|

آسیا بزرگ‌ترین انتشار‌دهنده گازهای گلخانه‌ای

فاطمه پاسبان . کارشناس کشاورزی

به‌کارگیری انرژی در بخش کشاورزی یکی دیگر از منابع انتشار‌دهنده گازهای گلخانه‌ای در این بخش است. عمده گازهای انتشاریافته حاصل از انرژی از نوع دی‌اکسیدکربن و بخش جزیی از آن، شامل گاز متان و اکسید نیتروژن است. گازهای موردنظر از طریق سوخت‌های فسیلی برای ماشین‌آلات، موتورهای آبیاری و کشتی‌های ماهیگیری حاصل می‌شود. در بخش کشاورزی برآورد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، دربرگیرنده حامل‌های انرژی اصلی، یعنی گاز دیزل، بنزین، گاز طبیعی (از جمله گاز مایع طبیعی)، گاز مایع، نفت کوره پسماند، زغال‌سنگ سخت و برق است. براساس برآورد سازمان خواربار و کشاورزی ملل‌متحد (FAO) طی سال‌های 2000 تا 2010 حدود 47درصد گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی متعلق به گازهای دیزلی (سه‌درصد در بخش ماهیگیری است)، 38درصد مربوط به برق و الکتریسیته، هشت‌درصد مربوط به زغال‌سنگ و سه‌درصد سهم گاز طبیعی است. برآورد می‌شود حدود 40درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی، برای فعالیت‌های آبیاری طی دوره مورد بررسی افزایش داشته و حدود 26درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی را سال2010 به خود اختصاص داده است. براساس برآوردهای فائو در سال2010، کل تولید گازهای گلخانه‌ای جهان حاصل از استفاده از انرژی، در بخش کشاورزی معادل 785تن دی‌اکسیدکربن بوده است. کشورهای غیرمتعهد پیمان کیوتو (کشورهایی که در ضمیمه I پیمان کیوتو متعهد به کاهش آلاینده‌ها نبوده‌اند) 70درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده‌اند؛ به‌عبارتی کشورهای غیرمتعهد بازیگران اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی هستند. در طول سال‌های 2000 تا 2010، تولید گازهای گلخانه‌ای در حدود 20درصد افزایش یافته است، یعنی از 651تن در سال2000 به معادل 785تن دی‌اکسیدکربن در سال2010 بالغ شده است. اطلاعات نشان می‌دهد عمده این رشد در کشورهای غیرمتعهد اتفاق افتاده است، به‌طوری که این رقم برای این کشورها از 392تن به معادل 553تن دی‌اکسیدکربن طی سال‌های 2000 تا 2010 رسیده که در حدود 40درصد رشد نشان می‌دهد. در مقابل در کشورهای متعهد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی طی دوره موردنظر در حدود 10درصد کاهش نشان می‌دهد. اطلاعات با تفکیک قاره‌ای نشان می‌دهد قاره آسیا بزرگ‌ترین انتشار‌دهنده گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی است؛ به‌طوری که طی دوره 2000 تا 2010 در حدود 58درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده است. بعد از قاره آسیا به ترتیب قاره اروپا با 20درصد، قاره آمریکا با 17درصد و قاره آفریقا با چهاردرصد سهم قرار دارند. از سوی دیگر میانگین رشد سالانه طی دوره 2000 تا 2010 نشان می‌دهد که قاره آفریقا با 9/2درصد بیشترین رشد را در انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی داشته است. بعد از قاره آفریقا به ترتیب قاره آسیا با 3/2درصد و قاره آمریکا با 1/8درصد نرخ رشد مثبت و در مقابل قاره اروپا با 1/8- نرخ رشد منفی مواجه بوده است. آمار منتشر شده فائو نشان می‌دهد در ایران انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی از رقم 17تن به معادل 29تن دی‌اکسیدکربن طی دوره 2000 تا 2010 رسیده که در حدود 5/4درصد رشد مثبت داشته است. سهم انرژی در انتشار گازهای گلخانه‌ای بخش کشاورزی برای ایران در سال2000 در حدود 29درصد بوده که در سال2010 به 41درصد بالغ می‌شود. این رقم حدود 3/7درصد رشد مثبت نشان می‌دهد. به‌عبارتی در ایران انرژی سهم مهمی در انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش کشاورزی دارد. بررسی آمار و اطلاعات جهانی نشان از افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی در بخش کشاورزی دارد. حال برای کاهش آن، چه باید کرد؟ تجربیات جهانی نشان می‌دهد راهکارهای متفاوتی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی در بخش کشاورزی وجود دارد که در شماره بعدی به آن پرداخته می‌شود.

