برگزاری نشست «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی»
جامعهشناسی ایران گالری آثار خلاقانه دیگران است
شرق: نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» دیروز در دانشکده علوماجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست بهنظر میرسید جامعهشناسان حاضر، نسبت به روال موجود مطالعات اجتماعی در کشور انتقاد داشته و جامعهشناسی ایرانی را حاصل ترجمه ارزیابی کردند. دکترمقصود فراستخواه معتقد بود: جامعهشناسی ایران گالری آثار خلاقانه دیگران است.
در نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» توسط اندیشمندان این حوزه، نقدهای جدیای به مطالعات اجتماعی در ایران وارد شد. در ابتدای این جلسه دبیر علمی همایش به شرح برنامهها و اهداف برگزاری این همایش پرداخت و گفت: هدف از برگزاری چنین همایشی، پاسخ به این پرسش کلیدی است که جامعهشناسان ایران، جامعه ایران را چگونه توضیح دادهاند و چه روایتی از جامعه ایرانی برساخته شده است و این روایت چه مشکلاتی دارد. دکتررحیم محمدی ادامه داد: ما تلاش میکنیم روایت جامعهشناسان را از آثارشان استخراج کنیم و به منبعی جامع در تبیین جامعه ایران برسیم؛ زیرا این علم در سالهای گذشته از نظر تبیین مسایل کشور بسیار مورد انتقاد بوده و باید ببینیم این چه روایتی است. عضو شورای علمی همایش افزود: اولین سمینار به نقد آثار دکترتقی آزادارمکی اختصاص دارد و در نظر داریم آثار حداقل 10جامعهشناس را مطالعه و بررسی کنیم. به گفته وی آثار این اندیشمند در 15جلسه تخصصی نقد و بررسی شده است که گزیده آن در سمینار مذکور ارایه خواهد شد. در ادامه نشست دبیر اجرایی همایش درباره تاریخچه شکلگیری همایش جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی گفت: از سال86 گروهی از پژوهشگران علوماجتماعی به مطالعه آثار نوپدید میپرداختند و پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که جامعهشناسی ایرانی و بومی مشروعیت دارد و قابلیت روششناختی و تئوریپردازی دارد. هاشم واعظی افزود: در ادامه آن سلسله نشستهایی گذاشته شد با عنوان مختصات جامعهشناسی ایران. حاصل آن انتشار کتاب مختصات جامعهشناسی است. به گفته وی حرکت آغاز شده دارای افق بلندی است که با دکترآزاد آغاز شده و با سایر جامعهشناسان ادامه پیدا میکند.
موزهدار تئوریهای دیگران شدهایم
در ادامه نشست، دکترمقصود فراستخواه گفت: در کارنامه اجتماعی ایران، مردم برای هزینهای که برای تغییر پرداختهاند نمره20 میگیرند؛ اما پژوهشگران و دانشگاهیان کف نمره قبولی را میگیرند و سیاستمداران و دولتها نمره منفی میگیرند.
وی ادامه داد: کنشگران علوماجتماعی در ایران به حفظ صورتهای مرسوم دانش پرداختهاند و ما به موزهداران آثار تبدیل شدهایم که افراد خلاق پدید آوردهاند. درحالی که ما دانشجویان را به گالریهای دانش دعوت میکنیم و چیز جدیدی عرضه نمیکنیم. وی اینگونه اظهارتاسف کرد: مناسکگرایی علم نگذاشت که خلاقانه عمل کنیم. نخبهزدگی، رابطه مرید و مرادی تظاهرات روشنفکری جای کنش روشنفکرانه را گرفت. متاسفانه ما در روشنفکری هم مناسکگرا هستیم. فراستخواه معتقد است: ما در جامعهشناسی نتوانستیم دانش چگونگی درست کنیم. این نشان میدهد برای دستیافتن به جامعهشناسی ایرانی نیازمند نقد از درون هستیم. مهمترین مساله ما در مطالعات اجتماعی ایران مسالهسازی است. ما نتوانستیم مشکلات را تبدیل به مساله کنیم و یکی از دلایل آن این است که علم برای ساختارها و سازمانها جنبه زینتی دارد و آنها خواهان علم نیستند. این استاد جامعهشناسی دانشگاه در پایان سخنان خود برخی از انواع تیپهای ارایه علم جامعهشناسی در ایران را که مانع خلاقیت هستند برشمرد: اشرافیت علم و وجود مراد و زینتالمجالس، دیوانسالاری علم و علمورزی به سازمانها که کارآمد و نوپدید نیست، مصرفگرایی علم و مصرف تئوریها در فشن علم و تکرار آنچه دیگران پدید آوردهاند، از جمله تیپهای علم در ایران هستند که مانع خلاقیت شدند. تیپ دیگر فرمالیسم علمی است که روند ثابت ارایه مقاله و پروپوزال و دفاع و فعالیتهای مشابه را دارد که آن هم نوعی مناسکگرایی علمی است؛ تیپ دیگر شکلگیری تاجران علم است که برای پروژهای فعالیت علمی انجام میدهند و حس علمیبودن ندارند و تیپ آخر کارگری علم است؛ مثل درسدادن، حقوقگرفتن و فعالیتهایی از این دست که در سالهای اخیر رواج بسیاری در ایران یافته است.
