|

شبیه‌سازی «حق پخش» ایران از ایتالیا

موضوع حق‌پخش تلویزیونی هنوز ابهامات زیادی را در دل خود دارد؛ این مساله که با کش‌وقوس‌های زیادی همراه شد، در نهایت با به توافق‌رسیدن پرحرف‌وحدیث «سیما» و «فدراسیون» به سرانجام رسید تا همه منتظر فصل پیش‌رو باشند. با این حال، موضوعی که هنوز ذهن بسیاری را مشغول کرده نحوه اختصاص پول حق‌پخش بین تیم‌های لیگ برتری است. به عبارت ساده‌تر این پول قرار است چطور بین تیم‌ها تقسیم شود؟ محمدرضا ساکت، مشاور ریاست سازمان لیگ فوتبال ایران در گفت‌وگو با ایسنا اشاره‌ای ضمنی به این موضوع کرده است: «براساس قانون، ۴۰درصد به‌صورت مساوی بین باشگاه‌ها، ۲۰درصد برای تیم‌هایی که بیشترین تماشاگر را دارند، پنج‌درصد برای سازمان لیگ و پنج‌درصد برای هیات‌های فوتبال در نظر گرفته شده و مابقی مبالغ نیز براساس قانون در بخش‌های مختلف هزینه می‌شود.» با مطرح‌شدن این بحث حالا این سوال به ذهن می‌رسد که الگوی تقسیم حق پخش تلویزیونی برگرفته از کدام «چارت» است؟ با نگاهی به حق پخش در کشورهای صاحب فوتبال، می‌توان تا حدودی به پاسخ این سوال نزدیک شد. لیگ برتر انگلیس بیشترین درآمد را از فروش حق‌پخش تلویزیونی در دنیا دارد. در این کشور فدراسیون حق‌پخش را به‌صورت متمرکز می‌فروشد و مردم این کشور در صورتی می‌توانند رقابت‌های لیگ برتر را نگاه کنند که سالانه مبلغی حدود چهارمیلیون‌تومان را پرداخت کنند. اتحادیه فوتبال انگلستان سهم هر باشگاه از درآمد حق‌پخش را به‌صورت شفاف و عادلانه مشخص می‌کند. فصل گذشته سهم لیورپول از این درآمد 97میلیون‌پوند، چلسی 94میلیون‌پوند و منچستریونایتد 89میلیون‌پوند بوده است. سری آ ایتالیا بعد از لیگ برتر انگلستان در رده‌دوم از لحاظ درآمد حق پخش تلویزیونی قرار دارد. در ایتالیا از سال2010 درآمدهای حاصل از فروش حق‌پخش تلویزیونی به سه‌معیار توزیع می‌شود. 40درصد کل درآمد به‌طور برابر بین همه باشگاه‌ها توزیع می‌شود، 30درصد بر اساس اهمیت‌های ورزشی که 10درصد بر اساس موفقیت‌های تاریخی، 15درصد با توجه به رده‌بندی پنج‌سال گذشته و پنج‌درصد بر اساس رتبه در سال گذشته است و 30درصد باقیمانده هم با توجه به ظرفیت تماشاگران توزیع خواهد شد. از سال2010 بازاریابی نامتمرکز در ایتالیا لغو شد و اسپانیا تنها بازار بزرگ فوتبال در اروپاست که در آن کشور، حقوق رسانه‌ای به صورت نامتمرکز توسط خود باشگاه‌ها فروخته می‌شود نتیجه این سیستم فروش این است که دوباشگاه بزرگ اسپانیا؛ رئال‌مادرید و بارسلونا به‌مراتب درآمد بیشتری نسبت به دیگر باشگاه‌های این کشور دارند. رئال حق‌پخش خود از لیگ، جام‌حذفی و لیگ قهرمانان را 178میلیون‌یورو و بارسا 175میلیون‌یورو فروخته‌اند، اما این نوع واگذاری حق بخش به قیمت درآمد پایین سایر باشگاه‌هاست. با همین مقایسه ساده می‌توان به این نتیجه رسید که شرایط فوتبال و تلویزیون دولتی در ایران با ماجرای حق‌پخش در سایر کشورهای صاحب‌سبک متفاوت است اما به‌نظر می‌رسد مسوولان سازمان لیگ در ایران الگویی که برای تقسیم پول بین تیم‌ها در نظر گرفته‌اند، بیشترین شباهت را به ایتالیا دارد که به‌صورت متمرکز حق‌پخش تلویزیونی فروخته می‌شود و همه تیم‌ها سود می‌کنند و تیم‌های کم‌تماشاگر کمتر متضرر می‌شوند.
