|

اعتراض گسترده به تبرئه دومین پلیس قاتل یک سیاهپوست آمریکایی

عدالت نفس نمی‌کشد

نوید نزهت

عدالت نفس نمی‌کشد

نمی‌توانست نفس بکشد. بازوی گره‌زده‌شده افسر پلیس به دور گردنش، نفس‌های او را چنان به شماره انداخته بود که حتی نایی برای تکرار چندین‌وچندباره آخرین درخواست خود نیز نداشت. آخرین لحظات زندگی اریک ‌گارنر، سیاهپوست 43ساله ساکن نیویورک حدیث این‌روزهای عدالت در ایالات متحده آمریکاست که از فرط نفس‌تنگی، جان ندارد. اما هنوز یک تفاوت باقی ‌ا‌ست. اگر تقلای اریک گارنر بی‌دفاع که روی شکم بر زمین افتاده بود برای رهایی از چنگال پلیس کافی نبوده و صدای فریاد «نمی‌توانم نفس بکشم» او لحظه‌به‌لحظه تا آستانه مرگ رنگ باخت، اما صدای فریاد معترضان رنگین‌پوست آمریکایی هرروز بلندتر از پیش در خیابان‌های آن کشور طنین می‌اندازد. همین دوهفته پیش بود که حکم تبرئه دارن ویلسون، افسر پلیس سفیدپوست فرگوسن از اتهام قتل مایکل براون، نوجوان سیاهپوست غیرمسلح، که در ماه آگوست هدف شلیک گلوله وی قرار گرفته بود، اعتراضاتی را در سراسر ایالات‌متحده برانگیخت. با این‌حال، به نظر می‌رسد نظام قضایی آن کشور چشم‌وگوش خود را به روی صدای اعتراض علیه تبعیض نژادی بسته است. شاهد این مدعا نیز تصمیم روز چهارشنبه هیات‌منصفه دادگاهی در استیتن‌آیلند نیویورک مبنی بر عدم اعلام جرم علیه دانیل پانتالئو، افسر پلیس سفیدپوستی‌ است که ماه جولای گذشته، اریک‌ گارنر را حین بازداشت، خفه کرد؛ حکمی که طی سه‌روز گذشته دامنه وسیعی از معترضان خشمگین آمریکایی را این‌بار شاید مصمم‌تر از پیش به خیابان‌ها فرستاده است. راهپیمایی مسالمت‌آمیز چندین‌هزارنفر از معترضان در میدان‌ها و خیابان‌های نیویورک و بستن معابر، این شهر را بدل به کانون اصلی اعتراضات کرده است. این در حالی است که باوجود وعده شهردار نیویورک مبنی بر فراهم‌آوردن فضای اعتراض و درپیش‌گرفتن رویکردی متفاوت نسبت‌ به پلیس فرگوسن، حضور سنگین نیروهای مجهز پلیس در خیابان‌های آن شهر بازداشت دست‌کم صدنفر از معترضان را طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در پی داشته است. اعتراضات به حکم تبرئه افسرپلیس نیویورک در حالی به دیگر شهرها از جمله شیکاگو، بوستون، بالتیمور، واشنگتن، سنت‌لوییس و دالاس سرایت کرد که این‌بار دیگر کمتر تردیدی درباره صحت اتهام وارده وجود نداشت. سه‌ویدیو موبایلی متفاوت که صحنه کشته‌شدن گارنر را ثبت کرده‌اند، جایی برای اظهارات متناقض شاهدان عینی یا استناد پانتالئو و همکارانش به خطر جانی باقی نمی‌گذاشت. اریک گارنر که پیش از این چندین‌بار به اتهام فروش سیگار مالیات‌بندی‌نشده بازداشت شده بود، این‌بار نیز به اتهامی مشابه هدف حمله پلیس قرار گرفت. حتی اگر از دلیل کوچک بازداشت منجر به مرگ او بگذریم، نمی‌توان بر شیوه برخورد وحشیانه پلیس با وی که از بیماری آسم رنج می‌برد، پرده پوشاند. گره‌زدن بازو بر دور گردن مظنونان از سال1993 