حسین کاشفی در گفتوگو با «شرق»:
منتظر تصمیم وزارتکشور هستیم
حسین سخندان
یکی از انتظارات احزاب از وزارتکشور در دولت یازدهم، روشنشدن وضعیت «خانه احزاب» است. حسین کاشفی، رییس دوره پنجم «خانه احزاب» در گفتوگو با «شرق» درباره آخرین تحولات این باشگاه حزبی و کارهایی که در وزارتکشور دولت روحانی انجام شده است به نکات زیر اشاره کرد.
بعد از رویکارآمدن دولت یازدهم، چند دیدار میان فعالان سیاسی و وزیر کشور انجام گرفت و اعلام شد وزارتکشور در راستای حمایت از فعالشدن احزاب در کشور، فعالیتهایی صورت میدهد. به نظر شما وضعیت چگونه پیش رفته است؟
فعالیت احزاب در کشور خلاف قانون نیست و حتی در قانون اساسی به آن اشاره شده است، در حالی که وزارتکشور که خود باید زمینهساز بستری برای توسعه تحزب و تحزبگرایی در کشور باشد، بهویژه در دولت دهم برخوردهایی با احزاب کشور صورت داد که امیدواریم دولت تدبیر و امید که بحث قانونمداری و حمایت از احزاب و نهادهای مدنی را مطرح میکند، بدون دخالت در کار نهادهای مدنی، بستر و زمینههایی را فراهم کند تا احزاب بتوانند طبق قانون به فعالیتهای خود ادامه دهند. هنوز اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است اما ما همچنان امیدواریم به همهآنچه که رییسجمهور بارهاوبارها بیان کرده است، بهطور کامل عمل شود. در نشستی که سالگذشته وزیر کشور با چند حزب کشور داشت گویا به تعدادی از احزاب توصیه شده که بهدنبال برگزاری مجمع «خانه احزاب» باشند که اگر واقعیت داشته باشد مقداری با آنچیزی که بهعنوان برنامه و رویکرد دولت یازدهم نسبت به احزاب هست، هماهنگی ندارد. چون وقتی «خانه احزاب» هست تشکیل کمیته دیگر و موازیکاری و تداخل در کار نهاد مدنی از یک منطق درست برخوردار نیست. همانطور که ما نامه نوشتیم، وزارتکشور باید از شورایمرکزی دعوت کند و حرفهایشان را بشنود.
بیش و پیش از آن موضوع «خانه احزاب» مطرح شد. چه تلاشهایی برای بازگشایی این نهاد صنفی صورت گرفته است؟
بعد از انتخابات ریاستجمهوری دور یازدهم که مسوولان وزارتکشور تعیین شدند، هیاترییسه دوره پنجم «خانه احزاب»، جلسهای را با معاون سیاسی وزارتکشور برگزار کرد و اقداماتی که دولت دهم در برخورد با «خانه احزاب» داشت را برشمرد. به آنها گفتیم این رفتارها واقعا غیراخلاقی و خارج از ضوابط اداری بود. در آن جلسه خواستههای خود را در دو بخش کوتاهمدت و بلندمدت مطرح کردیم. خواسته کوتاهمدتمان این بود که وزارتکشور اسناد و مدارک «خانه احزاب» را در اختیار شورایمرکزی قرار دهد تا بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم و مطالبه بعدی هم اینکه محلی را همانند گذشته در اختیار «خانه احزاب» بگذارند تا در آنجا فعالیت کند چرا که از سال1379 یعنی از زمان شکلگیری «خانه احزاب» تا سال88، وزارتکشور محلی را برای فعالیتهای «خانه احزاب» در اختیار شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار داده بود. مطالبه یارانه احزاب و اصلاح قانون احزاب نیز از خواستههای درازمدتی بود که در آن جلسه مطرح شد و معاونسیاسی وزیر کشور پیشنهاد کرد که این خواستهها و مطالبات طی نامهای به وی منعکس شود و این کار انجام شد. اما چون بعد از گذشت مدتی اقدامی در رابطه با نامه صورت نگرفت، شورایمرکزی مجددا نامه دیگری خطاب به معاونسیاسی وزارتکشور نوشت مبنی بر اینکه ما میخواهیم مجمععمومی ششم را برگزار کنیم و برای آن نیاز به اسناد و مدارک ضبطشده داریم تا این اسناد در اختیار دبیر شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار گیرد. با وجود اینکه چندماهی از ارسال این نامه میگذرد هنوز اسناد و مدارک به دست ما نرسیده است. چندیقبل نیز کمیتهای برای برگزاری مجمععمومی تشکیل شد تا انشاءالله بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم تا اعضای جدید شورایمرکزی و بازرسان انتخاب شوند و به کار خود ادامه دهند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
در خود احزاب، انگیزه لازم برای انسجام و رونق در «خانه احزاب» ایجاد شده است؟ یعنی وزارتکشور توانسته به آنها این پالس را ارسال کند که فضا نسبت به گذشته متفاوت شده است؟
برخی از نمایندگان احزاب مطرح میکنند که ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» بهجهت تعداد افراد اصلاحطلب و اصولگرا در این تشکل درست نیست. بر این اساس تصمیم گرفته شد با رایزنی با نمایندگان احزاب کارگروهی تشکیل شود که موضوع اصلاح اساسنامه در این راستا را مدنظر قرار دهد. بر این اساس آن بند از اساسنامه که مربوط به ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» است، اصلاح میشود تا هم دوستان اصولگرا و اصلاحطلب و هم مستقلان و بهطور کلی همه جناحهای سیاسی بتوانند در شورایمرکزی «خانه احزاب» نقش داشته باشند. بههرحال منتظر نقشآفرینی وزارتکشور هستیم و البته نبود معاون سیاسی در وزارتکشور هم در این بین موثر بوده است. «خانه احزاب» محمل خوبی برای تعامل جناحها با یکدیگر است و میتواند نمونه و زمینهای باشد تا حتی مسایل سراسری و ملی را در آن حلوفصل کنیم و البته در مواردی که اختلافنظر وجود دارد، دوستانه بحث شود و به سلایق مختلف نیز احترام گذاشته شود.
با توجه به اینکه جناحها و طیفهای زیادی در «خانه احزاب» عضویت دارند، برخی شنیدهها حاکی از آن است که فشارهای زیادی از سوی اصولگرایان به وزارتکشور وارد میشود تا وضعیت «خانه احزاب» تغییر کند.
این اتفاق تازهای نیست. در سال84 که مجمعسوم برگزار شد، اعتراضاتی پیش آمد و این مساله به وزارتکشور کشیده شد. مرحوم عسگراولادی و مهندس بهزاد نبوی جلساتی برگزار کردند که در این جلسه آقایان بادامچیان و غفوریفرد به نمایندگی از طیف اصولگرایان و آقایان آیتالله سیدحسین موسویتبریزی و بنده شرکت کردیم و این مباحث مطرح شد که چرا دوستان رای مجمع را برنمیتابند؟ بعد از جلسات و ارایه نظرات مختلف بنا بر این شد که مجمععمومی فوقالعادهای برای اصلاح اساسنامه تشکیل شود و همچنین اگر این مجمع فوقالعاده انتخابات مجمععمومیسوم را تایید کرد همه آن را بپذیرند که این کار انجام شد و مجمععمومی فوقالعاده انتخابات مجمعسوم را که در اردیبهشت84 برگزار شده بود تایید کرد. همینطور کمیسیون ماده10 احزاب طی جلسهای انتخابات را تایید کرد. قبلاز این انتخابات آقایانی بودند که به نتیجه اعتراض داشتند و مهر و اسناد را تحویل نمیدادند. تغییر اساسنامه در بخش «شرایط اعضای شورایمرکزی» از دیگر مسایل مطرح در آن جلسه بود که بنا شد اصولگرایان بیشتری در شورایمرکزی «خانه احزاب» حضور داشته باشند. به همینخاطر در سال86 مجمععمومی فوقالعادهای برگزار شد و اساسنامه از 15نفر به 21نفر افزایش پیدا کرد و همینطور اعضای علیالبدل از ششنفر به 9نفر. با وجود اینکه نماینده وزارتکشور در این جلسه حضور داشت و صورتجلسه را امضا کرده و آن صورتجلسه به وزارتکشور ارسال شده بود، آنها هیچ اقدامی در زمینه اصلاح انجام ندادهاند. در سال88 مجددا باز برای ایجاد تغییر در اساسنامه فرمهای جدید امضاشدهای به وزارتکشور ارسال شد ولی باز اقدامی از سوی آنها صورت نگرفت. پس مشخص است که همه اقدامات قانونی از سوی «خانه احزاب» صورت گرفته است. ضمنا تلاش شده تا ترکیب شورایمرکزی، از همه گرایشها باشد و برخی بهانهگیریها بیشتر به دلیل منافع جناحی است که برخی اشخاص و تشکلها دنبال میکنند و موضوع، فعالیت اصلاحطلبان است چرا که جریان ما واقعا بهکار تشکیلاتی باور دارد و از تعامل با جریانهای دیگر استقبال میکند اما آنها اینگونه نیستند.
