|

پاشایی و شبکه‌های اجتماعی

اعظم عابدینی .کارشناس‌ارشد علوم ارتباطات

مرتضی پاشایی رفت اما صدای خاطره‌سازش برای بسیاری همچنان می‌ماند که گفته‌اند: تنها صداست که می‌ماند. این اتفاق ناگوار نه‌تنها جامعه هنری و هواداران پاشایی را متاثر کرد که از نگاه جامعه‌شناسان و صاحبنظران علوم اجتماعی و حتی جامعه‌پزشکی، روانشناسان اجتماعی و کارشناسان و صاحبنظران رسانه و علوم ارتباطات را تحت‌تاثیر قرار داد تا هرکدام مطابق با زاویه نگاه تخصصی خود به موضوع حواشی این رخداد غم‌انگیز بپردازند.
حاشیه‌های این رویداد از منظر رسانه‌ای نیز بسیار قابل‌تامل است؛ متاسفانه برای چندمین‌بار در چندسال اخیر به‌ویژه در چندماه گذشته رسانه‌های نوین به‌ویژه رادیو و تلویزیون ما، از رسانه‌های مدرن به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی عقب افتادند و در نهایت شاید دنباله‌رو شدند حال آنکه قرار بود آنها جریان‌ساز و هدایت‌کننده افکارعمومی باشند و این‌بار نیز مردم چون گذشته بی‌اعتنا به آنچه در صداوسیما می‌گذرد خود جریان‌ساز و خبرساز شدند. حتما به یاد دارید همین یکی،‌دو هفته پیش چگونه مردم بی‌اعتنا به دعواهای صداوسیما و فدراسیون فوتبال-برای حق‌پخش- خود دست‌به‌کار شدند. موبایل‌دردست، گزارش تصویری از استادیوم‌های فوتبال می‌گرفتند و در شبکه‌های اجتماعی آپلود می‌کردند به‌طوری‌که همین گزارش‌های تصویری غیرحرفه‌ای خوراک تصویری شبکه‌ها و خبرگزاری‌های بزرگ حتی خارج از کشور را نیز تامین کرد گرچه این گزارش‌ها حرفه‌ای تهیه نشده بود اما نیاز مردم را به دانستن تامین کرد. و بازهم ماجرا و خبر شاید از 10روز گذشته به‌طور جدی شروع شد: با اخبار بستری‌شدن پاشایی در بیمارستان، رفتن به بخش آی‌سی‌یو، به‌کما‌رفتن وی، عیادت و تجمع هوادارانش در بیمارستان و خلاصه اخبار لحظه‌به‌لحظه روند درمان پاشایی تا درگذشت و تجمع دوستدارانش در پارک‌ها و... به‌سرعت و گاه همراه با شایعه و گاه بی‌اخلاقی در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شد و صداوسیما بازهم بی‌توجه به آنچه می‌گذشت پیرو سیاست‌های کلان و خرد خود در تاروپود نظریه تاریخ‌گذشته گرفتار، باز هم مخاطبان را منفعل فرض می‌کرد که حتما دنباله‌رو رادیو و تلویزیون خواهند بود اما غافل از اینکه بنابر آنچه نظریه‌پردازان امروز ارتباطات مسلم دانسته‌اند مخاطب امروز هوشمند و تاثیر‌گذار است و این در عمل نشان داده شد آنجا که رسانه‌های نوین به‌ویژه رادیو و تلویزیون به‌عنوان رسانه‌های فراگیر تسلیم و دنباله‌رو رسانه‌های مدرن به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی شدند کمااینکه بالاخره اخبار درگذشت پاشایی در شمار اخبار یک رادیو و تلویزیون قرار گرفت و بخش‌های خبری هرچند کوتاه و بدون اطلاعات کامل به آن پرداختند. این، همان تاثیرگذاری مخاطب هوشمند امروزی بر رسانه‌هاست. امروز ، عصر ارتباطات و اطلاعات است؛ باید بپذیریم بستن درهای خبر و اطلاعات و آگاه‌سازی، ره به جایی نمی برد.
