|

یک رمان تاریخی

«جهان آخر» رمانی است نوشته کریستف رانس‌مایر که محمود حدادی آن را ترجمه کرده است. ترجمه حدادی از این رمان سال‌ها پیش از طرف نشر مرکز منتشر شده بود و این روزها نشر پریان پس از سال‌ها آن را تجدیدچاپ کرده است. جهان آخر چنان‌که در مقدمه حدادی بر ترجمه فارسی آن اشاره شده «رویداد ادبی سال 1988 اروپا» بوده رمانی تاریخی است که در آن اسطوره‌های دوره باستان به دوران ظهور فاشیسم پیوند می‌خورند. در مقدمه حدادی بر ترجمه فارسی این رمان درباره آن می‌خوانیم: «این کتاب رمانی است تاریخی در‌باره ناسو اوید، شاعر ملی رم باستان که مهم‌ترین اثر به یادگارمانده‌اش مجموعه‌ای اسطوره‌ای است با عنوان دگردیسی‌ها.» حدادی در این مقدمه توضیح می‌دهد که ناسو اوید در دگردیسی‌ها مانند فردوسی اسطوره‌های یونان و روم باستان را در یک مجموعه‌ گرد آورده است و رانس مایر در رمان جهان آخر، دگردیسی‌های اوید را موضوع کانونی رمانش قرار داده است. در بخشی دیگر از مقدمه حدادی می‌خوانیم: «این دگردیسی‌ها، با مفهوم عینی و هم فلسفی‌اش، در روایت‌هایی راز‌آمیز و همزمان روشن، موضوع کانونی رمان حاضر و جانمایه قصه‌های آن است؛ به تعبیر دیگر رانس‌مایر خواسته است با درآوردن شخصیت‌های اسطوره‌ای و تاریخی دگردیسی‌ها به درون مناسبات جهان امروز، بر آنچه در زندگی انسان‌ها مقدری فراتر از مکان و قرن، بلکه اساسا‌ سرنوشتی‌ است و پیونددهنده طوق تاریخ، تاکید کند. چنین، جهان آخر اسطوره‌ای است زمینی‌شده؛ یا که امروز ماست در آینه اسطوره. برای همین رانس‌مایر مظاهر بیرونی دوران عتیق و امروز را مستقیم و بی‌حایلی کنار هم می‌نشاند: قصه‌گویی‌های ناسو پیر را- در پای آتشی شبانه- کنار پخش فیلم با دستگاه یک سینماچی دوره‌گرد. دشنه را کنار مسلسل خودکار بالای یک ساختمان امنیتی... و استدلال ناگفته‌اش در این شیوه روایت- در به‌کار‌گیری جهش‌های زمانی- اینکه حالا که همه پدیده‌های هستی مقهور زمان‌اند و تنها چیزی که پایدار است، ناپایداری است، جابه‌جایی دومولکول از زمان و درهم آمیختن دوران‌ها دستکاری بزرگی در تاریخ نیست و چه‌بسا که در پس جلوه، جوهره را نمایان‌تر می‌کند.» حدادی همچنین با اشاره به حال‌وهوای شرقی این رمان می‌نویسد: «از جاذبه‌های دیگر این رمان آنکه فضایی غافلگیرانه جهان‌سومی و شرقی دارد؛ و این رویکرد به دودلیل: یکی رفتن به عمق دور تاریخ و دیگر اینکه نویسنده‌اش‌ اتریشی است.
توضیح اینکه اتریش تا اوایل قرن‌بیستم بر چندکشور اسلاوی در حوزه بالکان تسلطی امپراتوری داشت و چنین، شرق به سهم خود خاستگاه طبیعی دریافت‌های عاطفی- هنری نویسندگان اتریشی بود. این سنت الهام از شرق، هنوز هم برجاست و جهان آخر نمونه دلنشینی از این نگاه غربی- شرقی نویسندگان اتریشی. سنخ مشخصا آشنا و شرقی این رمان آن‌که روایت جست‌وجوی جوانی مرید است در پی مراد خود؛ و به این شکل آغاز می‌شود که کوتا، شاگرد ناسو، پس از آنکه این شاعر به فرمان سزار آگوست از رم تبعید می‌شود، برای یافتن استاد خود راه سفر در پیش می‌گیرد.»

