|

افت 4هزارواحدی «شاخص کل» در 4روز

شرق، وحید صابری: از روز سوم آذرماه (تمدید مذاکرات هسته‌ای) تاکنون، این چهارمین‌روز کاری در بازار بورس است که شاخص با افت مواجه بوده. در اولین‌روز، چهارم آذر، شاخص کل در یک واکنش منفی، هزارو208واحد سقوط کرد و به کانال 74هزارو740 واحدی وارد شد؛ سقوطی که تحلیلگران بازار آن را یکی از رکوردهای یک‌سال اخیر می‌دانند. روز پنجم آذر اگرچه کمی از شدت ریزش اولیه کاسته شد، اما شاخص، این‌بار هم با ریزش 660 واحدی به نزدیکی کانال 73هزارواحدی رسید. روز هشتم آذرماه، شاخص در کانال 73هزارواحد ماند اما روز گذشته مجددا شیب کاهش شاخص تندتر شد و با ریزش هزارو55واحدی به 72هزارو189واحد رسید. در کل در این چند روز شاخص کل نزدیک به چهارهزارواحد افت را تجربه کرد. هرچند این ریزش شاخص در بسیاری از محافل اقتصادی ایجاد نگرانی کرده، اما برخی کارشناسان رویکرد مثبتی به این روند منفی دارند. شاهین شایان‌آرانی، کارشناس بورس با این دسته از صاحبنظران هم‌عقیده است. وی در گفت‌وگو با «شرق» گفت: برای تحلیل واقعی بورس باید یک دید بلندمدت و جامع به شاخص داشت. در دولت دهم درست در همان روزهایی که تمامی شاخص‌های کلان اقتصادی وضعیتی نگران‌کننده را نشان می‌دادند، شاهد روند صعودی شاخص کل در بورس بودیم. از آنجا که در دولت وقت اراده‌ای برای کنترل بازار وجود نداشت، این رشد، بدون یک عقبه اقتصادی محکم و بدون هیچ منطق اقتصادی، تا نزدیک به 90هزار واحد هم ادامه یافت. پس از روی‌کارآمدن دولت یازدهم شاهد افت شاخص کل ظرف یک‌سال گذشته بودیم. وی در تحلیل علل و آثار این کاهش افزود: رشد بی‌حدواندازه در بازار، یک دوره رکود و تعدیل را هم در پی دارد. شاخص 90هزار واحدی هیچ همخوانی‌ای با واقعیات اقتصاد ایران نداشت. واقعیت این است که حتی شاخص 72هزارواحدی هم با دخالت سیاسی دولت و تحت فشارهای سیاسی تثبیت شد، در حالی که شرایط واقعی اقتصاد حال حاضر کشور، شاخص 60هزارواحدی را ایجاب می‌کند. چنانچه در دولت قبل شاخص در این حد تثبیت می‌شد، در یک دوره دوساله همه سهامداران می‌توانستند از سود مناسبی بهره‌مند شوند. او همچنین با اشاره به سیاست‌های اقتصادی دولت فعلی گفت: در دوره حاضر از آنجا که عقلانیت به تصمیم‌گیری اقتصادی کشور بازگشته و شاخص‌های کلان اقتصادی رو به بهبودند، باید جراحی اقتصادی در بازار سرمایه اتفاق بیفتد. این جراحی به این صورت خواهد بود که دولت اجازه دهد شاخص به سقوط خود که نشانه تعدیل بازار است، ادامه دهد و سپس در حدود 64هزارواحد متوقف شود.
