|

درگیری گسترده جبهه النصره با حزب‌الله لبنان و ارتش سوریه

خیز داعش به سمت لبنان

شمال لبنان به پناهگاه امن نیروهای «داعش» تبدیل می‌شود. این دیگر نه یک پیش‌بینی بدبینانه، بلکه واقعیتی در حال ظهور است. سه‌ماه از زمانی می‌گذرد که دستیابی به اطلاعاتی حاکی از احتمال حملات هماهنگ شبه‌نظامیان داعش و جبهه «النصره» به کوهستان قلمون و شهر قصیر در نزدیکی مرز شمال شرقی لبنان با سوریه، سبب تقویت حضور نیروهای ارتش آن کشور در پشت مرزهای سوریه شده بود و اکنون گزارش‌ها حاکی از آن است کابوس مقامات لبنانی رنگی از واقعیت به خود گرفته است. ژنرال «عباس ابراهیم» رییس سرویس امنیت عمومی لبنان، در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرد تبهکاران داعش که در کوهستان قلمون مخفی شده‌اند، در تلاشند با کنترل روستاهای مجاور، مقری برای پشتیبانی از مواضع جنگی خود در سوریه دست‌وپا کنند. این فرمانده لبنانی ضمن تاکید بر آماده‌باش کامل نیروهای ارتش برای جلوگیری از نفوذ شبه‌نظامیان به خاک این کشور، هدف تروریست‌های داعش را نه تصرف کامل منطقه کوهستانی قلمون، بلکه تامین پایگاهی بین‌مرزی برای حمایت‌های مالی و استراتژیک از ستیزه‌جویان هم‌پیمان خود در سوریه می‌داند. ژنرال ابراهیم که خود چندماه پیش از حمله‌ای انتحاری جان سالم به‌در برده بود، با اشاره به بیعت و افزوده‌شدن حدود 700ستیزه‌جو به صف جنگجویان داعش در ماه‌های اخیر، شمار نیروهای منتسب به این گروه را دست‌کم هزار نفر دانست و تلاش‌های دولت لبنان برای بازداشت و نابودی شبکه‌های تروریستی‌ای که قصد پیوستن به همرزمان خود داشتند را در مهار گسترش روزافزون این گروه تروریستی بسیار موفق خواند. این در حالی است که بنابر گزارش‌ها، جبهه النصره، شاخه سوری القاعده، در حمله به این منطقه مرزی پیشدستی کرده است. به گزارش رویترز، روستای مرزی «فلیطه» در خاک سوریه کانون درگیری‌های گسترده جبهه النصره با نیروهای حزب‌الله لبنان و ارتش سوریه طی دوروز گذشته بوده که به منطقه‌ای وسیع در شمال و شمال‌شرقی لبنان از جنوب بعلبک تا مناطقی نزدیک به شهر مرزی عرسال گسترش یافته است. رامی عبدالرحمن، دبیر سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در سوریه اعلام کرده خمپاره‌اندازی جبهه النصره به پایگاه مشترک نظامی المسروب در شمال غربی فلیطه منجر به آغاز درگیری‌های خونین در دست‌کم 10پایگاه دیگر حزب‌الله شده که جان سه‌جنگجوی حزب‌الله و پنج‌سرباز ارتش سوریه را گرفته است. این در حالی است که پاسخ توپخانه‌ای نیروهای حزب‌الله و ارتش سوریه نیز متقابلا به کشته‌شدن دست‌کم 15عضو جبهه النصره انجامیده است. با این وجود، به نظر می‌رسد ادعای دبیر سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در سوریه مبنی بر ناممکن‌بودن حمله داعش به روستاهای مرزی لبنانی، در مورد نیروهای وفادار به جبهه النصره صادق نباشد. اگر تدارک تبهکاران داعش برای نفوذ به خاک لبنان تنها چندماهی است مقامات آن کشور را