|

پس‌لرزه‌های آشتی آمریکا و کوبا

سخنگوی «کاخ سفید» از احتمال سفر «رائول» به «واشنگتن» خبر داد

عادی‌سازی روابط با کوبا یکی از آخرین تیرهای در ترکش «باراک اوباما»، رییس‌جمهوری آمریکاست که تلاش می‌کند، زیر سایه تهدید واگذاری احتمالی قدرت به جمهوریخواهان، نام خود را هم‌ردیف «ریچارد نیکسون»، سی‌وهفتمین رییس‌جمهور ایالات متحده ثبت کند که پس از 25 سال تنش «واشنگتن» - « پکن» توانست با سفر به چین، روابط دو کشور را به مدار عادی بازگرداند. اما این‌بار شاید تاریخ، عزم «اوباما» برای ازسرگیری روابط با کوبا را متفاوت از«نیکسون» قضاوت کند. حتی اگر از این نکته بگذریم که نطق همزمان «اوباما» و «رائول کاسترو»، رییس‌جمهوری کنونی کوبا، در اصالت تاریخی یارای رقابت با دیدار «نیکسون» و «مائو تسه‌تونگ»، رهبر جمهوری خلق چین را ندارد. به نظر می‌رسد آشتی با کوبا از لحاظ دلالت‌های سیاسی و ژئوپلیتیک نیز مسیری کاملا متفاوت از همتای پیشین خود می‌پیماید. سفر «نیکسون» به چین در حالی با ایجاد تقابل بین جمهوری خلق و اتحاد جماهیر شوروی، آرایش «جنگ سرد» را به سود «بلوک غرب» به‌هم‌ریخت که توافق حاصل‌آمده بین آمریکا و کوبا بیش از آنکه پیروزی نهایی غرب باشد، موفقیتی بزرگ برای انقلاب کوباست. نیازی نیست برای رسیدن به این نتیجه؛ راه دوری برویم. تنها کافی‌ است اعتراف مقامات آمریکایی مبنی بر شکست سیاست‌های خصمانه در قبال کوبا را در کنار صحنه سیاسی آن کشور قرار دهیم تا دریابیم چرا استمرار دولت کمونیست کوبا در سایه تحریم‌های آمریکا و مقاومت 50‌ساله آن کشور، زنگ خطر را برای بسیاری از نمایندگان «کنگره» آمریکا به صدا درآورده و آنان را ناگزیر به مقابله با طرح عادی‌سازی روابط بین
دو کشور کرده است. «مارکو روبیو»، سناتور جمهوریخواه ایالت «فلوریدا» شاید این روزها بلندترین صدای مخالف در بین سیاستمداران آمریکایی باشد. این نماینده کوبایی- آمریکایی که به‌عنوان یکی از نامزدهای بالقوه جمهوریخواهان برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2016 شناخته می‌شود، از عزم «کنگره» برای جلوگیری از برداشته‌شدن تحریم‌ها خبر داده است. او ضمن انتقاد از عملکرد «اوباما» که به باور او، موجب خفه‌شدن صدای مخالفان و پیروزی مستبدان می‌شود، مدعی شد اکثریت جمهوریخواه «کنگره» از تمامی اختیارات خود استفاده خواهد کرد تا جلوی موج تغییر در سیاست خارجه آمریکا بایستد؛ ادعایی که با چشم‌انداز تصرف کنگره از سوی جمهوریخواهان در ماه ژانویه رنگی از واقعیت به خود می‌گیرد. اما فقط جمهوریخواهان نیستند که همچون «جان بوهنر» رییس اکثریت جمهوریخواه «سنا»، عادی‌سازی و بازبینی روابط با کوبا را منوط به زمانی می‌دانند که مردم کوبا از آزادی برخوردار باشند. برخی از نمایندگان دموکرات نیز همچون «رابرت منندز» و «الیوت انگل» بر این باورند که «کنگره» باید پیش از لغو تحریم‌ها علیه کوبا، به گشایش بیشتر فضای سیاسی در آن کشور بیندیشد. این شاید درددل بخش اعظمی از 5/1میلیون کوبایی ساکن آمریکا نیز باشد که همزمان با شادی هموطنانشان در خیابان‌های «هاوانا»، تصمیم دو دولت را حتی «خیانت به کوبا و قربانیان رژیم کاسترو» دانسته‌اند. این در حالی است که به گفته «جان کری»، وزیر خارجه آمریکا، دولت در راستای بازکردن فضای سیاسی کوبا نیز برنامه‌هایی دارد که متمرکز بر افزایش تعاملات دوطرفه، احترام دولت کوبا به حقوق بشر و نیز ترویج اصلاحات دموکراتیک در آن کشور خواهد بود. «جاش ارنست»، سخنگوی «کاخ سفید» نیز ضمن تایید احتمال سفر «رائول کاسترو» به «واشنگتن»، ارتباط مستقیم بین سران کشورها را شیوه‌ای مفید برای آشکارسازی کاستی‌های سایر کشورها در زمینه حقوق بشر دانست. با تمام این اوصاف، به نظر می‌رسد حتی اگر روایت‌های غالب این روزها درباره فضای بسته کوبا را هم باور کنیم، باز هم این الزامات اقتصادی‌ است که بر دغدغه‌های ظاهرا آزادیخواهانه، سایه افکنده است.

