|

چهل‌وهشتم؛ سوگ بزرگ

«چهل‌وهشتم» رمز اتصال عزاداری مولای کربلا با مراسم سوگ رحلت رسول‌اکرم است؛ یک‌مراسم تاریخی که سبقه خراسانی‌ها را در ارادت به اهل‌بیت نشان می‌دهد، اما سال‌هاست که شهرها و استان‌های دیگر کشور نیز در به‌جاآوردن این رسم دست به ابتکارهای تازه زده‌ و آن را با فرهنگ بومی خود همراه کرده‌اند.
تهران با داشتن بیش از 10حسینیه و مسجد خراسانی از قدیمی‌ترین برگزار‌کنندگان مراسم چهل‌وهشتم است. اما اینجا مراسم سوگواری با فاصله‌گرفتن هشت‌روزه از اربعین‌حسینی، رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرد. در مسجد ابوالفضلی خیابان قیام، پس از قرائت زیارت عاشورا بعد از نماز مغرب و عشا، نوحه‌خوانی و سینه‌زنی آغاز می‌شود و بعد از آن نوبت به ایستادن پای دیگ‌های بزرگ حلیم می‌رسد. حاج‌احمد، مداح قدیمی این مسجد در ذکر حضرت‌محمد(ص) و امام‌حسن‌ مجتبی‌(ع) نوحه‌سرایی می‌کند و در پایان، وقت آن می‌رسد که با سلام و صلوات علم و طوق سوگواری‌های عاشورا جمع شود و دوباره به مسجد برگردد. حاج‌احمد به «شرق» می‌گوید: «در تهران قدیم رسم بوده که این علم‌ها پیش از بازگشت به انبار مسجد، به آستان نزدیک‌ترین امامزاده می‌رفتند و سلامی به بارگاه ایشان می‌داده‌اند اما امروز، شلوغی شهر و ترافیک‌های احتمالی مانع از آن است. مسجدهای قدیمی جنوب شهر مثل همین مسجد ابوالفضلی، یک راه دیگر برای بدرقه محرم و صفر انتخاب کرده‌اند و آن هم نذری و اطعام است.» حاج‌احمد از کاسه‌های شله‌زرد و حلیم مسجد می‌گوید که سال‌هاست در اطراف میدان خراسان شهره شده است.
یکی از قدیمی‌ترین شهرهایی که مراسم چهل‌وهشتم را برگزار می‌کند، لنجان اصفهان است. میرمحمد باغستانی، از کارشناسان مذهبی تهران به «شرق» می‌گوید: «حسینیه لنجانی‌ها در نزدیکی میدان گمرک، یکی از آن آدرس‌هاست که در تهران می‌شود به صف سوگواران پیامبراکرم(ص) پیوست.» لنجانی‌های مقیم تهران برای خداحافظی با محرم و صفر، پایان‌بندی مراسم چهل‌و‌هشتم را با نذری‌دادن می‌گذرانند. آش شله‌قلمکار حسینیه لنجانی‌ها آنقدر معروف است که نیاز به معرفی نداشته باشد، این را باید از اصفهانی‌هایی پرسید که سال‌هاست بچه‌هیاتی این حسینیه به حساب می‌آیند. یک‌‌رسم ویژه این حسینیه، غبارروبی از نمازخانه آن در روز بعد از چهل‌وهشتم است. بچه‌های محل و پامنبری‌های قدیمی می‌آیند و آستین‌ها را بالا می‌زنند تا حسینیه را برای مراسم‌های شاد بعد از صفر آماده کنند.
با این همه، مراسم‌های چهل‌وهشتم با همه تنوع‌شان محدود به همین چندحسینیه و مسجد نمی‌شود، تکیه‌هایی مثل سیدرضا، تکیه آذربایجانی‌ها، مسجدبستان‌آبادی و... تهرانی‌ها را همچون مجاوران حرم امام‌هشتم در ماتم وفات پیامبر‌اکرم(ص) و شهادت امام‌حسن مجتبی(ع) و امام‌رضا(ع) فرومی‌برند.

