|

ارزیابی «اوباما» از تاثیر پیروزی جمهوریخواهان بر مذاکره هسته‌ای:

با ایران به توافق خوب برسیم، «کنگره» را هم متقاعد می‌کنیم

شرق: سایه نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بر مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه «1+5 » از دید ناظران آنقدر سنگین بود که باعث شد رییس‌جمهوری آمریکا و وزیرخارجه‌اش در یک شب، در این مورد موضعگیری کنند. «باراک اوباما» که در کنفرانسی خبری پس از اعلام رسمی پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای «کنگره»، حضور پیدا کرده بود، در مورد تاثیر نتایج انتخابات بر مذاکرات هسته‌ای جاری گفت: «اگر بتوانیم با ایران به توافق خوبی برسیم در آن صورت با کنگره وارد مذاکره می‌شویم و آنها را هم متقاعد می‌کنیم.» او درخصوص احتمال همراهی‌نکردن کنگره برای لغو تحریم‌ها و توانایی او در قبال این اقدام، گفت: «تحریم‌ها چنددسته هستند و با هم فرق دارند اما در حال حاضر تمایلی برای اظهارنظر در این زمینه ندارم.» «اوباما» چهارشنبه‌شب مذاکرات هسته‌ای را راه دشوار دیپلماتیک توصیف کرد و گفت: «آمریکا و متحدانش می‌توانند چارچوبی به ایران پیشنهاد کنند که در آن تهران بتواند نیازهای صلح‌آمیز انرژی خود را تامین کند.» به‌گزارش «ایرنا» او همچنین رسیدن یا نرسیدن به توافق هسته‌ای تا پیش از 24نوامبر (سوم آذر) را یک سوال بدون پاسخ دانست. «اوباما» مذاکرات پیش ‌رو برای دستیابی به توافق را «سازنده» اعلام کرد و گفت: «حتی کشورهایی مانند روسیه که با آنها اختلافاتی داریم، با ما هم‌عقیده هستند و با آنها همکاری می‌کنیم.» رییس‌جمهوری دموکرات آمریکا، با اشاره به روابط
پر فرازونشیب ایران و آمریکا نیز گفت: «میان دو کشور سنت بی‌اعتمادی وجود دارد.» این اظهارات در فاصله‌ای حدود 18روز مانده به پایان ضرب‌الاجل تعیین‌شده برای توافق جامع هسته‌ای بین ایران و گروه «1+5» مطرح شده است.
«کری»: نتایج انتخابات تاثیری در مذاکرات ندارد
در همان شب، یعنی شامگاه چهارشنبه، «جان کری»، وزیرخارجه کابینه «اوباما» پس از دیدار با «لوران فابیوس» همتای فرانسوی‌اش در پاریس گفت: «درحال حرکت به‌سوی خط پایان مذاکرات هسته‌ای برای تضمین توافقی جامع با ایران هستیم.» او افزود: «ایران حق دستیابی به برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای دارد نه سلاح هسته‌ای.» به گزارش «ایسنا» کری در پاسخ به سوالی درباره حضور جمهوریخواهان در کنگره و تاثیر آن بر روند مذاکرات گفت: «فکر نمی‌کنم که این تغییرات تاثیری داشته باشد. من صادقانه معتقدم که مسایل بدون توجه به اینکه چه‌کسی در راس کنترل «سنا»ی آمریکا حضور دارد انجام می‌گیرد و به یاد داشته باشید که «سنا»ی آمریکا هنوز برای تصویب هر مصوبه‌ای نیاز به 60رای دارد که شامل دموکرات‌ها و جمهوریخواهان است.»