عادی‌سازی روابط با کوبا یکی از آخرین تیرهای در ترکش «باراک اوباما»، رییس‌جمهوری آمریکاست که تلاش می‌کند، زیر سایه تهدید واگذاری احتمالی قدرت به جمهوریخواهان، نام خود را هم‌ردیف «ریچارد نیکسون»، سی‌وهفتمین رییس‌جمهور ایالات متحده ثبت کند که پس از 25 سال تنش «واشنگتن» - « پکن» توانست با سفر به چین، روابط دو کشور را به مدار عادی بازگرداند. اما این‌بار شاید تاریخ، عزم «اوباما» برای ازسرگیری روابط با کوبا را متفاوت از«نیکسون» قضاوت کند. حتی اگر از این نکته بگذریم که نطق همزمان «اوباما» و «رائول کاسترو»، رییس‌جمهوری کنونی کوبا، در اصالت تاریخی یارای رقابت با دیدار «نیکسون» و «مائو تسه‌تونگ»، رهبر جمهوری خلق چین را ندارد. به نظر می‌رسد آشتی با کوبا از لحاظ دلالت‌های سیاسی و ژئوپلیتیک نیز مسیری کاملا متفاوت از همتای پیشین خود می‌پیماید. سفر «نیکسون» به چین در حالی با ایجاد تقابل بین جمهوری خلق و اتحاد جماهیر شوروی، آرایش «جنگ سرد» را به سود «بلوک غرب» به‌هم‌ریخت که توافق حاصل‌آمده بین آمریکا و کوبا بیش از آنکه پیروزی نهایی غرب باشد، موفقیتی بزرگ برای انقلاب کوباست. نیازی نیست برای رسیدن به این نتیجه؛ راه دوری برویم. تنها کافی‌ است اعتراف مقامات آمریکایی مبنی بر شکست سیاست‌های خصمانه در قبال کوبا را در کنار صحنه سیاسی آن کشور قرار دهیم تا دریابیم چرا استمرار دولت کمونیست کوبا در سایه تحریم‌های آمریکا و مقاومت 50‌ساله آن کشور، زنگ خطر را برای بسیاری از نمایندگان «کنگره» آمریکا به صدا درآورده و آنان را ناگزیر به مقابله با طرح عادی‌سازی روابط بین
دو کشور کرده است. «مارکو روبیو»، سناتور جمهوریخواه ایالت «فلوریدا» شاید این روزها بلندترین صدای مخالف در بین سیاستمداران آمریکایی باشد. این نماینده کوبایی- آمریکایی که به‌عنوان یکی از نامزدهای بالقوه جمهوریخواهان برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2016 شناخته می‌شود، از عزم «کنگره» برای جلوگیری از برداشته‌شدن تحریم‌ها خبر داده است. او ضمن انتقاد از عملکرد «اوباما» که به باور او، موجب خفه‌شدن صدای مخالفان و پیروزی مستبدان می‌شود، مدعی شد اکثریت جمهوریخواه «کنگره» از تمامی اختیارات خود استفاده خواهد کرد تا جلوی موج تغییر در سیاست خارجه آمریکا بایستد؛ ادعایی که با چشم‌انداز تصرف کنگره از سوی جمهوریخواهان در ماه ژانویه رنگی از واقعیت به خود می‌گیرد. اما فقط جمهوریخواهان نیستند که همچون «جان بوهنر» رییس اکثریت جمهوریخواه «سنا»، عادی‌سازی و بازبینی روابط با کوبا را منوط به زمانی می‌دانند که مردم کوبا از آزادی برخوردار باشند. برخی از نمایندگان دموکرات نیز همچون «رابرت منندز» و «الیوت انگل» بر این باورند که «کنگره» باید پیش از لغو تحریم‌ها علیه کوبا، به گشایش بیشتر فضای سیاسی در آن کشور بیندیشد. این شاید درددل بخش اعظمی از 5/1میلیون کوبایی ساکن آمریکا نیز باشد که همزمان با شادی هموطنانشان در خیابان‌های «هاوانا»، تصمیم دو دولت را حتی «خیانت به کوبا و قربانیان رژیم کاسترو» دانسته‌اند. این در حالی است که به گفته «جان کری»، وزیر خارجه آمریکا، دولت در راستای بازکردن فضای سیاسی کوبا نیز برنامه‌هایی دارد که متمرکز بر افزایش تعاملات دوطرفه، احترام دولت کوبا به حقوق بشر و نیز ترویج اصلاحات دموکراتیک در آن کشور خواهد بود. «جاش ارنست»، سخنگوی «کاخ سفید» نیز ضمن تایید احتمال سفر «رائول کاسترو» به «واشنگتن»، ارتباط مستقیم بین سران کشورها را شیوه‌ای مفید برای آشکارسازی کاستی‌های سایر کشورها در زمینه حقوق بشر دانست. با تمام این اوصاف، به نظر می‌رسد حتی اگر روایت‌های غالب این روزها درباره فضای بسته کوبا را هم باور کنیم، باز هم این الزامات اقتصادی‌ است که بر دغدغه‌های ظاهرا آزادیخواهانه، سایه افکنده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.