|

خروج از ریل یک‌انقلاب

احمد ابراهیم الفقیه - ترجمه: محمد‌علی عسگری

مردم هرچه می‌خواهند می‌گویند درباره نیروهای بین‌المللی و اتاق‌های تاریک اطلاعاتی که کارشان توطئه‌چینی است. می‌گویند آنها در به‌جریان انداختن و حمایت از انقلاب‌های موسوم‌به بهار عربی دست‌داشتند. اما در این نکته تردیدی وجود ندارد و حتی مو لای درزش نمی‌رود. جماعتی از مردم که در خیابان‌های تونس این انقلاب را به‌راه انداختند و بعد در میدان التحریر قاهره و سپس میدان شهدای طرابلس و میدان آزادی بنغازی و بعدتر در خیابان‌های دمشق و صنعاء این حرکت را ادامه دادند، در حرکت خودجوش‌شان کاملا صادق بودند. این پرخاش نتیجه احساس ستم و سرخوردگی و تحقیری بود که سالیان دراز تحت حکومت‌های ظالم تجربه کرده بودند. باید این انقلاب‌ها به‌راه می‌افتاد و به‌همین شکل عریان و خشن پیش می‌رفت. باید جوانان سخاوتمندانه جان‌شان را اهدا می‌کردند تا حکومت‌هایی از این دست سرنگون می‌شد؛ حکومت‌هایی که جهان عرب را با آن‌همه امکانات مادی و انسانی به بدبختی و فقر و ذلت کشانده بود.
این انقلاب‌ها اکثرا در کشورهایی رخ‌داد که حکومت‌هایی کودتاگرانه داشتند؛ حکومت‌هایی که راهی جز ‌این برای سرنگونی‌شان وجود نداشت؛ مثلا با راه‌های معمول دموکراتیک و اینکه مردم به‌پای صندوق‌های رای بروند نمی‌شد آنها را سرنگون کرد. حال آنکه دولت‌های سنتی که همان نظام‌های قدیمی را داشتند از ‌این انقلاب‌ها مصون ماندند، زیرا حاکمان‌شان برای خود مشروعیتی غیر از کودتا داشتند.
بنابراین راهی برای تشکیک در صدق انگیزه انقلاب‌ها و خلوص کسانی نمی‌ماند که آنها را برپا کردند و به‌آن توان بخشیدند و به‌همین سبک و سیاق چاره‌ای جز حیرت و اعجاب در نتایجی نبود که این نیروهای انقلابی توانستند تحقق‌بخشند و بدون داشتن هیچ‌گونه سلاحی که قابل مقایسه با زرادخانه طاغوت‌های حاکم باشد، توانستند پیروز شوند و به‌تعبیری این ستمگران را به زباله‌دان تاریخ اندازند.
اما آنچه بعد از پیروزی این انقلاب‌ها و شاید ‌هم قبل از آن اتفاق‌ افتاد- منظورم همه آن تلاش‌هایی است که موجب شد تا این انقلاب‌ها مهار یا از مسیرش منحرف شوند- می‌تواند برای عاشقان نظریه توطئه جالب توجه باشد زیرا به‌قولی اینجا توطئه دیگر اظهر‌من‌الشمس بوده و می‌توان با ‌دست آن را لمس‌کرد و به‌شکلی وقیحانه آن را به تماشا نشست.