دغدغههای ساختار رسمی را در اولویت قرار دادیم
رییس انجمن جامعهشناسی ایران سخنران دیگر این نشست بود.
ای حاضر در جامعه نظیر کنشگری جامعه در برابر مرگ مرتضی پاشایی گفت: این رخداد نشان میدهد که ما با واقعیتهای اجتماعی ایران فاصله داریم. از طرفی به سمت دغدغههای جامعهشناسی که در برنامههای رسمی دولت موردتوجه بوده حرکت کردیم و از طرفی دغدغههای اسلامیشدن علوم اجتماعی این علم را تبدیل به فلسفه کرده است. دکترمحمد قانعیراد ادامه داد: گرایشهای دیگری چون مهندسی فرهنگی نیز به آن دامن زد. به این معنی که دولت مسایل اجتماعی موردنظر خود را طرح میکند و جامعهشناسان بهدنبال یافتن پاسخ و راهحل برای آن هستند. دکترآزادارمکی از این رویکرد با عنوان استقرار وارونه نام برده است. علوم اجتماعی بهجای پیداکردن هویت فکری باید بهدنبال یافتن راهحل برای مسایل مطرح شده باشد.
به عقیده وی برای بررسی مفاهیم مختلف مانند سرمایه اجتماعی باید به تصویری دقیق از جامعه ایران برسیم و به منطق امر اجتماعی در ایران بپردازیم. وی ادامه داد. خوشبختانه دکترآزادارمکی درباره مهاجرتهای معرفتی و در حوزه آثار اندیشمندان اسلامی نیز مطالعات زیادی داشته است.
دنبال راهحلهای کلی و آماده هستیم
رییس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ایران نیز گیر جامعهشناسی ایران را خارج از آکادمیها دانست و گفت: مساله جامعهشناسی در ایران مسالهگریزی است. درحالیکه نقطه عزیمت در این علم، مسالهمحوری است که در ایران ابهامات زیادی دارد. در تبیین مسایل اجتماعی ایران برخی بار را روی دوش علوم اجتماعی میگذارند و برخی از ساختار رسمی انتظار دارند. دکترهادی خانیکی ادامه داد: در مجموع ما بهدنبال راهحلهای آماده هستیم و برای این کار تئوریهای غرب را استفاده میکنیم درحالیکه برخی پدیدهها در ایران وجود دارد که با هیچیک از تئوریها نمیتوان آن را تبیین کرد و سوگواری جامعه در مرگ مرتضی پاشایی از آن دست پدیدههاست. این نشان میدهد ما مسایل خاص را رها و برای هر موضوعی کلیاتی را ارایه میکنیم. در صورتی که مسایل کشور به دوصورت برجاست: یا مسایل مزمن و دیرپا هستند که در ادوار مختلف تکرار میشوند یا مسایل نوپدید و پیچیده که با ورود به جریانهای جدید ایجاد میشوند.
این استاد دانشگاه افزود: جامعهشناسی در ایران بهدنبال این است که به سنت تبدیل شود درحالی که مشکل اصلی مطالعات علمی در ایران مشارکتستیزی و رقابتگریزی است. درهای دانشگاهها روی رسانهها، روشنفکران، سیاستمداران و جامعه بسته و ضعف عمده ما ضعف گفتوگو است.
جامعهشناسی ایران پذیرش نقد از درون را ندارد
در پایان جلسه، عضو هیاتعلمی دانشگاه تهران در دفاع از مطالعات خود عنوان کرد: جامعهشناسی ایران در مطالعه اختیارات زیادی ندارد؛ زیرا جریانهای قدرتمندی در این رشته وجود دارند که نقدپذیر نیستند. دکترتقی آزادارمکی یکی دیگر از مشکلات این حوزه را جایگاه قرارگیری جامعهشناسی در ایران دانست و اضافه کرد: این علم بعد از سیاست، روانشناسی، فلسفه و برخی دیگر از علوم قرار گرفته و این موضوع تبیین اجتماعی را تحت سیطره این علوم قرار میدهد. جامعهشناسی علمی ناتمام است و گامهای آغازین را برمیدارد. گفتنی است اولین همایش از سلسله همایشهای تخصصی «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» روز دوشنبه، ساعت14تا18 در دانشکده علوماجتماعی دانشگاهتهران برگزار میشود.
در نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» توسط اندیشمندان این حوزه، نقدهای جدیای به مطالعات اجتماعی در ایران وارد شد. در ابتدای این جلسه دبیر علمی همایش به شرح برنامهها و اهداف برگزاری این همایش پرداخت و گفت: هدف از برگزاری چنین همایشی، پاسخ به این پرسش کلیدی است که جامعهشناسان ایران، جامعه ایران را چگونه توضیح دادهاند و چه روایتی از جامعه ایرانی برساخته شده است و این روایت چه مشکلاتی دارد. دکتررحیم محمدی ادامه داد: ما تلاش میکنیم روایت جامعهشناسان را از آثارشان استخراج کنیم و به منبعی جامع در تبیین جامعه ایران برسیم؛ زیرا این علم در سالهای گذشته از نظر تبیین مسایل کشور بسیار مورد انتقاد بوده و باید ببینیم این چه روایتی است. عضو شورای علمی همایش افزود: اولین سمینار به نقد آثار دکترتقی آزادارمکی اختصاص دارد و در نظر داریم آثار حداقل 10جامعهشناس را مطالعه و بررسی کنیم. به گفته وی آثار این اندیشمند در 15جلسه تخصصی نقد و بررسی شده است که گزیده آن در سمینار مذکور ارایه خواهد شد. در ادامه نشست دبیر اجرایی همایش درباره تاریخچه شکلگیری همایش جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی گفت: از سال86 گروهی از پژوهشگران علوماجتماعی به مطالعه آثار نوپدید میپرداختند و پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که جامعهشناسی ایرانی و بومی مشروعیت دارد و قابلیت روششناختی و تئوریپردازی دارد. هاشم واعظی افزود: در ادامه آن سلسله نشستهایی گذاشته شد با عنوان مختصات جامعهشناسی ایران. حاصل آن انتشار کتاب مختصات جامعهشناسی است. به گفته وی حرکت آغاز شده دارای افق بلندی است که با دکترآزاد آغاز شده و با سایر جامعهشناسان ادامه پیدا میکند.
موزهدار تئوریهای دیگران شدهایم
در ادامه نشست، دکترمقصود فراستخواه گفت: در کارنامه اجتماعی ایران، مردم برای هزینهای که برای تغییر پرداختهاند نمره20 میگیرند؛ اما پژوهشگران و دانشگاهیان کف نمره قبولی را میگیرند و سیاستمداران و دولتها نمره منفی میگیرند.
وی ادامه داد: کنشگران علوماجتماعی در ایران به حفظ صورتهای مرسوم دانش پرداختهاند و ما به موزهداران آثار تبدیل شدهایم که افراد خلاق پدید آوردهاند. درحالی که ما دانشجویان را به گالریهای دانش دعوت میکنیم و چیز جدیدی عرضه نمیکنیم. وی اینگونه اظهارتاسف کرد: مناسکگرایی علم نگذاشت که خلاقانه عمل کنیم. نخبهزدگی، رابطه مرید و مرادی تظاهرات روشنفکری جای کنش روشنفکرانه را گرفت. متاسفانه ما در روشنفکری هم مناسکگرا هستیم. فراستخواه معتقد است: ما در جامعهشناسی نتوانستیم دانش چگونگی درست کنیم. این نشان میدهد برای دستیافتن به جامعهشناسی ایرانی نیازمند نقد از درون هستیم. مهمترین مساله ما در مطالعات اجتماعی ایران مسالهسازی است. ما نتوانستیم مشکلات را تبدیل به مساله کنیم و یکی از دلایل آن این است که علم برای ساختارها و سازمانها جنبه زینتی دارد و آنها خواهان علم نیستند. این استاد جامعهشناسی دانشگاه در پایان سخنان خود برخی از انواع تیپهای ارایه علم جامعهشناسی در ایران را که مانع خلاقیت هستند برشمرد: اشرافیت علم و وجود مراد و زینتالمجالس، دیوانسالاری علم و علمورزی به سازمانها که کارآمد و نوپدید نیست، مصرفگرایی علم و مصرف تئوریها در فشن علم و تکرار آنچه دیگران پدید آوردهاند، از جمله تیپهای علم در ایران هستند که مانع خلاقیت شدند. تیپ دیگر فرمالیسم علمی است که روند ثابت ارایه مقاله و پروپوزال و دفاع و فعالیتهای مشابه را دارد که آن هم نوعی مناسکگرایی علمی است؛ تیپ دیگر شکلگیری تاجران علم است که برای پروژهای فعالیت علمی انجام میدهند و حس علمیبودن ندارند و تیپ آخر کارگری علم است؛ مثل درسدادن، حقوقگرفتن و فعالیتهایی از این دست که در سالهای اخیر رواج بسیاری در ایران یافته است.
