|

مشهد، دیگر مشهدِ خسرو شکیباییِ «کیمیا» نیست!

سعید برآبادی

مشهد تغییر کرده. این را فقط زوارها نمی‌گویند، مجاوران هم همین نظر را دارند وقتی که با مترو به قلب شهر قدیمی می‌روند و وقتی که از پله‌های مترو بیرون می‌آیند، شهر گُله‌به‌گُله از این‌رو به آن‌رو شده است. راستی فلکه «گاز» کجاست؟ فلکه «آب» چطور؟ چرا فلکه «ضد» دیگر نیست، کجا بردند آن مجسمه عجیب‌وغریب و پرخاطره را؟ دور حرم هم تغییرات کم و اندک نیست. هتل‌های بزرگ، یک‌به‌یک در مسیر بلوار امام‌رضا دارند رشد می‌کنند، جرثقیل‌ها، نیمی از آسمان پرکبوتر مجاور حرم را هاشور زده‌اند و شهر انگار دارد چهره عوض می‌کند. تا به بسط خواجه‌ربیع نرسیده باشی، امکان ندارد عکاسی پیدا کنی با همان ماکت‌های قدیمی و با عهدوعیال، بایستی پشت به ماکت ضریح و عکس یادگاری بگیری. تازه آن نزدیکی‌های حرم هم، قیمت‌ها آنچنان بالاست که کسی جرات نمی‌کند دم عکاسی‌ها برود. در عوض همه موبایل‌ها در صحن حرم مدام در حال عکس‌گرفتن هستند. گنبد طلا آن روبه‌روست، لای سیمان‌های ساخت‌وسازهای تازه، لای دیوارهای بلندی که کشیده‌اند و داربستی آنها را از چشم پنهان می‌کند. مشهد تغییر کرده، دیگر آن مشهدِ خسرو شکیبایی «کیمیا» نیست که بشود یک مسافرخانه ارزان اما چسبیده به بارگاه پیدا کرد و صبح که از کابوس بیدار می‌شوی، بغ‌بغوی کبوترهای حرم پشت‌پنجره اتاق، آدم را حالی‌به‌حالی کند. همه‌چیز در حال مکانیزه‌شدن است؛ برای جا پارک باید پنج‌هزار‌تومان شارژ تهیه کنی، برای مسافرخانه باید لااقل صدهزارتومان توی جیبت باشد و برای مهر و تسبیح هم خوب باید حواست را جمع کنی که جنس چینی در بازار رضا فت‌وفراوان است. حتی بستنی‌های طلاب هم دیگر آن طعم قدیمی را ندارند، طعم پشمک‌های پارک‌ملت هم مثل آن روزها نیست دیگر، در عوض پارک ملت و کوهسنگی پر شده از پاسبان‌هایی که باید مراقب امنیت زوارها و ساقی‌های دست‌به‌نقد باشند. شب‌های مشهد هم دیگر مثل قدیم نیست، جدال پیداکردن جاپارک روبه‌روی پاساژهای بزرگ است و عرب‌هایی که سرریز شده‌اند به مغازه‌ها تا هم سفر کرده باشند و هم مایحتاج شش‌ماهه زندگی‌شان را با نصف قیمت بخرند و بار کنند و ببرند. مشهد تغییر کرده اما هنوز هم در ولوله خیابان‌های نزدیک به حرم، می‌شود مردمانی را دید که رو به گنبد طلا می‌ایستند و سلام می‌کنند و آدم حس می‌کند که جواب‌سلامشان را هم می‌شنوند و بعد دور می‌شوند.
مشهد تغییر کرده. این را فقط زوارها نمی‌گویند، مجاوران هم همین نظر را دارند وقتی که با مترو به قلب شهر قدیمی می‌روند و وقتی که از پله‌های مترو بیرون می‌آیند، شهر گُله‌به‌گُله از این‌رو به آن‌رو شده است. راستی فلکه «گاز» کجاست؟ فلکه «آب» چطور؟ چرا فلکه «ضد» دیگر نیست، کجا بردند آن مجسمه عجیب‌وغریب و پرخاطره را؟ دور حرم هم تغییرات کم و اندک نیست. هتل‌های بزرگ، یک‌به‌یک در مسیر بلوار امام‌رضا دارند رشد می‌کنند، جرثقیل‌ها، نیمی از آسمان پرکبوتر مجاور حرم را هاشور زده‌اند و شهر انگار دارد چهره عوض می‌کند. تا به بسط خواجه‌ربیع نرسیده باشی، امکان ندارد عکاسی پیدا کنی با همان ماکت‌های قدیمی و با عهدوعیال، بایستی پشت به ماکت ضریح و عکس یادگاری بگیری. تازه آن نزدیکی‌های حرم هم، قیمت‌ها آنچنان بالاست که کسی جرات نمی‌کند دم عکاسی‌ها برود. در عوض همه موبایل‌ها در صحن حرم مدام در حال عکس‌گرفتن هستند. گنبد طلا آن روبه‌روست، لای سیمان‌های ساخت‌وسازهای تازه، لای دیوارهای بلندی که کشیده‌اند و داربستی آنها را از چشم پنهان می‌کند. مشهد تغییر کرده، دیگر آن مشهدِ خسرو شکیبایی «کیمیا» نیست که بشود یک مسافرخانه ارزان اما چسبیده به بارگاه پیدا کرد و صبح که از کابوس بیدار می‌شوی، بغ‌بغوی کبوترهای حرم پشت‌پنجره اتاق، آدم را حالی‌به‌حالی کند. همه‌چیز در حال مکانیزه‌شدن است؛ برای جا پارک باید پنج‌هزار‌تومان شارژ تهیه کنی، برای مسافرخانه باید لااقل صدهزارتومان توی جیبت باشد و برای مهر و تسبیح هم خوب باید حواست را جمع کنی که جنس چینی در بازار رضا فت‌وفراوان است. حتی بستنی‌های طلاب هم دیگر آن طعم قدیمی را ندارند، طعم پشمک‌های پارک‌ملت هم مثل آن روزها نیست دیگر، در عوض پارک ملت و کوهسنگی پر شده از پاسبان‌هایی که باید مراقب امنیت زوارها و ساقی‌های دست‌به‌نقد باشند. شب‌های مشهد هم دیگر مثل قدیم نیست، جدال پیداکردن جاپارک روبه‌روی پاساژهای بزرگ است و عرب‌هایی که سرریز شده‌اند به مغازه‌ها تا هم سفر کرده باشند و هم مایحتاج شش‌ماهه زندگی‌شان را با نصف قیمت بخرند و بار کنند و ببرند. مشهد تغییر کرده اما هنوز هم در ولوله خیابان‌های نزدیک به حرم، می‌شود مردمانی را دید که رو به گنبد طلا می‌ایستند و سلام می‌کنند و آدم حس می‌کند که جواب‌سلامشان را هم می‌شنوند و بعد دور می‌شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.