یکی از مباحثی که در رابطه با «خانه احزاب» مطرح است، عدم تمدید پروانه است و این در وزارتکشور دوره گذشته عنوان میشد. آیا از دوره اول وجود پروانه و مجوز برای «خانه احزاب» الزامی بوده؟ و نظر وزارتکشور فعلی چیست؟
یکی از موارد این است که چون همه احزابی که عضو «خانه احزاب» هستند پروانه دارند نیازی به کسب پروانه نباشد به همینخاطر از همان ابتدایی که «خانه احزاب» شکل گرفته بود پروانهاش تمدید نشده بود که بخواهند آن را بهانه قرار دهند. در اواخر دوره چهارم که ما میخواستیم مجمع پنجم را برگزار کنیم، مدیرکل سیاسی وزیر وقت وزارتکشور با آیتالله موسویتبریزی که رییس شورایمرکزی دوره چهارم بودند تماس میگیرند و همین بحث پروانه را مطرح میکنند که بههمینخاطر فرمهایی که در رابطه با تمدید پروانه است در اواخر دوره چهارم و اوایل دوره پنجم به وزارتکشور ارسال میشود، اگر در زمینه تمدید پروانه هم اقدامی صورت نگرفته و کسی میگوید چرا پروانه «خانه احزاب» و شورایمرکزی تمدید نشده است و اماواگری وجود داشته باشد وزارتکشور باید پاسخگو باشد که چرا نسبت به این مساله اقدام نکرده است. اصلا اگر ما پروانه نداشتیم که کار تمامی مجامع قبلی نیز زیر سوال میرفت. حتی گاهی اوقات این مساله مطرح است که چرا در این دوسال مجمععمومی برگزار نشد که باید گفت به دلیل شرایط، عملا امکان برگزاری مجمع فراهم نبوده است. بههرحال ما از سال90 بهدنبال برگزاری مجمع هستیم تا اسناد و مدارک را تحویل بگیریم تا بتوانیم مجمع را برگزار کنیم و لازم است درباره این مساله کار کارشناسی جدی صورت گیرد و همه حضور داشته باشند و پاسخ دهند. به نظرم برگزاری میزگردی درباره این موضوع با حضور طرفهای مختلف کارایی بیشتری داشته باشد. ما از این موضوع استقبال میکنیم و امیدواریم جریانهایی که مدام در اینباره موضع منفی میگیرند در این نشست حاضر شده و به سوالات پاسخ دهند. این هم در اختیار وزارتکشور است تا اسناد و مدارک را به ما بازگرداند.
در جاهای مختلف دیده شده که شما مخالف کلمه «بازگشایی» «خانه احزاب» هستید، چرا؟
بله من واژه بازگشایی را قبول ندارم چون هیچموقع هیچکسی از فعالیت «خانه احزاب» جلوگیری نکرده و هیچ موقع فعالیت این خانه متوقف و تعطیل نشده است. متاسفانه گاهی افراد از تعطیلی و بازگشایی «خانه احزاب» حرف میزنند در حالی که چنین چیزی نیست و کمیسیون ماده 10 احزاب هیچگاه حکمی درباره «خانه احزاب» نداده است که بخواهد تعطیل یا از فعالیت آن جلوگیری شود.
چرا معتقد هستید اصولگرایان قواعد بازی را در «خانه احزاب» رعایت نمیکنند و آن را بههم میزنند؟
البته همه اصولگرایان را نمیتوان یکی دانست، بسیاری از آنها همیشه قاعدهمند عمل کردهاند و برخوردشان بسیار مناسب بوده اما برخی از افراد هم هستند که وقتی رای نمیآوردند قاعده بازی را بههم میزدند. برخی از اصولگرایان میگویند اگر اصلاحطلبان باشند ما نیستیم. «خانه احزاب» مال اصلاحطلبان نیست و به همه احزاب تعلق دارد. حتی هیاترییسه «خانه احزاب» هم در چند دوره اخیر اینچنین پیشبینی شده بود که مشترک باشد بین دوستان اصولگرا و اصلاحطلب تا هیچگونه شایبه دیگری به وجود نیاید. تا اینکه در سال90 چون حتی ما در هیاترییسه «خانه احزاب» با وجود اینکه این هیاترییسه چندنفر هستند و با وجود اینکه سهنفر از دوستان اصولگرا رای آورده بودند ولی برای ایجاد تعادل و بهدلیل اینکه «خانه احزاب» متعلق به همه احزاب کشور است دونفر از دوستان اصولگرا در هیاترییسه شورایمرکزی قرار گرفتند که مدتی گذشت و یکی از این دوستان خواستههایی که بر اساس منفعت جمعی نبود مطرح میکرد که مثلا رییس کمیته بینالملل شود، سخنگوی «خانه احزاب» شود یا نماینده شورایمرکزی «خانه احزاب» در احزاب سیاسی - آسیایی شود که شورایمرکزی با خواسته ایشان موافقت نکرد و بعد از آن هم این فرد گفت در غیر اینصورت من در جلسات شرکت نمیکنم و متاسفانه بهجای اینکه کار و منفعت جمعی را در نظر بگیرد به دلیل منافع شخصی در جلسات شرکت نکرد. در حالی که ما نباید کاری به اصلاحطلببودن و اصولگرابودن داشته باشیم بلکه همه جناحهای فکری باید وجود داشته باشند، در «خانه احزاب» باید نگاه یکسان داشته باشیم تا این خانه بهعنوان یک نهاد صنفی و مدنی در جهت تقویت و توسعه تحزب و رفع مسایل و مشکلات احزاب فعالیت و تعامل و گفتوگو را جایگزین برخوردهای تند و یکطرفه کند و بتوانیم خرد جمعی را تمرین کنیم تا زمینهای برای اداره کشور باشد. امیدواریم برخی دوستانی که از الان که هنوز مجمععمومی برگزار نشده، خطونشان میکشند این رفتارها را کنار گذاشته و در راستای توسعه احزاب در کشور قدم بردارند. امیدواریم همه دوستان در «خانه احزاب» از نظر جمع تمکین کرده و به آن احترام بگذارند تا بتوانیم با همدلی، آرامش و با منطق و خرد جمعی مسایل و مشکلات را حل کنیم و روزهای بهتری نسبت به گذشته داشته باشیم و امیدواریم وضعیت آینده «خانه احزاب» رو به بهبود و جهتگیری وزارتکشور نیز در راستای بهبودی این خانه باشد. ما همچنان در انتظار تصمیمگیری هستیم. حالا وضعیت مدیرکل سیاسی مشخص شده است و البته باید صبر کرد تا وضعیت معاون سیاسی هم مشخص شود. شاید پس از آن، شرایط تغییر کند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
بعد از رویکارآمدن دولت یازدهم، چند دیدار میان فعالان سیاسی و وزیر کشور انجام گرفت و اعلام شد وزارتکشور در راستای حمایت از فعالشدن احزاب در کشور، فعالیتهایی صورت میدهد. به نظر شما وضعیت چگونه پیش رفته است؟
فعالیت احزاب در کشور خلاف قانون نیست و حتی در قانون اساسی به آن اشاره شده است، در حالی که وزارتکشور که خود باید زمینهساز بستری برای توسعه تحزب و تحزبگرایی در کشور باشد، بهویژه در دولت دهم برخوردهایی با احزاب کشور صورت داد که امیدواریم دولت تدبیر و امید که بحث قانونمداری و حمایت از احزاب و نهادهای مدنی را مطرح میکند، بدون دخالت در کار نهادهای مدنی، بستر و زمینههایی را فراهم کند تا احزاب بتوانند طبق قانون به فعالیتهای خود ادامه دهند. هنوز اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است اما ما همچنان امیدواریم به همهآنچه که رییسجمهور بارهاوبارها بیان کرده است، بهطور کامل عمل شود. در نشستی که سالگذشته وزیر کشور با چند حزب کشور داشت گویا به تعدادی از احزاب توصیه شده که بهدنبال برگزاری مجمع «خانه احزاب» باشند که اگر واقعیت داشته باشد مقداری با آنچیزی که بهعنوان برنامه و رویکرد دولت یازدهم نسبت به احزاب هست، هماهنگی ندارد. چون وقتی «خانه احزاب» هست تشکیل کمیته دیگر و موازیکاری و تداخل در کار نهاد مدنی از یک منطق درست برخوردار نیست. همانطور که ما نامه نوشتیم، وزارتکشور باید از شورایمرکزی دعوت کند و حرفهایشان را بشنود.
