انتحال: یک سابقه چند پرسش
مجید ملکان . دانشآموخته رشته مطالعات فرهنگی و سیاستگذاری در آموزش
در فروردین سال1376، شماره26 نشریه «فرهنگ و توسعه» خبر (و سند) انتحال دونفر از استادان یکی از دانشگاههای معتبر دولتی را منتشر کرد. خلاصه داستان این بود که ظاهرا مقاله پژوهشی مندرج در نشریه «علمی-پژوهشی» آن دانشگاه تقریبا به تمامی برگرفته/ترجمه فصلی از کتاب منتشرشده در سال1367 بود. مولفان مقاله از نشریه «فرهنگ و توسعه» شکایت کردند (احتمالا بهدلیل افترا یا هتکحرمت) و پس از محاکمه، دادگاه مطبوعات مدیرمسوول این مجله را تبرئه کرد. از قضا، به شیوه مرسوم آن دوران که تلویزیون گزارش بعضی جلسات دادگاه مطبوعات را پخش میکرد، گزارش این دادگاه نیز از شبکهاول تلویزیون پخش شد. این پخش تلویزیونی خبر انتحال را از سطح یک رسانه نهچندان پرتیراژ به خبری در سطح رسانه ملی کشاند که قاعدتا نباید از چشم اولیای امور دور مانده باشد.
با پیچیدن خبر تازه ادعای انتحال یکی از استادان باسابقه و عالیرتبه دانشگاه تهران در فضای مجازی، این سابقه به خاطرم رسید و فکر میکنم تامل در پرسشهای زیر ممکن است به روشنشدن فرآیندهای نظارت و پاسخگویی در نظام دانشگاهی ایران کمک کند:
1- این استادان بعدا به چه مراتب و مناصبی رسیدند و چگونه؟ این استادان در مواجهه با همکاران خود چگونه با این موضوع برخورد کردند؟
2- آیا نهادی در دانشکده/ دانشگاه وجود داشت/ دارد که به کمّ و کیف ادعاهای انتحال رسیدگی کند؟ آیا آییننامهای برای مقابله با انتحال وجود داشت/ دارد؟ اگر آری، نهاد موردنظر چه واکنشی در برابر این موضوع نشان داد؟ آیا هیات ممیزه دانشگاه هنگام ارتقای آن افراد به این مقاله نیز امتیاز داد؟ چه تمهیداتی برای جلوگیری از انتحال اندیشیده شد؟
3- آیا نشریه مذکور هرگز به این موضوع پرداخت؟ آیا این موضع سبب شد که در شیوه داوری مقالات تجدیدنظر شود؟ آیا مانند نشریه «ارگانون اف» در مورد اخیر دانشگاه تهران، با پسگرفتن مقاله، از خوانندگان خود و جامعه علمی معذرت خواست؟
4- آیا وزارت علوم و آموزشعالی وقت یا سازمان بازرسی کل کشور به موضوع ورود پیدا کرد و به دانشگاه مذکور تذکری داد؟ آیا شورایی که در وزارت علوم درجه علمی-پژوهشی به نشریات میدهد،6 از موضوع باخبر شد و در مقابل آن واکنش نشان داد؟
وضعیت امروز حاصل فرآیندهایی است که در نظام دانشگاهی ما سابقه دیرپایی دارد. بدون کنکاش در آن فرآیندها نمیتوان به انتحال اخیر در دانشگاه تهران پرداخت.
با پیچیدن خبر تازه ادعای انتحال یکی از استادان باسابقه و عالیرتبه دانشگاه تهران در فضای مجازی، این سابقه به خاطرم رسید و فکر میکنم تامل در پرسشهای زیر ممکن است به روشنشدن فرآیندهای نظارت و پاسخگویی در نظام دانشگاهی ایران کمک کند:
1- این استادان بعدا به چه مراتب و مناصبی رسیدند و چگونه؟ این استادان در مواجهه با همکاران خود چگونه با این موضوع برخورد کردند؟
2- آیا نهادی در دانشکده/ دانشگاه وجود داشت/ دارد که به کمّ و کیف ادعاهای انتحال رسیدگی کند؟ آیا آییننامهای برای مقابله با انتحال وجود داشت/ دارد؟ اگر آری، نهاد موردنظر چه واکنشی در برابر این موضوع نشان داد؟ آیا هیات ممیزه دانشگاه هنگام ارتقای آن افراد به این مقاله نیز امتیاز داد؟ چه تمهیداتی برای جلوگیری از انتحال اندیشیده شد؟
3- آیا نشریه مذکور هرگز به این موضوع پرداخت؟ آیا این موضع سبب شد که در شیوه داوری مقالات تجدیدنظر شود؟ آیا مانند نشریه «ارگانون اف» در مورد اخیر دانشگاه تهران، با پسگرفتن مقاله، از خوانندگان خود و جامعه علمی معذرت خواست؟
4- آیا وزارت علوم و آموزشعالی وقت یا سازمان بازرسی کل کشور به موضوع ورود پیدا کرد و به دانشگاه مذکور تذکری داد؟ آیا شورایی که در وزارت علوم درجه علمی-پژوهشی به نشریات میدهد،6 از موضوع باخبر شد و در مقابل آن واکنش نشان داد؟
وضعیت امروز حاصل فرآیندهایی است که در نظام دانشگاهی ما سابقه دیرپایی دارد. بدون کنکاش در آن فرآیندها نمیتوان به انتحال اخیر در دانشگاه تهران پرداخت.
