|

فلسطین عضو ناظر دادگاه کیفری بین‌المللی شد

فلسطین بر مدار پیروزی می‌چرخد؛ پیروزی‌هایی هرچند عمدتا نمادین اما تاثیرگذار. اقدامات محمود عباس برای به‌دست‌آوردن همین پیروزی‌های نمادین بارها به در بسته خورده بود اما این روزها درهای بسته یک‌به‌یک در حال بازشدن است و روزنه امید فلسطینی‌ها در حال افزایش. پس از آنکه در ماه‌های اخیر برخی از کشورهای اروپایی، کشور مستقل فلسطین را به‌رسمیت شناختند، حالا دادگاه کیفری بین‌المللی نیز تشکیلات خودگردان فلسطینی را به‌عنوان عضو ناظر پذیرفت. در جلسه اخیر دادگاه کیفری بین‌المللی، نمایندگان 122کشور عضو این دادگاه، با عضویت فلسطین به‌عنوان عضو ناظر این دادگاه موافقت کردند؛ اقدامی که گامی اساسی در جهت استراتژی «محمود عباس»، رییس تشکیلات خودگردان برای شکایت از اسراییل به اتهام جنایت جنگی است. با این حال، هنوز مشخص نیست آیا فلسطین می‌تواند از اسراییل شکایت کند یا نه؛ چراکه این دادگاه فلسطین را به‌عنوان کشور به‌رسمیت نشناخته است. هرچند آنطور که سخنگوی جلسه اخیر گفته است، این گامی نمادین است و اثری در تصمیم‌گیری‌های آینده این نهاد قضایی نمی‌گذارد.
اگر فلسطین به عنوان عضو این دادگاه پذیرفته شود، دادگاه بین‌المللی می‌تواند همه جنایات جنگی ارتکابی در سرزمین فلسطین را مورد ارزیابی قرار دهد. هرچند اسراییل نیز عضو این دادگاه نیست و عضویت همزمان فلسطین و اسراییل می‌تواند راه را برای ارزیابی چنین پرونده‌هایی باز کند. به گفته سخنگوی اجلاس اخیر، دلیل قبول فلسطین به‌عنوان عضو ناظر این بوده که در ماه نوامبر سال۲۰۱۲، مجمع‌عمومی سازمان‌ملل تصمیم گرفت موقعیت حقوقی تشکیلات خودگردان را از عضو ناظر به «دولت عضو اما فاقد حق‌رای» ارتقا دهد. به این ترتیب، براساس مصوبات قبلی مجمع کشورهای عضو دادگاه بین‌المللی، فلسطین می‌تواند معاهده عضویت در دادگاه بین‌المللی را امضا و تصویب کند و به‌عنوان عضو ناظر در این دادگاه پذیرفته شود. تاکنون از نظر دادگاه، تشکیلات خودگردان مستقر در سرزمین‌های فلسطینی «موجودیتی» سیاسی محسوب می‌شد که مشمول شرایط پیوستن به این پیمان نبود.
نماینده تشکیلات خودگردان فلسطینی در سازمان‌ملل ضمن استقبال از تصمیم اجلاس نمایندگان کشورهای عضو، گفت این تشکیلات بعدا موضوع شکایت علیه اسراییل را بررسی خواهد کرد و تصمیم‌گیری در مورد زمان چنین اقدامی برعهده عباس است. اما در حالی که تاکنون دادگاه کیفری بین‌المللی جنایات اسراییل را مورد بررسی قرار نداده است، عفو بین‌الملل ارتش اسراییل را به انجام «جنایت جنگی» متهم کرد. به گفته سازمان عفو بین‌الملل، ارتش اسراییل حین تازه‌ترین دور از جنگ غره در تابستان گذشته، حملات عمدی و مستقیمی به ساختمان‌های مسکونی کرده است که در حکم «جنایت جنگی» به‌شمار می‌رود و در این مورد پرسش‌هایی را از مقام‌های آن کشور مطرح کرده که هنوز واکنش متناسبی به آنها داده نشده است.