بیش و پیش از آن موضوع «خانه احزاب» مطرح شد. چه تلاشهایی برای بازگشایی این نهاد صنفی صورت گرفته است؟
بعد از انتخابات ریاستجمهوری دور یازدهم که مسوولان وزارتکشور تعیین شدند، هیاترییسه دوره پنجم «خانه احزاب»، جلسهای را با معاون سیاسی وزارتکشور برگزار کرد و اقداماتی که دولت دهم در برخورد با «خانه احزاب» داشت را برشمرد. به آنها گفتیم این رفتارها واقعا غیراخلاقی و خارج از ضوابط اداری بود. در آن جلسه خواستههای خود را در دو بخش کوتاهمدت و بلندمدت مطرح کردیم. خواسته کوتاهمدتمان این بود که وزارتکشور اسناد و مدارک «خانه احزاب» را در اختیار شورایمرکزی قرار دهد تا بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم و مطالبه بعدی هم اینکه محلی را همانند گذشته در اختیار «خانه احزاب» بگذارند تا در آنجا فعالیت کند چرا که از سال1379 یعنی از زمان شکلگیری «خانه احزاب» تا سال88، وزارتکشور محلی را برای فعالیتهای «خانه احزاب» در اختیار شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار داده بود. مطالبه یارانه احزاب و اصلاح قانون احزاب نیز از خواستههای درازمدتی بود که در آن جلسه مطرح شد و معاونسیاسی وزیر کشور پیشنهاد کرد که این خواستهها و مطالبات طی نامهای به وی منعکس شود و این کار انجام شد. اما چون بعد از گذشت مدتی اقدامی در رابطه با نامه صورت نگرفت، شورایمرکزی مجددا نامه دیگری خطاب به معاونسیاسی وزارتکشور نوشت مبنی بر اینکه ما میخواهیم مجمععمومی ششم را برگزار کنیم و برای آن نیاز به اسناد و مدارک ضبطشده داریم تا این اسناد در اختیار دبیر شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار گیرد. با وجود اینکه چندماهی از ارسال این نامه میگذرد هنوز اسناد و مدارک به دست ما نرسیده است. چندیقبل نیز کمیتهای برای برگزاری مجمععمومی تشکیل شد تا انشاءالله بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم تا اعضای جدید شورایمرکزی و بازرسان انتخاب شوند و به کار خود ادامه دهند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
در خود احزاب، انگیزه لازم برای انسجام و رونق در «خانه احزاب» ایجاد شده است؟ یعنی وزارتکشور توانسته به آنها این پالس را ارسال کند که فضا نسبت به گذشته متفاوت شده است؟
برخی از نمایندگان احزاب مطرح میکنند که ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» بهجهت تعداد افراد اصلاحطلب و اصولگرا در این تشکل درست نیست. بر این اساس تصمیم گرفته شد با رایزنی با نمایندگان احزاب کارگروهی تشکیل شود که موضوع اصلاح اساسنامه در این راستا را مدنظر قرار دهد. بر این اساس آن بند از اساسنامه که مربوط به ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» است، اصلاح میشود تا هم دوستان اصولگرا و اصلاحطلب و هم مستقلان و بهطور کلی همه جناحهای سیاسی بتوانند در شورایمرکزی «خانه احزاب» نقش داشته باشند. بههرحال منتظر نقشآفرینی وزارتکشور هستیم و البته نبود معاون سیاسی در وزارتکشور هم در این بین موثر بوده است. «خانه احزاب» محمل خوبی برای تعامل جناحها با یکدیگر است و میتواند نمونه و زمینهای باشد تا حتی مسایل سراسری و ملی را در آن حلوفصل کنیم و البته در مواردی که اختلافنظر وجود دارد، دوستانه بحث شود و به سلایق مختلف نیز احترام گذاشته شود.
با توجه به اینکه جناحها و طیفهای زیادی در «خانه احزاب» عضویت دارند، برخی شنیدهها حاکی از آن است که فشارهای زیادی از سوی اصولگرایان به وزارتکشور وارد میشود تا وضعیت «خانه احزاب» تغییر کند.
این اتفاق تازهای نیست. در سال84 که مجمعسوم برگزار شد، اعتراضاتی پیش آمد و این مساله به وزارتکشور کشیده شد. مرحوم عسگراولادی و مهندس بهزاد نبوی جلساتی برگزار کردند که در این جلسه آقایان بادامچیان و غفوریفرد به نمایندگی از طیف اصولگرایان و آقایان آیتالله سیدحسین موسویتبریزی و بنده شرکت کردیم و این مباحث مطرح شد که چرا دوستان رای مجمع را برنمیتابند؟ بعد از جلسات و ارایه نظرات مختلف بنا بر این شد که مجمععمومی فوقالعادهای برای اصلاح اساسنامه تشکیل شود و همچنین اگر این مجمع فوقالعاده انتخابات مجمععمومیسوم را تایید کرد همه آن را بپذیرند که این کار انجام شد و مجمععمومی فوقالعاده انتخابات مجمعسوم را که در اردیبهشت84 برگزار شده بود تایید کرد. همینطور کمیسیون ماده10 احزاب طی جلسهای انتخابات را تایید کرد. قبلاز این انتخابات آقایانی بودند که به نتیجه اعتراض داشتند و مهر و اسناد را تحویل نمیدادند. تغییر اساسنامه در بخش «شرایط اعضای شورایمرکزی» از دیگر مسایل مطرح در آن جلسه بود که بنا شد اصولگرایان بیشتری در شورایمرکزی «خانه احزاب» حضور داشته باشند. به همینخاطر در سال86 مجمععمومی فوقالعادهای برگزار شد و اساسنامه از 15نفر به 21نفر افزایش پیدا کرد و همینطور اعضای علیالبدل از ششنفر به 9نفر. با وجود اینکه نماینده وزارتکشور در این جلسه حضور داشت و صورتجلسه را امضا کرده و آن صورتجلسه به وزارتکشور ارسال شده بود، آنها هیچ اقدامی در زمینه اصلاح انجام ندادهاند. در سال88 مجددا باز برای ایجاد تغییر در اساسنامه فرمهای جدید امضاشدهای به وزارتکشور ارسال شد ولی باز اقدامی از سوی آنها صورت نگرفت. پس مشخص است که همه اقدامات قانونی از سوی «خانه احزاب» صورت گرفته است. ضمنا تلاش شده تا ترکیب شورایمرکزی، از همه گرایشها باشد و برخی بهانهگیریها بیشتر به دلیل منافع جناحی است که برخی اشخاص و تشکلها دنبال میکنند و موضوع، فعالیت اصلاحطلبان است چرا که جریان ما واقعا بهکار تشکیلاتی باور دارد و از تعامل با جریانهای دیگر استقبال میکند اما آنها اینگونه نیستند.