در این‌باره شواهد بسیار است. به‌اندازه‌ همان نیروهای توطئه‌گر در مصر و تونس یا آنچه در شام و عراق و یمن رخ‌می‌دهد یا آنچه در لیبی به‌عنوان نمونه‌ای که برای ما در اینجا قابل تامل است، اتفاق می‌افتد، چرا که در لیبی حتی به‌اندازه مصر و تونس هم آن حد از خودآگاهی و ادراک و مهارت وجود نداشت. بنابراین لیبی شد موطنشان. نظام ستمگری که سوار بر تانک‌های آمریکایی این کشور را مورد تهاجم قرار ‌داد و خیمه‌اش را روی جمجمه‌ها و پیکره قربانیانش بنا‌کرد، توانست کاری کند که این کشور به‌لحاظ سیاسی و فرهنگی و اجتماعی تبدیل به برهوتی شود که جز در‌آن طاق و گز و حنظل نمی‌روید. گیاهانی شیطانی که به‌سرعت می‌رویند و توطئه‌گران می‌توانند به‌سادگی و سهولت از آنها استفاده کرده به‌وسیله آنها انقلاب‌شان را از مسیر خود خارج کرده و دوباره آن نظام کودتایی گذشته را بازتولید کنند. تفاوتی بین شبه‌نظامیان کنونی در لیبی با شبه‌نظامیان گذشته وجود ندارد مگر در شکل و شمایل و چهره اشخاص، اما جوهرشان یکی است. همان نیروهایی که برای بیش از چهار‌ دهه به نظام‌های حاکم خدمت کردند، می‌خواهند برای چند ‌دهه دیگر با اسم و رسمی دیگر، همان را برپا دارند.
در اینجا نباید این نکته را هم نادیده‌گرفت که نیروهای بین‌المللی به لیبیایی‌ها برای پیروزی انقلاب‌شان کمک کردند. آن روزها خواست مردم لیبی برای ایجاد تغییرات با خواست نیروهای بین‌المللی با هم تلاقی کرده بود و همه ‌می‌خواستند از دست نظامی که دیگر به یک‌اردک‌ لنگ می‌مانست خلاصی یابند؛ البته اشتراک منافع آنها درهمین حد بود و بس. اینگونه بود که پس از پیروزی انقلاب لیبی، دوباره برکه‌های خون به راه افتاد و نیروهای ماورایی که همیشه بر صحنه اشراف ‌دارند وارد‌ شده و کشور را وارد یک‌جنگ داخلی و تجزیه کردند. اما حیرت از اینکه چگونه این نیروهای لباس شخصی و جنایتکار توانستند بر همه حرکت‌ها و جنبش‌های سیاسی میانه‌رو با آن‌همه تجربه و درایت غلبه کنند. نکته آخر اینکه ائتلاف غربی به‌رهبری آمریکا با داعش در همه‌جا می‌جنگند به‌جز لیبی. چرا؟ چون علاقه‌ای به‌داعش در لیبی ندارد.
مردم هرچه می‌خواهند می‌گویند درباره نیروهای بین‌المللی و اتاق‌های تاریک اطلاعاتی که کارشان توطئه‌چینی است. می‌گویند آنها در به‌جریان انداختن و حمایت از انقلاب‌های موسوم‌به بهار عربی دست‌داشتند. اما در این نکته تردیدی وجود ندارد و حتی مو لای درزش نمی‌رود. جماعتی از مردم که در خیابان‌های تونس این انقلاب را به‌راه انداختند و بعد در میدان التحریر قاهره و سپس میدان شهدای طرابلس و میدان آزادی بنغازی و بعدتر در خیابان‌های دمشق و صنعاء این حرکت را ادامه دادند، در حرکت خودجوش‌شان کاملا صادق بودند. این پرخاش نتیجه احساس ستم و سرخوردگی و تحقیری بود که سالیان دراز تحت حکومت‌های ظالم تجربه کرده بودند. باید این انقلاب‌ها به‌راه می‌افتاد و به‌همین شکل عریان و خشن پیش می‌رفت. باید جوانان سخاوتمندانه جان‌شان را اهدا می‌کردند تا حکومت‌هایی از این دست سرنگون می‌شد؛ حکومت‌هایی که جهان عرب را با آن‌همه امکانات مادی و انسانی به بدبختی و فقر و ذلت کشانده بود.
این انقلاب‌ها اکثرا در کشورهایی رخ‌داد که حکومت‌هایی کودتاگرانه داشتند؛ حکومت‌هایی که راهی جز ‌این برای سرنگونی‌شان وجود نداشت؛ مثلا با راه‌های معمول دموکراتیک و اینکه مردم به‌پای صندوق‌های رای بروند نمی‌شد آنها را سرنگون کرد. حال آنکه دولت‌های سنتی که همان نظام‌های قدیمی را داشتند از ‌این انقلاب‌ها مصون ماندند، زیرا حاکمان‌شان برای خود مشروعیتی غیر از کودتا داشتند.