دغدغههای ساختار رسمی را در اولویت قرار دادیم
رییس انجمن جامعهشناسی ایران سخنران دیگر این نشست بود.
ای حاضر در جامعه نظیر کنشگری جامعه در برابر مرگ مرتضی پاشایی گفت: این رخداد نشان میدهد که ما با واقعیتهای اجتماعی ایران فاصله داریم. از طرفی به سمت دغدغههای جامعهشناسی که در برنامههای رسمی دولت موردتوجه بوده حرکت کردیم و از طرفی دغدغههای اسلامیشدن علوم اجتماعی این علم را تبدیل به فلسفه کرده است. دکترمحمد قانعیراد ادامه داد: گرایشهای دیگری چون مهندسی فرهنگی نیز به آن دامن زد. به این معنی که دولت مسایل اجتماعی موردنظر خود را طرح میکند و جامعهشناسان بهدنبال یافتن پاسخ و راهحل برای آن هستند. دکترآزادارمکی از این رویکرد با عنوان استقرار وارونه نام برده است. علوم اجتماعی بهجای پیداکردن هویت فکری باید بهدنبال یافتن راهحل برای مسایل مطرح شده باشد.
به عقیده وی برای بررسی مفاهیم مختلف مانند سرمایه اجتماعی باید به تصویری دقیق از جامعه ایران برسیم و به منطق امر اجتماعی در ایران بپردازیم. وی ادامه داد. خوشبختانه دکترآزادارمکی درباره مهاجرتهای معرفتی و در حوزه آثار اندیشمندان اسلامی نیز مطالعات زیادی داشته است.
دنبال راهحلهای کلی و آماده هستیم
رییس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ایران نیز گیر جامعهشناسی ایران را خارج از آکادمیها دانست و گفت: مساله جامعهشناسی در ایران مسالهگریزی است. درحالیکه نقطه عزیمت در این علم، مسالهمحوری است که در ایران ابهامات زیادی دارد. در تبیین مسایل اجتماعی ایران برخی بار را روی دوش علوم اجتماعی میگذارند و برخی از ساختار رسمی انتظار دارند. دکترهادی خانیکی ادامه داد: در مجموع ما بهدنبال راهحلهای آماده هستیم و برای این کار تئوریهای غرب را استفاده میکنیم درحالیکه برخی پدیدهها در ایران وجود دارد که با هیچیک از تئوریها نمیتوان آن را تبیین کرد و سوگواری جامعه در مرگ مرتضی پاشایی از آن دست پدیدههاست. این نشان میدهد ما مسایل خاص را رها و برای هر موضوعی کلیاتی را ارایه میکنیم. در صورتی که مسایل کشور به دوصورت برجاست: یا مسایل مزمن و دیرپا هستند که در ادوار مختلف تکرار میشوند یا مسایل نوپدید و پیچیده که با ورود به جریانهای جدید ایجاد میشوند.
این استاد دانشگاه افزود: جامعهشناسی در ایران بهدنبال این است که به سنت تبدیل شود درحالی که مشکل اصلی مطالعات علمی در ایران مشارکتستیزی و رقابتگریزی است. درهای دانشگاهها روی رسانهها، روشنفکران، سیاستمداران و جامعه بسته و ضعف عمده ما ضعف گفتوگو است.
جامعهشناسی ایران پذیرش نقد از درون را ندارد
در پایان جلسه، عضو هیاتعلمی دانشگاه تهران در دفاع از مطالعات خود عنوان کرد: جامعهشناسی ایران در مطالعه اختیارات زیادی ندارد؛ زیرا جریانهای قدرتمندی در این رشته وجود دارند که نقدپذیر نیستند. دکترتقی آزادارمکی یکی دیگر از مشکلات این حوزه را جایگاه قرارگیری جامعهشناسی در ایران دانست و اضافه کرد: این علم بعد از سیاست، روانشناسی، فلسفه و برخی دیگر از علوم قرار گرفته و این موضوع تبیین اجتماعی را تحت سیطره این علوم قرار میدهد. جامعهشناسی علمی ناتمام است و گامهای آغازین را برمیدارد. گفتنی است اولین همایش از سلسله همایشهای تخصصی «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» روز دوشنبه، ساعت14تا18 در دانشکده علوماجتماعی دانشگاهتهران برگزار میشود.