یکی از مباحثی که در رابطه با «خانه احزاب» مطرح است، عدم تمدید پروانه است و این در وزارتکشور دوره گذشته عنوان میشد. آیا از دوره اول وجود پروانه و مجوز برای «خانه احزاب» الزامی بوده؟ و نظر وزارتکشور فعلی چیست؟
یکی از موارد این است که چون همه احزابی که عضو «خانه احزاب» هستند پروانه دارند نیازی به کسب پروانه نباشد به همینخاطر از همان ابتدایی که «خانه احزاب» شکل گرفته بود پروانهاش تمدید نشده بود که بخواهند آن را بهانه قرار دهند. در اواخر دوره چهارم که ما میخواستیم مجمع پنجم را برگزار کنیم، مدیرکل سیاسی وزیر وقت وزارتکشور با آیتالله موسویتبریزی که رییس شورایمرکزی دوره چهارم بودند تماس میگیرند و همین بحث پروانه را مطرح میکنند که بههمینخاطر فرمهایی که در رابطه با تمدید پروانه است در اواخر دوره چهارم و اوایل دوره پنجم به وزارتکشور ارسال میشود، اگر در زمینه تمدید پروانه هم اقدامی صورت نگرفته و کسی میگوید چرا پروانه «خانه احزاب» و شورایمرکزی تمدید نشده است و اماواگری وجود داشته باشد وزارتکشور باید پاسخگو باشد که چرا نسبت به این مساله اقدام نکرده است. اصلا اگر ما پروانه نداشتیم که کار تمامی مجامع قبلی نیز زیر سوال میرفت. حتی گاهی اوقات این مساله مطرح است که چرا در این دوسال مجمععمومی برگزار نشد که باید گفت به دلیل شرایط، عملا امکان برگزاری مجمع فراهم نبوده است. بههرحال ما از سال90 بهدنبال برگزاری مجمع هستیم تا اسناد و مدارک را تحویل بگیریم تا بتوانیم مجمع را برگزار کنیم و لازم است درباره این مساله کار کارشناسی جدی صورت گیرد و همه حضور داشته باشند و پاسخ دهند. به نظرم برگزاری میزگردی درباره این موضوع با حضور طرفهای مختلف کارایی بیشتری داشته باشد. ما از این موضوع استقبال میکنیم و امیدواریم جریانهایی که مدام در اینباره موضع منفی میگیرند در این نشست حاضر شده و به سوالات پاسخ دهند. این هم در اختیار وزارتکشور است تا اسناد و مدارک را به ما بازگرداند.
در جاهای مختلف دیده شده که شما مخالف کلمه «بازگشایی» «خانه احزاب» هستید، چرا؟
بله من واژه بازگشایی را قبول ندارم چون هیچموقع هیچکسی از فعالیت «خانه احزاب» جلوگیری نکرده و هیچ موقع فعالیت این خانه متوقف و تعطیل نشده است. متاسفانه گاهی افراد از تعطیلی و بازگشایی «خانه احزاب» حرف میزنند در حالی که چنین چیزی نیست و کمیسیون ماده 10 احزاب هیچگاه حکمی درباره «خانه احزاب» نداده است که بخواهد تعطیل یا از فعالیت آن جلوگیری شود.
چرا معتقد هستید اصولگرایان قواعد بازی را در «خانه احزاب» رعایت نمیکنند و آن را بههم میزنند؟
البته همه اصولگرایان را نمیتوان یکی دانست، بسیاری از آنها همیشه قاعدهمند عمل کردهاند و برخوردشان بسیار مناسب بوده اما برخی از افراد هم هستند که وقتی رای نمیآوردند قاعده بازی را بههم میزدند. برخی از اصولگرایان میگویند اگر اصلاحطلبان باشند ما نیستیم. «خانه احزاب» مال اصلاحطلبان نیست و به همه احزاب تعلق دارد. حتی هیاترییسه «خانه احزاب» هم در چند دوره اخیر اینچنین پیشبینی شده بود که مشترک باشد بین دوستان اصولگرا و اصلاحطلب تا هیچگونه شایبه دیگری به وجود نیاید. تا اینکه در سال90 چون حتی ما در هیاترییسه «خانه احزاب» با وجود اینکه این هیاترییسه چندنفر هستند و با وجود اینکه سهنفر از دوستان اصولگرا رای آورده بودند ولی برای ایجاد تعادل و بهدلیل اینکه «خانه احزاب» متعلق به همه احزاب کشور است دونفر از دوستان اصولگرا در هیاترییسه شورایمرکزی قرار گرفتند که مدتی گذشت و یکی از این دوستان خواستههایی که بر اساس منفعت جمعی نبود مطرح میکرد که مثلا رییس کمیته بینالملل شود، سخنگوی «خانه احزاب» شود یا نماینده شورایمرکزی «خانه احزاب» در احزاب سیاسی - آسیایی شود که شورایمرکزی با خواسته ایشان موافقت نکرد و بعد از آن هم این فرد گفت در غیر اینصورت من در جلسات شرکت نمیکنم و متاسفانه بهجای اینکه کار و منفعت جمعی را در نظر بگیرد به دلیل منافع شخصی در جلسات شرکت نکرد. در حالی که ما نباید کاری به اصلاحطلببودن و اصولگرابودن داشته باشیم بلکه همه جناحهای فکری باید وجود داشته باشند، در «خانه احزاب» باید نگاه یکسان داشته باشیم تا این خانه بهعنوان یک نهاد صنفی و مدنی در جهت تقویت و توسعه تحزب و رفع مسایل و مشکلات احزاب فعالیت و تعامل و گفتوگو را جایگزین برخوردهای تند و یکطرفه کند و بتوانیم خرد جمعی را تمرین کنیم تا زمینهای برای اداره کشور باشد. امیدواریم برخی دوستانی که از الان که هنوز مجمععمومی برگزار نشده، خطونشان میکشند این رفتارها را کنار گذاشته و در راستای توسعه احزاب در کشور قدم بردارند. امیدواریم همه دوستان در «خانه احزاب» از نظر جمع تمکین کرده و به آن احترام بگذارند تا بتوانیم با همدلی، آرامش و با منطق و خرد جمعی مسایل و مشکلات را حل کنیم و روزهای بهتری نسبت به گذشته داشته باشیم و امیدواریم وضعیت آینده «خانه احزاب» رو به بهبود و جهتگیری وزارتکشور نیز در راستای بهبودی این خانه باشد. ما همچنان در انتظار تصمیمگیری هستیم. حالا وضعیت مدیرکل سیاسی مشخص شده است و البته باید صبر کرد تا وضعیت معاون سیاسی هم مشخص شود. شاید پس از آن، شرایط تغییر کند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
یکی از انتظارات احزاب از وزارتکشور در دولت یازدهم، روشنشدن وضعیت «خانه احزاب» است. حسین کاشفی، رییس دوره پنجم «خانه احزاب» در گفتوگو با «شرق» درباره آخرین تحولات این باشگاه حزبی و کارهایی که در وزارتکشور دولت روحانی انجام شده است به نکات زیر اشاره کرد.
