|

آمریکا و واقعیت افزایش نفود ایران در عراق

میسی رایان - لاودی موریس . نزهت امیرآبادیان

نفوذ ایران در عراق نسبت به سال گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است. منابع آمریکایی و عراقی تایید می‌کنند که بغداد در مبارزه علیه شبه‌نظامیان داعش به‌شدت به کمک تهران نیاز دارد. در حال حاضر مقامات دولت اوباما به همان اندازه که نگران ظهور گروه‌های تندرو بنیادگرا هستند به همان میزان نیز نقش ایران را در عراق پذیرفته‌اند.

با این‌حال مقامات آمریکایی نگران اصطکاک میان دو طرف هستند، چه اصطکاک مستقیم با ایرانی‌ها و چه گروه‌های مورد حمایت ایران. یک منبع آگاه در ایران که خواسته نامش فاش نشود، گفته از ماه ژوئن که داعش به شمال عراق حمله کرد ایران بیش از یک‌هزار مستشار به عراق فرستاده و به دولت عراق کمک تسلیحاتی کرده است. این منبع آگاه گفته است مناطقی که تاکنون آزاد شده به لطف مستشاران ایران بوده است.
دولت اوباما می‌گوید هیچ هماهنگی مستقیمی با ایران نداشته و اتحاد نیروهای دو کشور واقعیتی ناخوشایند است. این ناخوشایندی تنها به دلیل گروه‌های تهاجمی‌ای که از سال 2003 تا 2011 با آمریکا مبارزه کردند، نیست بلکه سوریه نیز مهم است. ایران از بشار اسد حمایت می‌کند و آمریکا خواستار سرنگونی اوست. در این میان مذاکره در مورد برنامه هسته‌ای ایران میان دیپلمات‌های آمریکایی و ایرانی در جریان است.
«علی خدری» که مشاور چندین سفیر آمریکا در عراق بوده، می‌گوید: چالش میان آمریکا و ایران در حال حاضر پشت مقابله با داعش پنهان شده است. خدری می‌گوید: مساله اینجاست که داعش شکست خواهد خورد اما پس از آن شبه‌نظامیان حضور خواهند داشت که تجربه یک دهه نبرد با پول نفت عراق را داشته‌اند و به شدت زیر نفوذ مستشاران ایرانی هستند.
خروج نیروهای آمریکایی در سال 2011 از عراق و ظهور داعش که رهبران ایران آن را خطری برای منافع خود می‌دانند فضا را برای گسترش نفوذ ایران در عراق آماده کرد.
هادی آل امیری که رییس تیپ بدر یکی از گروه‌های شبه‌نظامی شیعه در عراق است، می‌گوید: «... ما به هرکسی که در مبارزه با داعش به ما کمک کند، خوشامد می‌گوییم، نیروهای عراقی به‌تنهایی نمی‌توانند کشور را آزاد کنند.»
جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا در عراق می‌گوید: تصمیم دولت اوباما مبنی بر انجام حملات هوایی محدود در عراق علیه داعش اشتباه بود. مقامات عراقی، تابستان امسال پس از حمله داعش بارها درخواست کمک کردند اما مقامات کاخ سفید آنها را ناامید کردند؛ جفری می‌گوید: عراقی‌ها در تنگنا و ناامیدی بودند تنها کسی که به کمک آنها آمد ایران بود، در آن زمان کردهای عراقی، متحد آمریکا در عراق، سلاح‌های ایرانی را پذیرفتند. یک مقام کرد که نمی‌خواهد نامش فاش شود، می‌گوید: زمانی که ما برای جلوگیری از سقوط اربیل نیاز به کمک داشتیم، این ایران بود که به کمک ما آمد.
فروپاشی بخش بزرگی از ارتش عراق در ماه ژوئن باعث حمایت مردمی از عملیات شبه‌نظامیان شیعه مورد حمایت ایران از جمله تیپ بدر، گردان‌های حزب‌الله، عصایب اهل الحق و گروه‌های کوچک‌تر شد.
شیخ جاسم آل‌سعیدی، فرمانده گردان‌های حزب‌الله می‌گوید که تعداد اعضای گروه او از ماه ژوئن سه‌برابر شده است. او اکنون بیش از 30هزار رزمنده دارد. او در مصاحبه‌ای می‌گوید: ایران هرگز عراق را ترک نمی‌کند. رابطه ما با ایران بسیار نزدیک است، ایران از عراق حمایت می‌کند.
براساس خبرهای رسیده از کانال‌های امنیتی و دیپلماتیک، پس از سخنرانی باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا، روز 10سپتامبر و اعلام گسترش استراتژی دولت برای مقابله با داعش، ناخرسندی آمریکایی‌ها در مورد ظهور مجدد شبه‌نظامیان شدت یافته است. از زمانی‌که اوباما نیروهای آمریکایی در عراق را به سه‌هزارنفر افزایش داد هیچ نشانه‌ای از درگیری یا خصومت بین نیروهای آمریکا و مستشاران ایرانی یا شبه‌نظامیان شیعه وجود نداشته است. با این حال یک مقام ارشد دفاعی آمریکا می‌گوید: احتمال رویارویی چیزی است که ما همواره نگران آن هستیم. این مقام آمریکایی می‌گوید: شبه‌نظامیان شیعه با جابه‌جایی هزاران نفر از غیرنظامیان سنی، سیاست «زمین سوخته» را دنبال می‌کنند.
مقامات آمریکایی منتظرند که ببینند آیا «حیدر العبادی» می‌تواند دولت وحدت ملی مستقر کرده و شبه‌نظامیان را کنترل کند؟ مشاوران ارشد اوباما معتقدند در درازمدت می‌توان از قدرت شبه‌نظامیان کاست و ارتش و گارد ملی عراق را قوی‌تر کرد.