آن‌گاه دولت با کنترل شاخص‌های کلان اقتصادی و احیای اقتصاد بیمار کشور شرایطی را فراهم آورد که پشتوانه حقیقی بازار، توانایی حمایت از شاخص کل را داشته باشند. تنها در این صورت است که بازار می‌تواند پس از یک دوره تعدیل به شرایطی باثبات دست پیدا کند. وی در توضیح این راهکار و عواقب آن گفت: وقتی دولتی کشور را در شرایطی وخیم تحویل می‌گیرد، طبیعی است که تا چندسال بحران‌هایی را تجربه کند. برای مثال وقتی که بوش دولت آمریکا را تحویل داد، اوضاع اقتصادی آمریکا به‌غایت به‌هم ریخته بود. شاهد بودیم که دولت اوباما در سه‌سال اول خود دچار بحران‌های متعددی بود، اما سیاست‌های عاقلانه اقتصادی سبب شد که امروز پس از شش‌سال، اقتصاد آمریکا جانی دوباره گرفته است. شایان‌آرانی در تحلیل اتفاقات چندهفته اخیر در بازار بورس افزود: همان‌طور که گفته شد، شاخص 72هزار‌واحدی نیز با دخالت‌های سیاسی تا ماه پیش تثبیت شده بود اما از ماه گذشته یک موج هیجانی نسبت به موفقیت مذاکرات هسته‌ای در بازار سرمایه به راه افتاد. صاحبان سرمایه با پیش‌فرض موفقیت مذاکرات و پیش‌بینی رشد شاخص کل، اقدام به خرید سهام کردند که این امر سبب افزایش شاخص تا نزدیک 77هزارواحد شد. طبیعی بود که با تمدید مذاکرات و ادامه نوعی بلاتکلیفی در اقتصاد، این جو غیرواقع‌بینانه از بین برود و موج مثبت موردانتظار، به یک موج منفی پیش‌بینی‌نشده تبدیل شود. واقعیت این است که حتی اگر توافقی بین ایران و طرف مقابل منعقد و تمام تحریم‌ها برداشته می‌شد، باز هم حداقل شش‌ماه زمان می‌برد تا تاثیر واقعی آن در اقتصاد مشاهده شود. این افراد بر واکنش هیجانی بازار حساب کرده بودند که با یک خبر سیاسی و نه با واقعیات اقتصادی پیش‌بینی آنها غلط از آب درآمد. او در ادامه دولت را به عدم دخالت سریع در بازار سرمایه تشویق کرد و گفت: از نظر من این یک فرصت دوباره برای دولت است تا اجازه دهد، روند تعدیلی که در دوره قبل تحت فشارهای سیاسی کنترل شد، دوباره از سر گرفته شود و اعداد و ارقام بورس هرچه‌بیشتر به جهان واقع نزدیک‌تر شود. این کار نیاز به یک چیز دارد و آن شجاعت و جسارت در بدنه تصمیم‌گیر دولت است. دولت نباید از فشارها و نقدهای غیرعالمانه‌ای که در اثر این تعدیل وارد می‌شوند، واهمه داشته باشد. بازاری که در یک دوره بد اقتصادی برای عده‌ای 140درصد سود داشته، مسلما با این فرآیند تلخ و سخت نیز مواجه خواهد شد. بهتر است که دولت اجازه دهد این افت یک‌مرتبه حاصل شود و پس از آن به بازار فرصت دهد تا پس از یک دوره هفت تا هشت‌ماهه، به یک رشد باثبات و واقعی دست پیدا کند.
شرق، وحید صابری: از روز سوم آذرماه (تمدید مذاکرات هسته‌ای) تاکنون، این چهارمین‌روز کاری در بازار بورس است که شاخص با افت مواجه بوده. در اولین‌روز، چهارم آذر، شاخص کل در یک واکنش منفی، هزارو208واحد سقوط کرد و به کانال 74هزارو740 واحدی وارد شد؛ سقوطی که تحلیلگران بازار آن را یکی از رکوردهای یک‌سال اخیر می‌دانند. روز پنجم آذر اگرچه کمی از شدت ریزش اولیه کاسته شد، اما شاخص، این‌بار هم با ریزش 660 واحدی به نزدیکی کانال 73هزارواحدی رسید. روز هشتم آذرماه، شاخص در کانال 73هزارواحد ماند اما روز گذشته مجددا شیب کاهش شاخص تندتر شد و با ریزش هزارو55واحدی به 72هزارو189واحد رسید. در کل در این چند روز شاخص کل نزدیک به چهارهزارواحد افت را تجربه کرد. هرچند این ریزش شاخص در بسیاری از محافل اقتصادی ایجاد نگرانی کرده، اما برخی کارشناسان رویکرد مثبتی به این روند منفی دارند. شاهین شایان‌آرانی، کارشناس بورس با این دسته از صاحبنظران هم‌عقیده است. وی در گفت‌وگو با «شرق» گفت: برای تحلیل واقعی بورس باید یک دید بلندمدت و جامع به شاخص داشت. در دولت دهم درست در همان روزهایی که تمامی شاخص‌های کلان اقتصادی وضعیتی نگران‌کننده را نشان می‌دادند، شاهد روند صعودی شاخص کل در بورس بودیم. از آنجا که در دولت وقت اراده‌ای برای کنترل بازار وجود نداشت، این رشد، بدون یک عقبه اقتصادی محکم و بدون هیچ منطق اقتصادی، تا نزدیک به 90هزار واحد هم ادامه یافت. پس از روی‌کارآمدن دولت یازدهم شاهد افت شاخص کل ظرف یک‌سال گذشته بودیم. وی در تحلیل علل و آثار این کاهش افزود: رشد بی‌حدواندازه در بازار، یک دوره رکود و تعدیل را هم در پی دارد. شاخص 90هزار واحدی هیچ همخوانی‌ای با واقعیات اقتصاد ایران نداشت. واقعیت این است که حتی شاخص 72هزارواحدی هم با دخالت سیاسی دولت و تحت فشارهای سیاسی تثبیت شد، در حالی که شرایط واقعی اقتصاد حال حاضر کشور، شاخص 60هزارواحدی را ایجاب می‌کند. چنانچه در دولت قبل شاخص در این حد تثبیت می‌شد، در یک دوره دوساله همه سهامداران می‌توانستند از سود مناسبی بهره‌مند شوند. او همچنین با اشاره به سیاست‌های اقتصادی دولت فعلی گفت: در دوره حاضر از آنجا که عقلانیت به تصمیم‌گیری اقتصادی کشور بازگشته و شاخص‌های کلان اقتصادی رو به بهبودند، باید جراحی اقتصادی در بازار سرمایه اتفاق بیفتد. این جراحی به این صورت خواهد بود که دولت اجازه دهد شاخص به سقوط خود که نشانه تعدیل بازار است، ادامه دهد و سپس در حدود 64هزارواحد متوقف شود.