بعد از رویکارآمدن دولت یازدهم، چند دیدار میان فعالان سیاسی و وزیر کشور انجام گرفت و اعلام شد وزارتکشور در راستای حمایت از فعالشدن احزاب در کشور، فعالیتهایی صورت میدهد. به نظر شما وضعیت چگونه پیش رفته است؟
فعالیت احزاب در کشور خلاف قانون نیست و حتی در قانون اساسی به آن اشاره شده است، در حالی که وزارتکشور که خود باید زمینهساز بستری برای توسعه تحزب و تحزبگرایی در کشور باشد، بهویژه در دولت دهم برخوردهایی با احزاب کشور صورت داد که امیدواریم دولت تدبیر و امید که بحث قانونمداری و حمایت از احزاب و نهادهای مدنی را مطرح میکند، بدون دخالت در کار نهادهای مدنی، بستر و زمینههایی را فراهم کند تا احزاب بتوانند طبق قانون به فعالیتهای خود ادامه دهند. هنوز اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است اما ما همچنان امیدواریم به همهآنچه که رییسجمهور بارهاوبارها بیان کرده است، بهطور کامل عمل شود. در نشستی که سالگذشته وزیر کشور با چند حزب کشور داشت گویا به تعدادی از احزاب توصیه شده که بهدنبال برگزاری مجمع «خانه احزاب» باشند که اگر واقعیت داشته باشد مقداری با آنچیزی که بهعنوان برنامه و رویکرد دولت یازدهم نسبت به احزاب هست، هماهنگی ندارد. چون وقتی «خانه احزاب» هست تشکیل کمیته دیگر و موازیکاری و تداخل در کار نهاد مدنی از یک منطق درست برخوردار نیست. همانطور که ما نامه نوشتیم، وزارتکشور باید از شورایمرکزی دعوت کند و حرفهایشان را بشنود.
بیش و پیش از آن موضوع «خانه احزاب» مطرح شد. چه تلاشهایی برای بازگشایی این نهاد صنفی صورت گرفته است؟
بعد از انتخابات ریاستجمهوری دور یازدهم که مسوولان وزارتکشور تعیین شدند، هیاترییسه دوره پنجم «خانه احزاب»، جلسهای را با معاون سیاسی وزارتکشور برگزار کرد و اقداماتی که دولت دهم در برخورد با «خانه احزاب» داشت را برشمرد. به آنها گفتیم این رفتارها واقعا غیراخلاقی و خارج از ضوابط اداری بود. در آن جلسه خواستههای خود را در دو بخش کوتاهمدت و بلندمدت مطرح کردیم. خواسته کوتاهمدتمان این بود که وزارتکشور اسناد و مدارک «خانه احزاب» را در اختیار شورایمرکزی قرار دهد تا بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم و مطالبه بعدی هم اینکه محلی را همانند گذشته در اختیار «خانه احزاب» بگذارند تا در آنجا فعالیت کند چرا که از سال1379 یعنی از زمان شکلگیری «خانه احزاب» تا سال88، وزارتکشور محلی را برای فعالیتهای «خانه احزاب» در اختیار شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار داده بود. مطالبه یارانه احزاب و اصلاح قانون احزاب نیز از خواستههای درازمدتی بود که در آن جلسه مطرح شد و معاونسیاسی وزیر کشور پیشنهاد کرد که این خواستهها و مطالبات طی نامهای به وی منعکس شود و این کار انجام شد. اما چون بعد از گذشت مدتی اقدامی در رابطه با نامه صورت نگرفت، شورایمرکزی مجددا نامه دیگری خطاب به معاونسیاسی وزارتکشور نوشت مبنی بر اینکه ما میخواهیم مجمععمومی ششم را برگزار کنیم و برای آن نیاز به اسناد و مدارک ضبطشده داریم تا این اسناد در اختیار دبیر شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار گیرد. با وجود اینکه چندماهی از ارسال این نامه میگذرد هنوز اسناد و مدارک به دست ما نرسیده است. چندیقبل نیز کمیتهای برای برگزاری مجمععمومی تشکیل شد تا انشاءالله بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم تا اعضای جدید شورایمرکزی و بازرسان انتخاب شوند و به کار خود ادامه دهند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
در خود احزاب، انگیزه لازم برای انسجام و رونق در «خانه احزاب» ایجاد شده است؟ یعنی وزارتکشور توانسته به آنها این پالس را ارسال کند که فضا نسبت به گذشته متفاوت شده است؟
برخی از نمایندگان احزاب مطرح میکنند که ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» بهجهت تعداد افراد اصلاحطلب و اصولگرا در این تشکل درست نیست. بر این اساس تصمیم گرفته شد با رایزنی با نمایندگان احزاب کارگروهی تشکیل شود که موضوع اصلاح اساسنامه در این راستا را مدنظر قرار دهد. بر این اساس آن بند از اساسنامه که مربوط به ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» است، اصلاح میشود تا هم دوستان اصولگرا و اصلاحطلب و هم مستقلان و بهطور کلی همه جناحهای سیاسی بتوانند در شورایمرکزی «خانه احزاب» نقش داشته باشند. بههرحال منتظر نقشآفرینی وزارتکشور هستیم و البته نبود معاون سیاسی در وزارتکشور هم در این بین موثر بوده است. «خانه احزاب» محمل خوبی برای تعامل جناحها با یکدیگر است و میتواند نمونه و زمینهای باشد تا حتی مسایل سراسری و ملی را در آن حلوفصل کنیم و البته در مواردی که اختلافنظر وجود دارد، دوستانه بحث شود و به سلایق مختلف نیز احترام گذاشته شود.
با توجه به اینکه جناحها و طیفهای زیادی در «خانه احزاب» عضویت دارند، برخی شنیدهها حاکی از آن است که فشارهای زیادی از سوی اصولگرایان به وزارتکشور وارد میشود تا وضعیت «خانه احزاب» تغییر کند.
این اتفاق تازهای نیست. در سال84 که مجمعسوم برگزار شد، اعتراضاتی پیش آمد و این مساله به وزارتکشور کشیده شد. مرحوم عسگراولادی و مهندس بهزاد نبوی جلساتی برگزار کردند که در این جلسه آقایان بادامچیان و غفوریفرد به نمایندگی از طیف اصولگرایان و آقایان آیتالله سیدحسین موسویتبریزی و بنده شرکت کردیم و این مباحث مطرح شد که چرا دوستان رای مجمع را برنمیتابند؟ بعد از جلسات و ارایه نظرات مختلف بنا بر این شد که مجمععمومی فوقالعادهای برای اصلاح اساسنامه تشکیل شود و همچنین اگر این مجمع فوقالعاده انتخابات مجمععمومیسوم را تایید کرد همه آن را بپذیرند که این کار انجام شد و مجمععمومی فوقالعاده انتخابات مجمعسوم را که در اردیبهشت84 برگزار شده بود تایید کرد. همینطور کمیسیون ماده10 احزاب طی جلسهای انتخابات را تایید کرد. قبلاز این انتخابات آقایانی بودند که به نتیجه اعتراض داشتند و مهر و اسناد را تحویل نمیدادند. تغییر اساسنامه در بخش «شرایط اعضای شورایمرکزی» از دیگر مسایل مطرح در آن جلسه بود که بنا شد اصولگرایان بیشتری در شورایمرکزی «خانه احزاب» حضور داشته باشند. به همینخاطر در سال86 مجمععمومی فوقالعادهای برگزار شد و اساسنامه از 15نفر به 21نفر افزایش پیدا کرد و همینطور اعضای علیالبدل از ششنفر به 9نفر. با وجود اینکه نماینده وزارتکشور در این جلسه حضور داشت و صورتجلسه را امضا کرده و آن صورتجلسه به وزارتکشور ارسال شده بود، آنها هیچ اقدامی در زمینه اصلاح انجام ندادهاند. در سال88 مجددا باز برای ایجاد تغییر در اساسنامه فرمهای جدید امضاشدهای به وزارتکشور ارسال شد ولی باز اقدامی از سوی آنها صورت نگرفت. پس مشخص است که همه اقدامات قانونی از سوی «خانه احزاب» صورت گرفته است. ضمنا تلاش شده تا ترکیب شورایمرکزی، از همه گرایشها باشد و برخی بهانهگیریها بیشتر به دلیل منافع جناحی است که برخی اشخاص و تشکلها دنبال میکنند و موضوع، فعالیت اصلاحطلبان است چرا که جریان ما واقعا بهکار تشکیلاتی باور دارد و از تعامل با جریانهای دیگر استقبال میکند اما آنها اینگونه نیستند.
