|

تازه‌های نشر بوتیمار

سقوط فرشتگان
«جشن بی‌معنایی» رمانی است از میلان کوندرا و با ترجمه قاسم صنعوی که اخیرا از طرف نشر بوتیمار به چاپ‌پنجم رسیده است. این رمان شامل هفت‌بخش است با عنوان‌های «قهرمان‌ها معرفی می‌شوند»، «نمایش عروسکی»، «آلن و شارل غالبا به مادران‌شان فکر می‌کنند»، «همه در جست‌و‌جوی خوش‌خلقی‌اند»، «پر کوچکی زیر سقف شناور بود»، «سقوط فرشتگان» و «جشن بی‌معنایی». رمان، حاوی تمام مولفه‌های آشنای آثار کوندرا است. اصلی‌ترین مولفه آثار او که در این رمان هم وجود دارد، پیوند تجربه‌های فردی به تجربه‌های تاریخی و عمومی است و حرکت از یک تصویر روزمره به سمت معناهای ژرف و تاریخی و بنیادین آن تصویر. در آثار او هستی‌های فردی از هستی‌های جمعی جدایی‌ناپذیرند. اینگونه است که رمان به روایت سرنوشت شخصیت‌های داستانی محدود نمی‌ماند و امور به‌ظاهر پیش‌پاافتاده با یک‌درنگ به عرصه «تامل» کشیده می‌شوند و به ساخت‌های بنیادین تاریخ پیوند می‌خورند و آنچه نقطه اتصال این‌دو است شکل رمان است به‌مثابه شکلی از تامل و درنگ و مقاومت در برابر گذشتن به شتاب از سطح چیزها. هرآنچه پیش‌پاافتاده به چشم می‌آید با یک‌درنگ و با کشانده‌شدن به دایره وسواس‌آمیز تامل که یکی‌از عناصر بنیادین رمان‌های کوندرا را می‌سازد، به‌کل تاریخ و تجربه بشری پیوند می‌خورد. آنچه در پی می‌آید، بخش سقوط فرشتگان است از رمان جشن بی‌معنایی: «صدای ضربه مشت استالین مدت درازی در سرهای آنها پیچید. برژنف به طرف پنجره نگاه کرد و نتوانست به‌خود مسلط شود. چیزی که دید باورنکردنی بود: فرشته‌ای، بال‌ها گسترده، بر فراز بام‌ها معلق بود. برژنف از روی صندلی‌اش برخاست: - یک فرشته! یک فرشته!
دیگران هم برخاستند: - یک فرشته؟ من نمی‌بینم!
- چرا! آن بالا!
برژنف آهی کشید: - خدای من، یکی دیگر! می‌افتد!
استالین آهسته گفت: - ابله‌ها، هنوز خیلی‌های دیگر هستند که سقوط‌شان را خواهید دید.
خروشچف اعلام کرد: - فرشته، یک علامت است!
