|

پناهندگان سوری در لبنان منبع درآمد یا خسارت

صفوان الخطیب که با خانواده‌اش از شهر «رستن» در سوریه به لبنان آمده، اعتراف می‌کند ورود هزاران‌پناهنده سوریه به لبنان بار سنگینی بر اقتصاد این کشور خواهد بود اما در ‌عین‌حال یادآور می‌شود حضور آنها نیز نقش مثبتی در اقتصاد این کشور داشته و سرمایه‌داران سوری نیز با خود ثروت قابل‌توجهی به این کشور آورده‌اند. الخطیب که اکنون در عکار (شمال لبنان) زندگی می‌کند، پدر سه‌فرزند است. او به الجزیره می‌گوید چگونه هزینه‌های بالای زندگی در لبنان تمام حقوق خود و همسرش را می‌بلعد. او می‌گوید: «پناهندگان هرچه را دارند، خرج می‌کنند حتی پولی که از خارج برایشان می‌رسد. ما کاملا یک جامعه مصرفی هستیم. پس دیگر از چه ضرری صحبت می‌کنند؟»
به اعتقاد الخطیب، هزینه ماهانه یک‌خانواده در لبنان فرا‌تر از ۸۰۰دلار است. از آن گذشته اجاره منزل و سایر مخارج ضروری را هم باید در کنار آن گذاشت. این درحالی است که به گفته ناظران، هزینه ماهانه‌ای که برای خانواده‌های مختلف پناهنده پرداخت می‌شود، در هرحال بیش از ۴۰۰دلار نخواهد بود.
ضرر یا استفاده؟
وضعیت الخطیب و سایر پناهجویان در لبنان این پرسش را به وجود می‌آورد که هزینه واقعی حضور سوری‌ها در لبنان چقدر است و چه میزان از بودجه کشور صرف آنها می‌شود زیرا غالبا از خسارت‌های بالای این پناهجویان می‌گویند و در ضمن میلیون‌هاسرمایه‌دار ثروتمند سوری را فراموش می‌کنند که با تمام ثروتشان به این کشور آمده‌اند. ریاض سلامه، مدیر بانک لبنان گفته است هزینه میزبانی پناهجویان سوریه سالانه باری معادل یک‌میلیارددلار بر دوش دولت می‌گذارد. این درحالی است که طبق برآورد بانک‌جهانی، ورود پناهندگان به‌صورت غیرمستقیم نیز معادل 5/3میلیارددلار تاکنون هزینه داشته است. کار‌شناسان بر این باورند که وقتی به تاثیر حضور پناهجویان سوری بر اقتصاد لبنان نگریسته می‌شود، می‌توان گفت میزان خسارت‌ها با منافعی که عاید لبنان می‌شود تا حدودی برابری می‌کند. طبعا به‌نظر این کار‌شناسان، بیان اینکه چه خطر بزرگی متوجه اقتصاد لبنان است تا حدود زیادی اغراق‌آمیز خواهد بود. به‌نظر این افراد اگر 5/1میلیون پناهجوی سوری در لبنان روزانه هرنفر تنها دودلار خرج کنند، سالانه حدود ۱/۱میلیارددلار پول وارد اقتصاد لبنان خواهند کرد که چیزی معادل یا حتی بیش از‌‌ همان باری است که گفته می‌شود بر دوش دولت لبنان گذاشته شده است. اما این برآورد لویس حبیقه، کار‌شناس امور اقتصادی لبنان را قانع نمی‌کند. او تنها سنجش مشکلات مالی پناهندگان را کافی نمی‌داند و می‌گوید اگر بخواهیم پیامدهای آینده ورود پناهندگان را در نظر بگیریم، باید گفت هزینه سیاسی و اجتماعی این اتفاق خیلی بیشتر از هزینه اقتصادی آن است.
به‌نظر حبیقه، تاثیر فشارهای اجتماعی و روحی یا نگرانی شهروندان لبنانی از شیوع جرایم یا بیماری‌های مرگ‌آفرین در کنار بیکاری، ترافیک، تخریب زیرساخت‌ها و ازدحام جمعیت در مناطق مختلف از جمله مناطق سیاحتی از جمله مشکلات جانبی حضور پناهجویان است.