فلسطین بر مدار پیروزی می‌چرخد؛ پیروزی‌هایی هرچند عمدتا نمادین اما تاثیرگذار. اقدامات محمود عباس برای به‌دست‌آوردن همین پیروزی‌های نمادین بارها به در بسته خورده بود اما این روزها درهای بسته یک‌به‌یک در حال بازشدن است و روزنه امید فلسطینی‌ها در حال افزایش. پس از آنکه در ماه‌های اخیر برخی از کشورهای اروپایی، کشور مستقل فلسطین را به‌رسمیت شناختند، حالا دادگاه کیفری بین‌المللی نیز تشکیلات خودگردان فلسطینی را به‌عنوان عضو ناظر پذیرفت. در جلسه اخیر دادگاه کیفری بین‌المللی، نمایندگان 122کشور عضو این دادگاه، با عضویت فلسطین به‌عنوان عضو ناظر این دادگاه موافقت کردند؛ اقدامی که گامی اساسی در جهت استراتژی «محمود عباس»، رییس تشکیلات خودگردان برای شکایت از اسراییل به اتهام جنایت جنگی است. با این حال، هنوز مشخص نیست آیا فلسطین می‌تواند از اسراییل شکایت کند یا نه؛ چراکه این دادگاه فلسطین را به‌عنوان کشور به‌رسمیت نشناخته است. هرچند آنطور که سخنگوی جلسه اخیر گفته است، این گامی نمادین است و اثری در تصمیم‌گیری‌های آینده این نهاد قضایی نمی‌گذارد.
اگر فلسطین به عنوان عضو این دادگاه پذیرفته شود، دادگاه بین‌المللی می‌تواند همه جنایات جنگی ارتکابی در سرزمین فلسطین را مورد ارزیابی قرار دهد. هرچند اسراییل نیز عضو این دادگاه نیست و عضویت همزمان فلسطین و اسراییل می‌تواند راه را برای ارزیابی چنین پرونده‌هایی باز کند. به گفته سخنگوی اجلاس اخیر، دلیل قبول فلسطین به‌عنوان عضو ناظر این بوده که در ماه نوامبر سال۲۰۱۲، مجمع‌عمومی سازمان‌ملل تصمیم گرفت موقعیت حقوقی تشکیلات خودگردان را از عضو ناظر به «دولت عضو اما فاقد حق‌رای» ارتقا دهد. به این ترتیب، براساس مصوبات قبلی مجمع کشورهای عضو دادگاه بین‌المللی، فلسطین می‌تواند معاهده عضویت در دادگاه بین‌المللی را امضا و تصویب کند و به‌عنوان عضو ناظر در این دادگاه پذیرفته شود. تاکنون از نظر دادگاه، تشکیلات خودگردان مستقر در سرزمین‌های فلسطینی «موجودیتی» سیاسی محسوب می‌شد که مشمول شرایط پیوستن به این پیمان نبود.
نماینده تشکیلات خودگردان فلسطینی در سازمان‌ملل ضمن استقبال از تصمیم اجلاس نمایندگان کشورهای عضو، گفت این تشکیلات بعدا موضوع شکایت علیه اسراییل را بررسی خواهد کرد و تصمیم‌گیری در مورد زمان چنین اقدامی برعهده عباس است. اما در حالی که تاکنون دادگاه کیفری بین‌المللی جنایات اسراییل را مورد بررسی قرار نداده است، عفو بین‌الملل ارتش اسراییل را به انجام «جنایت جنگی» متهم کرد. به گفته سازمان عفو بین‌الملل، ارتش اسراییل حین تازه‌ترین دور از جنگ غره در تابستان گذشته، حملات عمدی و مستقیمی به ساختمان‌های مسکونی کرده است که در حکم «جنایت جنگی» به‌شمار می‌رود و در این مورد پرسش‌هایی را از مقام‌های آن کشور مطرح کرده که هنوز واکنش متناسبی به آنها داده نشده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.