آن‌گاه دولت با کنترل شاخص‌های کلان اقتصادی و احیای اقتصاد بیمار کشور شرایطی را فراهم آورد که پشتوانه حقیقی بازار، توانایی حمایت از شاخص کل را داشته باشند. تنها در این صورت است که بازار می‌تواند پس از یک دوره تعدیل به شرایطی باثبات دست پیدا کند. وی در توضیح این راهکار و عواقب آن گفت: وقتی دولتی کشور را در شرایطی وخیم تحویل می‌گیرد، طبیعی است که تا چندسال بحران‌هایی را تجربه کند. برای مثال وقتی که بوش دولت آمریکا را تحویل داد، اوضاع اقتصادی آمریکا به‌غایت به‌هم ریخته بود. شاهد بودیم که دولت اوباما در سه‌سال اول خود دچار بحران‌های متعددی بود، اما سیاست‌های عاقلانه اقتصادی سبب شد که امروز پس از شش‌سال، اقتصاد آمریکا جانی دوباره گرفته است. شایان‌آرانی در تحلیل اتفاقات چندهفته اخیر در بازار بورس افزود: همان‌طور که گفته شد، شاخص 72هزار‌واحدی نیز با دخالت‌های سیاسی تا ماه پیش تثبیت شده بود اما از ماه گذشته یک موج هیجانی نسبت به موفقیت مذاکرات هسته‌ای در بازار سرمایه به راه افتاد. صاحبان سرمایه با پیش‌فرض موفقیت مذاکرات و پیش‌بینی رشد شاخص کل، اقدام به خرید سهام کردند که این امر سبب افزایش شاخص تا نزدیک 77هزارواحد شد. طبیعی بود که با تمدید مذاکرات و ادامه نوعی بلاتکلیفی در اقتصاد، این جو غیرواقع‌بینانه از بین برود و موج مثبت موردانتظار، به یک موج منفی پیش‌بینی‌نشده تبدیل شود. واقعیت این است که حتی اگر توافقی بین ایران و طرف مقابل منعقد و تمام تحریم‌ها برداشته می‌شد، باز هم حداقل شش‌ماه زمان می‌برد تا تاثیر واقعی آن در اقتصاد مشاهده شود. این افراد بر واکنش هیجانی بازار حساب کرده بودند که با یک خبر سیاسی و نه با واقعیات اقتصادی پیش‌بینی آنها غلط از آب درآمد. او در ادامه دولت را به عدم دخالت سریع در بازار سرمایه تشویق کرد و گفت: از نظر من این یک فرصت دوباره برای دولت است تا اجازه دهد، روند تعدیلی که در دوره قبل تحت فشارهای سیاسی کنترل شد، دوباره از سر گرفته شود و اعداد و ارقام بورس هرچه‌بیشتر به جهان واقع نزدیک‌تر شود. این کار نیاز به یک چیز دارد و آن شجاعت و جسارت در بدنه تصمیم‌گیر دولت است. دولت نباید از فشارها و نقدهای غیرعالمانه‌ای که در اثر این تعدیل وارد می‌شوند، واهمه داشته باشد. بازاری که در یک دوره بد اقتصادی برای عده‌ای 140درصد سود داشته، مسلما با این فرآیند تلخ و سخت نیز مواجه خواهد شد. بهتر است که دولت اجازه دهد این افت یک‌مرتبه حاصل شود و پس از آن به بازار فرصت دهد تا پس از یک دوره هفت تا هشت‌ماهه، به یک رشد باثبات و واقعی دست پیدا کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.