نگران کرده، جبهه النصره مدت‌هاست در شمال شرق آن کشور لانه کرده است. این سازمان تروریستی که در اواخر سال2011 و در پی اعزام «ابومحمد الجولانی» به خاک سوریه برای سازماندهی گروه‌های منفرد جهادی و مخالف رژیم بشار اسد در جریان جنگ داخلی آن کشور شکل گرفته بود، تنها به حضور در خاک سوریه اکتفا نکرد. این لبنان بود که اولین قربانی سودای کشاندن جنگ به کشورهای همسایه و در نهایت، کل منطقه شد. شهرک عرسال واقع در دره بقاع در منطقه شمال‌شرقی لبنان که میزبان شمار گسترده‌ای از پناهجویان سوری است، از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه به کانون تجمع شبه‌نظامیان جبهه النصره و ارتش آزاد سوریه و مسیری امن برای قاچاق اسلحه و تجهیزات جنگی به خاک آن کشور تبدیل شده بود. در این بین، بازداشت یکی از فرماندهان جبهه النصره توسط نیروهای امنیتی لبنان دستاویزی برای تروریست‌ها بود تا طی حمله‌ای گسترده به مرکز پلیس شهر مرزی عرسال در ماه آگوست سال گذشته، علاوه‌بر کشتن 60نظامی و غیرنظامی، 30سرباز و افسر پلیس لبنانی را به اسارت بگیرند. اعدام چهارنفر از سربازان گروگان‌گرفته‌شده و بروز درگیری‌های مسلحانه ماه اکتبر در شهر طرابلس میان نیروهای ارتش لبنان و شبه‌نظامیان وابسته به جبهه‌ النصره، همگی نشان از افزایش دامنه نفوذ این گروه در مناطق شمالی لبنان دارند که از آغاز جنگ داخلی آن کشور در سال 1975، دستخوش تنش‌های فرقه‌ای بوده است. با تمام این اوصاف، به نظر می‌رسد ترس از نفوذ هرچه‌بیشتر گروه‌های تروریستی داعش و جبهه‌النصره در خاک لبنان در برابر چشم‌انداز رعب‌آور ستیزه‌جویی درون‌گروهی تروریست‌ها رنگ می‌بازد. اگر دولت لبنان با اعمال محدودیت‌های بیشتر و شرط صدور ویزا برای ورود آوارگان سوری به خاک آن کشور، به گمان خود در راستای جلوگیری از گسترش موج خشونت گامی محکم برداشته است، اما قطعا در قبال رفع تنش میان نیروهای بالفعل و بالقوه جبهه النصره و داعش دست‌بسته است. ماه آوریل 2013 بود که اعلام یک‌طرفه ادغام جبهه النصره با القاعده عراق و تشکیل خلافت اسلامی از سوی «ابوبکر البغدادی»، خلیفه خودخوانده داعش، با مخالفت رهبری این جبهه مواجه شد. بیعت دوباره الجولانی با «ایمن الظواهری» رهبر القاعده، شکاف بین بزرگ‌ترین گروه‌های تروریستی فعال در خاورمیانه را تا مرز درگیری‌های نظامی پیش برد؛ درگیری‌هایی که تاکنون با تلفاتی سه‌هزارنفری، هزینه سنگینی بر دوش هر دو گروه باقی گذاشته است. آخرین نمونه از این منازعات نیز حدود سه‌هفته پیش در حومه روستای سوری «رأس‌المعره» در چندکیلومتری شهرک عرسال و در پی آن روی داد که پیشنهاد رهبر جبهه النصره در منطقه قلمون مبنی‌بر اتحاد هر دو گروه زیر چتر یک رهبر، با مخالفت شبه‌نظامیان داعش روبه‌رو شد. حال مشخص نیست در شرایطی که بنابر برآوردها، 18گروه مجزای شبه‌‌نظامی در منطقه قلمون سلاح به دست گرفته‌اند، سودای داعش برای تبدیل این منطقه کوهستانی به پایگاهی نظامی تا چه میزان محلی از اعراب دارد.