برژنف که از ترس فلج شده بود آهی کشید: - علامت؟ علامت چه چیز است؟»
به آدم مهلت انتخاب نمی‌دهند
از «داشتن و نداشتن» همینگوی پیش از این ترجمه‌های دیگری هم منتشر شده است. این رمان، یکی از مشهورترین رمان‌های همینگوی است که مورد اقتباس سینمایی هم قرار گرفته و هاوارد هاکز، کارگردان مشهور آمریکایی بر اساس آن فیلمی با شرکت همفری بوگارت ساخته است. در ایران نیز ناصر تقوایی فیلم به یادماندنی «ناخداخورشید» را براساس همین رمان همینگوی ساخت. داشتن و نداشتن داستان ناخدایی به نام هری مورگان است که در یکی از سفرهای دریایی‌اش برای امرار معاش درگیر ماجرایی غیرمنتظره می‌شود. این روزها ترجمه احسان لامع از این رمان از طرف نشر بوتیمار به چاپ رسیده است. آنچه درپی می‌آید، قسمتی است از این رمان: «نمی‌خواهم خودم را با این کار گول بزنم، اما مگر چاره دیگری هم دارم؟ آنها که به آدم مهلت انتخاب نمی‌دهند. می‌توانم این یکی را بی‌خیال شوم، اما بعدی چه خواهد بود؟ طالب این کار که نبودم، اما آدم که مجبور می‌شود کاری بکند باید دل به دریا بزند. شاید آلبرت را با خودم نبرم. او بی‌دست‌وپاست اما بی‌شیله‌پیله است. تو قایق آدم به‌درد بخوری‌ست. با دل و جرئت است اما هنوز دودلم که او را با خود ببرم یا نه. ولی خب، کاکاسیاه یا آن خرمست را که نمی‌توانم ببرم. باید کسی را ببرم که بتوانم به او اعتماد کنم. اگر همه‌چیز درست از آب درآمد، چیزی هم نصیب او می‌شود. ولی نباید او را در جریان بگذارم چون ممکن است شانه خالی کند و آن‌وقت باید دنبال کس دیگری بروم. تنهایی بهتر است. انجام هرکاری تنهایی بهتر است. اما فکر نمی‌کنم بتوانم دست‌تنها کاری کنم. اگر آلبرت از قضیه بی‌خبر بماند بهترین آدمی است که سراغ دارم. می‌ماند لب‌شکری. این‌یکی، همه‌چیز می‌داند. اما آنها حتی حساب این یکی را کرده‌اند. یعنی لب‌شکری این قدر احمق است که نداند با او چه معامله‌ای می‌کنند؟ من که عقلم نمی‌رسد، خب شاید فکرم باطل باشد. شاید آنها کاری نکنند. اما اگر هم بکنند حق دارند... .»
تهدید
دیگر کتاب این روزها منتشرشده از طرف نشر بوتیمار، نمایشنامه «درد خفیف» است از هارولد پینتر که شعله آذر آن را به فارسی ترجمه کرده است. کتاب شامل دوبخش است؛ یکی متن نمایشنامه درد خفیف و بعد از آن تحلیلی بر این نمایشنامه. «تهدید» یکی از مولفه‌های تکرارشونده در نمایشنامه‌های پینتر است که در هرکار او به صورتی حضور دارد و درد خفیف هم از این قاعده مستثنا نیست. تحلیل پایان کتاب بر این نمایشنامه با بحث درباره تهدید در سه‌اثری که پینتر پیش از درد خفیف نوشته یعنی «اتاق»، «جشن تولد» و «گارسن‌لال» آغاز می‌شود و با بحث درباره ماهیت متفاوت‌تر تهدید در نمایشنامه درد خفیف ادامه می‌یابد. در بخشی از این تحلیل می‌خوانیم: «تهدید که پینتر به‌ندرت آن را توضیح داده، خطری برای وضع موجود است. برای مثال، در اتاق این خطر گاه شکلی فیزیکی دارد: رز نگران است که از اتاق رانده شود، از سرما و تاریکی‌ای که بیرون را احاطه کرده می‌ترسد. ترس از تهدیدهای خارج از چهاردیواری چنان او را مضمحل کرده که حتی از بازکردن در وحشت بزرگی بر او چیره می‌شود. در حالی که در درد خفیف، تهدید بیشتر طبیعتی روانی یافته است. مهم‌تر اینکه در هیچ‌یک از سه‌نمایشنامه پیشین در درد خفیف، تهدید بیشتر طبیعتی روانی یافته است. مهم‌تر اینکه در هیچ‌یک از سه‌نمایشنامه پیشین، تشخیص تهدید و علت آن مساله نبوده و شخصیت‌ها در پی درک تهدید یا یافتن عامل تهدیدگر نیستند، بلکه تنها خود تهدید مطرح و روند ویرانگر آن نشان داده می‌شود. اما در درد خفیف، ادوارد تهدید را می‌بیند و ابتدا درصدد شناخت آن و در گامی دیگر، در پی خلاصی از آن است؛ هرچند که در انتها دچار وضعیتی کمابیش مشابه رز در اتاق می‌شود. تکامل صورت‌گرفته در این چهارنمایشنامه کاملا مشهود است....»