یکی از مباحثی که در رابطه با «خانه احزاب» مطرح است، عدم تمدید پروانه است و این در وزارتکشور دوره گذشته عنوان میشد. آیا از دوره اول وجود پروانه و مجوز برای «خانه احزاب» الزامی بوده؟ و نظر وزارتکشور فعلی چیست؟
یکی از موارد این است که چون همه احزابی که عضو «خانه احزاب» هستند پروانه دارند نیازی به کسب پروانه نباشد به همینخاطر از همان ابتدایی که «خانه احزاب» شکل گرفته بود پروانهاش تمدید نشده بود که بخواهند آن را بهانه قرار دهند. در اواخر دوره چهارم که ما میخواستیم مجمع پنجم را برگزار کنیم، مدیرکل سیاسی وزیر وقت وزارتکشور با آیتالله موسویتبریزی که رییس شورایمرکزی دوره چهارم بودند تماس میگیرند و همین بحث پروانه را مطرح میکنند که بههمینخاطر فرمهایی که در رابطه با تمدید پروانه است در اواخر دوره چهارم و اوایل دوره پنجم به وزارتکشور ارسال میشود، اگر در زمینه تمدید پروانه هم اقدامی صورت نگرفته و کسی میگوید چرا پروانه «خانه احزاب» و شورایمرکزی تمدید نشده است و اماواگری وجود داشته باشد وزارتکشور باید پاسخگو باشد که چرا نسبت به این مساله اقدام نکرده است. اصلا اگر ما پروانه نداشتیم که کار تمامی مجامع قبلی نیز زیر سوال میرفت. حتی گاهی اوقات این مساله مطرح است که چرا در این دوسال مجمععمومی برگزار نشد که باید گفت به دلیل شرایط، عملا امکان برگزاری مجمع فراهم نبوده است. بههرحال ما از سال90 بهدنبال برگزاری مجمع هستیم تا اسناد و مدارک را تحویل بگیریم تا بتوانیم مجمع را برگزار کنیم و لازم است درباره این مساله کار کارشناسی جدی صورت گیرد و همه حضور داشته باشند و پاسخ دهند. به نظرم برگزاری میزگردی درباره این موضوع با حضور طرفهای مختلف کارایی بیشتری داشته باشد. ما از این موضوع استقبال میکنیم و امیدواریم جریانهایی که مدام در اینباره موضع منفی میگیرند در این نشست حاضر شده و به سوالات پاسخ دهند. این هم در اختیار وزارتکشور است تا اسناد و مدارک را به ما بازگرداند.
در جاهای مختلف دیده شده که شما مخالف کلمه «بازگشایی» «خانه احزاب» هستید، چرا؟
بله من واژه بازگشایی را قبول ندارم چون هیچموقع هیچکسی از فعالیت «خانه احزاب» جلوگیری نکرده و هیچ موقع فعالیت این خانه متوقف و تعطیل نشده است. متاسفانه گاهی افراد از تعطیلی و بازگشایی «خانه احزاب» حرف میزنند در حالی که چنین چیزی نیست و کمیسیون ماده 10 احزاب هیچگاه حکمی درباره «خانه احزاب» نداده است که بخواهد تعطیل یا از فعالیت آن جلوگیری شود.
چرا معتقد هستید اصولگرایان قواعد بازی را در «خانه احزاب» رعایت نمیکنند و آن را بههم میزنند؟
البته همه اصولگرایان را نمیتوان یکی دانست، بسیاری از آنها همیشه قاعدهمند عمل کردهاند و برخوردشان بسیار مناسب بوده اما برخی از افراد هم هستند که وقتی رای نمیآوردند قاعده بازی را بههم میزدند. برخی از اصولگرایان میگویند اگر اصلاحطلبان باشند ما نیستیم. «خانه احزاب» مال اصلاحطلبان نیست و به همه احزاب تعلق دارد. حتی هیاترییسه «خانه احزاب» هم در چند دوره اخیر اینچنین پیشبینی شده بود که مشترک باشد بین دوستان اصولگرا و اصلاحطلب تا هیچگونه شایبه دیگری به وجود نیاید. تا اینکه در سال90 چون حتی ما در هیاترییسه «خانه احزاب» با وجود اینکه این هیاترییسه چندنفر هستند و با وجود اینکه سهنفر از دوستان اصولگرا رای آورده بودند ولی برای ایجاد تعادل و بهدلیل اینکه «خانه احزاب» متعلق به همه احزاب کشور است دونفر از دوستان اصولگرا در هیاترییسه شورایمرکزی قرار گرفتند که مدتی گذشت و یکی از این دوستان خواستههایی که بر اساس منفعت جمعی نبود مطرح میکرد که مثلا رییس کمیته بینالملل شود، سخنگوی «خانه احزاب» شود یا نماینده شورایمرکزی «خانه احزاب» در احزاب سیاسی - آسیایی شود که شورایمرکزی با خواسته ایشان موافقت نکرد و بعد از آن هم این فرد گفت در غیر اینصورت من در جلسات شرکت نمیکنم و متاسفانه بهجای اینکه کار و منفعت جمعی را در نظر بگیرد به دلیل منافع شخصی در جلسات شرکت نکرد. در حالی که ما نباید کاری به اصلاحطلببودن و اصولگرابودن داشته باشیم بلکه همه جناحهای فکری باید وجود داشته باشند، در «خانه احزاب» باید نگاه یکسان داشته باشیم تا این خانه بهعنوان یک نهاد صنفی و مدنی در جهت تقویت و توسعه تحزب و رفع مسایل و مشکلات احزاب فعالیت و تعامل و گفتوگو را جایگزین برخوردهای تند و یکطرفه کند و بتوانیم خرد جمعی را تمرین کنیم تا زمینهای برای اداره کشور باشد. امیدواریم برخی دوستانی که از الان که هنوز مجمععمومی برگزار نشده، خطونشان میکشند این رفتارها را کنار گذاشته و در راستای توسعه احزاب در کشور قدم بردارند. امیدواریم همه دوستان در «خانه احزاب» از نظر جمع تمکین کرده و به آن احترام بگذارند تا بتوانیم با همدلی، آرامش و با منطق و خرد جمعی مسایل و مشکلات را حل کنیم و روزهای بهتری نسبت به گذشته داشته باشیم و امیدواریم وضعیت آینده «خانه احزاب» رو به بهبود و جهتگیری وزارتکشور نیز در راستای بهبودی این خانه باشد. ما همچنان در انتظار تصمیمگیری هستیم. حالا وضعیت مدیرکل سیاسی مشخص شده است و البته باید صبر کرد تا وضعیت معاون سیاسی هم مشخص شود. شاید پس از آن، شرایط تغییر کند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
بعد از رویکارآمدن دولت یازدهم، چند دیدار میان فعالان سیاسی و وزیر کشور انجام گرفت و اعلام شد وزارتکشور در راستای حمایت از فعالشدن احزاب در کشور، فعالیتهایی صورت میدهد. به نظر شما وضعیت چگونه پیش رفته است؟
فعالیت احزاب در کشور خلاف قانون نیست و حتی در قانون اساسی به آن اشاره شده است، در حالی که وزارتکشور که خود باید زمینهساز بستری برای توسعه تحزب و تحزبگرایی در کشور باشد، بهویژه در دولت دهم برخوردهایی با احزاب کشور صورت داد که امیدواریم دولت تدبیر و امید که بحث قانونمداری و حمایت از احزاب و نهادهای مدنی را مطرح میکند، بدون دخالت در کار نهادهای مدنی، بستر و زمینههایی را فراهم کند تا احزاب بتوانند طبق قانون به فعالیتهای خود ادامه دهند. هنوز اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است اما ما همچنان امیدواریم به همهآنچه که رییسجمهور بارهاوبارها بیان کرده است، بهطور کامل عمل شود. در نشستی که سالگذشته وزیر کشور با چند حزب کشور داشت گویا به تعدادی از احزاب توصیه شده که بهدنبال برگزاری مجمع «خانه احزاب» باشند که اگر واقعیت داشته باشد مقداری با آنچیزی که بهعنوان برنامه و رویکرد دولت یازدهم نسبت به احزاب هست، هماهنگی ندارد. چون وقتی «خانه احزاب» هست تشکیل کمیته دیگر و موازیکاری و تداخل در کار نهاد مدنی از یک منطق درست برخوردار نیست. همانطور که ما نامه نوشتیم، وزارتکشور باید از شورایمرکزی دعوت کند و حرفهایشان را بشنود.