«کری» با بیان اینکه «بر روز 24 نوامبر متمرکز شده‌ایم»، افزود: «در حال حاضر ما هیچ نیتی مبنی بر گفت‌وگو درباره تمدید برای دستیابی به توافق نداریم. اگر ما به توافق در زمان مقرر دست نیابیم اندکی مسایل پیچیده‌تر می‌شود اما تمدید غیرممکن نیست. ولی فکر نمی‌کنم که تمدیدی داشته باشیم.» وزیرخارجه آمریکا افزود: «امیدوارم که در این لحظه تصمیمات سیاسی برای دستیابی به یک قضاوت درباره برنامه هسته‌ای ایران گرفته شود و به جهان نشان دهیم که کشورها با دیدگاه‌ها و سیستم‌های متفاوت اما با منافع دوطرفه تلاش می‌کنند که ثابت کنند برنامه هسته‌ای، صلح‌آمیز است. ما در این‌باره بسیار امیدواریم.»
«کری» با اشاره به اینکه «من هر آنچه لازم باشد برای این روند انجام خواهم داد»، گفت: «مطمئن هستم ظریف، وزیرخارجه ایران نیز این آمادگی را دارد و به تلاش‌هایش ادامه می‌دهد.» او با اشاره به مذاکرات در ماه‌های گذشته گفت: «کارشناسان همه اطلاعات تکنیکی لازم برای قضاوت درباره اینکه برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است یا نه را مورد بررسی قرار می‌دهند. برخی از این اطلاعات بسیار پیچیده هستند؛ ما تلاش می‌کنیم که آنها را به حالت ساده و قابل‌فهم و یک فرمت ممکن تبدیل کنیم. این کار بسیار سازنده بوده است.» او ادامه داد: «تیم ایران نیز با جدیت کار می‌کند و گفت‌وگوها کارشناسی است.»
در همین حال منابع مطلع در وزارت‌خارجه روسیه به خبرگزاری «ریانووستی» روسیه گفته‌اند: امروز «جان کری» و «سرگئی لاوروف»، وزرای خارجه آمریکا و روسیه با محوریت مذاکرات هسته‌ای ایران در «پکن» با یکدیگر دیدار می‌کنند. «مارتین شفر»، سخنگوی وزارت‌خارجه آلمان با بیان اینکه «نیازمند توافق جامع و نهایی با ایران هستیم»، گفت: «در صورت به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات هسته‌ای بیش از این شاهد گسترش روابط اقتصادی و تجاری با ایران خواهیم بود.» همچنین «سرگئی ریابکوف»، نماینده روسیه در مذاکرات هسته‌ای با بیان اینکه «در مرحله پایانی مذاکرات به حل مشکلات موجود کمک می‌کنیم» گفت: «مواضع روسیه در قبال این دور از مذاکرات از احترام زیاد همه طرف‌های شرکت‌کننده در آن برخوردار است.»
مقامات سابق اتحادیه اروپا: اکنون زمان
توافق هسته‌ای با ایران است
با نزدیک‌شدن به روزهای پایانی ضرب‌الاجل مذاکرات هسته‌ای، چندنفر از مقامات سابق اتحادیه اروپا در یادداشتی در روزنامه انگلیسی «گاردین» با تشریح تبعات مثبت و منفی موفقیت و شکست مذاکرات کنونی برای طرفین، خواستار دستیابی به توافق جامع هسته‌ای با ایران تا مهلت تعیین‌شده (3 آذر) شدند. به گزارش «ایرنا»، در این یادداشت آمده: «ما مصرانه از کشورهای 3+3 (انگلیس، آلمان، فرانسه، آمریکا، چین، روسیه) و ایران می‌خواهیم که تا 24نوامبر به توافق هسته‌ای نهایی دست یابند. هر قدر دستیابی به توافق هسته‌ای بیشتر طول بکشد، کسانی که با روند دیپلماتیک مخالفند فرصت بیشتری برای تخریب این روند در اختیار خواهند داشت. این امر به‌خصوص در حال حاضر که راه‌حل‌های فنی تدوین شده و دستیابی به توافق ممکن است، اهمیت بیشتری دارد.» آنها همچنین توافق هسته‌ای ژنو را قوی‌ترین تضمینی که 3+3 تاکنون