و به علت تلفات بالایی که برجای می‌گذاشت، از سوی اداره پلیس نیویورک ممنوع اعلام شده است. با این‌حال، نظر به آنکه تنها در بازه زمانی پنج‌ساله از 2009تاکنون، هزارو128موردشکایت از سوی شهروندان نیویورکی در مورد استفاده نیروهای پلیس از این شیوه بازداشت به ثبت رسیده، شیوه بازداشت گارنر قطعا چندان موجب شگفتی معترضان سیاهپوست نبوده است. آنچه ناامیدی و خشم توأمان آنان را به‌دنبال داشته، پافشاری افسران پلیس بر این شیوه برخورد و بی‌توجهی آنان به وضعیت وخیم جسمانی گارنر بوده که حتی هفت‌دقیقه پس از بیهوش‌شدن وی نیز اقدامی برای نجات او انجام نمی‌دهند. آش چنان شور شده که شاید اکنون سیاهپوستان آمریکایی دیگر از خود نپرسند چرا در هر28ساعت یکی از آنان توسط پلیس آمریکا به قتل می‌رسد. آنان پرسشی دیگر را فریاد می‌زنند. چرا وقتی پای افسران پلیس متهم به قتل سیاهپوستان به میان می‌آید، تنها علیه دودرصد آنان اعلام جرم می‌شود؟ با این‌حال روزمرگی فاجعه در جامعه آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار نباید آنان را از تلاش برای پاسخ به همان سوال ابتدایی بازدارد. امروز که خاستگاه‌های سرمایه‌دارانه ایالات‌متحده به طرز طعنه‌آمیزی، فروش سیگار بدون پرداخت مالیات را عذری موجه برای آلوده‌کردن دستان مجریان قانون به خون اقلیت‌ها می‌داند، قربانیان بهره‌کشی هنوز همان مظنونان همیشگی هستند. یکی از معترضان سیاهپوست به روزنامه گاردین می‌گوید: ‌«ما از لحظه ورود به این سرزمین، از حقوق انسانی خود محروم شده‌ایم و این وضعیت هنوز ادامه دارد.» او می‌تواند مطمئن باشد وقتی شهردار سفیدپوست نیویورک نیز از امنیت زن و فرزند سیاهپوست خود در برخورد با نیروهای پلیس اظهار نگرانی می‌کند، در باور به استمرار بحران نژادی در این شبه‌قاره تنها نیست. وعده بیل دوبلاسیو، شهردار نیویورک و ویلیام براتون، رییس‌پلیس این شهر مبنی بر تجدیدنظر در رویه پلیس و آموزش دوباره افسران برای برخوردی عادلانه با جوامع رنگین‌پوست این شهر در حالی صورت پذیرفت که باراک اوباما، رییس‌جمهوری آن کشور تعهد داد به این مساله در سطحی ملی رسیدگی کند. اریک هولدر، دادستان کل آمریکا نیز با این ادعا که نظام قضایی به جان همه شهروندان آمریکایی، چه رنگین‌پوست و چه سفیدپوست، اهمیت می‌دهد، دستور آغار تحقیقات فدرال درباره پرونده گارنر را صادر کرده است. این در حالی است که تجهیز پلیس شهری آمریکا به سازوبرگ‌های شبه‌نظامی نافی صحبت‌های مقامات آمریکایی‌ است که سوار بر موج نارضایتی عمومی نسبت به دامنه قدرت پلیس، هیچ‌عزمی برای کاهش بودجه طرح وزارت دفاع آن کشور نشان نمی‌دهند؛ طرحی که سودای آن دارد تا با‌گذار از عرصه جنگ در خارج از مرزها، به آنچه جنگ علیه جنایت در داخل مرزها می‌نامد، کمک رساند. آنطور که پیداست صدای اعتراض سیاهپوستان هرچقدر هم رسا باشد، همچنان در برابر صدای گام‌های بازگشت «جنگ با ترور» به سوی خانه، رنگ می‌بازد.

