|

سیاست بحران‌سازی «بی‌بی» برای بقای سیاسی

اردشیر زارعی‌قنواتی

حملات هوایی ارتش اسراییل به سوریه در روز یکشنبه هفتم‌دسامبر زنگ خطری است برای تشدید مناقشه در خاورمیانه که هم‌زمان باید اهداف پشت‌پرده آن را به‌درستی ارزیابی کرد. رژیم راستگرای «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسراییل که اختلافات بین حامیان او، جناح افراطی و راست میانه، حول موضوع لایحه «کشور یهود» و بودجه به اوج خود رسید و منجر به انحلال «کنست» شد، در آستانه برگزاری انتخابات زودرس پارلمانی در 17مارس طبق تجارب تاریخی و منحنی افکارسنجی جامعه یهودی سعی در بحران‌سازی دارد. نتانیاهو در بعد خارجی نیز هم‌اکنون با یک‌موج سهمگین تمایل به پذیرش کشور مستقل فلسطین در بین جامعه جهانی و به‌خصوص اروپاییان به‌عنوان متحدان سنتی خود روبه‌رو است که در کنار موفقیت‌های میدانی دولت «بشار اسد» در مبارزه با شورشیان تروریست سوری و همچنین امکان حل‌وفصل و دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه 1+5 می‌تواند بسیاری از معادلات کنونی را دچار تغییر کند. اهداف حملات هوایی اسراییل به نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دمشق و شهرک «دیماس» این‌بار برخلاف دفعات پیشین، دیگر حتی توجیهات معمول این دولت درخصوص امکان جابه‌جایی سلاح و مهمات بین سوریه و لبنان را هم نداشته و به یقین باید در چارچوب تاثیرگذاری بر فضای داخلی و تغییر در معادلات خارجی در آستانه برگزاری انتخابات جدید کنست مدنظر قرار گیرد.
1- اهداف داخلی: نتانیاهو در ماه‌های اخیر و به‌خصوص در هفته گذشته با بزرگ‌ترین چالش دوران حیات خود روبه‌رو شد و مخالفت وزرای عضو حزب «یش عتید» به رهبری «یائیر لیپد» و حزب «هاتنوا» به رهبری «زیپی لیونی» با سیاست‌های نخست‌وزیر، منجر به سقوط دولت ائتلافی شد. گرایش بیشتر نتانیاهو به سمت جریان راست افراطی و ایجاد دوقطبی دولت یهودی- دولت سکولار موجب شد تا در هنگامه‌ای که سیاست‌های راست‌روانه و ماجراجویانه نخست‌وزیر به‌شدت زیر فشار داخلی و خارجی قرار گرفته است، او استراتژی همیشگی راست افراطی؛ «بحران‌سازی» جهت برون‌رفت از بن بست را در دستور کار خود قرار دهد. طبق نظرسنجی‌ها در ابتدای بحران و جنگ اخیر غزه به‌واسطه تمایل اسراییلی‌ها به وجود «مرد قدرتمند» در زمان بحران، او توانسته بود پشتیبانی بیش از 70درصد از افکارعمومی را به دست بیاورد، اما هم‌اینک در تازه‌ترین نظرسنجی که پنجم دسامبر توسط دوروزنامه «جروزالم‌پست» و «معاریو» انجام شده است نشان می‌دهد که 60درصد رای‌دهندگان به نتانیاهو پشت کرده‌اند.
