|

شعله‌ورشدن آتش‌ زیر ‌خاکستر

آرامش شکننده هفته گذشته بیت‌المقدس را حالا می‌شود آرامش پیش از توفان خواند. جسد راننده‌اتوبوس فلسطینی، حلق‌آویز میان هوا‌و‌زمین در اتوبوسش پیدا شد و دو‌فلسطینی به‌نشانه اعتراض، به کنیسه یهودیان حمله ‌کردند و آتش زیر خاکستر درگیری‌ها بار دیگر شعله‌ور شد. روز گذشته اغلب رسانه‌های جهان به‌‌پوشش‌گسترده حمله به کنیسه‌ای در بیت‌المقدس پرداختند؛ حمله‌ای که صبح روز گذشته صورت گرفت و 6 کشته و بیش از 8زخمی بر‌جای گذاشت. براساس گزارش‌ها، دو‌مرد جوان فلسطینی با کلت، تبر و چاقوی ‌سلاخی به افراد حاضر در کنیسه محله «هرنوف» حمله ‌کردند و سرانجام با شلیک پلیس از پای درآمدند. رسانه‌های اسراییلی می‌گویند پلیس پس از مدت‌زمانی‌ طولانی به صحنه ماجرا رسیده و در جریان درگیری، یک‌پلیس اسراییلی نیز کشته شده است. با پایان درگیری در کنیسه، پلیس اسراییل به شهرک‌های فلسطینیان یورش برد و با گاز اشک‌آور و گلوله‌ پلاستیکی به جوانان فلسطینی حمله‌ کرد. جوانانی که مثل همیشه تنها با سنگ به مقابله با نیروهای اسراییلی پرداختند. به نظر می‌رسد این حمله، واکنشی به کشته‌شدن راننده اتوبوس فلسطینی در روز دوشنبه بوده است. اگرچه پلیس اسراییل بلافاصله اعلام کرد که این راننده خودکشی کرده اما خانواده این راننده فلسطینی ادعای پلیس را رد کرده‌اند و می‌گویند با بررسی جسد او متوجه آثار خونریزی و کبودی شده‌اند و مشخص است که او کتک خورده است. گمانه‌ها حاکی از آن است که این جوان فلسطینی به دست یهودیان تندرو به‌دار آویخته شده است. با مرگ این راننده، موج جدیدی از درگیری‌ها در شهرک‌های «العیزریه» و «ابودیس» در شرق بیت‌المقدس به‌راه ‌افتاد و اکنون احتمالا با حمله به کنیسه یهودیان، بحران وارد فاز جدیدی می‌شود. دور پیشین درگیری‌ها روز 30 اکتبر و با بسته‌‌شدن بی‌دلیل مسجد‌الاقصی به‌روی فلسطینیان آغاز شد؛ اقدامی که «محمود عباس» رییس تشکیلات خودگردان از آن به‌عنوان «اعلام‌ جنگ» یاد ‌کرد. حالا گرچه محمود عباس حمله به کنیسه را محکوم کرده اما گفته است زمان آن فرا‌ رسیده که به اشغال پایان داده شود. او خواهان پایان‌دادن به آنچه «تحریکات» اسراییل در اماکن مقدس خوانده می شود،است. در همین حال گردان‌های «ابوعلی مصطفی» شاخه نظامی سازمان چپ‌گرای«جبهه مردمی برای آزادی فلسطین»، مسوولیت این حمله را پذیرفته است. با‌وجود محکومیت این حمله از سوی عباس، سازمان‌های حماس و جهاد اسلامی فلسطین با رویی گشاده از این حمله تقدیر ‌کرده و تهدید‌ کرده‌اند این نوع حملات را ادامه خواهند داد. به ‌گفته این دو‌سازمان، این حمله واکنشی طبیعی به مرگ راننده عرب اتوبوس بوده است. اما از سوی دیگر آمریکا و اسراییل، دو هم‌پیمان دیرین، با لحنی تند این حمله را محکوم کرده‌اند. «جان کری» وزیر‌خارجه آمریکا این حمله را اقدامی تروریستی خوانده و «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر اسراییل نیز ساعاتی پس از این حمله، آن را نتیجه فتنه‌انگیزی رهبران فلسطینی خواند و با حمله به محمود عباس، او را در تحریک به چنین حملاتی مقصر دانست. اگرچه دو‌فلسطینی حمله‌کننده به کنیسه یهودیان بلافاصله کشته شدند اما نتانیاهو گفت که اسراییل پاسخی شدید به این حمله نشان می‌دهد. با اظهارات مقامات اسراییلی و نشست اضطراری فرماندهان امنیتی در تل‌آویو، به نظر می‌رسد در روزهای آتی، دامنه درگیری‌ها گسترده‌تر شود.