«جهان آخر» رمانی است نوشته کریستف رانس‌مایر که محمود حدادی آن را ترجمه کرده است. ترجمه حدادی از این رمان سال‌ها پیش از طرف نشر مرکز منتشر شده بود و این روزها نشر پریان پس از سال‌ها آن را تجدیدچاپ کرده است. جهان آخر چنان‌که در مقدمه حدادی بر ترجمه فارسی آن اشاره شده «رویداد ادبی سال 1988 اروپا» بوده رمانی تاریخی است که در آن اسطوره‌های دوره باستان به دوران ظهور فاشیسم پیوند می‌خورند. در مقدمه حدادی بر ترجمه فارسی این رمان درباره آن می‌خوانیم: «این کتاب رمانی است تاریخی در‌باره ناسو اوید، شاعر ملی رم باستان که مهم‌ترین اثر به یادگارمانده‌اش مجموعه‌ای اسطوره‌ای است با عنوان دگردیسی‌ها.» حدادی در این مقدمه توضیح می‌دهد که ناسو اوید در دگردیسی‌ها مانند فردوسی اسطوره‌های یونان و روم باستان را در یک مجموعه‌ گرد آورده است و رانس مایر در رمان جهان آخر، دگردیسی‌های اوید را موضوع کانونی رمانش قرار داده است. در بخشی دیگر از مقدمه حدادی می‌خوانیم: «این دگردیسی‌ها، با مفهوم عینی و هم فلسفی‌اش، در روایت‌هایی راز‌آمیز و همزمان روشن، موضوع کانونی رمان حاضر و جانمایه قصه‌های آن است؛ به تعبیر دیگر رانس‌مایر خواسته است با درآوردن شخصیت‌های اسطوره‌ای و تاریخی دگردیسی‌ها به درون مناسبات جهان امروز، بر آنچه در زندگی انسان‌ها مقدری فراتر از مکان و قرن، بلکه اساسا‌ سرنوشتی‌ است و پیونددهنده طوق تاریخ، تاکید کند. چنین، جهان آخر اسطوره‌ای است زمینی‌شده؛ یا که امروز ماست در آینه اسطوره. برای همین رانس‌مایر مظاهر بیرونی دوران عتیق و امروز را مستقیم و بی‌حایلی کنار هم می‌نشاند: قصه‌گویی‌های ناسو پیر را- در پای آتشی شبانه- کنار پخش فیلم با دستگاه یک سینماچی دوره‌گرد. دشنه را کنار مسلسل خودکار بالای یک ساختمان امنیتی... و استدلال ناگفته‌اش در این شیوه روایت- در به‌کار‌گیری جهش‌های زمانی- اینکه حالا که همه پدیده‌های هستی مقهور زمان‌اند و تنها چیزی که پایدار است، ناپایداری است، جابه‌جایی دومولکول از زمان و درهم آمیختن دوران‌ها دستکاری بزرگی در تاریخ نیست و چه‌بسا که در پس جلوه، جوهره را نمایان‌تر می‌کند.» حدادی همچنین با اشاره به حال‌وهوای شرقی این رمان می‌نویسد: «از جاذبه‌های دیگر این رمان آنکه فضایی غافلگیرانه جهان‌سومی و شرقی دارد؛ و این رویکرد به دودلیل: یکی رفتن به عمق دور تاریخ و دیگر اینکه نویسنده‌اش‌ اتریشی است.
توضیح اینکه اتریش تا اوایل قرن‌بیستم بر چندکشور اسلاوی در حوزه بالکان تسلطی امپراتوری داشت و چنین، شرق به سهم خود خاستگاه طبیعی دریافت‌های عاطفی- هنری نویسندگان اتریشی بود. این سنت الهام از شرق، هنوز هم برجاست و جهان آخر نمونه دلنشینی از این نگاه غربی- شرقی نویسندگان اتریشی. سنخ مشخصا آشنا و شرقی این رمان آن‌که روایت جست‌وجوی جوانی مرید است در پی مراد خود؛ و به این شکل آغاز می‌شود که کوتا، شاگرد ناسو، پس از آنکه این شاعر به فرمان سزار آگوست از رم تبعید می‌شود، برای یافتن استاد خود راه سفر در پیش می‌گیرد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.