مرتضی پاشایی رفت اما صدای خاطره‌سازش برای بسیاری همچنان می‌ماند که گفته‌اند: تنها صداست که می‌ماند. این اتفاق ناگوار نه‌تنها جامعه هنری و هواداران پاشایی را متاثر کرد که از نگاه جامعه‌شناسان و صاحبنظران علوم اجتماعی و حتی جامعه‌پزشکی، روانشناسان اجتماعی و کارشناسان و صاحبنظران رسانه و علوم ارتباطات را تحت‌تاثیر قرار داد تا هرکدام مطابق با زاویه نگاه تخصصی خود به موضوع حواشی این رخداد غم‌انگیز بپردازند.
حاشیه‌های این رویداد از منظر رسانه‌ای نیز بسیار قابل‌تامل است؛ متاسفانه برای چندمین‌بار در چندسال اخیر به‌ویژه در چندماه گذشته رسانه‌های نوین به‌ویژه رادیو و تلویزیون ما، از رسانه‌های مدرن به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی عقب افتادند و در نهایت شاید دنباله‌رو شدند حال آنکه قرار بود آنها جریان‌ساز و هدایت‌کننده افکارعمومی باشند و این‌بار نیز مردم چون گذشته بی‌اعتنا به آنچه در صداوسیما می‌گذرد خود جریان‌ساز و خبرساز شدند. حتما به یاد دارید همین یکی،‌دو هفته پیش چگونه مردم بی‌اعتنا به دعواهای صداوسیما و فدراسیون فوتبال-برای حق‌پخش- خود دست‌به‌کار شدند. موبایل‌دردست، گزارش تصویری از استادیوم‌های فوتبال می‌گرفتند و در شبکه‌های اجتماعی آپلود می‌کردند به‌طوری‌که همین گزارش‌های تصویری غیرحرفه‌ای خوراک تصویری شبکه‌ها و خبرگزاری‌های بزرگ حتی خارج از کشور را نیز تامین کرد گرچه این گزارش‌ها حرفه‌ای تهیه نشده بود اما نیاز مردم را به دانستن تامین کرد. و بازهم ماجرا و خبر شاید از 10روز گذشته به‌طور جدی شروع شد: با اخبار بستری‌شدن پاشایی در بیمارستان، رفتن به بخش آی‌سی‌یو، به‌کما‌رفتن وی، عیادت و تجمع هوادارانش در بیمارستان و خلاصه اخبار لحظه‌به‌لحظه روند درمان پاشایی تا درگذشت و تجمع دوستدارانش در پارک‌ها و... به‌سرعت و گاه همراه با شایعه و گاه بی‌اخلاقی در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شد و صداوسیما بازهم بی‌توجه به آنچه می‌گذشت پیرو سیاست‌های کلان و خرد خود در تاروپود نظریه تاریخ‌گذشته گرفتار، باز هم مخاطبان را منفعل فرض می‌کرد که حتما دنباله‌رو رادیو و تلویزیون خواهند بود اما غافل از اینکه بنابر آنچه نظریه‌پردازان امروز ارتباطات مسلم دانسته‌اند مخاطب امروز هوشمند و تاثیر‌گذار است و این در عمل نشان داده شد آنجا که رسانه‌های نوین به‌ویژه رادیو و تلویزیون به‌عنوان رسانه‌های فراگیر تسلیم و دنباله‌رو رسانه‌های مدرن به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی شدند کمااینکه بالاخره اخبار درگذشت پاشایی در شمار اخبار یک رادیو و تلویزیون قرار گرفت و بخش‌های خبری هرچند کوتاه و بدون اطلاعات کامل به آن پرداختند. این، همان تاثیرگذاری مخاطب هوشمند امروزی بر رسانه‌هاست. امروز ، عصر ارتباطات و اطلاعات است؛ باید بپذیریم بستن درهای خبر و اطلاعات و آگاه‌سازی، ره به جایی نمی برد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.