«چهل‌وهشتم» رمز اتصال عزاداری مولای کربلا با مراسم سوگ رحلت رسول‌اکرم است؛ یک‌مراسم تاریخی که سبقه خراسانی‌ها را در ارادت به اهل‌بیت نشان می‌دهد، اما سال‌هاست که شهرها و استان‌های دیگر کشور نیز در به‌جاآوردن این رسم دست به ابتکارهای تازه زده‌ و آن را با فرهنگ بومی خود همراه کرده‌اند.
تهران با داشتن بیش از 10حسینیه و مسجد خراسانی از قدیمی‌ترین برگزار‌کنندگان مراسم چهل‌وهشتم است. اما اینجا مراسم سوگواری با فاصله‌گرفتن هشت‌روزه از اربعین‌حسینی، رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرد. در مسجد ابوالفضلی خیابان قیام، پس از قرائت زیارت عاشورا بعد از نماز مغرب و عشا، نوحه‌خوانی و سینه‌زنی آغاز می‌شود و بعد از آن نوبت به ایستادن پای دیگ‌های بزرگ حلیم می‌رسد. حاج‌احمد، مداح قدیمی این مسجد در ذکر حضرت‌محمد(ص) و امام‌حسن‌ مجتبی‌(ع) نوحه‌سرایی می‌کند و در پایان، وقت آن می‌رسد که با سلام و صلوات علم و طوق سوگواری‌های عاشورا جمع شود و دوباره به مسجد برگردد. حاج‌احمد به «شرق» می‌گوید: «در تهران قدیم رسم بوده که این علم‌ها پیش از بازگشت به انبار مسجد، به آستان نزدیک‌ترین امامزاده می‌رفتند و سلامی به بارگاه ایشان می‌داده‌اند اما امروز، شلوغی شهر و ترافیک‌های احتمالی مانع از آن است. مسجدهای قدیمی جنوب شهر مثل همین مسجد ابوالفضلی، یک راه دیگر برای بدرقه محرم و صفر انتخاب کرده‌اند و آن هم نذری و اطعام است.» حاج‌احمد از کاسه‌های شله‌زرد و حلیم مسجد می‌گوید که سال‌هاست در اطراف میدان خراسان شهره شده است.
یکی از قدیمی‌ترین شهرهایی که مراسم چهل‌وهشتم را برگزار می‌کند، لنجان اصفهان است. میرمحمد باغستانی، از کارشناسان مذهبی تهران به «شرق» می‌گوید: «حسینیه لنجانی‌ها در نزدیکی میدان گمرک، یکی از آن آدرس‌هاست که در تهران می‌شود به صف سوگواران پیامبراکرم(ص) پیوست.» لنجانی‌های مقیم تهران برای خداحافظی با محرم و صفر، پایان‌بندی مراسم چهل‌و‌هشتم را با نذری‌دادن می‌گذرانند. آش شله‌قلمکار حسینیه لنجانی‌ها آنقدر معروف است که نیاز به معرفی نداشته باشد، این را باید از اصفهانی‌هایی پرسید که سال‌هاست بچه‌هیاتی این حسینیه به حساب می‌آیند. یک‌‌رسم ویژه این حسینیه، غبارروبی از نمازخانه آن در روز بعد از چهل‌وهشتم است. بچه‌های محل و پامنبری‌های قدیمی می‌آیند و آستین‌ها را بالا می‌زنند تا حسینیه را برای مراسم‌های شاد بعد از صفر آماده کنند.
با این همه، مراسم‌های چهل‌وهشتم با همه تنوع‌شان محدود به همین چندحسینیه و مسجد نمی‌شود، تکیه‌هایی مثل سیدرضا، تکیه آذربایجانی‌ها، مسجدبستان‌آبادی و... تهرانی‌ها را همچون مجاوران حرم امام‌هشتم در ماتم وفات پیامبر‌اکرم(ص) و شهادت امام‌حسن مجتبی(ع) و امام‌رضا(ع) فرومی‌برند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.