سقوط فرشتگان
«جشن بی‌معنایی» رمانی است از میلان کوندرا و با ترجمه قاسم صنعوی که اخیرا از طرف نشر بوتیمار به چاپ‌پنجم رسیده است. این رمان شامل هفت‌بخش است با عنوان‌های «قهرمان‌ها معرفی می‌شوند»، «نمایش عروسکی»، «آلن و شارل غالبا به مادران‌شان فکر می‌کنند»، «همه در جست‌و‌جوی خوش‌خلقی‌اند»، «پر کوچکی زیر سقف شناور بود»، «سقوط فرشتگان» و «جشن بی‌معنایی». رمان، حاوی تمام مولفه‌های آشنای آثار کوندرا است. اصلی‌ترین مولفه آثار او که در این رمان هم وجود دارد، پیوند تجربه‌های فردی به تجربه‌های تاریخی و عمومی است و حرکت از یک تصویر روزمره به سمت معناهای ژرف و تاریخی و بنیادین آن تصویر. در آثار او هستی‌های فردی از هستی‌های جمعی جدایی‌ناپذیرند. اینگونه است که رمان به روایت سرنوشت شخصیت‌های داستانی محدود نمی‌ماند و امور به‌ظاهر پیش‌پاافتاده با یک‌درنگ به عرصه «تامل» کشیده می‌شوند و به ساخت‌های بنیادین تاریخ پیوند می‌خورند و آنچه نقطه اتصال این‌دو است شکل رمان است به‌مثابه شکلی از تامل و درنگ و مقاومت در برابر گذشتن به شتاب از سطح چیزها. هرآنچه پیش‌پاافتاده به چشم می‌آید با یک‌درنگ و با کشانده‌شدن به دایره وسواس‌آمیز تامل که یکی‌از عناصر بنیادین رمان‌های کوندرا را می‌سازد، به‌کل تاریخ و تجربه بشری پیوند می‌خورد. آنچه در پی می‌آید، بخش سقوط فرشتگان است از رمان جشن بی‌معنایی: «صدای ضربه مشت استالین مدت درازی در سرهای آنها پیچید. برژنف به طرف پنجره نگاه کرد و نتوانست به‌خود مسلط شود. چیزی که دید باورنکردنی بود: فرشته‌ای، بال‌ها گسترده، بر فراز بام‌ها معلق بود. برژنف از روی صندلی‌اش برخاست: - یک فرشته! یک فرشته!
دیگران هم برخاستند: - یک فرشته؟ من نمی‌بینم!
- چرا! آن بالا!
برژنف آهی کشید: - خدای من، یکی دیگر! می‌افتد!
استالین آهسته گفت: - ابله‌ها، هنوز خیلی‌های دیگر هستند که سقوط‌شان را خواهید دید.
خروشچف اعلام کرد: - فرشته، یک علامت است!