2 - اهداف خارجی: با شکست مذاکرات صلح به‌دلیل سیاست‌های مخرب نتانیاهو در مورد گسترش شهرک‌سازی‌های یهودی در اراضی اشغالی به‌خصوص در بیت‌المقدس‌شرقی، موج جدید درخواست شناسایی دولت مستقل فلسطینی از سوی پارلمان‌های بریتانیا، ایرلند، اسپانیا و فرانسه، تشدید اختلافات بین واشنگتن و تل‌آویو، گسترش درگیری‌های بین فلسطینی‌ها و یهودی‌ها و به‌خصوص امکان مصالحه آمریکا و ایران حول پرونده هسته‌ای، دولت نتانیاهو را هم‌اکنون در گوشه رینگ قرار داده است. از طرف دیگر با ظهور داعش و خطر تروریسم بنیادگرای تکفیری که منجر به دخالت نظامی و رسمی واشنگتن شد، در کنار موفقیت‌های میدانی و اعتباری دولت دمشق در مبارزه با شورشیان سوری، هم‌اکنون بسیاری از معادلات سنتی در منطقه که بیشترین سودبرنده آن، رژیم تل‌آویو بوده است را دچار تغییر کرده است. این کاهش اهمیت و اعتبار دولت نتانیاهو در منطقه و در بین سیاستمداران غربی بزرگ‌ترین ضربه را به نخست‌وزیری زده است که همیشه در باد حمایت بیرونی سیاست‌ورزی می‌کند و ظاهرا حالا این اهرم حمایتی را به میزان زیادی از دست داده است. در شرایط کنونی، بهترین عکس‌العمل برای دمشق و متحدان آن، ایجاد یک کارزار سیاسی منطبق با اصول و قواعد حقوق بین‌الملل حول درخواست محکومیت جهانی علیه تجاوز نظامی خارجی به یک کشور مستقل خواهد بود. حمله هوایی به سوریه در راستای تحرکات اخیر دولت نتانیاهو و تروریست‌های «جبهه النصره» تدوین شده که طی دوماه گذشته با حمله به پاسگاه‌های مرزی در بلندی‌های جولان اتفاق افتاده است. گروه تروریستی النصره که تا حدودی ارتباطات آن با نهادهای اطلاعاتی اسراییل اثبات شده است قبلا نیز چندبار با ایجاد درگیری‌های ساختگی در مناطق تحت‌پوشش کلاه‌آبی‌های سازمان‌ملل‌متحد که حتی با گروگان‌گیری آنان توسط النصره همراه بود، تلاش کرده‌اند تا ارتش سوریه را درگیر یک جنگ با اسراییل کنند که با خویشتنداری و درک درست طرف سوری این نقشه ناکام ماند. در شرایط کنونی نیز به احتمال زیاد دولت سوریه و متحدان منطقه‌ای آن همچنان سیاست خویشتنداری را پیشه خواهند کرد و مرعوب سیاست تحریک‌آمیز نتانیاهو نخواهند شد.
حملات هوایی ارتش اسراییل به سوریه در روز یکشنبه هفتم‌دسامبر زنگ خطری است برای تشدید مناقشه در خاورمیانه که هم‌زمان باید اهداف پشت‌پرده آن را به‌درستی ارزیابی کرد. رژیم راستگرای «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسراییل که اختلافات بین حامیان او، جناح افراطی و راست میانه، حول موضوع لایحه «کشور یهود» و بودجه به اوج خود رسید و منجر به انحلال «کنست» شد، در آستانه برگزاری انتخابات زودرس پارلمانی در 17مارس طبق تجارب تاریخی و منحنی افکارسنجی جامعه یهودی سعی در بحران‌سازی دارد. نتانیاهو در بعد خارجی نیز هم‌اکنون با یک‌موج سهمگین تمایل به پذیرش کشور مستقل فلسطین در بین جامعه جهانی و به‌خصوص اروپاییان به‌عنوان متحدان سنتی خود روبه‌رو است که در کنار موفقیت‌های میدانی دولت «بشار اسد» در مبارزه با شورشیان تروریست سوری و همچنین امکان حل‌وفصل و دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه 1+5 می‌تواند بسیاری از معادلات کنونی را دچار تغییر کند. اهداف حملات هوایی اسراییل به نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دمشق و شهرک «دیماس» این‌بار برخلاف دفعات پیشین، دیگر حتی توجیهات معمول این دولت درخصوص امکان جابه‌جایی سلاح و مهمات بین سوریه و لبنان را هم نداشته و به یقین باید در چارچوب تاثیرگذاری بر فضای داخلی و تغییر در معادلات خارجی در آستانه برگزاری انتخابات جدید کنست مدنظر قرار گیرد.