کمک‌های فراوان
اما حسام الغالی، فعال حوزه کمک و هماهنگی جمعیت‌های کمک‌رسانی در لبنان می‌گوید حجم هزینه‌هایی که این تشکل‌ها برای پناهندگان سوری در لبنان طی سال گذشته ارایه کرده‌اند معادل ۱۳میلیون‌دلار بوده و این میزان در سال‌جاری نیز استمرار پیدا کرده است.
وی اشاره می‌کند نهادهای غیررسمی و رسمی دولت قطر سالانه حدود ۴۰میلیون‌دلار، کویت ۲۰میلیون‌دلار و امارات و عربستان نیز هرکدام سالانه ۱۰میلیون‌دلار در اختیار دولت لبنان می‌گذارند. به گفته الغالی، این در کنار کمک‌های اعطایی از سوی دولت‌های اروپایی است که بسیار بیشتر از این می‌شود. کمک‌های سازمان‌ملل و یونیسف و صلیب‌سرخ جهانی را هم باید به این کمک‌ها اضافه کرد تا میزان کلی آنها معلوم شود. وی همچنین از فرصت‌های شغلی خاصی سخن می‌گوید که روند کمک‌رسانی به پناهجویان ایجاد کرده است. از آن گذشته، باید به یاد داشت تمام نیازمندی‌ها و موادغذایی این پناهجویان که بالغ بر ده‌هامیلیون‌دلار می‌شود، از بازارهای لبنان تامین می‌شود. وی به الجزیره می‌گوید: «تصورش را بکنید. کمیساریای سازمان‌ملل‌متحد مبلغ ۲۰دلار به‌صورت روزانه در عوض بازداشت یا توقیف هر پناهجویی به دولت لبنان می‌دهد و تاکنون حدود ۱۰هزارنفر به صورت دوره‌ای از یک‌هفته تا سه‌ماه در این کشور بازداشت شده‌اند.» آمارهای صادرشده از سوی کمیساریای امور پناهندگان در سال۲۰۱۴ نیز نشان می‌دهد گروه سنی بین ۱۸الی۵۹ در بین پناهجویان به میزان 2/20درصد از کل پناهجویان را تشکیل می‌دهند که انتظار می‌رود این میزان تا پایان سال۲۰۱۴ به 5/1میلیون‌پناهجو برسد و این یک نیروی کار قدرتمندی است که به بازار لبنان پمپاژ شده است.
صفوان الخطیب که با خانواده‌اش از شهر «رستن» در سوریه به لبنان آمده، اعتراف می‌کند ورود هزاران‌پناهنده سوریه به لبنان بار سنگینی بر اقتصاد این کشور خواهد بود اما در ‌عین‌حال یادآور می‌شود حضور آنها نیز نقش مثبتی در اقتصاد این کشور داشته و سرمایه‌داران سوری نیز با خود ثروت قابل‌توجهی به این کشور آورده‌اند. الخطیب که اکنون در عکار (شمال لبنان) زندگی می‌کند، پدر سه‌فرزند است. او به الجزیره می‌گوید چگونه هزینه‌های بالای زندگی در لبنان تمام حقوق خود و همسرش را می‌بلعد. او می‌گوید: «پناهندگان هرچه را دارند، خرج می‌کنند حتی پولی که از خارج برایشان می‌رسد. ما کاملا یک جامعه مصرفی هستیم. پس دیگر از چه ضرری صحبت می‌کنند؟»
به اعتقاد الخطیب، هزینه ماهانه یک‌خانواده در لبنان فرا‌تر از ۸۰۰دلار است. از آن گذشته اجاره منزل و سایر مخارج ضروری را هم باید در کنار آن گذاشت. این درحالی است که به گفته ناظران، هزینه ماهانه‌ای که برای خانواده‌های مختلف پناهنده پرداخت می‌شود، در هرحال بیش از ۴۰۰دلار نخواهد بود.