به آن دست‌یافته توصیف کردند و ادامه دادند: «اروپایی‌ها هزینه‌های اعمال تحریم‌های بی‌سابقه علیه ایران و تبعات منطقه‌ای انزوای ایران را متحمل شده‌اند. اروپا باید فرصت کنونی را غنیمت بشمارد.» در پایان این یادداشت، امضای «خاویر سولانا»، مسوول سابق سیاست خارجی و مذاکره‌کننده هسته‌ای سابق اروپا، «کارل بیلت»، وزیرخارجه سابق سوئد، «اما بونینو»، وزیر خارجه سابق ایتالیا و چهار دیپلمات اروپایی دیگر به‌چشم می‌خورد. در همین حال «جک استراو»، وزیرخارجه اسبق انگلیس و نماینده مجلس عوام این کشور، در جلسه مجلس عوام با موضوع ایران، گفت: «تحریم‌ها در متوقف‌کردن برنامه هسته‌ای ایران ناکارآمد بود.» او همچنین درخصوص اعمال نفوذ بخشی از سیستم آمریکا و لابی اسراییل برای جلوگیری از به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات جاری و عادی‌سازی روابط با ایران، ابراز نگرانی کرد. در همین حال نشست مدیران سیاسی کشورهای گروه 1+5 به‌منظور هماهنگی نمایندگان این شش‌کشور، روز گذشته در هتل «کوبورگ» وین آغاز شد. بنا به برنامه‌ اعلامی، قرار است در این نشست، «کاترین اشتون» سرپرست گروه 1+5 نیز شرکت کند و پس از آن برای مذاکرات سه‌جانبه با حضور وزرای‌خارجه ایران و آمریکا راهی مسقط، پایتخت عمان شود.

نامه اوباما به مقام معظم رهبری
روز پنجشنبه، روزنامه آمریکایی «وال‌استریت‌ژورنال» گزارش داد؛ رییس‌جمهوری آمریکا، اواسط ماه‌گذشته میلادی (نزدیک به سه‌هفته پیش) نامه‌ای محرمانه به رهبر عالی ایران (مقام‌معظم‌رهبری) ارسال کرده است. به گزارش «فارس»، این روزنامه در این خصوص با استناد به افراد مطلع می‌افزاید: «اوباما در این نامه به منافع مشترک ایران و آمریکا برای مقابله با داعش در کشورهای عراق و سوریه پرداخته است.» این روزنامه هدف از این نامه‌نگاری را «جلوگیری از گسترش داعش و همچنین جلب‌رضایت رهبر عالی ایران در مذاکرات هسته‌ای» عنوان کرده است. مطابق این گزارش اوباما در این نامه هرگونه همکاری برای مقابله با داعش را تا حد زیادی به رسیدن ایران به توافق جامع تا 24نوامبر مشروط کرده است. این روزنامه، نامه ادعایی خود را چهارمین نامه «اوباما» به رهبری جمهوری اسلامی می‌داند. این روزنامه می‌افزاید هرچند آمریکا اعلام کرده که در نبرد با داعش، با ایران هماهنگی‌ای ندارد، اما در مواردی پیام‌هایی را از طریق دولت «عراق» و همچنین «آیت‌الله سیستانی» برای ایران ارسال کرده است. در واکنش به این خبر، «جاش ارنست»، سخنگوی کاخ سفید، گفت «من در جایگاهی نیستم که درباره نامه‌نگاری شخصی میان رییس‌جمهوری و هریک از رهبران کشورها اظهارنظری کنم. من می‌توانم بگویم سیاستی که رییس‌جمهور و دولتش در قبال ایران داشتند، بدون تغییر باقی مانده است.» همچنین به گزارش «ایسنا»، «جن ساکی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره احتمال همکاری نظامی آمریکا و ایران در مبارزه با داعش گفت: «اگرچه در حاشیه مذاکرات هسته‌ای درباره داعش گفت‌وگو کردیم اما برنامه‌ای برای همکاری نظامی با ایران در عراق نداریم.» خبر ارسال نامه اوباما به مقام‌معظم‌رهبری با واکنش انتقادی نمایندگان جمهوریخواه کنگره آمریکا روبه‌رو شده است.