بنابراین راهی برای تشکیک در صدق انگیزه انقلاب‌ها و خلوص کسانی نمی‌ماند که آنها را برپا کردند و به‌آن توان بخشیدند و به‌همین سبک و سیاق چاره‌ای جز حیرت و اعجاب در نتایجی نبود که این نیروهای انقلابی توانستند تحقق‌بخشند و بدون داشتن هیچ‌گونه سلاحی که قابل مقایسه با زرادخانه طاغوت‌های حاکم باشد، توانستند پیروز شوند و به‌تعبیری این ستمگران را به زباله‌دان تاریخ اندازند.
اما آنچه بعد از پیروزی این انقلاب‌ها و شاید ‌هم قبل از آن اتفاق‌ افتاد- منظورم همه آن تلاش‌هایی است که موجب شد تا این انقلاب‌ها مهار یا از مسیرش منحرف شوند- می‌تواند برای عاشقان نظریه توطئه جالب توجه باشد زیرا به‌قولی اینجا توطئه دیگر اظهر‌من‌الشمس بوده و می‌توان با ‌دست آن را لمس‌کرد و به‌شکلی وقیحانه آن را به تماشا نشست.
در این‌باره شواهد بسیار است. به‌اندازه‌ همان نیروهای توطئه‌گر در مصر و تونس یا آنچه در شام و عراق و یمن رخ‌می‌دهد یا آنچه در لیبی به‌عنوان نمونه‌ای که برای ما در اینجا قابل تامل است، اتفاق می‌افتد، چرا که در لیبی حتی به‌اندازه مصر و تونس هم آن حد از خودآگاهی و ادراک و مهارت وجود نداشت. بنابراین لیبی شد موطنشان. نظام ستمگری که سوار بر تانک‌های آمریکایی این کشور را مورد تهاجم قرار ‌داد و خیمه‌اش را روی جمجمه‌ها و پیکره قربانیانش بنا‌کرد، توانست کاری کند که این کشور به‌لحاظ سیاسی و فرهنگی و اجتماعی تبدیل به برهوتی شود که جز در‌آن طاق و گز و حنظل نمی‌روید. گیاهانی شیطانی که به‌سرعت می‌رویند و توطئه‌گران می‌توانند به‌سادگی و سهولت از آنها استفاده کرده به‌وسیله آنها انقلاب‌شان را از مسیر خود خارج کرده و دوباره آن نظام کودتایی گذشته را بازتولید کنند. تفاوتی بین شبه‌نظامیان کنونی در لیبی با شبه‌نظامیان گذشته وجود ندارد مگر در شکل و شمایل و چهره اشخاص، اما جوهرشان یکی است. همان نیروهایی که برای بیش از چهار‌ دهه به نظام‌های حاکم خدمت کردند، می‌خواهند برای چند ‌دهه دیگر با اسم و رسمی دیگر، همان را برپا دارند.
در اینجا نباید این نکته را هم نادیده‌گرفت که نیروهای بین‌المللی به لیبیایی‌ها برای پیروزی انقلاب‌شان کمک کردند. آن روزها خواست مردم لیبی برای ایجاد تغییرات با خواست نیروهای بین‌المللی با هم تلاقی کرده بود و همه ‌می‌خواستند از دست نظامی که دیگر به یک‌اردک‌ لنگ می‌مانست خلاصی یابند؛ البته اشتراک منافع آنها درهمین حد بود و بس. اینگونه بود که پس از پیروزی انقلاب لیبی، دوباره برکه‌های خون به راه افتاد و نیروهای ماورایی که همیشه بر صحنه اشراف ‌دارند وارد‌ شده و کشور را وارد یک‌جنگ داخلی و تجزیه کردند. اما حیرت از اینکه چگونه این نیروهای لباس شخصی و جنایتکار توانستند بر همه حرکت‌ها و جنبش‌های سیاسی میانه‌رو با آن‌همه تجربه و درایت غلبه کنند. نکته آخر اینکه ائتلاف غربی به‌رهبری آمریکا با داعش در همه‌جا می‌جنگند به‌جز لیبی. چرا؟ چون علاقه‌ای به‌داعش در لیبی ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.