ضرر یا استفاده؟
وضعیت الخطیب و سایر پناهجویان در لبنان این پرسش را به وجود می‌آورد که هزینه واقعی حضور سوری‌ها در لبنان چقدر است و چه میزان از بودجه کشور صرف آنها می‌شود زیرا غالبا از خسارت‌های بالای این پناهجویان می‌گویند و در ضمن میلیون‌هاسرمایه‌دار ثروتمند سوری را فراموش می‌کنند که با تمام ثروتشان به این کشور آمده‌اند. ریاض سلامه، مدیر بانک لبنان گفته است هزینه میزبانی پناهجویان سوریه سالانه باری معادل یک‌میلیارددلار بر دوش دولت می‌گذارد. این درحالی است که طبق برآورد بانک‌جهانی، ورود پناهندگان به‌صورت غیرمستقیم نیز معادل 5/3میلیارددلار تاکنون هزینه داشته است. کار‌شناسان بر این باورند که وقتی به تاثیر حضور پناهجویان سوری بر اقتصاد لبنان نگریسته می‌شود، می‌توان گفت میزان خسارت‌ها با منافعی که عاید لبنان می‌شود تا حدودی برابری می‌کند. طبعا به‌نظر این کار‌شناسان، بیان اینکه چه خطر بزرگی متوجه اقتصاد لبنان است تا حدود زیادی اغراق‌آمیز خواهد بود. به‌نظر این افراد اگر 5/1میلیون پناهجوی سوری در لبنان روزانه هرنفر تنها دودلار خرج کنند، سالانه حدود ۱/۱میلیارددلار پول وارد اقتصاد لبنان خواهند کرد که چیزی معادل یا حتی بیش از‌‌ همان باری است که گفته می‌شود بر دوش دولت لبنان گذاشته شده است. اما این برآورد لویس حبیقه، کار‌شناس امور اقتصادی لبنان را قانع نمی‌کند. او تنها سنجش مشکلات مالی پناهندگان را کافی نمی‌داند و می‌گوید اگر بخواهیم پیامدهای آینده ورود پناهندگان را در نظر بگیریم، باید گفت هزینه سیاسی و اجتماعی این اتفاق خیلی بیشتر از هزینه اقتصادی آن است.
به‌نظر حبیقه، تاثیر فشارهای اجتماعی و روحی یا نگرانی شهروندان لبنانی از شیوع جرایم یا بیماری‌های مرگ‌آفرین در کنار بیکاری، ترافیک، تخریب زیرساخت‌ها و ازدحام جمعیت در مناطق مختلف از جمله مناطق سیاحتی از جمله مشکلات جانبی حضور پناهجویان است.
کمک‌های فراوان
اما حسام الغالی، فعال حوزه کمک و هماهنگی جمعیت‌های کمک‌رسانی در لبنان می‌گوید حجم هزینه‌هایی که این تشکل‌ها برای پناهندگان سوری در لبنان طی سال گذشته ارایه کرده‌اند معادل ۱۳میلیون‌دلار بوده و این میزان در سال‌جاری نیز استمرار پیدا کرده است.
وی اشاره می‌کند نهادهای غیررسمی و رسمی دولت قطر سالانه حدود ۴۰میلیون‌دلار، کویت ۲۰میلیون‌دلار و امارات و عربستان نیز هرکدام سالانه ۱۰میلیون‌دلار در اختیار دولت لبنان می‌گذارند. به گفته الغالی، این در کنار کمک‌های اعطایی از سوی دولت‌های اروپایی است که بسیار بیشتر از این می‌شود. کمک‌های سازمان‌ملل و یونیسف و صلیب‌سرخ جهانی را هم باید به این کمک‌ها اضافه کرد تا میزان کلی آنها معلوم شود. وی همچنین از فرصت‌های شغلی خاصی سخن می‌گوید که روند کمک‌رسانی به پناهجویان ایجاد کرده است. از آن گذشته، باید به یاد داشت تمام نیازمندی‌ها و موادغذایی این پناهجویان که بالغ بر ده‌هامیلیون‌دلار می‌شود، از بازارهای لبنان تامین می‌شود. وی به الجزیره می‌گوید: «تصورش را بکنید. کمیساریای سازمان‌ملل‌متحد مبلغ ۲۰دلار به‌صورت روزانه در عوض بازداشت یا توقیف هر پناهجویی به دولت لبنان می‌دهد و تاکنون حدود ۱۰هزارنفر به صورت دوره‌ای از یک‌هفته تا سه‌ماه در این کشور بازداشت شده‌اند.» آمارهای صادرشده از سوی کمیساریای امور پناهندگان در سال۲۰۱۴ نیز نشان می‌دهد گروه سنی بین ۱۸الی۵۹ در بین پناهجویان به میزان 2/20درصد از کل پناهجویان را تشکیل می‌دهند که انتظار می‌رود این میزان تا پایان سال۲۰۱۴ به 5/1میلیون‌پناهجو برسد و این یک نیروی کار قدرتمندی است که به بازار لبنان پمپاژ شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.