به‌کارگیری انرژی در بخش کشاورزی یکی دیگر از منابع انتشار‌دهنده گازهای گلخانه‌ای در این بخش است. عمده گازهای انتشاریافته حاصل از انرژی از نوع دی‌اکسیدکربن و بخش جزیی از آن، شامل گاز متان و اکسید نیتروژن است. گازهای موردنظر از طریق سوخت‌های فسیلی برای ماشین‌آلات، موتورهای آبیاری و کشتی‌های ماهیگیری حاصل می‌شود. در بخش کشاورزی برآورد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، دربرگیرنده حامل‌های انرژی اصلی، یعنی گاز دیزل، بنزین، گاز طبیعی (از جمله گاز مایع طبیعی)، گاز مایع، نفت کوره پسماند، زغال‌سنگ سخت و برق است. براساس برآورد سازمان خواربار و کشاورزی ملل‌متحد (FAO) طی سال‌های 2000 تا 2010 حدود 47درصد گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی متعلق به گازهای دیزلی (سه‌درصد در بخش ماهیگیری است)، 38درصد مربوط به برق و الکتریسیته، هشت‌درصد مربوط به زغال‌سنگ و سه‌درصد سهم گاز طبیعی است. برآورد می‌شود حدود 40درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی، برای فعالیت‌های آبیاری طی دوره مورد بررسی افزایش داشته و حدود 26درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی را سال2010 به خود اختصاص داده است. براساس برآوردهای فائو در سال2010، کل تولید گازهای گلخانه‌ای جهان حاصل از استفاده از انرژی، در بخش کشاورزی معادل 785تن دی‌اکسیدکربن بوده است. کشورهای غیرمتعهد پیمان کیوتو (کشورهایی که در ضمیمه I پیمان کیوتو متعهد به کاهش آلاینده‌ها نبوده‌اند) 70درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده‌اند؛ به‌عبارتی کشورهای غیرمتعهد بازیگران اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی هستند. در طول سال‌های 2000 تا 2010، تولید گازهای گلخانه‌ای در حدود 20درصد افزایش یافته است، یعنی از 651تن در سال2000 به معادل 785تن دی‌اکسیدکربن در سال2010 بالغ شده است. اطلاعات نشان می‌دهد عمده این رشد در کشورهای غیرمتعهد اتفاق افتاده است، به‌طوری که این رقم برای این کشورها از 392تن به معادل 553تن دی‌اکسیدکربن طی سال‌های 2000 تا 2010 رسیده که در حدود 40درصد رشد نشان می‌دهد. در مقابل در کشورهای متعهد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی طی دوره موردنظر در حدود 10درصد کاهش نشان می‌دهد. اطلاعات با تفکیک قاره‌ای نشان می‌دهد قاره آسیا بزرگ‌ترین انتشار‌دهنده گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی، در بخش کشاورزی است؛ به‌طوری که طی دوره 2000 تا 2010 در حدود 58درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده است. بعد از قاره آسیا به ترتیب قاره اروپا با 20درصد، قاره آمریکا با 17درصد و قاره آفریقا با چهاردرصد سهم قرار دارند. از سوی دیگر میانگین رشد سالانه طی دوره 2000 تا 2010 نشان می‌دهد که قاره آفریقا با 9/2درصد بیشترین رشد را در انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی داشته است. بعد از قاره آفریقا به ترتیب قاره آسیا با 3/2درصد و قاره آمریکا با 1/8درصد نرخ رشد مثبت و در مقابل قاره اروپا با 1/8- نرخ رشد منفی مواجه بوده است. آمار منتشر شده فائو نشان می‌دهد در ایران انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از انرژی در بخش کشاورزی از رقم 17تن به معادل 29تن دی‌اکسیدکربن طی دوره 2000 تا 2010 رسیده که در حدود 5/4درصد رشد مثبت داشته است. سهم انرژی در انتشار گازهای گلخانه‌ای بخش کشاورزی برای ایران در سال2000 در حدود 29درصد بوده که در سال2010 به 41درصد بالغ می‌شود. این رقم حدود 3/7درصد رشد مثبت نشان می‌دهد. به‌عبارتی در ایران انرژی سهم مهمی در انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش کشاورزی دارد. بررسی آمار و اطلاعات جهانی نشان از افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی در بخش کشاورزی دارد. حال برای کاهش آن، چه باید کرد؟ تجربیات جهانی نشان می‌دهد راهکارهای متفاوتی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از کاربرد انرژی در بخش کشاورزی وجود دارد که در شماره بعدی به آن پرداخته می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.