شمال لبنان به پناهگاه امن نیروهای «داعش» تبدیل می‌شود. این دیگر نه یک پیش‌بینی بدبینانه، بلکه واقعیتی در حال ظهور است. سه‌ماه از زمانی می‌گذرد که دستیابی به اطلاعاتی حاکی از احتمال حملات هماهنگ شبه‌نظامیان داعش و جبهه «النصره» به کوهستان قلمون و شهر قصیر در نزدیکی مرز شمال شرقی لبنان با سوریه، سبب تقویت حضور نیروهای ارتش آن کشور در پشت مرزهای سوریه شده بود و اکنون گزارش‌ها حاکی از آن است کابوس مقامات لبنانی رنگی از واقعیت به خود گرفته است. ژنرال «عباس ابراهیم» رییس سرویس امنیت عمومی لبنان، در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرد تبهکاران داعش که در کوهستان قلمون مخفی شده‌اند، در تلاشند با کنترل روستاهای مجاور، مقری برای پشتیبانی از مواضع جنگی خود در سوریه دست‌وپا کنند. این فرمانده لبنانی ضمن تاکید بر آماده‌باش کامل نیروهای ارتش برای جلوگیری از نفوذ شبه‌نظامیان به خاک این کشور، هدف تروریست‌های داعش را نه تصرف کامل منطقه کوهستانی قلمون، بلکه تامین پایگاهی بین‌مرزی برای حمایت‌های مالی و استراتژیک از ستیزه‌جویان هم‌پیمان خود در سوریه می‌داند. ژنرال ابراهیم که خود چندماه پیش از حمله‌ای انتحاری جان سالم به‌در برده بود، با اشاره به بیعت و افزوده‌شدن حدود 700ستیزه‌جو به صف جنگجویان داعش در ماه‌های اخیر، شمار نیروهای منتسب به این گروه را دست‌کم هزار نفر دانست و تلاش‌های دولت لبنان برای بازداشت و نابودی شبکه‌های تروریستی‌ای که قصد پیوستن به همرزمان خود داشتند را در مهار گسترش روزافزون این گروه تروریستی بسیار موفق خواند. این در حالی است که بنابر گزارش‌ها، جبهه النصره، شاخه سوری القاعده، در حمله به این منطقه مرزی پیشدستی کرده است. به گزارش رویترز، روستای مرزی «فلیطه» در خاک سوریه کانون درگیری‌های گسترده جبهه النصره با نیروهای حزب‌الله لبنان و ارتش سوریه طی دوروز گذشته بوده که به منطقه‌ای وسیع در شمال و شمال‌شرقی لبنان از جنوب بعلبک تا مناطقی نزدیک به شهر مرزی عرسال گسترش یافته است. رامی عبدالرحمن، دبیر سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در سوریه اعلام کرده خمپاره‌اندازی جبهه النصره به پایگاه مشترک نظامی المسروب در شمال غربی فلیطه منجر به آغاز درگیری‌های خونین در دست‌کم 10پایگاه دیگر حزب‌الله شده که جان سه‌جنگجوی حزب‌الله و پنج‌سرباز ارتش سوریه را گرفته است. این در حالی است که پاسخ توپخانه‌ای نیروهای حزب‌الله و ارتش سوریه نیز متقابلا به کشته‌شدن دست‌کم 15عضو جبهه النصره انجامیده است. با این وجود، به نظر می‌رسد ادعای دبیر سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در سوریه مبنی بر ناممکن‌بودن حمله داعش به روستاهای مرزی لبنانی، در مورد نیروهای وفادار به جبهه النصره صادق نباشد. اگر تدارک تبهکاران داعش برای نفوذ به خاک لبنان تنها چندماهی است مقامات آن کشور را نگران کرده، جبهه النصره مدت‌هاست در شمال شرق آن کشور لانه کرده