1- اهداف داخلی: نتانیاهو در ماه‌های اخیر و به‌خصوص در هفته گذشته با بزرگ‌ترین چالش دوران حیات خود روبه‌رو شد و مخالفت وزرای عضو حزب «یش عتید» به رهبری «یائیر لیپد» و حزب «هاتنوا» به رهبری «زیپی لیونی» با سیاست‌های نخست‌وزیر، منجر به سقوط دولت ائتلافی شد. گرایش بیشتر نتانیاهو به سمت جریان راست افراطی و ایجاد دوقطبی دولت یهودی- دولت سکولار موجب شد تا در هنگامه‌ای که سیاست‌های راست‌روانه و ماجراجویانه نخست‌وزیر به‌شدت زیر فشار داخلی و خارجی قرار گرفته است، او استراتژی همیشگی راست افراطی؛ «بحران‌سازی» جهت برون‌رفت از بن بست را در دستور کار خود قرار دهد. طبق نظرسنجی‌ها در ابتدای بحران و جنگ اخیر غزه به‌واسطه تمایل اسراییلی‌ها به وجود «مرد قدرتمند» در زمان بحران، او توانسته بود پشتیبانی بیش از 70درصد از افکارعمومی را به دست بیاورد، اما هم‌اینک در تازه‌ترین نظرسنجی که پنجم دسامبر توسط دوروزنامه «جروزالم‌پست» و «معاریو» انجام شده است نشان می‌دهد که 60درصد رای‌دهندگان به نتانیاهو پشت کرده‌اند.
2 - اهداف خارجی: با شکست مذاکرات صلح به‌دلیل سیاست‌های مخرب نتانیاهو در مورد گسترش شهرک‌سازی‌های یهودی در اراضی اشغالی به‌خصوص در بیت‌المقدس‌شرقی، موج جدید درخواست شناسایی دولت مستقل فلسطینی از سوی پارلمان‌های بریتانیا، ایرلند، اسپانیا و فرانسه، تشدید اختلافات بین واشنگتن و تل‌آویو، گسترش درگیری‌های بین فلسطینی‌ها و یهودی‌ها و به‌خصوص امکان مصالحه آمریکا و ایران حول پرونده هسته‌ای، دولت نتانیاهو را هم‌اکنون در گوشه رینگ قرار داده است. از طرف دیگر با ظهور داعش و خطر تروریسم بنیادگرای تکفیری که منجر به دخالت نظامی و رسمی واشنگتن شد، در کنار موفقیت‌های میدانی و اعتباری دولت دمشق در مبارزه با شورشیان سوری، هم‌اکنون بسیاری از معادلات سنتی در منطقه که بیشترین سودبرنده آن، رژیم تل‌آویو بوده است را دچار تغییر کرده است. این کاهش اهمیت و اعتبار دولت نتانیاهو در منطقه و در بین سیاستمداران غربی بزرگ‌ترین ضربه را به نخست‌وزیری زده است که همیشه در باد حمایت بیرونی سیاست‌ورزی می‌کند و ظاهرا حالا این اهرم حمایتی را به میزان زیادی از دست داده است. در شرایط کنونی، بهترین عکس‌العمل برای دمشق و متحدان آن، ایجاد یک کارزار سیاسی منطبق با اصول و قواعد حقوق بین‌الملل حول درخواست محکومیت جهانی علیه تجاوز نظامی خارجی به یک کشور مستقل خواهد بود. حمله هوایی به سوریه در راستای تحرکات اخیر دولت نتانیاهو و تروریست‌های «جبهه النصره» تدوین شده که طی دوماه گذشته با حمله به پاسگاه‌های مرزی در بلندی‌های جولان اتفاق افتاده است. گروه تروریستی النصره که تا حدودی ارتباطات آن با نهادهای اطلاعاتی اسراییل اثبات شده است قبلا نیز چندبار با ایجاد درگیری‌های ساختگی در مناطق تحت‌پوشش کلاه‌آبی‌های سازمان‌ملل‌متحد که حتی با گروگان‌گیری آنان توسط النصره همراه بود، تلاش کرده‌اند تا ارتش سوریه را درگیر یک جنگ با اسراییل کنند که با خویشتنداری و درک درست طرف سوری این نقشه ناکام ماند. در شرایط کنونی نیز به احتمال زیاد دولت سوریه و متحدان منطقه‌ای آن همچنان سیاست خویشتنداری را پیشه خواهند کرد و مرعوب سیاست تحریک‌آمیز نتانیاهو نخواهند شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.