موضوع حق‌پخش تلویزیونی هنوز ابهامات زیادی را در دل خود دارد؛ این مساله که با کش‌وقوس‌های زیادی همراه شد، در نهایت با به توافق‌رسیدن پرحرف‌وحدیث «سیما» و «فدراسیون» به سرانجام رسید تا همه منتظر فصل پیش‌رو باشند. با این حال، موضوعی که هنوز ذهن بسیاری را مشغول کرده نحوه اختصاص پول حق‌پخش بین تیم‌های لیگ برتری است. به عبارت ساده‌تر این پول قرار است چطور بین تیم‌ها تقسیم شود؟ محمدرضا ساکت، مشاور ریاست سازمان لیگ فوتبال ایران در گفت‌وگو با ایسنا اشاره‌ای ضمنی به این موضوع کرده است: «براساس قانون، ۴۰درصد به‌صورت مساوی بین باشگاه‌ها، ۲۰درصد برای تیم‌هایی که بیشترین تماشاگر را دارند، پنج‌درصد برای سازمان لیگ و پنج‌درصد برای هیات‌های فوتبال در نظر گرفته شده و مابقی مبالغ نیز براساس قانون در بخش‌های مختلف هزینه می‌شود.» با مطرح‌شدن این بحث حالا این سوال به ذهن می‌رسد که الگوی تقسیم حق پخش تلویزیونی برگرفته از کدام «چارت» است؟ با نگاهی به حق پخش در کشورهای صاحب فوتبال، می‌توان تا حدودی به پاسخ این سوال نزدیک شد. لیگ برتر انگلیس بیشترین درآمد را از فروش حق‌پخش تلویزیونی در دنیا دارد. در این کشور فدراسیون حق‌پخش را به‌صورت متمرکز می‌فروشد و مردم این کشور در صورتی می‌توانند رقابت‌های لیگ برتر را نگاه کنند که سالانه مبلغی حدود چهارمیلیون‌تومان را پرداخت کنند. اتحادیه فوتبال انگلستان سهم هر باشگاه از درآمد حق‌پخش را به‌صورت شفاف و عادلانه مشخص می‌کند. فصل گذشته سهم لیورپول از این درآمد 97میلیون‌پوند، چلسی 94میلیون‌پوند و منچستریونایتد 89میلیون‌پوند بوده است. سری آ ایتالیا بعد از لیگ برتر انگلستان در رده‌دوم از لحاظ درآمد حق پخش تلویزیونی قرار دارد. در ایتالیا از سال2010 درآمدهای حاصل از فروش حق‌پخش تلویزیونی به سه‌معیار توزیع می‌شود. 40درصد کل درآمد به‌طور برابر بین همه باشگاه‌ها توزیع می‌شود، 30درصد بر اساس اهمیت‌های ورزشی که 10درصد بر اساس موفقیت‌های تاریخی، 15درصد با توجه به رده‌بندی پنج‌سال گذشته و پنج‌درصد بر اساس رتبه در سال گذشته است و 30درصد باقیمانده هم با توجه به ظرفیت تماشاگران توزیع خواهد شد. از سال2010 بازاریابی نامتمرکز در ایتالیا لغو شد و اسپانیا تنها بازار بزرگ فوتبال در اروپاست که در آن کشور، حقوق رسانه‌ای به صورت نامتمرکز توسط خود باشگاه‌ها فروخته می‌شود نتیجه این سیستم فروش این است که دوباشگاه بزرگ اسپانیا؛ رئال‌مادرید و بارسلونا به‌مراتب درآمد بیشتری نسبت به دیگر باشگاه‌های این کشور دارند. رئال حق‌پخش خود از لیگ، جام‌حذفی و لیگ قهرمانان را 178میلیون‌یورو و بارسا 175میلیون‌یورو فروخته‌اند، اما این نوع واگذاری حق بخش به قیمت درآمد پایین سایر باشگاه‌هاست. با همین مقایسه ساده می‌توان به این نتیجه رسید که شرایط فوتبال و تلویزیون دولتی در ایران با ماجرای حق‌پخش در سایر کشورهای صاحب‌سبک متفاوت است اما به‌نظر می‌رسد مسوولان سازمان لیگ در ایران الگویی که برای تقسیم پول بین تیم‌ها در نظر گرفته‌اند، بیشترین شباهت را به ایتالیا دارد که به‌صورت متمرکز حق‌پخش تلویزیونی فروخته می‌شود و همه تیم‌ها سود می‌کنند و تیم‌های کم‌تماشاگر کمتر متضرر می‌شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.