منطقه برشمرد.
پناهگاه حیاتوحش خارک: موقعیت جزیره خارک در شمال خلیجفارس در جنوب استان بوشهر است. این جزیره بهصورت یکطاقدیس در دل خلیجفارس واقع شده است از جمله جاذبههای توریستی این منطقه میتوان به موارد زیر اشاره کرد: سواحل زیبا، آبسنگهای مرجانی اطراف جزیره،آهوان و پرندگان مهاجر،پوشش گیاهی و درختان کهنسال انجیر معابد، چشمههای آبشیرین
منطقه حفاظتشده حله: این منطقه با وسعت 44هزارو783هکتار در شمالشرق بوشهر واقع شده است. این منطقه یکی از بهترین مناطق برای پرندگان مهاجر زمستانگذران در استان بوشهر است. با توجه به اینکه تالاب حله جزو این منطقه بوده و محل امنی برای پرندگان زمستانگذران است از این لحاظ برای علاقهمندان به طبیعت و پرندهنگری محل مناسبی میباشد.
منطقه حفاظتشده مند: این منطقه با وسعت 32هزارو988هکتار، منطقهای جلگهای و کویری بوده که در شهرستان دیر و بخش بردخون واقع شده است. حداکثر ارتفاع از سطح دریا به کمتر از 10متر میرسد که به صورت یک فلات در حاشیه خلیجفارس واقع شده است. بیشترین تنوع جانوری مهرهدار خشکیزی منطقه را پرندگان دارند که تاکنون 120گونه در منطقه شناسایی شده است.
پارک ملی دریایی دیر- نخیلو: این منطقه در شرق استان بوشهر از توابع بخش بردخون و در شمال شهرستان دیر واقع شده است جزایر نخیلو و امالگرم از زیستگاههای عمده و مهم منطقه خلیجفارس برای زادآوری پرستوهای دریایی بودهاند. جزیره امالگرم زیستگاه بزرگترین کلونی جوجهآوری سلیم خرچنگخوار در سطح خاورمیانه است. در فصل پاییز و زمستان و همزمان با مهاجرت پرندگان زمستانگذران نیاز به کنترل بیشتر در زمینه رعایت ضوابط زیستمحیطی وجود دارد و همچنین با توجه به وسعت کم این منطقه و زادآوری تعداد کثیری از پرندگان مهاجر تابستانگذران در این جزایر، از اردیبهشت تا مردادماه، حضور گردشگر با مجوزهای خاص و اعمال مقررات مرتبط و با نظارت کامل محیطزیست همراه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.