است. این سازمان تروریستی که در اواخر سال2011 و در پی اعزام «ابومحمد الجولانی» به خاک سوریه برای سازماندهی گروه‌های منفرد جهادی و مخالف رژیم بشار اسد در جریان جنگ داخلی آن کشور شکل گرفته بود، تنها به حضور در خاک سوریه اکتفا نکرد. این لبنان بود که اولین قربانی سودای کشاندن جنگ به کشورهای همسایه و در نهایت، کل منطقه شد. شهرک عرسال واقع در دره بقاع در منطقه شمال‌شرقی لبنان که میزبان شمار گسترده‌ای از پناهجویان سوری است، از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه به کانون تجمع شبه‌نظامیان جبهه النصره و ارتش آزاد سوریه و مسیری امن برای قاچاق اسلحه و تجهیزات جنگی به خاک آن کشور تبدیل شده بود. در این بین، بازداشت یکی از فرماندهان جبهه النصره توسط نیروهای امنیتی لبنان دستاویزی برای تروریست‌ها بود تا طی حمله‌ای گسترده به مرکز پلیس شهر مرزی عرسال در ماه آگوست سال گذشته، علاوه‌بر کشتن 60نظامی و غیرنظامی، 30سرباز و افسر پلیس لبنانی را به اسارت بگیرند. اعدام چهارنفر از سربازان گروگان‌گرفته‌شده و بروز درگیری‌های مسلحانه ماه اکتبر در شهر طرابلس میان نیروهای ارتش لبنان و شبه‌نظامیان وابسته به جبهه‌ النصره، همگی نشان از افزایش دامنه نفوذ این گروه در مناطق شمالی لبنان دارند که از آغاز جنگ داخلی آن کشور در سال 1975، دستخوش تنش‌های فرقه‌ای بوده است. با تمام این اوصاف، به نظر می‌رسد ترس از نفوذ هرچه‌بیشتر گروه‌های تروریستی داعش و جبهه‌النصره در خاک لبنان در برابر چشم‌انداز رعب‌آور ستیزه‌جویی درون‌گروهی تروریست‌ها رنگ می‌بازد. اگر دولت لبنان با اعمال محدودیت‌های بیشتر و شرط صدور ویزا برای ورود آوارگان سوری به خاک آن کشور، به گمان خود در راستای جلوگیری از گسترش موج خشونت گامی محکم برداشته است، اما قطعا در قبال رفع تنش میان نیروهای بالفعل و بالقوه جبهه النصره و داعش دست‌بسته است. ماه آوریل 2013 بود که اعلام یک‌طرفه ادغام جبهه النصره با القاعده عراق و تشکیل خلافت اسلامی از سوی «ابوبکر البغدادی»، خلیفه خودخوانده داعش، با مخالفت رهبری این جبهه مواجه شد. بیعت دوباره الجولانی با «ایمن الظواهری» رهبر القاعده، شکاف بین بزرگ‌ترین گروه‌های تروریستی فعال در خاورمیانه را تا مرز درگیری‌های نظامی پیش برد؛ درگیری‌هایی که تاکنون با تلفاتی سه‌هزارنفری، هزینه سنگینی بر دوش هر دو گروه باقی گذاشته است. آخرین نمونه از این منازعات نیز حدود سه‌هفته پیش در حومه روستای سوری «رأس‌المعره» در چندکیلومتری شهرک عرسال و در پی آن روی داد که پیشنهاد رهبر جبهه النصره در منطقه قلمون مبنی‌بر اتحاد هر دو گروه زیر چتر یک رهبر، با مخالفت شبه‌نظامیان داعش روبه‌رو شد. حال مشخص نیست در شرایطی که بنابر برآوردها، 18گروه مجزای شبه‌‌نظامی در منطقه قلمون سلاح به دست گرفته‌اند، سودای داعش برای تبدیل این منطقه کوهستانی به پایگاهی نظامی تا چه میزان محلی از اعراب دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.