|

پایان سکوت «کاهانی»:

دیگر فریب جشنواره را نمی‌خورم

بهناز شیربانی: «نزدیک به دوسال با هیچ رسانه‌ای گفت‌وگو نکردم و خواستم تا با چهره‌ای جدید وارد شوم و از حواشی دوری کنم. با آقای ایوبی دیداری داشتم و در آن جلسه به او گفتم که آقایان سجادپور و شمقدری من را زیاد اذیت کردند و همه در جریان هستند. اما فکر می‌کنم مدیران بهتری نسبت به شما بودند. همان‌طور که تفاوت آقای‌احمدی‌نژاد و روحانی تنها در یک لبخند و اخم است. موافقم که وزیر ارشاد استیضاح شود اما نه به دلایلی که مجلس از آنها صحبت می‌کند، به این دلیل که از فیلمسازان دفاع نمی‌کند.» اینها بخشی از صحبت‌های عبدالرضا کاهانی، کارگردانی است که طی چندسال گذشته تقریبا تمام فیلم‌هایش با سروصدای زیادی همراه بوده. فیلم‌هایی که هرکدام بنا به دلایلی یا دچار سانسور شده یا از حضور در جشنواره فیلم فجر بازمانده‌اند.
این‌بار نیز تیغ سانسور وزارت ارشاد «استراحت مطلق» او را نیز بی‌نصیب نگذاشت و فیلم او به گفته اعضای هیات انتخاب رای لازم را برای حضور در این جشنواره کسب نکرده است؛ فیلمی که به‌گفته کاهانی 16مورد اصلاحیه داشت و بسیاری از آنها با صحبت و رفع سوءتفاهم‌ها برطرف شد اما بازهم او سانسورها را برای حضور در جشنواره پذیرفت آنقدر که فیلمش به 76دقیقه رسید که دیگر نمی‌توان آن را فیلم بلند سینمایی دانست. در این میان کاهانی به برخی از ممیزی‌های فیلمش نیز اشاره کرد. مثل برهنه‌بودن بالاتنه برخی از بازیگران در سکانسی که فوتبال تماشا می‌کنند یا حضور رضا عطاران به‌همراه همسرش که ظاهرا از نگاه ممیزان باید به‌نوعی زن‌وشوهربودن آنها مشخص‌تر باشد تا برخورد آنها در فیلم با یکدیگر دلیل موجهی داشته باشد! اما روز گذشته، 23دی‌ماه، عبدالرضا کاهانی برای شفاف‌سازی و برطرف‌کردن پاره‌ای از حواشی فیلمش؛ «استراحت مطلق» نشست رسانه‌ای ترتیب داد و در جمع اصحاب رسانه از اتفاقات چندماه گذشته صحبت کرد.
او گفت: «اجبار من را به اینجا رساند که در این جمع صحبت کنم. اساسا من به چهره‌ای تبدیل شده‌ام که مدام در حال گله‌کردن و اعتراض است. دوسال صحبت نکردم و قصد داشتم که این تعبیر برطرف شود اما آنقدر بی‌احترامی و بداخلاقی دیدم که احساس کردم نمی‌توانم حرف نزنم.»او ادامه داد: «اساسا جشنواره فیلم فجر جایی است که برای امثال من انتخاب غلطی است. ما نمی‌توانیم در افتتاحیه جشنواره نمایش ویژه‌ای داشته باشیم و حتی در اختتامیه. وقتی از اعتدال و امید زیاد صحبت می‌کنیم، لابد اصلا اعتدال و امیدی نیست که مدام در مورد آن در حال حرف‌زدن هستیم.»کارگردان فیلم سینمایی «بی‌خودوبی‌جهت» افزود: «من «استراحت مطلق» را به جشنواره ندادم و این فیلم توسط یکی از دوستانم و با پادرمیانی به جشنواره داده شد که شاید کمکی به دریافت پروانه نمایش آن شود و من پذیرفتم. جلسات مکرری هم از طرف وزارت ارشاد و البته به پیشنهاد آنها با من ترتیب داده شد. حتی جالب است که تاریخ نمایش فیلم در برج میلاد نیز مشخص شده بود و اتفاقا زمانی در نظر گرفته شده بود که حساسیت‌های کمتری به وجود بیاورد.»