نمی‌توانست نفس بکشد. بازوی گره‌زده‌شده افسر پلیس به دور گردنش، نفس‌های او را چنان به شماره انداخته بود که حتی نایی برای تکرار چندین‌وچندباره آخرین درخواست خود نیز نداشت. آخرین لحظات زندگی اریک ‌گارنر، سیاهپوست 43ساله ساکن نیویورک حدیث این‌روزهای عدالت در ایالات متحده آمریکاست که از فرط نفس‌تنگی، جان ندارد. اما هنوز یک تفاوت باقی ‌ا‌ست. اگر تقلای اریک گارنر بی‌دفاع که روی شکم بر زمین افتاده بود برای رهایی از چنگال پلیس کافی نبوده و صدای فریاد «نمی‌توانم نفس بکشم» او لحظه‌به‌لحظه تا آستانه مرگ رنگ باخت، اما صدای فریاد معترضان رنگین‌پوست آمریکایی هرروز بلندتر از پیش در خیابان‌های آن کشور طنین می‌اندازد. همین دوهفته پیش بود که حکم تبرئه دارن ویلسون، افسر پلیس سفیدپوست فرگوسن از اتهام قتل مایکل براون، نوجوان سیاهپوست غیرمسلح، که در ماه آگوست هدف شلیک گلوله وی قرار گرفته بود، اعتراضاتی را در سراسر ایالات‌متحده برانگیخت. با این‌حال، به نظر می‌رسد نظام قضایی آن کشور چشم‌وگوش خود را به روی صدای اعتراض علیه تبعیض نژادی بسته است. شاهد این مدعا نیز تصمیم روز چهارشنبه هیات‌منصفه دادگاهی در استیتن‌آیلند نیویورک مبنی بر عدم اعلام جرم علیه دانیل پانتالئو، افسر پلیس سفیدپوستی‌ است که ماه جولای گذشته، اریک‌ گارنر را حین بازداشت، خفه کرد؛ حکمی که طی سه‌روز گذشته دامنه وسیعی از معترضان خشمگین آمریکایی را این‌بار شاید مصمم‌تر از پیش به خیابان‌ها فرستاده است. راهپیمایی مسالمت‌آمیز چندین‌هزارنفر از معترضان در میدان‌ها و خیابان‌های نیویورک و بستن معابر، این شهر را بدل به کانون اصلی اعتراضات کرده است. این در حالی است که باوجود وعده شهردار نیویورک مبنی بر فراهم‌آوردن فضای اعتراض و درپیش‌گرفتن رویکردی متفاوت نسبت‌ به پلیس فرگوسن، حضور سنگین نیروهای مجهز پلیس در خیابان‌های آن شهر بازداشت دست‌کم صدنفر از معترضان را طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در پی داشته است. اعتراضات به حکم تبرئه افسرپلیس نیویورک در حالی به دیگر شهرها از جمله شیکاگو، بوستون، بالتیمور، واشنگتن، سنت‌لوییس و دالاس سرایت کرد که این‌بار دیگر کمتر تردیدی درباره صحت اتهام وارده وجود نداشت. سه‌ویدیو موبایلی متفاوت که صحنه کشته‌شدن گارنر را ثبت کرده‌اند، جایی برای اظهارات متناقض شاهدان عینی یا استناد پانتالئو و همکارانش به خطر جانی باقی نمی‌گذاشت. اریک گارنر که پیش از این چندین‌بار به اتهام فروش سیگار مالیات‌بندی‌نشده بازداشت شده بود، این‌بار نیز به اتهامی مشابه هدف حمله پلیس قرار گرفت. حتی اگر از دلیل کوچک بازداشت منجر به مرگ او بگذریم، نمی‌توان بر شیوه برخورد وحشیانه پلیس با وی که از بیماری آسم رنج می‌برد، پرده پوشاند. گره‌زدن بازو بر دور گردن مظنونان از سال1993 و به علت تلفات بالایی که برجای می‌گذاشت، از سوی اداره پلیس نیویورک ممنوع اعلام