شرق: نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» دیروز در دانشکده علوماجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست بهنظر میرسید جامعهشناسان حاضر، نسبت به روال موجود مطالعات اجتماعی در کشور انتقاد داشته و جامعهشناسی ایرانی را حاصل ترجمه ارزیابی کردند. دکترمقصود فراستخواه معتقد بود: جامعهشناسی ایران گالری آثار خلاقانه دیگران است.
در نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» توسط اندیشمندان این حوزه، نقدهای جدیای به مطالعات اجتماعی در ایران وارد شد. در ابتدای این جلسه دبیر علمی همایش به شرح برنامهها و اهداف برگزاری این همایش پرداخت و گفت: هدف از برگزاری چنین همایشی، پاسخ به این پرسش کلیدی است که جامعهشناسان ایران، جامعه ایران را چگونه توضیح دادهاند و چه روایتی از جامعه ایرانی برساخته شده است و این روایت چه مشکلاتی دارد. دکتررحیم محمدی ادامه داد: ما تلاش میکنیم روایت جامعهشناسان را از آثارشان استخراج کنیم و به منبعی جامع در تبیین جامعه ایران برسیم؛ زیرا این علم در سالهای گذشته از نظر تبیین مسایل کشور بسیار مورد انتقاد بوده و باید ببینیم این چه روایتی است. عضو شورای علمی همایش افزود: اولین سمینار به نقد آثار دکترتقی آزادارمکی اختصاص دارد و در نظر داریم آثار حداقل 10جامعهشناس را مطالعه و بررسی کنیم. به گفته وی آثار این اندیشمند در 15جلسه تخصصی نقد و بررسی شده است که گزیده آن در سمینار مذکور ارایه خواهد شد. در ادامه نشست دبیر اجرایی همایش درباره تاریخچه شکلگیری همایش جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی گفت: از سال86 گروهی از پژوهشگران علوماجتماعی به مطالعه آثار نوپدید میپرداختند و پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که جامعهشناسی ایرانی و بومی مشروعیت دارد و قابلیت روششناختی و تئوریپردازی دارد. هاشم واعظی افزود: در ادامه آن سلسله نشستهایی گذاشته شد با عنوان مختصات جامعهشناسی ایران. حاصل آن انتشار کتاب مختصات جامعهشناسی است. به گفته وی حرکت آغاز شده دارای افق بلندی است که با دکترآزاد آغاز شده و با سایر جامعهشناسان ادامه پیدا میکند.
موزهدار تئوریهای دیگران شدهایم
در ادامه نشست، دکترمقصود فراستخواه گفت: در کارنامه اجتماعی ایران، مردم برای هزینهای که برای تغییر پرداختهاند نمره20 میگیرند؛ اما پژوهشگران و دانشگاهیان کف نمره قبولی را میگیرند و سیاستمداران و دولتها نمره منفی میگیرند.
وی ادامه داد: کنشگران علوماجتماعی در ایران به حفظ صورتهای مرسوم دانش پرداختهاند و ما به موزهداران آثار تبدیل شدهایم که افراد خلاق پدید آوردهاند. درحالی که ما دانشجویان را به گالریهای دانش دعوت میکنیم و چیز جدیدی عرضه نمیکنیم. وی اینگونه اظهارتاسف کرد: مناسکگرایی علم نگذاشت که خلاقانه عمل کنیم. نخبهزدگی، رابطه مرید و مرادی تظاهرات روشنفکری جای کنش روشنفکرانه را گرفت. متاسفانه ما در روشنفکری هم مناسکگرا هستیم. فراستخواه معتقد است: ما در جامعهشناسی نتوانستیم دانش چگونگی درست کنیم. این نشان میدهد برای دستیافتن به جامعهشناسی ایرانی نیازمند نقد از درون هستیم. مهمترین مساله ما در مطالعات اجتماعی ایران مسالهسازی است. ما نتوانستیم مشکلات را تبدیل به مساله کنیم و یکی از دلایل آن این است که علم برای ساختارها و سازمانها جنبه زینتی دارد و آنها خواهان علم نیستند. این استاد جامعهشناسی دانشگاه در پایان سخنان خود برخی از انواع تیپهای ارایه علم جامعهشناسی در ایران را که مانع خلاقیت هستند برشمرد: اشرافیت علم و وجود مراد و زینتالمجالس، دیوانسالاری علم و علمورزی به سازمانها که کارآمد و نوپدید نیست، مصرفگرایی علم و مصرف تئوریها در فشن علم و تکرار آنچه دیگران پدید آوردهاند، از جمله تیپهای علم در ایران هستند که مانع خلاقیت شدند. تیپ دیگر فرمالیسم علمی است که روند ثابت ارایه مقاله و پروپوزال و دفاع و فعالیتهای مشابه را دارد که آن هم نوعی مناسکگرایی علمی است؛ تیپ دیگر شکلگیری تاجران علم است که برای پروژهای فعالیت علمی انجام میدهند و حس علمیبودن ندارند و تیپ آخر کارگری علم است؛ مثل درسدادن، حقوقگرفتن و فعالیتهایی از این دست که در سالهای اخیر رواج بسیاری در ایران یافته است.