او ادامه داد: «من برای نخستین‌بار با یک مدیر سینمایی شام خوردم و سانسور را پذیرفتم تا چهره دیگری از خودم نشان بدهم و انگار که حس اعتماد وجود ندارد. خجالت می‌کشم که از جشنواره فیلم فجر حرف می‌زنم. این‌روزها همه دوست دارند تا در جشنواره حضور داشته باشند و یک‌نفر مثل من که حقیقتا چنین چیزی نمی‌خواهد به نظر عجیب می‌رسد. قصد داشتم که این فیلم را اکران کنم و آنقدر درگیر مسایل جشنواره شدم که اکران را از دست دادم. جشنواره به‌هیچ‌وجه برایم جذابیتی ندارد؛ جشنواره‌ای که جایزه‌های آن قابل حدس است و فکر می‌کنم این نبودن‌ها چقدر می‌تواند آدم را بزرگ کند.»
کاهانی در ادامه این نشست از شرایط ویژه برخی سینماگران صحبت کرد و گفت: «برای سینمایی که فیلم‌های فاخری در آن ساخته می‌شود و هزینه‌های بالایی در آن صرف می‌شود متاسفم. درحالی که من بعد از ساخت چند فیلم باید درگیر لنز 40 باشم. ماجرا فقط جشنواره نیست، ارتباط‌هایی در سینماست که من را حیرت‌زده می‌کند. در هیچ کجای دنیا برای نبودن یک فیلم در جشنواره آنقدر صحبت نمی‌شود و متاسفم از وجود سینمایی که بیش از مسوولان از خودمان ضربه می‌خوردیم و در جایی که به کمک نیاز داریم عقب‌نشینی می‌کنیم.»
او ادامه داد: «خوشحالم که هیچ‌کس باورش نمی‌شود فیلم من در جشنواره رای نیاورده است و تنها عده قلیلی آن را باور می‌کنند. یقین دارم که جشنواره امسال همه را شگفت‌زده خواهد کرد، چراکه قطعا فیلم‌هایی خواهیم دید که متاسفانه خنثی هستند. تاسف‌برانگیزتر از اینکه «استراحت مطلق» در جشنواره هست یا نیست، این میزان عقب‌نشینی حیرت‌انگیز است.»
نکته قابل‌تامل صحبت‌های کاهانی درباره زمان نمایش «استراحت مطلق» بود. او به صراحت از نمایش فیلمش در اسفندماه صحبت کرد و گفت: «به من قول اکران ندادند و من یقین دارم فیلم اسفند ماه نمایش داده می‌شود و فیلم پرفروشی خواهد شد او ادامه داد: ««استراحت مطلق» سال2015 در تمام دنیا اکران گسترده‌ای خواهد داشت و برای نخستین‌بار برای یک فیلم ایرانی چنین اتفاقی می‌افتد و با افتخار از این موضوع حرف می‌زنم. من زیرزمینی فیلم نساختم و با مجوز وزارت ارشاد بوده و آنها می‌توانستند فیلم را جور دیگری ببینند. دوستان در وزارت ارشاد دوست ندارند با من افتخاری کسب کنند و یقین دارم اگر تنها نام کارگردان این فیلم حذف شود، می‌تواند نماینده ایران در اسکار باشد. من هیچ‌چیز در این سینما ندارم به جز یک اعتبار که باعث می‌شود نشست خبری فیلم من از دبیر جشنواره شلوغ‌تر شود.»او در پاسخ به این پرسش که آیا فیلم از سمت کمیسیون فرهنگی مجلس دچار ممیزی شده است، گفت: «اطلاعی ندارم. من سعی کردم خیلی زود نسخه فیلم را از وزارت ارشاد بگیرم و می‌دانستم اگر فیلم بیشتر آنجا بماند ممکن است افراد بیشتری آن را ببینند اما نمی‌دانم در این مدت چه کسانی فیلم را دیدند.»او ادامه داد: «من قطعا فیلم می‌سازم اما دیگر فریب جشنواره را نمی‌خورم. این جشنواره برای من مدت‌هاست که تمام شده است. یک‌بار در این جشنواره فیلمم جوایز زیادی گرفت که به نظرم حضورم در جشنواره اشتباه بود و شاید دوست داشتند من همانطور فیلم بسازم و احساس می‌کنم جوایزی که برای آن فیلم گرفتم لکه ننگی در کارنامه‌ام هست.»
کاهانی افزود: «از علاقه آقای رضا داد به خودم اطلاع دارم اما معتقدم مدیریت درستی انجام نداد و می‌توانست هماهنگی‌ای انجام دهند که کار به اینجا نرسد و درجشنواره‌ای که هیچ‌کس با خودش هم هماهنگ نیست چه برسد به هماهنگی با دیگری، انتظار دیگری نمی‌توان داشت.»