بیش و پیش از آن موضوع «خانه احزاب» مطرح شد. چه تلاشهایی برای بازگشایی این نهاد صنفی صورت گرفته است؟
بعد از انتخابات ریاستجمهوری دور یازدهم که مسوولان وزارتکشور تعیین شدند، هیاترییسه دوره پنجم «خانه احزاب»، جلسهای را با معاون سیاسی وزارتکشور برگزار کرد و اقداماتی که دولت دهم در برخورد با «خانه احزاب» داشت را برشمرد. به آنها گفتیم این رفتارها واقعا غیراخلاقی و خارج از ضوابط اداری بود. در آن جلسه خواستههای خود را در دو بخش کوتاهمدت و بلندمدت مطرح کردیم. خواسته کوتاهمدتمان این بود که وزارتکشور اسناد و مدارک «خانه احزاب» را در اختیار شورایمرکزی قرار دهد تا بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم و مطالبه بعدی هم اینکه محلی را همانند گذشته در اختیار «خانه احزاب» بگذارند تا در آنجا فعالیت کند چرا که از سال1379 یعنی از زمان شکلگیری «خانه احزاب» تا سال88، وزارتکشور محلی را برای فعالیتهای «خانه احزاب» در اختیار شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار داده بود. مطالبه یارانه احزاب و اصلاح قانون احزاب نیز از خواستههای درازمدتی بود که در آن جلسه مطرح شد و معاونسیاسی وزیر کشور پیشنهاد کرد که این خواستهها و مطالبات طی نامهای به وی منعکس شود و این کار انجام شد. اما چون بعد از گذشت مدتی اقدامی در رابطه با نامه صورت نگرفت، شورایمرکزی مجددا نامه دیگری خطاب به معاونسیاسی وزارتکشور نوشت مبنی بر اینکه ما میخواهیم مجمععمومی ششم را برگزار کنیم و برای آن نیاز به اسناد و مدارک ضبطشده داریم تا این اسناد در اختیار دبیر شورایمرکزی «خانه احزاب» قرار گیرد. با وجود اینکه چندماهی از ارسال این نامه میگذرد هنوز اسناد و مدارک به دست ما نرسیده است. چندیقبل نیز کمیتهای برای برگزاری مجمععمومی تشکیل شد تا انشاءالله بتوانیم مجمععمومی را برگزار کنیم تا اعضای جدید شورایمرکزی و بازرسان انتخاب شوند و به کار خود ادامه دهند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
در خود احزاب، انگیزه لازم برای انسجام و رونق در «خانه احزاب» ایجاد شده است؟ یعنی وزارتکشور توانسته به آنها این پالس را ارسال کند که فضا نسبت به گذشته متفاوت شده است؟
برخی از نمایندگان احزاب مطرح میکنند که ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» بهجهت تعداد افراد اصلاحطلب و اصولگرا در این تشکل درست نیست. بر این اساس تصمیم گرفته شد با رایزنی با نمایندگان احزاب کارگروهی تشکیل شود که موضوع اصلاح اساسنامه در این راستا را مدنظر قرار دهد. بر این اساس آن بند از اساسنامه که مربوط به ترکیب اعضای شورایمرکزی «خانه احزاب» است، اصلاح میشود تا هم دوستان اصولگرا و اصلاحطلب و هم مستقلان و بهطور کلی همه جناحهای سیاسی بتوانند در شورایمرکزی «خانه احزاب» نقش داشته باشند. بههرحال منتظر نقشآفرینی وزارتکشور هستیم و البته نبود معاون سیاسی در وزارتکشور هم در این بین موثر بوده است. «خانه احزاب» محمل خوبی برای تعامل جناحها با یکدیگر است و میتواند نمونه و زمینهای باشد تا حتی مسایل سراسری و ملی را در آن حلوفصل کنیم و البته در مواردی که اختلافنظر وجود دارد، دوستانه بحث شود و به سلایق مختلف نیز احترام گذاشته شود.
با توجه به اینکه جناحها و طیفهای زیادی در «خانه احزاب» عضویت دارند، برخی شنیدهها حاکی از آن است که فشارهای زیادی از سوی اصولگرایان به وزارتکشور وارد میشود تا وضعیت «خانه احزاب» تغییر کند.
این اتفاق تازهای نیست. در سال84 که مجمعسوم برگزار شد، اعتراضاتی پیش آمد و این مساله به وزارتکشور کشیده شد. مرحوم عسگراولادی و مهندس بهزاد نبوی جلساتی برگزار کردند که در این جلسه آقایان بادامچیان و غفوریفرد به نمایندگی از طیف اصولگرایان و آقایان آیتالله سیدحسین موسویتبریزی و بنده شرکت کردیم و این مباحث مطرح شد که چرا دوستان رای مجمع را برنمیتابند؟ بعد از جلسات و ارایه نظرات مختلف بنا بر این شد که مجمععمومی فوقالعادهای برای اصلاح اساسنامه تشکیل شود و همچنین اگر این مجمع فوقالعاده انتخابات مجمععمومیسوم را تایید کرد همه آن را بپذیرند که این کار انجام شد و مجمععمومی فوقالعاده انتخابات مجمعسوم را که در اردیبهشت84 برگزار شده بود تایید کرد. همینطور کمیسیون ماده10 احزاب طی جلسهای انتخابات را تایید کرد. قبلاز این انتخابات آقایانی بودند که به نتیجه اعتراض داشتند و مهر و اسناد را تحویل نمیدادند. تغییر اساسنامه در بخش «شرایط اعضای شورایمرکزی» از دیگر مسایل مطرح در آن جلسه بود که بنا شد اصولگرایان بیشتری در شورایمرکزی «خانه احزاب» حضور داشته باشند. به همینخاطر در سال86 مجمععمومی فوقالعادهای برگزار شد و اساسنامه از 15نفر به 21نفر افزایش پیدا کرد و همینطور اعضای علیالبدل از ششنفر به 9نفر. با وجود اینکه نماینده وزارتکشور در این جلسه حضور داشت و صورتجلسه را امضا کرده و آن صورتجلسه به وزارتکشور ارسال شده بود، آنها هیچ اقدامی در زمینه اصلاح انجام ندادهاند. در سال88 مجددا باز برای ایجاد تغییر در اساسنامه فرمهای جدید امضاشدهای به وزارتکشور ارسال شد ولی باز اقدامی از سوی آنها صورت نگرفت. پس مشخص است که همه اقدامات قانونی از سوی «خانه احزاب» صورت گرفته است. ضمنا تلاش شده تا ترکیب شورایمرکزی، از همه گرایشها باشد و برخی بهانهگیریها بیشتر به دلیل منافع جناحی است که برخی اشخاص و تشکلها دنبال میکنند و موضوع، فعالیت اصلاحطلبان است چرا که جریان ما واقعا بهکار تشکیلاتی باور دارد و از تعامل با جریانهای دیگر استقبال میکند اما آنها اینگونه نیستند.