نفوذ ایران در عراق نسبت به سال گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است. منابع آمریکایی و عراقی تایید می‌کنند که بغداد در مبارزه علیه شبه‌نظامیان داعش به‌شدت به کمک تهران نیاز دارد. در حال حاضر مقامات دولت اوباما به همان اندازه که نگران ظهور گروه‌های تندرو بنیادگرا هستند به همان میزان نیز نقش ایران را در عراق پذیرفته‌اند.

با این‌حال مقامات آمریکایی نگران اصطکاک میان دو طرف هستند، چه اصطکاک مستقیم با ایرانی‌ها و چه گروه‌های مورد حمایت ایران. یک منبع آگاه در ایران که خواسته نامش فاش نشود، گفته از ماه ژوئن که داعش به شمال عراق حمله کرد ایران بیش از یک‌هزار مستشار به عراق فرستاده و به دولت عراق کمک تسلیحاتی کرده است. این منبع آگاه گفته است مناطقی که تاکنون آزاد شده به لطف مستشاران ایران بوده است.
دولت اوباما می‌گوید هیچ هماهنگی مستقیمی با ایران نداشته و اتحاد نیروهای دو کشور واقعیتی ناخوشایند است. این ناخوشایندی تنها به دلیل گروه‌های تهاجمی‌ای که از سال 2003 تا 2011 با آمریکا مبارزه کردند، نیست بلکه سوریه نیز مهم است. ایران از بشار اسد حمایت می‌کند و آمریکا خواستار سرنگونی اوست. در این میان مذاکره در مورد برنامه هسته‌ای ایران میان دیپلمات‌های آمریکایی و ایرانی در جریان است.
«علی خدری» که مشاور چندین سفیر آمریکا در عراق بوده، می‌گوید: چالش میان آمریکا و ایران در حال حاضر پشت مقابله با داعش پنهان شده است. خدری می‌گوید: مساله اینجاست که داعش شکست خواهد خورد اما پس از آن شبه‌نظامیان حضور خواهند داشت که تجربه یک دهه نبرد با پول نفت عراق را داشته‌اند و به شدت زیر نفوذ مستشاران ایرانی هستند.
خروج نیروهای آمریکایی در سال 2011 از عراق و ظهور داعش که رهبران ایران آن را خطری برای منافع خود می‌دانند فضا را برای گسترش نفوذ ایران در عراق آماده کرد.
هادی آل امیری که رییس تیپ بدر یکی از گروه‌های شبه‌نظامی شیعه در عراق است، می‌گوید: «... ما به هرکسی که در مبارزه با داعش به ما کمک کند، خوشامد می‌گوییم، نیروهای عراقی به‌تنهایی نمی‌توانند کشور را آزاد کنند.»
جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا در عراق می‌گوید: تصمیم دولت اوباما مبنی بر انجام حملات هوایی محدود در عراق علیه داعش اشتباه بود. مقامات عراقی، تابستان امسال پس از حمله داعش بارها درخواست کمک کردند اما مقامات کاخ سفید آنها را ناامید کردند؛ جفری می‌گوید: عراقی‌ها در تنگنا و ناامیدی بودند تنها کسی که به کمک آنها آمد ایران بود، در آن زمان کردهای عراقی، متحد آمریکا در عراق، سلاح‌های ایرانی را پذیرفتند. یک مقام کرد که نمی‌خواهد نامش فاش شود، می‌گوید: زمانی که ما برای جلوگیری از سقوط اربیل نیاز به کمک داشتیم، این ایران بود که به کمک ما آمد.
فروپاشی بخش بزرگی از ارتش عراق در ماه ژوئن باعث حمایت مردمی از عملیات شبه‌نظامیان شیعه مورد حمایت ایران از جمله تیپ بدر، گردان‌های حزب‌الله، عصایب اهل الحق و گروه‌های کوچک‌تر شد.
شیخ جاسم آل‌سعیدی، فرمانده گردان‌های حزب‌الله می‌گوید که تعداد اعضای گروه او از ماه ژوئن سه‌برابر شده است. او اکنون بیش از 30هزار رزمنده دارد. او در مصاحبه‌ای می‌گوید: ایران هرگز عراق را ترک نمی‌کند. رابطه ما با ایران بسیار نزدیک است، ایران از عراق حمایت می‌کند.
براساس خبرهای رسیده از کانال‌های امنیتی و دیپلماتیک، پس از سخنرانی باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا، روز 10سپتامبر و اعلام گسترش استراتژی دولت برای مقابله با داعش، ناخرسندی آمریکایی‌ها در مورد ظهور مجدد شبه‌نظامیان شدت یافته است. از زمانی‌که اوباما نیروهای آمریکایی در عراق را به سه‌هزارنفر افزایش داد هیچ نشانه‌ای از درگیری یا خصومت بین نیروهای آمریکا و مستشاران ایرانی یا شبه‌نظامیان شیعه وجود نداشته است. با این حال یک مقام ارشد دفاعی آمریکا می‌گوید: احتمال رویارویی چیزی است که ما همواره نگران آن هستیم. این مقام آمریکایی می‌گوید: شبه‌نظامیان شیعه با جابه‌جایی هزاران نفر از غیرنظامیان سنی، سیاست «زمین سوخته» را دنبال می‌کنند.
مقامات آمریکایی منتظرند که ببینند آیا «حیدر العبادی» می‌تواند دولت وحدت ملی مستقر کرده و شبه‌نظامیان را کنترل کند؟ مشاوران ارشد اوباما معتقدند در درازمدت می‌توان از قدرت شبه‌نظامیان کاست و ارتش و گارد ملی عراق را قوی‌تر کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.