دغدغههای ساختار رسمی را در اولویت قرار دادیم
رییس انجمن جامعهشناسی ایران سخنران دیگر این نشست بود.
ای حاضر در جامعه نظیر کنشگری جامعه در برابر مرگ مرتضی پاشایی گفت: این رخداد نشان میدهد که ما با واقعیتهای اجتماعی ایران فاصله داریم. از طرفی به سمت دغدغههای جامعهشناسی که در برنامههای رسمی دولت موردتوجه بوده حرکت کردیم و از طرفی دغدغههای اسلامیشدن علوم اجتماعی این علم را تبدیل به فلسفه کرده است. دکترمحمد قانعیراد ادامه داد: گرایشهای دیگری چون مهندسی فرهنگی نیز به آن دامن زد. به این معنی که دولت مسایل اجتماعی موردنظر خود را طرح میکند و جامعهشناسان بهدنبال یافتن پاسخ و راهحل برای آن هستند. دکترآزادارمکی از این رویکرد با عنوان استقرار وارونه نام برده است. علوم اجتماعی بهجای پیداکردن هویت فکری باید بهدنبال یافتن راهحل برای مسایل مطرح شده باشد.
به عقیده وی برای بررسی مفاهیم مختلف مانند سرمایه اجتماعی باید به تصویری دقیق از جامعه ایران برسیم و به منطق امر اجتماعی در ایران بپردازیم. وی ادامه داد. خوشبختانه دکترآزادارمکی درباره مهاجرتهای معرفتی و در حوزه آثار اندیشمندان اسلامی نیز مطالعات زیادی داشته است.
دنبال راهحلهای کلی و آماده هستیم
رییس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ایران نیز گیر جامعهشناسی ایران را خارج از آکادمیها دانست و گفت: مساله جامعهشناسی در ایران مسالهگریزی است. درحالیکه نقطه عزیمت در این علم، مسالهمحوری است که در ایران ابهامات زیادی دارد. در تبیین مسایل اجتماعی ایران برخی بار را روی دوش علوم اجتماعی میگذارند و برخی از ساختار رسمی انتظار دارند. دکترهادی خانیکی ادامه داد: در مجموع ما بهدنبال راهحلهای آماده هستیم و برای این کار تئوریهای غرب را استفاده میکنیم درحالیکه برخی پدیدهها در ایران وجود دارد که با هیچیک از تئوریها نمیتوان آن را تبیین کرد و سوگواری جامعه در مرگ مرتضی پاشایی از آن دست پدیدههاست. این نشان میدهد ما مسایل خاص را رها و برای هر موضوعی کلیاتی را ارایه میکنیم. در صورتی که مسایل کشور به دوصورت برجاست: یا مسایل مزمن و دیرپا هستند که در ادوار مختلف تکرار میشوند یا مسایل نوپدید و پیچیده که با ورود به جریانهای جدید ایجاد میشوند.
این استاد دانشگاه افزود: جامعهشناسی در ایران بهدنبال این است که به سنت تبدیل شود درحالی که مشکل اصلی مطالعات علمی در ایران مشارکتستیزی و رقابتگریزی است. درهای دانشگاهها روی رسانهها، روشنفکران، سیاستمداران و جامعه بسته و ضعف عمده ما ضعف گفتوگو است.
جامعهشناسی ایران پذیرش نقد از درون را ندارد
در پایان جلسه، عضو هیاتعلمی دانشگاه تهران در دفاع از مطالعات خود عنوان کرد: جامعهشناسی ایران در مطالعه اختیارات زیادی ندارد؛ زیرا جریانهای قدرتمندی در این رشته وجود دارند که نقدپذیر نیستند. دکترتقی آزادارمکی یکی دیگر از مشکلات این حوزه را جایگاه قرارگیری جامعهشناسی در ایران دانست و اضافه کرد: این علم بعد از سیاست، روانشناسی، فلسفه و برخی دیگر از علوم قرار گرفته و این موضوع تبیین اجتماعی را تحت سیطره این علوم قرار میدهد. جامعهشناسی علمی ناتمام است و گامهای آغازین را برمیدارد. گفتنی است اولین همایش از سلسله همایشهای تخصصی «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» روز دوشنبه، ساعت14تا18 در دانشکده علوماجتماعی دانشگاهتهران برگزار میشود.
