|

سال متفاوت مدیریت شهری

اسماعیل دوستی . عضو شورای شهر تهران

مدیریت شهری در سال دوم دوره چهارم شورای شهر تهران، سال دشواری را از نظر تامین منابع و مواجه‌نشدن با کسری و معوقات پشت سر گذاشته اما با تمهیدات اندیشیده‌شده، حرکت به‌سمت کسب درآمدهای مستمر و پایدار- که از اهداف مدیریت شهری پایتخت است- شتاب گرفته است. براساس برنامه پنج‌ساله دوم شهرداری تهران، باید بیش از 102هزارمیلیاردتومان درآمد- هزینه داشته باشیم که سال اول 16هزار، سال بعد حدود 18هزار و سال آخر به 24هزارمیلیاردتومان می‌رسد. بودجه سال 94 شهرداری تهران براساس سنوات گذشته تنظیم شده و بودجه غیرواقعی نیست چراکه براساس میانگین سه سال گذشته پیش‌بینی شده است. بودجه دارای دو بخش نقدی و غیرنقدی یا بودجه تعهدی است که عبارت است از سهم مشارکت‌هایی که با کار‌آفرینان یا سرمایه‌گذاران صورت می‌گیرد و اداره سرمایه‌گذاری شهرداری تهران متولی آن شده است. درآمد حاصل از املاک شهرداری و تهاتر‌هایی که رخ می‌دهد، در این بخش قرار می‌گیرد. برای نمونه کسی پروانه ساخت می‌گیرد و امکان پرداخت نقدی هزینه‌های قانونی را ندارد؛ بنابراین «کارسازی» صورت می‌گیرد و در مقابل آن سازنده، آپارتمان می‌گیریم یا زمین یا سایر وجوه مشارکت. پیش‌بینی می‌کنیم 50درصد این بودجه 104هزارمیلیاردی از این فاکتورها به دست‌ آید.

اضافه بر این از سیستم بانکی به صورت «فاینانس ریالی» (داخلی)، فاینانس خارجی و همین‌طور از بخش مشارکت بانک‌ها در پروژه‌ها (امسال سال93) حدود هزارمیلیاردتومان عمل کردیم؛ یعنی بانک‌ها در پروژه‌های شهری مشارکت می‌کنند، آنها را در رهن قرار می‌دهند و صورت‌وضعیت پیمانکاران را پرداخت می‌کنند. همچنین با قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا به‌ویژه «قرارگاه شهید رجایی» قراردادهایی بسته شده که در اتوبان بروجردی و تونل حکیم، تقاطع غیرهمسطح فتح و «سپاسد» نیز در مترو تهران فعال است که عملکرد قابل تقدیری دارند، چرا که حجم قراردادهای بسته شده بالاست و آنها، حدود 30 تا 40درصد را به صورت نقدی دریافت کرده و برای دریافت بقیه آن در بودجه غیرنقدی همکاری می‌کند؛ برای نمونه اگر پروژه‌ای در سطح شهر تهران داشته باشند، هزینه‌های عوارض و غیره را نقدی دریافت نکرده و به جای آن صورت وضعیت انجام کار آنها تسویه می‌شود. همان‌طور که در خبرها آمده بود امسال کمترین میزان صدور پروانه تخریب و نوسازی در تهران را شاهد بودیم که در مناطق‌جنوبی نزدیک به صفر و در مناطق شمالی در هشت‌ماه گذشته بیش از هزار مورد نبوده است، اما حدود 120درصد درآمد ارزش افزوده داشتیم؛ برای نمونه ساختمان‌های اداره‌کل اقتصاد و دارایی تهران را تجهیز کرده‌ایم و هرچه درآمد کسب کنند ما هم درآمد بیشتری پیدا می‌کنیم که در زمره درآمدهای مستمر محسوب می‌شود. امسال وابستگی به تراکم در طول تاریخ شهرداری تهران، کمترین میزان را به خود اختصاص داده است. در مورد هزینه‌های بالای اداره شهرداری تهران، یکسری مخارج وجود دارد که مسبوق به سابقه است اما در دوره فعلی، آهنگ آن تند‌تر شده است.
با وجود این، براساس مصوبه شورا در سال 93، از این مخارج جلوگیری شده و با همکاری شهردار تهران، تا حدی از آنها کاسته شد که کاهش همایش‌ها، سمینارها، سفرهای خارجی، استفاده از اوراق گلاسه در گروه مجلات همشهری و موضوعاتی از این دست را شامل می‌شود. بودجه فرهنگی نیز به احتمال زیاد در سال 94 کاهش خواهد یافت، چراکه براساس اهمیت اولویت‌بندی بودجه‌ای، پروژه‌هایی در سطح تهران است که باید تکمیل شود و اولویت اول، مترو تهران است. دوهزارو100میلیون‌تومان برای گسترش و تکمیل خطوط مترو اختصاص داده شده است.
در تهران حدود 200کیلومتر مترو درحال احداث است؛ صدکیلومتر در خطوط 3، 6 و 7 و صدکیلومتر در بیرون شهر به طرف ورامین و شهر جدید پرند در حال احداث است که هزینه این قسمت با دولت است. حدود هزارمیلیاردتومان، هزینه احداث این صدکیلومتر قطار شهری است که دولت حدود 400میلیارد آن را پرداخته اما مدیریت شهری، با این بودجه متوقف نشده و در حال فعالیت است. نگارنده معتقد به کاهش بودجه نیستم اما پروژه‌هایی که جنبه حیاتی برای زیست بهتر مردم در شهر تهران دارد، باید در اولویت قرار بگیرند که اگر همه 18هزارمیلیاردتومان بودجه 94 محقق نشد، لطمه‌ای به این مساله وارد نشود. با بانک‌های خصوصی و دولتی در حال مذاکره برای مشارکت در احداث بزرگراه شهید صیاد شیرازی به طول 9کیلومتر هستیم. بزرگراه شهید شوشتری نیز که قرار است شمال‌شرق تهران را به جنوب شرق آن متصل و مسیرهای خروجی را تسهیل کند در اولویت مدیریت شهری قرار دارد و ساماندهی به وضعیت نامساعد ترمینال شرق نیز از دیگر پروژه‌هاست. تکمیل بزرگراه حکیم، تونل بعثت، تقاطع غیرهمسطح چمران - سئول نیز همین میزان اهمیت را دارد. کوچک‌سازی و سبک‌سازی حجم سازمان شهرداری با ادغام شرکت‌های موازی و منفک‌سازی شرکت‌های غیرمرتبط، از ملزومات فعلی است و اگرچه امسال در پرداخت حقوق و نگهداشت سال خوبی پشت سر گذاشته شد اما باید به فکر آینده و شرایط دشوارتر بود.