بهناز شیربانی: «نزدیک به دوسال با هیچ رسانه‌ای گفت‌وگو نکردم و خواستم تا با چهره‌ای جدید وارد شوم و از حواشی دوری کنم. با آقای ایوبی دیداری داشتم و در آن جلسه به او گفتم که آقایان سجادپور و شمقدری من را زیاد اذیت کردند و همه در جریان هستند. اما فکر می‌کنم مدیران بهتری نسبت به شما بودند. همان‌طور که تفاوت آقای‌احمدی‌نژاد و روحانی تنها در یک لبخند و اخم است. موافقم که وزیر ارشاد استیضاح شود اما نه به دلایلی که مجلس از آنها صحبت می‌کند، به این دلیل که از فیلمسازان دفاع نمی‌کند.» اینها بخشی از صحبت‌های عبدالرضا کاهانی، کارگردانی است که طی چندسال گذشته تقریبا تمام فیلم‌هایش با سروصدای زیادی همراه بوده. فیلم‌هایی که هرکدام بنا به دلایلی یا دچار سانسور شده یا از حضور در جشنواره فیلم فجر بازمانده‌اند.
این‌بار نیز تیغ سانسور وزارت ارشاد «استراحت مطلق» او را نیز بی‌نصیب نگذاشت و فیلم او به گفته اعضای هیات انتخاب رای لازم را برای حضور در این جشنواره کسب نکرده است؛ فیلمی که به‌گفته کاهانی 16مورد اصلاحیه داشت و بسیاری از آنها با صحبت و رفع سوءتفاهم‌ها برطرف شد اما بازهم او سانسورها را برای حضور در جشنواره پذیرفت آنقدر که فیلمش به 76دقیقه رسید که دیگر نمی‌توان آن را فیلم بلند سینمایی دانست. در این میان کاهانی به برخی از ممیزی‌های فیلمش نیز اشاره کرد. مثل برهنه‌بودن بالاتنه برخی از بازیگران در سکانسی که فوتبال تماشا می‌کنند یا حضور رضا عطاران به‌همراه همسرش که ظاهرا از نگاه ممیزان باید به‌نوعی زن‌وشوهربودن آنها مشخص‌تر باشد تا برخورد آنها در فیلم با یکدیگر دلیل موجهی داشته باشد! اما روز گذشته، 23دی‌ماه، عبدالرضا کاهانی برای شفاف‌سازی و برطرف‌کردن پاره‌ای از حواشی فیلمش؛ «استراحت مطلق» نشست رسانه‌ای ترتیب داد و در جمع اصحاب رسانه از اتفاقات چندماه گذشته صحبت کرد.
او گفت: «اجبار من را به اینجا رساند که در این جمع صحبت کنم. اساسا من به چهره‌ای تبدیل شده‌ام که مدام در حال گله‌کردن و اعتراض است. دوسال صحبت نکردم و قصد داشتم که این تعبیر برطرف شود اما آنقدر بی‌احترامی و بداخلاقی دیدم که احساس کردم نمی‌توانم حرف نزنم.»او ادامه داد: «اساسا جشنواره فیلم فجر جایی است که برای امثال من انتخاب غلطی است. ما نمی‌توانیم در افتتاحیه جشنواره نمایش ویژه‌ای داشته باشیم و حتی در اختتامیه. وقتی از اعتدال و امید زیاد صحبت می‌کنیم، لابد اصلا اعتدال و امیدی نیست که مدام در مورد آن در حال حرف‌زدن هستیم.»کارگردان فیلم سینمایی «بی‌خودوبی‌جهت» افزود: «من «استراحت مطلق» را به جشنواره ندادم و این فیلم توسط یکی از دوستانم و با پادرمیانی به جشنواره داده شد که شاید کمکی به دریافت پروانه نمایش آن شود و من پذیرفتم. جلسات مکرری هم از طرف وزارت ارشاد و البته به پیشنهاد آنها با من ترتیب داده شد. حتی جالب است که تاریخ نمایش فیلم در برج میلاد نیز مشخص شده بود و اتفاقا زمانی در نظر گرفته شده بود که حساسیت‌های کمتری به وجود بیاورد.»