شده است. با این‌حال، نظر به آنکه تنها در بازه زمانی پنج‌ساله از 2009تاکنون، هزارو128موردشکایت از سوی شهروندان نیویورکی در مورد استفاده نیروهای پلیس از این شیوه بازداشت به ثبت رسیده، شیوه بازداشت گارنر قطعا چندان موجب شگفتی معترضان سیاهپوست نبوده است. آنچه ناامیدی و خشم توأمان آنان را به‌دنبال داشته، پافشاری افسران پلیس بر این شیوه برخورد و بی‌توجهی آنان به وضعیت وخیم جسمانی گارنر بوده که حتی هفت‌دقیقه پس از بیهوش‌شدن وی نیز اقدامی برای نجات او انجام نمی‌دهند. آش چنان شور شده که شاید اکنون سیاهپوستان آمریکایی دیگر از خود نپرسند چرا در هر28ساعت یکی از آنان توسط پلیس آمریکا به قتل می‌رسد. آنان پرسشی دیگر را فریاد می‌زنند. چرا وقتی پای افسران پلیس متهم به قتل سیاهپوستان به میان می‌آید، تنها علیه دودرصد آنان اعلام جرم می‌شود؟ با این‌حال روزمرگی فاجعه در جامعه آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار نباید آنان را از تلاش برای پاسخ به همان سوال ابتدایی بازدارد. امروز که خاستگاه‌های سرمایه‌دارانه ایالات‌متحده به طرز طعنه‌آمیزی، فروش سیگار بدون پرداخت مالیات را عذری موجه برای آلوده‌کردن دستان مجریان قانون به خون اقلیت‌ها می‌داند، قربانیان بهره‌کشی هنوز همان مظنونان همیشگی هستند. یکی از معترضان سیاهپوست به روزنامه گاردین می‌گوید: ‌«ما از لحظه ورود به این سرزمین، از حقوق انسانی خود محروم شده‌ایم و این وضعیت هنوز ادامه دارد.» او می‌تواند مطمئن باشد وقتی شهردار سفیدپوست نیویورک نیز از امنیت زن و فرزند سیاهپوست خود در برخورد با نیروهای پلیس اظهار نگرانی می‌کند، در باور به استمرار بحران نژادی در این شبه‌قاره تنها نیست. وعده بیل دوبلاسیو، شهردار نیویورک و ویلیام براتون، رییس‌پلیس این شهر مبنی بر تجدیدنظر در رویه پلیس و آموزش دوباره افسران برای برخوردی عادلانه با جوامع رنگین‌پوست این شهر در حالی صورت پذیرفت که باراک اوباما، رییس‌جمهوری آن کشور تعهد داد به این مساله در سطحی ملی رسیدگی کند. اریک هولدر، دادستان کل آمریکا نیز با این ادعا که نظام قضایی به جان همه شهروندان آمریکایی، چه رنگین‌پوست و چه سفیدپوست، اهمیت می‌دهد، دستور آغار تحقیقات فدرال درباره پرونده گارنر را صادر کرده است. این در حالی است که تجهیز پلیس شهری آمریکا به سازوبرگ‌های شبه‌نظامی نافی صحبت‌های مقامات آمریکایی‌ است که سوار بر موج نارضایتی عمومی نسبت به دامنه قدرت پلیس، هیچ‌عزمی برای کاهش بودجه طرح وزارت دفاع آن کشور نشان نمی‌دهند؛ طرحی که سودای آن دارد تا با‌گذار از عرصه جنگ در خارج از مرزها، به آنچه جنگ علیه جنایت در داخل مرزها می‌نامد، کمک رساند. آنطور که پیداست صدای اعتراض سیاهپوستان هرچقدر هم رسا باشد، همچنان در برابر صدای گام‌های بازگشت «جنگ با ترور» به سوی خانه، رنگ می‌بازد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.