مدیریت شهری در سال دوم دوره چهارم شورای شهر تهران، سال دشواری را از نظر تامین منابع و مواجه‌نشدن با کسری و معوقات پشت سر گذاشته اما با تمهیدات اندیشیده‌شده، حرکت به‌سمت کسب درآمدهای مستمر و پایدار- که از اهداف مدیریت شهری پایتخت است- شتاب گرفته است. براساس برنامه پنج‌ساله دوم شهرداری تهران، باید بیش از 102هزارمیلیاردتومان درآمد- هزینه داشته باشیم که سال اول 16هزار، سال بعد حدود 18هزار و سال آخر به 24هزارمیلیاردتومان می‌رسد. بودجه سال 94 شهرداری تهران براساس سنوات گذشته تنظیم شده و بودجه غیرواقعی نیست چراکه براساس میانگین سه سال گذشته پیش‌بینی شده است. بودجه دارای دو بخش نقدی و غیرنقدی یا بودجه تعهدی است که عبارت است از سهم مشارکت‌هایی که با کار‌آفرینان یا سرمایه‌گذاران صورت می‌گیرد و اداره سرمایه‌گذاری شهرداری تهران متولی آن شده است. درآمد حاصل از املاک شهرداری و تهاتر‌هایی که رخ می‌دهد، در این بخش قرار می‌گیرد. برای نمونه کسی پروانه ساخت می‌گیرد و امکان پرداخت نقدی هزینه‌های قانونی را ندارد؛ بنابراین «کارسازی» صورت می‌گیرد و در مقابل آن سازنده، آپارتمان می‌گیریم یا زمین یا سایر وجوه مشارکت. پیش‌بینی می‌کنیم 50درصد این بودجه 104هزارمیلیاردی از این فاکتورها به دست‌ آید.