یکی از مباحثی که در رابطه با «خانه احزاب» مطرح است، عدم تمدید پروانه است و این در وزارتکشور دوره گذشته عنوان میشد. آیا از دوره اول وجود پروانه و مجوز برای «خانه احزاب» الزامی بوده؟ و نظر وزارتکشور فعلی چیست؟
یکی از موارد این است که چون همه احزابی که عضو «خانه احزاب» هستند پروانه دارند نیازی به کسب پروانه نباشد به همینخاطر از همان ابتدایی که «خانه احزاب» شکل گرفته بود پروانهاش تمدید نشده بود که بخواهند آن را بهانه قرار دهند. در اواخر دوره چهارم که ما میخواستیم مجمع پنجم را برگزار کنیم، مدیرکل سیاسی وزیر وقت وزارتکشور با آیتالله موسویتبریزی که رییس شورایمرکزی دوره چهارم بودند تماس میگیرند و همین بحث پروانه را مطرح میکنند که بههمینخاطر فرمهایی که در رابطه با تمدید پروانه است در اواخر دوره چهارم و اوایل دوره پنجم به وزارتکشور ارسال میشود، اگر در زمینه تمدید پروانه هم اقدامی صورت نگرفته و کسی میگوید چرا پروانه «خانه احزاب» و شورایمرکزی تمدید نشده است و اماواگری وجود داشته باشد وزارتکشور باید پاسخگو باشد که چرا نسبت به این مساله اقدام نکرده است. اصلا اگر ما پروانه نداشتیم که کار تمامی مجامع قبلی نیز زیر سوال میرفت. حتی گاهی اوقات این مساله مطرح است که چرا در این دوسال مجمععمومی برگزار نشد که باید گفت به دلیل شرایط، عملا امکان برگزاری مجمع فراهم نبوده است. بههرحال ما از سال90 بهدنبال برگزاری مجمع هستیم تا اسناد و مدارک را تحویل بگیریم تا بتوانیم مجمع را برگزار کنیم و لازم است درباره این مساله کار کارشناسی جدی صورت گیرد و همه حضور داشته باشند و پاسخ دهند. به نظرم برگزاری میزگردی درباره این موضوع با حضور طرفهای مختلف کارایی بیشتری داشته باشد. ما از این موضوع استقبال میکنیم و امیدواریم جریانهایی که مدام در اینباره موضع منفی میگیرند در این نشست حاضر شده و به سوالات پاسخ دهند. این هم در اختیار وزارتکشور است تا اسناد و مدارک را به ما بازگرداند.
در جاهای مختلف دیده شده که شما مخالف کلمه «بازگشایی» «خانه احزاب» هستید، چرا؟
بله من واژه بازگشایی را قبول ندارم چون هیچموقع هیچکسی از فعالیت «خانه احزاب» جلوگیری نکرده و هیچ موقع فعالیت این خانه متوقف و تعطیل نشده است. متاسفانه گاهی افراد از تعطیلی و بازگشایی «خانه احزاب» حرف میزنند در حالی که چنین چیزی نیست و کمیسیون ماده 10 احزاب هیچگاه حکمی درباره «خانه احزاب» نداده است که بخواهد تعطیل یا از فعالیت آن جلوگیری شود.
چرا معتقد هستید اصولگرایان قواعد بازی را در «خانه احزاب» رعایت نمیکنند و آن را بههم میزنند؟
البته همه اصولگرایان را نمیتوان یکی دانست، بسیاری از آنها همیشه قاعدهمند عمل کردهاند و برخوردشان بسیار مناسب بوده اما برخی از افراد هم هستند که وقتی رای نمیآوردند قاعده بازی را بههم میزدند. برخی از اصولگرایان میگویند اگر اصلاحطلبان باشند ما نیستیم. «خانه احزاب» مال اصلاحطلبان نیست و به همه احزاب تعلق دارد. حتی هیاترییسه «خانه احزاب» هم در چند دوره اخیر اینچنین پیشبینی شده بود که مشترک باشد بین دوستان اصولگرا و اصلاحطلب تا هیچگونه شایبه دیگری به وجود نیاید. تا اینکه در سال90 چون حتی ما در هیاترییسه «خانه احزاب» با وجود اینکه این هیاترییسه چندنفر هستند و با وجود اینکه سهنفر از دوستان اصولگرا رای آورده بودند ولی برای ایجاد تعادل و بهدلیل اینکه «خانه احزاب» متعلق به همه احزاب کشور است دونفر از دوستان اصولگرا در هیاترییسه شورایمرکزی قرار گرفتند که مدتی گذشت و یکی از این دوستان خواستههایی که بر اساس منفعت جمعی نبود مطرح میکرد که مثلا رییس کمیته بینالملل شود، سخنگوی «خانه احزاب» شود یا نماینده شورایمرکزی «خانه احزاب» در احزاب سیاسی - آسیایی شود که شورایمرکزی با خواسته ایشان موافقت نکرد و بعد از آن هم این فرد گفت در غیر اینصورت من در جلسات شرکت نمیکنم و متاسفانه بهجای اینکه کار و منفعت جمعی را در نظر بگیرد به دلیل منافع شخصی در جلسات شرکت نکرد. در حالی که ما نباید کاری به اصلاحطلببودن و اصولگرابودن داشته باشیم بلکه همه جناحهای فکری باید وجود داشته باشند، در «خانه احزاب» باید نگاه یکسان داشته باشیم تا این خانه بهعنوان یک نهاد صنفی و مدنی در جهت تقویت و توسعه تحزب و رفع مسایل و مشکلات احزاب فعالیت و تعامل و گفتوگو را جایگزین برخوردهای تند و یکطرفه کند و بتوانیم خرد جمعی را تمرین کنیم تا زمینهای برای اداره کشور باشد. امیدواریم برخی دوستانی که از الان که هنوز مجمععمومی برگزار نشده، خطونشان میکشند این رفتارها را کنار گذاشته و در راستای توسعه احزاب در کشور قدم بردارند. امیدواریم همه دوستان در «خانه احزاب» از نظر جمع تمکین کرده و به آن احترام بگذارند تا بتوانیم با همدلی، آرامش و با منطق و خرد جمعی مسایل و مشکلات را حل کنیم و روزهای بهتری نسبت به گذشته داشته باشیم و امیدواریم وضعیت آینده «خانه احزاب» رو به بهبود و جهتگیری وزارتکشور نیز در راستای بهبودی این خانه باشد. ما همچنان در انتظار تصمیمگیری هستیم. حالا وضعیت مدیرکل سیاسی مشخص شده است و البته باید صبر کرد تا وضعیت معاون سیاسی هم مشخص شود. شاید پس از آن، شرایط تغییر کند. در حال حاضر کمیته منتخب شورایمرکزی «خانه احزاب» درخصوص برگزاری مجمععمومی پیگیریهای لازم را انجام میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.