در فروردین سال1376، شماره26 نشریه «فرهنگ و توسعه» خبر (و سند) انتحال دونفر از استادان یکی از دانشگاههای معتبر دولتی را منتشر کرد. خلاصه داستان این بود که ظاهرا مقاله پژوهشی مندرج در نشریه «علمی-پژوهشی» آن دانشگاه تقریبا به تمامی برگرفته/ترجمه فصلی از کتاب منتشرشده در سال1367 بود. مولفان مقاله از نشریه «فرهنگ و توسعه» شکایت کردند (احتمالا بهدلیل افترا یا هتکحرمت) و پس از محاکمه، دادگاه مطبوعات مدیرمسوول این مجله را تبرئه کرد. از قضا، به شیوه مرسوم آن دوران که تلویزیون گزارش بعضی جلسات دادگاه مطبوعات را پخش میکرد، گزارش این دادگاه نیز از شبکهاول تلویزیون پخش شد. این پخش تلویزیونی خبر انتحال را از سطح یک رسانه نهچندان پرتیراژ به خبری در سطح رسانه ملی کشاند که قاعدتا نباید از چشم اولیای امور دور مانده باشد.
با پیچیدن خبر تازه ادعای انتحال یکی از استادان باسابقه و عالیرتبه دانشگاه تهران در فضای مجازی، این سابقه به خاطرم رسید و فکر میکنم تامل در پرسشهای زیر ممکن است به روشنشدن فرآیندهای نظارت و پاسخگویی در نظام دانشگاهی ایران کمک کند:
1- این استادان بعدا به چه مراتب و مناصبی رسیدند و چگونه؟ این استادان در مواجهه با همکاران خود چگونه با این موضوع برخورد کردند؟
2- آیا نهادی در دانشکده/ دانشگاه وجود داشت/ دارد که به کمّ و کیف ادعاهای انتحال رسیدگی کند؟ آیا آییننامهای برای مقابله با انتحال وجود داشت/ دارد؟ اگر آری، نهاد موردنظر چه واکنشی در برابر این موضوع نشان داد؟ آیا هیات ممیزه دانشگاه هنگام ارتقای آن افراد به این مقاله نیز امتیاز داد؟ چه تمهیداتی برای جلوگیری از انتحال اندیشیده شد؟
3- آیا نشریه مذکور هرگز به این موضوع پرداخت؟ آیا این موضع سبب شد که در شیوه داوری مقالات تجدیدنظر شود؟ آیا مانند نشریه «ارگانون اف» در مورد اخیر دانشگاه تهران، با پسگرفتن مقاله، از خوانندگان خود و جامعه علمی معذرت خواست؟
4- آیا وزارت علوم و آموزشعالی وقت یا سازمان بازرسی کل کشور به موضوع ورود پیدا کرد و به دانشگاه مذکور تذکری داد؟ آیا شورایی که در وزارت علوم درجه علمی-پژوهشی به نشریات میدهد،6 از موضوع باخبر شد و در مقابل آن واکنش نشان داد؟
وضعیت امروز حاصل فرآیندهایی است که در نظام دانشگاهی ما سابقه دیرپایی دارد. بدون کنکاش در آن فرآیندها نمیتوان به انتحال اخیر در دانشگاه تهران پرداخت.
با پیچیدن خبر تازه ادعای انتحال یکی از استادان باسابقه و عالیرتبه دانشگاه تهران در فضای مجازی، این سابقه به خاطرم رسید و فکر میکنم تامل در پرسشهای زیر ممکن است به روشنشدن فرآیندهای نظارت و پاسخگویی در نظام دانشگاهی ایران کمک کند:
1- این استادان بعدا به چه مراتب و مناصبی رسیدند و چگونه؟ این استادان در مواجهه با همکاران خود چگونه با این موضوع برخورد کردند؟
2- آیا نهادی در دانشکده/ دانشگاه وجود داشت/ دارد که به کمّ و کیف ادعاهای انتحال رسیدگی کند؟ آیا آییننامهای برای مقابله با انتحال وجود داشت/ دارد؟ اگر آری، نهاد موردنظر چه واکنشی در برابر این موضوع نشان داد؟ آیا هیات ممیزه دانشگاه هنگام ارتقای آن افراد به این مقاله نیز امتیاز داد؟ چه تمهیداتی برای جلوگیری از انتحال اندیشیده شد؟
3- آیا نشریه مذکور هرگز به این موضوع پرداخت؟ آیا این موضع سبب شد که در شیوه داوری مقالات تجدیدنظر شود؟ آیا مانند نشریه «ارگانون اف» در مورد اخیر دانشگاه تهران، با پسگرفتن مقاله، از خوانندگان خود و جامعه علمی معذرت خواست؟
4- آیا وزارت علوم و آموزشعالی وقت یا سازمان بازرسی کل کشور به موضوع ورود پیدا کرد و به دانشگاه مذکور تذکری داد؟ آیا شورایی که در وزارت علوم درجه علمی-پژوهشی به نشریات میدهد،6 از موضوع باخبر شد و در مقابل آن واکنش نشان داد؟
وضعیت امروز حاصل فرآیندهایی است که در نظام دانشگاهی ما سابقه دیرپایی دارد. بدون کنکاش در آن فرآیندها نمیتوان به انتحال اخیر در دانشگاه تهران پرداخت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.