شرق: سایه نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بر مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه «1+5 » از دید ناظران آنقدر سنگین بود که باعث شد رییس‌جمهوری آمریکا و وزیرخارجه‌اش در یک شب، در این مورد موضعگیری کنند. «باراک اوباما» که در کنفرانسی خبری پس از اعلام رسمی پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای «کنگره»، حضور پیدا کرده بود، در مورد تاثیر نتایج انتخابات بر مذاکرات هسته‌ای جاری گفت: «اگر بتوانیم با ایران به توافق خوبی برسیم در آن صورت با کنگره وارد مذاکره می‌شویم و آنها را هم متقاعد می‌کنیم.» او درخصوص احتمال همراهی‌نکردن کنگره برای لغو تحریم‌ها و توانایی او در قبال این اقدام، گفت: «تحریم‌ها چنددسته هستند و با هم فرق دارند اما در حال حاضر تمایلی برای اظهارنظر در این زمینه ندارم.» «اوباما» چهارشنبه‌شب مذاکرات هسته‌ای را راه دشوار دیپلماتیک توصیف کرد و گفت: «آمریکا و متحدانش می‌توانند چارچوبی به ایران پیشنهاد کنند که در آن تهران بتواند نیازهای صلح‌آمیز انرژی خود را تامین کند.» به‌گزارش «ایرنا» او همچنین رسیدن یا نرسیدن به توافق هسته‌ای تا پیش از 24نوامبر (سوم آذر) را یک سوال بدون پاسخ دانست. «اوباما» مذاکرات پیش ‌رو برای دستیابی به توافق را «سازنده» اعلام کرد و گفت: «حتی کشورهایی مانند روسیه که با آنها اختلافاتی داریم، با ما هم‌عقیده هستند و با آنها همکاری می‌کنیم.» رییس‌جمهوری دموکرات آمریکا، با اشاره به روابط
پر فرازونشیب ایران و آمریکا نیز گفت: «میان دو کشور سنت بی‌اعتمادی وجود دارد.» این اظهارات در فاصله‌ای حدود 18روز مانده به پایان ضرب‌الاجل تعیین‌شده برای توافق جامع هسته‌ای بین ایران و گروه «1+5» مطرح شده است.
«کری»: نتایج انتخابات تاثیری در مذاکرات ندارد
در همان شب، یعنی شامگاه چهارشنبه، «جان کری»، وزیرخارجه کابینه «اوباما» پس از دیدار با «لوران فابیوس» همتای فرانسوی‌اش در پاریس گفت: «درحال حرکت به‌سوی خط پایان مذاکرات هسته‌ای برای تضمین توافقی جامع با ایران هستیم.» او افزود: «ایران حق دستیابی به برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای دارد نه سلاح هسته‌ای.» به گزارش «ایسنا» کری در پاسخ به سوالی درباره حضور جمهوریخواهان در کنگره و تاثیر آن بر روند مذاکرات گفت: «فکر نمی‌کنم که این تغییرات تاثیری داشته باشد. من صادقانه معتقدم که مسایل بدون توجه به اینکه چه‌کسی در راس کنترل «سنا»ی آمریکا حضور دارد انجام می‌گیرد و به یاد داشته باشید که «سنا»ی آمریکا هنوز برای تصویب هر مصوبه‌ای نیاز به 60رای دارد که شامل دموکرات‌ها و جمهوریخواهان است.»