دکتر «غسان خطیب» استاد دانشگاه «بیرزیت» فلسطین در گفت‌وگو با راشاتودی، سیاست‌های دنبال‌شده از سوی مقامات اسراییلی را دستورالعمل‌هایی اشتباه خواند و گفت: سیاست‌های نیروهای اشغالگر اسراییل تنها به شعله‌ورتر شدن وضعیت بحرانی می‌انجامد که این موضوع، به بدترشدن روابط فلسطینیان و اشغالگران اسراییلی منجر می‌شود. به گفته خطیب، این تنش‌ها تنها زمانی آرام می‌شود که اسراییل از لفاظی در مورد اقدامات غیرقانونی‌اش دست بردارد و گسترش شهرک‌سازی‌ها را متوقف کند. او در ادامه هشدار می‌دهد که واکنش خشونت‌آمیز به این خشونت‌های نامشروع، رویکردی اشتباه است و هر اقدام یا واکنش شتاب‌زده‌ای می‌تواند به انتفاضه جدیدی منجر شود.
غسان در نهایت افزود که حل مناقشه به مداخله بیرونی نیازمند است. به گفته او،‌ «احتمالا ما در آینده شاهد اقدامات و واکنش‌هایی باشیم که اوضاع را بدتر و بدتر می‌کنند. تنها راه خروج از این بحران، دخالت بیرونی است. اگر آمریکا، دوست بزرگ اسراییل مداخله کرده و اسراییل را متقاعد کند که از اقداماتش دست بردارد، احتمالا شاهد نتایج دیگری خواهیم بود.» با این حال به نظر می‌رسد ایالات متحده که حداقل از دهه‌70میلادی به این‌سو، به ادعای خودش نیروی محرکه برای صلح اعراب و اسراییل بوده است، اکنون به حدی درگیر مسایل داخلی و بحران عراق و سوریه است که نمی‌توان از اوباما انتظار ایفای نقشی تاثیرگذار داشت. هرچند فارغ از این مسایل، با توجه به منافع آمریکا، هیچ‌گاه نمی‌توان واکنشی خارج از چارچوب‌های نمادین از این کشور متصور شد.
آرامش شکننده هفته گذشته بیت‌المقدس را حالا می‌شود آرامش پیش از توفان خواند. جسد راننده‌اتوبوس فلسطینی، حلق‌آویز میان هوا‌و‌زمین در اتوبوسش پیدا شد و دو‌فلسطینی به‌نشانه اعتراض، به کنیسه یهودیان حمله ‌کردند و آتش زیر خاکستر درگیری‌ها بار دیگر شعله‌ور شد. روز گذشته اغلب رسانه‌های جهان به‌‌پوشش‌گسترده حمله به کنیسه‌ای در بیت‌المقدس پرداختند؛ حمله‌ای که صبح روز گذشته صورت گرفت و 6 کشته و بیش از 8زخمی بر‌جای گذاشت. براساس گزارش‌ها، دو‌مرد جوان فلسطینی با کلت، تبر و چاقوی ‌سلاخی به افراد حاضر در کنیسه محله «هرنوف» حمله ‌کردند و سرانجام با شلیک پلیس از پای درآمدند. رسانه‌های اسراییلی می‌گویند پلیس پس از مدت‌زمانی‌ طولانی به صحنه ماجرا رسیده و در جریان درگیری، یک‌پلیس اسراییلی نیز کشته شده است. با پایان درگیری در کنیسه، پلیس اسراییل به شهرک‌های فلسطینیان یورش برد و با گاز اشک‌آور و گلوله‌ پلاستیکی به جوانان فلسطینی حمله‌ کرد. جوانانی که مثل همیشه تنها با سنگ به مقابله با نیروهای اسراییلی پرداختند. به نظر می‌رسد این حمله، واکنشی به کشته‌شدن راننده اتوبوس فلسطینی در روز دوشنبه بوده است. اگرچه پلیس اسراییل بلافاصله اعلام کرد که این راننده خودکشی کرده اما خانواده این راننده فلسطینی ادعای پلیس را رد کرده‌اند و می‌گویند با بررسی جسد او متوجه آثار خونریزی و کبودی شده‌اند و مشخص است که او کتک خورده است. گمانه‌ها حاکی از آن است که این جوان فلسطینی به دست یهودیان تندرو به‌دار آویخته شده است. با مرگ این راننده، موج جدیدی از درگیری‌ها در شهرک‌های «العیزریه» و «ابودیس» در شرق بیت‌المقدس به‌راه ‌افتاد و اکنون احتمالا با حمله به کنیسه