او ادامه داد: «من برای نخستین‌بار با یک مدیر سینمایی شام خوردم و سانسور را پذیرفتم تا چهره دیگری از خودم نشان بدهم و انگار که حس اعتماد وجود ندارد. خجالت می‌کشم که از جشنواره فیلم فجر حرف می‌زنم. این‌روزها همه دوست دارند تا در جشنواره حضور داشته باشند و یک‌نفر مثل من که حقیقتا چنین چیزی نمی‌خواهد به نظر عجیب می‌رسد. قصد داشتم که این فیلم را اکران کنم و آنقدر درگیر مسایل جشنواره شدم که اکران را از دست دادم. جشنواره به‌هیچ‌وجه برایم جذابیتی ندارد؛ جشنواره‌ای که جایزه‌های آن قابل حدس است و فکر می‌کنم این نبودن‌ها چقدر می‌تواند آدم را بزرگ کند.»
کاهانی در ادامه این نشست از شرایط ویژه برخی سینماگران صحبت کرد و گفت: «برای سینمایی که فیلم‌های فاخری در آن ساخته می‌شود و هزینه‌های بالایی در آن صرف می‌شود متاسفم. درحالی که من بعد از ساخت چند فیلم باید درگیر لنز 40 باشم. ماجرا فقط جشنواره نیست، ارتباط‌هایی در سینماست که من را حیرت‌زده می‌کند. در هیچ کجای دنیا برای نبودن یک فیلم در جشنواره آنقدر صحبت نمی‌شود و متاسفم از وجود سینمایی که بیش از مسوولان از خودمان ضربه می‌خوردیم و در جایی که به کمک نیاز داریم عقب‌نشینی می‌کنیم.»
او ادامه داد: «خوشحالم که هیچ‌کس باورش نمی‌شود فیلم من در جشنواره رای نیاورده است و تنها عده قلیلی آن را باور می‌کنند. یقین دارم که جشنواره امسال همه را شگفت‌زده خواهد کرد، چراکه قطعا فیلم‌هایی خواهیم دید که متاسفانه خنثی هستند. تاسف‌برانگیزتر از اینکه «استراحت مطلق» در جشنواره هست یا نیست، این میزان عقب‌نشینی حیرت‌انگیز است.»
نکته قابل‌تامل صحبت‌های کاهانی درباره زمان نمایش «استراحت مطلق» بود. او به صراحت از نمایش فیلمش در اسفندماه صحبت کرد و گفت: «به من قول اکران ندادند و من یقین دارم فیلم اسفند ماه نمایش داده می‌شود و فیلم پرفروشی خواهد شد او ادامه داد: ««استراحت مطلق» سال2015 در تمام دنیا اکران گسترده‌ای خواهد داشت و برای نخستین‌بار برای یک فیلم ایرانی چنین اتفاقی می‌افتد و با افتخار از این موضوع حرف می‌زنم. من زیرزمینی فیلم نساختم و با مجوز وزارت ارشاد بوده و آنها می‌توانستند فیلم را جور دیگری ببینند. دوستان در وزارت ارشاد دوست ندارند با من افتخاری کسب کنند و یقین دارم اگر تنها نام کارگردان این فیلم حذف شود، می‌تواند نماینده ایران در اسکار باشد. من هیچ‌چیز در این سینما ندارم به جز یک اعتبار که باعث می‌شود نشست خبری فیلم من از دبیر جشنواره شلوغ‌تر شود.»او در پاسخ به این پرسش که آیا فیلم از سمت کمیسیون فرهنگی مجلس دچار ممیزی شده است، گفت: «اطلاعی ندارم. من سعی کردم خیلی زود نسخه فیلم را از وزارت ارشاد بگیرم و می‌دانستم اگر فیلم بیشتر آنجا بماند ممکن است افراد بیشتری آن را ببینند اما نمی‌دانم در این مدت چه کسانی فیلم را دیدند.»او ادامه داد: «من قطعا فیلم می‌سازم اما دیگر فریب جشنواره را نمی‌خورم. این جشنواره برای من مدت‌هاست که تمام شده است. یک‌بار در این جشنواره فیلمم جوایز زیادی گرفت که به نظرم حضورم در جشنواره اشتباه بود و شاید دوست داشتند من همانطور فیلم بسازم و احساس می‌کنم جوایزی که برای آن فیلم گرفتم لکه ننگی در کارنامه‌ام هست.»
کاهانی افزود: «از علاقه آقای رضا داد به خودم اطلاع دارم اما معتقدم مدیریت درستی انجام نداد و می‌توانست هماهنگی‌ای انجام دهند که کار به اینجا نرسد و درجشنواره‌ای که هیچ‌کس با خودش هم هماهنگ نیست چه برسد به هماهنگی با دیگری، انتظار دیگری نمی‌توان داشت.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.