«کری» با بیان اینکه «بر روز 24 نوامبر متمرکز شده‌ایم»، افزود: «در حال حاضر ما هیچ نیتی مبنی بر گفت‌وگو درباره تمدید برای دستیابی به توافق نداریم. اگر ما به توافق در زمان مقرر دست نیابیم اندکی مسایل پیچیده‌تر می‌شود اما تمدید غیرممکن نیست. ولی فکر نمی‌کنم که تمدیدی داشته باشیم.» وزیرخارجه آمریکا افزود: «امیدوارم که در این لحظه تصمیمات سیاسی برای دستیابی به یک قضاوت درباره برنامه هسته‌ای ایران گرفته شود و به جهان نشان دهیم که کشورها با دیدگاه‌ها و سیستم‌های متفاوت اما با منافع دوطرفه تلاش می‌کنند که ثابت کنند برنامه هسته‌ای، صلح‌آمیز است. ما در این‌باره بسیار امیدواریم.»
«کری» با اشاره به اینکه «من هر آنچه لازم باشد برای این روند انجام خواهم داد»، گفت: «مطمئن هستم ظریف، وزیرخارجه ایران نیز این آمادگی را دارد و به تلاش‌هایش ادامه می‌دهد.» او با اشاره به مذاکرات در ماه‌های گذشته گفت: «کارشناسان همه اطلاعات تکنیکی لازم برای قضاوت درباره اینکه برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است یا نه را مورد بررسی قرار می‌دهند. برخی از این اطلاعات بسیار پیچیده هستند؛ ما تلاش می‌کنیم که آنها را به حالت ساده و قابل‌فهم و یک فرمت ممکن تبدیل کنیم. این کار بسیار سازنده بوده است.» او ادامه داد: «تیم ایران نیز با جدیت کار می‌کند و گفت‌وگوها کارشناسی است.»
در همین حال منابع مطلع در وزارت‌خارجه روسیه به خبرگزاری «ریانووستی» روسیه گفته‌اند: امروز «جان کری» و «سرگئی لاوروف»، وزرای خارجه آمریکا و روسیه با محوریت مذاکرات هسته‌ای ایران در «پکن» با یکدیگر دیدار می‌کنند. «مارتین شفر»، سخنگوی وزارت‌خارجه آلمان با بیان اینکه «نیازمند توافق جامع و نهایی با ایران هستیم»، گفت: «در صورت به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات هسته‌ای بیش از این شاهد گسترش روابط اقتصادی و تجاری با ایران خواهیم بود.» همچنین «سرگئی ریابکوف»، نماینده روسیه در مذاکرات هسته‌ای با بیان اینکه «در مرحله پایانی مذاکرات به حل مشکلات موجود کمک می‌کنیم» گفت: «مواضع روسیه در قبال این دور از مذاکرات از احترام زیاد همه طرف‌های شرکت‌کننده در آن برخوردار است.»
مقامات سابق اتحادیه اروپا: اکنون زمان
توافق هسته‌ای با ایران است
با نزدیک‌شدن به روزهای پایانی ضرب‌الاجل مذاکرات هسته‌ای، چندنفر از مقامات سابق اتحادیه اروپا در یادداشتی در روزنامه انگلیسی «گاردین» با تشریح تبعات مثبت و منفی موفقیت و شکست مذاکرات کنونی برای طرفین، خواستار دستیابی به توافق جامع هسته‌ای با ایران تا مهلت تعیین‌شده (3 آذر) شدند. به گزارش «ایرنا»، در این یادداشت آمده: «ما مصرانه از کشورهای 3+3 (انگلیس، آلمان، فرانسه، آمریکا، چین، روسیه) و ایران می‌خواهیم که تا 24نوامبر به توافق هسته‌ای نهایی دست یابند. هر قدر دستیابی به توافق هسته‌ای بیشتر طول بکشد، کسانی که با روند دیپلماتیک مخالفند فرصت بیشتری برای تخریب این روند در اختیار خواهند داشت. این امر به‌خصوص در حال حاضر که راه‌حل‌های فنی تدوین شده و دستیابی به توافق ممکن است، اهمیت بیشتری دارد.» آنها همچنین توافق هسته‌ای ژنو را قوی‌ترین تضمینی که 3+3 تاکنون به آن دست‌یافته توصیف