برژنف که از ترس فلج شده بود آهی کشید: - علامت؟ علامت چه چیز است؟»
به آدم مهلت انتخاب نمی‌دهند
از «داشتن و نداشتن» همینگوی پیش از این ترجمه‌های دیگری هم منتشر شده است. این رمان، یکی از مشهورترین رمان‌های همینگوی است که مورد اقتباس سینمایی هم قرار گرفته و هاوارد هاکز، کارگردان مشهور آمریکایی بر اساس آن فیلمی با شرکت همفری بوگارت ساخته است. در ایران نیز ناصر تقوایی فیلم به یادماندنی «ناخداخورشید» را براساس همین رمان همینگوی ساخت. داشتن و نداشتن داستان ناخدایی به نام هری مورگان است که در یکی از سفرهای دریایی‌اش برای امرار معاش درگیر ماجرایی غیرمنتظره می‌شود. این روزها ترجمه احسان لامع از این رمان از طرف نشر بوتیمار به چاپ رسیده است. آنچه درپی می‌آید، قسمتی است از این رمان: «نمی‌خواهم خودم را با این کار گول بزنم، اما مگر چاره دیگری هم دارم؟ آنها که به آدم مهلت انتخاب نمی‌دهند. می‌توانم این یکی را بی‌خیال شوم، اما بعدی چه خواهد بود؟ طالب این کار که نبودم، اما آدم که مجبور می‌شود کاری بکند باید دل به دریا بزند. شاید آلبرت را با خودم نبرم. او بی‌دست‌وپاست اما بی‌شیله‌پیله است. تو قایق آدم به‌درد بخوری‌ست. با دل و جرئت است اما هنوز دودلم که او را با خود ببرم یا نه. ولی خب، کاکاسیاه یا آن خرمست را که نمی‌توانم ببرم. باید کسی را ببرم که بتوانم به او اعتماد کنم. اگر همه‌چیز درست از آب درآمد، چیزی هم نصیب او می‌شود. ولی نباید او را در جریان بگذارم چون ممکن است شانه خالی کند و آن‌وقت باید دنبال کس دیگری بروم. تنهایی بهتر است. انجام هرکاری تنهایی بهتر است. اما فکر نمی‌کنم بتوانم دست‌تنها کاری کنم. اگر آلبرت از قضیه بی‌خبر بماند بهترین آدمی است که سراغ دارم. می‌ماند لب‌شکری. این‌یکی، همه‌چیز می‌داند. اما آنها حتی حساب این یکی را کرده‌اند. یعنی لب‌شکری این قدر احمق است که نداند با او چه معامله‌ای می‌کنند؟ من که عقلم نمی‌رسد، خب شاید فکرم باطل باشد. شاید آنها کاری نکنند. اما اگر هم بکنند حق دارند... .»
تهدید
دیگر کتاب این روزها منتشرشده از طرف نشر بوتیمار، نمایشنامه «درد خفیف» است از هارولد پینتر که شعله آذر آن را به فارسی ترجمه کرده است. کتاب شامل دوبخش است؛ یکی متن نمایشنامه درد خفیف و بعد از آن تحلیلی بر این نمایشنامه. «تهدید» یکی از مولفه‌های تکرارشونده در نمایشنامه‌های پینتر است که در هرکار او به صورتی حضور دارد و درد خفیف هم از این قاعده مستثنا نیست. تحلیل پایان کتاب بر این نمایشنامه با بحث درباره تهدید در سه‌اثری که پینتر پیش از درد خفیف نوشته یعنی «اتاق»، «جشن تولد» و «گارسن‌لال» آغاز می‌شود و با بحث درباره ماهیت متفاوت‌تر تهدید در نمایشنامه درد خفیف ادامه می‌یابد. در بخشی از این تحلیل می‌خوانیم: «تهدید که پینتر به‌ندرت آن را توضیح داده، خطری برای وضع موجود است. برای مثال، در اتاق این خطر گاه شکلی فیزیکی دارد: رز نگران است که از اتاق رانده شود، از سرما و تاریکی‌ای که بیرون را احاطه کرده می‌ترسد. ترس از تهدیدهای خارج از چهاردیواری چنان او را مضمحل کرده که حتی از بازکردن در وحشت بزرگی بر او چیره می‌شود. در حالی که در درد خفیف، تهدید بیشتر طبیعتی روانی یافته است. مهم‌تر اینکه در هیچ‌یک از سه‌نمایشنامه پیشین در درد خفیف، تهدید بیشتر طبیعتی روانی یافته است. مهم‌تر اینکه در هیچ‌یک از سه‌نمایشنامه پیشین، تشخیص تهدید و علت آن مساله نبوده و شخصیت‌ها در پی درک تهدید یا یافتن عامل تهدیدگر نیستند، بلکه تنها خود تهدید مطرح و روند ویرانگر آن نشان داده می‌شود. اما در درد خفیف، ادوارد تهدید را می‌بیند و ابتدا درصدد شناخت آن و در گامی دیگر، در پی خلاصی از آن است؛ هرچند که در انتها دچار وضعیتی کمابیش مشابه رز در اتاق می‌شود. تکامل صورت‌گرفته در این چهارنمایشنامه کاملا مشهود است....»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.