یهودیان، بحران وارد فاز جدیدی می‌شود. دور پیشین درگیری‌ها روز 30 اکتبر و با بسته‌‌شدن بی‌دلیل مسجد‌الاقصی به‌روی فلسطینیان آغاز شد؛ اقدامی که «محمود عباس» رییس تشکیلات خودگردان از آن به‌عنوان «اعلام‌ جنگ» یاد ‌کرد. حالا گرچه محمود عباس حمله به کنیسه را محکوم کرده اما گفته است زمان آن فرا‌ رسیده که به اشغال پایان داده شود. او خواهان پایان‌دادن به آنچه «تحریکات» اسراییل در اماکن مقدس خوانده می شود،است. در همین حال گردان‌های «ابوعلی مصطفی» شاخه نظامی سازمان چپ‌گرای«جبهه مردمی برای آزادی فلسطین»، مسوولیت این حمله را پذیرفته است. با‌وجود محکومیت این حمله از سوی عباس، سازمان‌های حماس و جهاد اسلامی فلسطین با رویی گشاده از این حمله تقدیر ‌کرده و تهدید‌ کرده‌اند این نوع حملات را ادامه خواهند داد. به ‌گفته این دو‌سازمان، این حمله واکنشی طبیعی به مرگ راننده عرب اتوبوس بوده است. اما از سوی دیگر آمریکا و اسراییل، دو هم‌پیمان دیرین، با لحنی تند این حمله را محکوم کرده‌اند. «جان کری» وزیر‌خارجه آمریکا این حمله را اقدامی تروریستی خوانده و «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر اسراییل نیز ساعاتی پس از این حمله، آن را نتیجه فتنه‌انگیزی رهبران فلسطینی خواند و با حمله به محمود عباس، او را در تحریک به چنین حملاتی مقصر دانست. اگرچه دو‌فلسطینی حمله‌کننده به کنیسه یهودیان بلافاصله کشته شدند اما نتانیاهو گفت که اسراییل پاسخی شدید به این حمله نشان می‌دهد. با اظهارات مقامات اسراییلی و نشست اضطراری فرماندهان امنیتی در تل‌آویو، به نظر می‌رسد در روزهای آتی، دامنه درگیری‌ها گسترده‌تر شود.
دکتر «غسان خطیب» استاد دانشگاه «بیرزیت» فلسطین در گفت‌وگو با راشاتودی، سیاست‌های دنبال‌شده از سوی مقامات اسراییلی را دستورالعمل‌هایی اشتباه خواند و گفت: سیاست‌های نیروهای اشغالگر اسراییل تنها به شعله‌ورتر شدن وضعیت بحرانی می‌انجامد که این موضوع، به بدترشدن روابط فلسطینیان و اشغالگران اسراییلی منجر می‌شود. به گفته خطیب، این تنش‌ها تنها زمانی آرام می‌شود که اسراییل از لفاظی در مورد اقدامات غیرقانونی‌اش دست بردارد و گسترش شهرک‌سازی‌ها را متوقف کند. او در ادامه هشدار می‌دهد که واکنش خشونت‌آمیز به این خشونت‌های نامشروع، رویکردی اشتباه است و هر اقدام یا واکنش شتاب‌زده‌ای می‌تواند به انتفاضه جدیدی منجر شود.
غسان در نهایت افزود که حل مناقشه به مداخله بیرونی نیازمند است. به گفته او،‌ «احتمالا ما در آینده شاهد اقدامات و واکنش‌هایی باشیم که اوضاع را بدتر و بدتر می‌کنند. تنها راه خروج از این بحران، دخالت بیرونی است. اگر آمریکا، دوست بزرگ اسراییل مداخله کرده و اسراییل را متقاعد کند که از اقداماتش دست بردارد، احتمالا شاهد نتایج دیگری خواهیم بود.» با این حال به نظر می‌رسد ایالات متحده که حداقل از دهه‌70میلادی به این‌سو، به ادعای خودش نیروی محرکه برای صلح اعراب و اسراییل بوده است، اکنون به حدی درگیر مسایل داخلی و بحران عراق و سوریه است که نمی‌توان از اوباما انتظار ایفای نقشی تاثیرگذار داشت. هرچند فارغ از این مسایل، با توجه به منافع آمریکا، هیچ‌گاه نمی‌توان واکنشی خارج از چارچوب‌های نمادین از این کشور متصور شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.