کردند و ادامه دادند: «اروپایی‌ها هزینه‌های اعمال تحریم‌های بی‌سابقه علیه ایران و تبعات منطقه‌ای انزوای ایران را متحمل شده‌اند. اروپا باید فرصت کنونی را غنیمت بشمارد.» در پایان این یادداشت، امضای «خاویر سولانا»، مسوول سابق سیاست خارجی و مذاکره‌کننده هسته‌ای سابق اروپا، «کارل بیلت»، وزیرخارجه سابق سوئد، «اما بونینو»، وزیر خارجه سابق ایتالیا و چهار دیپلمات اروپایی دیگر به‌چشم می‌خورد. در همین حال «جک استراو»، وزیرخارجه اسبق انگلیس و نماینده مجلس عوام این کشور، در جلسه مجلس عوام با موضوع ایران، گفت: «تحریم‌ها در متوقف‌کردن برنامه هسته‌ای ایران ناکارآمد بود.» او همچنین درخصوص اعمال نفوذ بخشی از سیستم آمریکا و لابی اسراییل برای جلوگیری از به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات جاری و عادی‌سازی روابط با ایران، ابراز نگرانی کرد. در همین حال نشست مدیران سیاسی کشورهای گروه 1+5 به‌منظور هماهنگی نمایندگان این شش‌کشور، روز گذشته در هتل «کوبورگ» وین آغاز شد. بنا به برنامه‌ اعلامی، قرار است در این نشست، «کاترین اشتون» سرپرست گروه 1+5 نیز شرکت کند و پس از آن برای مذاکرات سه‌جانبه با حضور وزرای‌خارجه ایران و آمریکا راهی مسقط، پایتخت عمان شود.

نامه اوباما به مقام معظم رهبری
روز پنجشنبه، روزنامه آمریکایی «وال‌استریت‌ژورنال» گزارش داد؛ رییس‌جمهوری آمریکا، اواسط ماه‌گذشته میلادی (نزدیک به سه‌هفته پیش) نامه‌ای محرمانه به رهبر عالی ایران (مقام‌معظم‌رهبری) ارسال کرده است. به گزارش «فارس»، این روزنامه در این خصوص با استناد به افراد مطلع می‌افزاید: «اوباما در این نامه به منافع مشترک ایران و آمریکا برای مقابله با داعش در کشورهای عراق و سوریه پرداخته است.» این روزنامه هدف از این نامه‌نگاری را «جلوگیری از گسترش داعش و همچنین جلب‌رضایت رهبر عالی ایران در مذاکرات هسته‌ای» عنوان کرده است. مطابق این گزارش اوباما در این نامه هرگونه همکاری برای مقابله با داعش را تا حد زیادی به رسیدن ایران به توافق جامع تا 24نوامبر مشروط کرده است. این روزنامه، نامه ادعایی خود را چهارمین نامه «اوباما» به رهبری جمهوری اسلامی می‌داند. این روزنامه می‌افزاید هرچند آمریکا اعلام کرده که در نبرد با داعش، با ایران هماهنگی‌ای ندارد، اما در مواردی پیام‌هایی را از طریق دولت «عراق» و همچنین «آیت‌الله سیستانی» برای ایران ارسال کرده است. در واکنش به این خبر، «جاش ارنست»، سخنگوی کاخ سفید، گفت «من در جایگاهی نیستم که درباره نامه‌نگاری شخصی میان رییس‌جمهوری و هریک از رهبران کشورها اظهارنظری کنم. من می‌توانم بگویم سیاستی که رییس‌جمهور و دولتش در قبال ایران داشتند، بدون تغییر باقی مانده است.» همچنین به گزارش «ایسنا»، «جن ساکی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره احتمال همکاری نظامی آمریکا و ایران در مبارزه با داعش گفت: «اگرچه در حاشیه مذاکرات هسته‌ای درباره داعش گفت‌وگو کردیم اما برنامه‌ای برای همکاری نظامی با ایران در عراق نداریم.» خبر ارسال نامه اوباما به مقام‌معظم‌رهبری با واکنش انتقادی نمایندگان جمهوریخواه کنگره آمریکا روبه‌رو شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.