در نشست خبری سلسلههمایشهای «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» توسط اندیشمندان این حوزه، نقدهای جدیای به مطالعات اجتماعی در ایران وارد شد. در ابتدای این جلسه دبیر علمی همایش به شرح برنامهها و اهداف برگزاری این همایش پرداخت و گفت: هدف از برگزاری چنین همایشی، پاسخ به این پرسش کلیدی است که جامعهشناسان ایران، جامعه ایران را چگونه توضیح دادهاند و چه روایتی از جامعه ایرانی برساخته شده است و این روایت چه مشکلاتی دارد. دکتررحیم محمدی ادامه داد: ما تلاش میکنیم روایت جامعهشناسان را از آثارشان استخراج کنیم و به منبعی جامع در تبیین جامعه ایران برسیم؛ زیرا این علم در سالهای گذشته از نظر تبیین مسایل کشور بسیار مورد انتقاد بوده و باید ببینیم این چه روایتی است. عضو شورای علمی همایش افزود: اولین سمینار به نقد آثار دکترتقی آزادارمکی اختصاص دارد و در نظر داریم آثار حداقل 10جامعهشناس را مطالعه و بررسی کنیم. به گفته وی آثار این اندیشمند در 15جلسه تخصصی نقد و بررسی شده است که گزیده آن در سمینار مذکور ارایه خواهد شد. در ادامه نشست دبیر اجرایی همایش درباره تاریخچه شکلگیری همایش جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی گفت: از سال86 گروهی از پژوهشگران علوماجتماعی به مطالعه آثار نوپدید میپرداختند و پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که جامعهشناسی ایرانی و بومی مشروعیت دارد و قابلیت روششناختی و تئوریپردازی دارد. هاشم واعظی افزود: در ادامه آن سلسله نشستهایی گذاشته شد با عنوان مختصات جامعهشناسی ایران. حاصل آن انتشار کتاب مختصات جامعهشناسی است. به گفته وی حرکت آغاز شده دارای افق بلندی است که با دکترآزاد آغاز شده و با سایر جامعهشناسان ادامه پیدا میکند.
موزهدار تئوریهای دیگران شدهایم
در ادامه نشست، دکترمقصود فراستخواه گفت: در کارنامه اجتماعی ایران، مردم برای هزینهای که برای تغییر پرداختهاند نمره20 میگیرند؛ اما پژوهشگران و دانشگاهیان کف نمره قبولی را میگیرند و سیاستمداران و دولتها نمره منفی میگیرند.
وی ادامه داد: کنشگران علوماجتماعی در ایران به حفظ صورتهای مرسوم دانش پرداختهاند و ما به موزهداران آثار تبدیل شدهایم که افراد خلاق پدید آوردهاند. درحالی که ما دانشجویان را به گالریهای دانش دعوت میکنیم و چیز جدیدی عرضه نمیکنیم. وی اینگونه اظهارتاسف کرد: مناسکگرایی علم نگذاشت که خلاقانه عمل کنیم. نخبهزدگی، رابطه مرید و مرادی تظاهرات روشنفکری جای کنش روشنفکرانه را گرفت. متاسفانه ما در روشنفکری هم مناسکگرا هستیم. فراستخواه معتقد است: ما در جامعهشناسی نتوانستیم دانش چگونگی درست کنیم. این نشان میدهد برای دستیافتن به جامعهشناسی ایرانی نیازمند نقد از درون هستیم. مهمترین مساله ما در مطالعات اجتماعی ایران مسالهسازی است. ما نتوانستیم مشکلات را تبدیل به مساله کنیم و یکی از دلایل آن این است که علم برای ساختارها و سازمانها جنبه زینتی دارد و آنها خواهان علم نیستند. این استاد جامعهشناسی دانشگاه در پایان سخنان خود برخی از انواع تیپهای ارایه علم جامعهشناسی در ایران را که مانع خلاقیت هستند برشمرد: اشرافیت علم و وجود مراد و زینتالمجالس، دیوانسالاری علم و علمورزی به سازمانها که کارآمد و نوپدید نیست، مصرفگرایی علم و مصرف تئوریها در فشن علم و تکرار آنچه دیگران پدید آوردهاند، از جمله تیپهای علم در ایران هستند که مانع خلاقیت شدند. تیپ دیگر فرمالیسم علمی است که روند ثابت ارایه مقاله و پروپوزال و دفاع و فعالیتهای مشابه را دارد که آن هم نوعی مناسکگرایی علمی است؛ تیپ دیگر شکلگیری تاجران علم است که برای پروژهای فعالیت علمی انجام میدهند و حس علمیبودن ندارند و تیپ آخر کارگری علم است؛ مثل درسدادن، حقوقگرفتن و فعالیتهایی از این دست که در سالهای اخیر رواج بسیاری در ایران یافته است.