اضافه بر این از سیستم بانکی به صورت «فاینانس ریالی» (داخلی)، فاینانس خارجی و همین‌طور از بخش مشارکت بانک‌ها در پروژه‌ها (امسال سال93) حدود هزارمیلیاردتومان عمل کردیم؛ یعنی بانک‌ها در پروژه‌های شهری مشارکت می‌کنند، آنها را در رهن قرار می‌دهند و صورت‌وضعیت پیمانکاران را پرداخت می‌کنند. همچنین با قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا به‌ویژه «قرارگاه شهید رجایی» قراردادهایی بسته شده که در اتوبان بروجردی و تونل حکیم، تقاطع غیرهمسطح فتح و «سپاسد» نیز در مترو تهران فعال است که عملکرد قابل تقدیری دارند، چرا که حجم قراردادهای بسته شده بالاست و آنها، حدود 30 تا 40درصد را به صورت نقدی دریافت کرده و برای دریافت بقیه آن در بودجه غیرنقدی همکاری می‌کند؛ برای نمونه اگر پروژه‌ای در سطح شهر تهران داشته باشند، هزینه‌های عوارض و غیره را نقدی دریافت نکرده و به جای آن صورت وضعیت انجام کار آنها تسویه می‌شود. همان‌طور که در خبرها آمده بود امسال کمترین میزان صدور پروانه تخریب و نوسازی در تهران را شاهد بودیم که در مناطق‌جنوبی نزدیک به صفر و در مناطق شمالی در هشت‌ماه گذشته بیش از هزار مورد نبوده است، اما حدود 120درصد درآمد ارزش افزوده داشتیم؛ برای نمونه ساختمان‌های اداره‌کل اقتصاد و دارایی تهران را تجهیز کرده‌ایم و هرچه درآمد کسب کنند ما هم درآمد بیشتری پیدا می‌کنیم که در زمره درآمدهای مستمر محسوب می‌شود. امسال وابستگی به تراکم در طول تاریخ شهرداری تهران، کمترین میزان را به خود اختصاص داده است. در مورد هزینه‌های بالای اداره شهرداری تهران، یکسری مخارج وجود دارد که مسبوق به سابقه است اما در دوره فعلی، آهنگ آن تند‌تر شده است.
با وجود این، براساس مصوبه شورا در سال 93، از این مخارج جلوگیری شده و با همکاری شهردار تهران، تا حدی از آنها کاسته شد که کاهش همایش‌ها، سمینارها، سفرهای خارجی، استفاده از اوراق گلاسه در گروه مجلات همشهری و موضوعاتی از این دست را شامل می‌شود. بودجه فرهنگی نیز به احتمال زیاد در سال 94 کاهش خواهد یافت، چراکه براساس اهمیت اولویت‌بندی بودجه‌ای، پروژه‌هایی در سطح تهران است که باید تکمیل شود و اولویت اول، مترو تهران است. دوهزارو100میلیون‌تومان برای گسترش و تکمیل خطوط مترو اختصاص داده شده است.
در تهران حدود 200کیلومتر مترو درحال احداث است؛ صدکیلومتر در خطوط 3، 6 و 7 و صدکیلومتر در بیرون شهر به طرف ورامین و شهر جدید پرند در حال احداث است که هزینه این قسمت با دولت است. حدود هزارمیلیاردتومان، هزینه احداث این صدکیلومتر قطار شهری است که دولت حدود 400میلیارد آن را پرداخته اما مدیریت شهری، با این بودجه متوقف نشده و در حال فعالیت است. نگارنده معتقد به کاهش بودجه نیستم اما پروژه‌هایی که جنبه حیاتی برای زیست بهتر مردم در شهر تهران دارد، باید در اولویت قرار بگیرند که اگر همه 18هزارمیلیاردتومان بودجه 94 محقق نشد، لطمه‌ای به این مساله وارد نشود. با بانک‌های خصوصی و دولتی در حال مذاکره برای مشارکت در احداث بزرگراه شهید صیاد شیرازی به طول 9کیلومتر هستیم. بزرگراه شهید شوشتری نیز که قرار است شمال‌شرق تهران را به جنوب شرق آن متصل و مسیرهای خروجی را تسهیل کند در اولویت مدیریت شهری قرار دارد و ساماندهی به وضعیت نامساعد ترمینال شرق نیز از دیگر پروژه‌هاست. تکمیل بزرگراه حکیم، تونل بعثت، تقاطع غیرهمسطح چمران - سئول نیز همین میزان اهمیت را دارد. کوچک‌سازی و سبک‌سازی حجم سازمان شهرداری با ادغام شرکت‌های موازی و منفک‌سازی شرکت‌های غیرمرتبط، از ملزومات فعلی است و اگرچه امسال در پرداخت حقوق و نگهداشت سال خوبی پشت سر گذاشته شد اما باید به فکر آینده و شرایط دشوارتر بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.