دغدغههای ساختار رسمی را در اولویت قرار دادیم
رییس انجمن جامعهشناسی ایران سخنران دیگر این نشست بود.
ای حاضر در جامعه نظیر کنشگری جامعه در برابر مرگ مرتضی پاشایی گفت: این رخداد نشان میدهد که ما با واقعیتهای اجتماعی ایران فاصله داریم. از طرفی به سمت دغدغههای جامعهشناسی که در برنامههای رسمی دولت موردتوجه بوده حرکت کردیم و از طرفی دغدغههای اسلامیشدن علوم اجتماعی این علم را تبدیل به فلسفه کرده است. دکترمحمد قانعیراد ادامه داد: گرایشهای دیگری چون مهندسی فرهنگی نیز به آن دامن زد. به این معنی که دولت مسایل اجتماعی موردنظر خود را طرح میکند و جامعهشناسان بهدنبال یافتن پاسخ و راهحل برای آن هستند. دکترآزادارمکی از این رویکرد با عنوان استقرار وارونه نام برده است. علوم اجتماعی بهجای پیداکردن هویت فکری باید بهدنبال یافتن راهحل برای مسایل مطرح شده باشد.
به عقیده وی برای بررسی مفاهیم مختلف مانند سرمایه اجتماعی باید به تصویری دقیق از جامعه ایران برسیم و به منطق امر اجتماعی در ایران بپردازیم. وی ادامه داد. خوشبختانه دکترآزادارمکی درباره مهاجرتهای معرفتی و در حوزه آثار اندیشمندان اسلامی نیز مطالعات زیادی داشته است.
دنبال راهحلهای کلی و آماده هستیم
رییس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ایران نیز گیر جامعهشناسی ایران را خارج از آکادمیها دانست و گفت: مساله جامعهشناسی در ایران مسالهگریزی است. درحالیکه نقطه عزیمت در این علم، مسالهمحوری است که در ایران ابهامات زیادی دارد. در تبیین مسایل اجتماعی ایران برخی بار را روی دوش علوم اجتماعی میگذارند و برخی از ساختار رسمی انتظار دارند. دکترهادی خانیکی ادامه داد: در مجموع ما بهدنبال راهحلهای آماده هستیم و برای این کار تئوریهای غرب را استفاده میکنیم درحالیکه برخی پدیدهها در ایران وجود دارد که با هیچیک از تئوریها نمیتوان آن را تبیین کرد و سوگواری جامعه در مرگ مرتضی پاشایی از آن دست پدیدههاست. این نشان میدهد ما مسایل خاص را رها و برای هر موضوعی کلیاتی را ارایه میکنیم. در صورتی که مسایل کشور به دوصورت برجاست: یا مسایل مزمن و دیرپا هستند که در ادوار مختلف تکرار میشوند یا مسایل نوپدید و پیچیده که با ورود به جریانهای جدید ایجاد میشوند.
این استاد دانشگاه افزود: جامعهشناسی در ایران بهدنبال این است که به سنت تبدیل شود درحالی که مشکل اصلی مطالعات علمی در ایران مشارکتستیزی و رقابتگریزی است. درهای دانشگاهها روی رسانهها، روشنفکران، سیاستمداران و جامعه بسته و ضعف عمده ما ضعف گفتوگو است.
جامعهشناسی ایران پذیرش نقد از درون را ندارد
در پایان جلسه، عضو هیاتعلمی دانشگاه تهران در دفاع از مطالعات خود عنوان کرد: جامعهشناسی ایران در مطالعه اختیارات زیادی ندارد؛ زیرا جریانهای قدرتمندی در این رشته وجود دارند که نقدپذیر نیستند. دکترتقی آزادارمکی یکی دیگر از مشکلات این حوزه را جایگاه قرارگیری جامعهشناسی در ایران دانست و اضافه کرد: این علم بعد از سیاست، روانشناسی، فلسفه و برخی دیگر از علوم قرار گرفته و این موضوع تبیین اجتماعی را تحت سیطره این علوم قرار میدهد. جامعهشناسی علمی ناتمام است و گامهای آغازین را برمیدارد. گفتنی است اولین همایش از سلسله همایشهای تخصصی «جامعهشناسان ایرانی و جامعه ایرانی» روز دوشنبه، ساعت14تا18 در دانشکده علوماجتماعی دانشگاهتهران برگزار میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.