|

دردسرهای هنر ملی ثبت شده در میراث جهانی

تعزیه‌خوانان بیمه ندارند

شرق: تعزیه از قدیمی‌ترین هنر‌های آیینی ایران است که به‌عنوان هنر ایرانی در فهرست میراث معنوی جهانی ثبت شده؛ اما تعزیه‌خوان‌های ایرانی از فهرست بیمه‌شدگان صندوق حمایت از هنرمندان حذف شده‌اند. این خبری است که حتی با نگاه به فهرست بیمه‌شدگان صندوق حمایت هم مشهود است و نایب‌رییس انجمن تعزیه هم آن را تایید می‌کند. محمدحسین ناصربخت با تایید خبر حذف تعزیه‌خوانان از فهرست بیمه‌شدگان به «شرق» گفت: « انجمن تعزیه ایران به دنبال ثبت جهانی تعزیه، برای پیگیری وضعیت تعزیه‌خوانان راه‌اندازی شده است. یکی از موضوعاتی که توسط این انجمن پیگیری می‌شود بیمه هنرمندان تعزیه‌خوان است. امسال که برخی از دوستان ما برای بیمه اقدام کرده بودند متوجه شدیم تعزیه‌خوان‌ها از فهرست بیمه حذف شده‌اند. به این ترتیب تعزیه‌خوانانی که قصد داشتند امسال بیمه شوند، دیگر نمی‌توانند اقدام کنند. همچنین تعزیه‌خوانانی که در سال‌های گذشته بیمه بودند نمی‌توانند بیمه خود را تمدید کنند.»
حذف نام تعزیه‌خوانان از فهرست صندوق حمایت از هنرمندان در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از تعزیه‌خوانان با توجه به کم‌رونق‌شدن این هنر، وضعیت معیشتی مناسبی ندارند و از سوی دیگر، بسیاری از تعزیه‌خوانان سرشناس با کهولت سن مواجه‌اند و با بیماری‌های متفاوتی دست‌وپنجه‌نرم می‌کنند و باید از خدمات بیمه‌ای استفاده کنند.
البته ناصربخت می‌گوید هیات‌مدیره انجمن تعزیه‌خوانان ایران، پیگیر مشکلات بیمه‌ای تعزیه‌خوانان است: «ما با مرکز هنرهای نمایشی و معاونت هنری تماس گرفتیم و این موضوع را با آنها در میان گذاشتیم. معاونت هنری هم اعلام حمایت کرده و گفته است این موضوع را پیگری می‌کند. اما هنوز تا این لحظه‌ هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
براساس قانون، صندوق حمایت از هنرمندان زیرنظر وزارت‌فرهنگ‌وارشاد‌اسلامی فعالیت می‌کند و نهادهای غیردولتی مانند خانه تئاتر و انجمن تعزیه ایران از طریق این صندوق، اعضای خود را بیمه می‌کنند.
ناصربخت با بیان اینکه تا امسال هیچ مشکلی برای انجمن وجود نداشته، می‌گوید: «مرکز هنرهای نمایشی همیشه انجمن را برای بیمه‌کردن اعضا حمایت می‌کرده است. الان هم قول مساعد برای حل این موضوع داده شده است. با این همه تا این مشکل حل شود، هنرمندان تعزیه ما فاقد بیمه خواهند بود.»
اما بیمه، تنها یکی از مشکلات انجمن تعزیه ایران است. این انجمن هنوز با گذشت چند سال از تاسیس، مکان مشخصی ندارد و از دفتر کانون آیین سنتی مرکز هنرهای نمایشی استفاده می‌کند. در کنار این، قرار بود موزه تعزیه ساخته شود؛ وعده‌ای که در حد طرح ماند و آنچنان که ناصربخت می‌گوید هنوز خبری از آن نیست.
به گفته ناصربخت زمانی که قرار شد موزه تئاتر در تئاتر نصر راه‌اندازی شود، قرار بود بخشی از‌ آن با هماهنگی به تعزیه اختصاص پیدا کند: « من، آقای عزیزی و دکتر صالح‌پور طرح کارشناسی این بخش از موزه را نوشتیم و به وزارت فرهنگ‌وارشاداسلامی دادیم تا در راه‌اندازی موزه استفاده کنند. اما هنوز خبری از موزه تعزیه نیست.»
یکی از مجموعه‌هایی که قرار بود در این موزه به نمایش درآید، مجموعه متعلق به هاشم فیاض بود.
آخرین معین‌البکا از خاندان معین‌البکاهای تکیه دولت که درطی بیش از 60سال توانسته بود مجموعه‌ای درخورتامل گردآوری کند. اما این مجموعه که در میان آن تومارهای منحصربه‌فرد تعزیه و بیاض‌های معین‌البکاهای سرشناس ایران بود حالا در یک جا نیست و بخشی از آن فروخته شده است. ناصربخت می‌گوید: «بعد از مرگ هاشم فیاض، خانواده‌اش اعلام کردند در صورت راه‌اندازی موزه تعزیه، این مجموعه را در اختیار موزه قرار می‌دهند اما با طولانی‌شدن زمان راه‌اندازی موزه، نگهداری مجموعه برایشان امکان‌پذیر نبود و به‌همین‌دلیل بین فامیل خودشان پخش کردند و یک بخش مهمی از آن توسط یکی از تعزیه‌خوانان خریداری شد و آن مجموعه پخش شده است.» البته به گفته ناصربخت در صورت راه‌اندازی موزه تعزیه می‌شود این مجموعه را گرد آورد اما باید از میان کسانی که این مجموعه را دارند آن را بار دیگر درکنارهم گذاشت و موزه را راه‌اندازی کرد و مانند گذاشته، همه را نمی‌توان یکجا پیدا کرد.»
شرق: تعزیه از قدیمی‌ترین هنر‌های آیینی ایران است که به‌عنوان هنر ایرانی در فهرست میراث معنوی جهانی ثبت شده؛ اما تعزیه‌خوان‌های ایرانی از فهرست بیمه‌شدگان صندوق حمایت از هنرمندان حذف شده‌اند. این خبری است که حتی با نگاه به فهرست بیمه‌شدگان صندوق حمایت هم مشهود است و نایب‌رییس انجمن تعزیه هم آن را تایید می‌کند. محمدحسین ناصربخت با تایید خبر حذف تعزیه‌خوانان از فهرست بیمه‌شدگان به «شرق» گفت: « انجمن تعزیه ایران به دنبال ثبت جهانی تعزیه، برای پیگیری وضعیت تعزیه‌خوانان راه‌اندازی شده است. یکی از موضوعاتی که توسط این انجمن پیگیری می‌شود بیمه هنرمندان تعزیه‌خوان است. امسال که برخی از دوستان ما برای بیمه اقدام کرده بودند متوجه شدیم تعزیه‌خوان‌ها از فهرست بیمه حذف شده‌اند. به این ترتیب تعزیه‌خوانانی که قصد داشتند امسال بیمه شوند، دیگر نمی‌توانند اقدام کنند. همچنین تعزیه‌خوانانی که در سال‌های گذشته بیمه بودند نمی‌توانند بیمه خود را تمدید کنند.»
حذف نام تعزیه‌خوانان از فهرست صندوق حمایت از هنرمندان در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از تعزیه‌خوانان با توجه به کم‌رونق‌شدن این هنر، وضعیت معیشتی مناسبی ندارند و از سوی دیگر، بسیاری از تعزیه‌خوانان سرشناس با کهولت سن مواجه‌اند و با بیماری‌های متفاوتی دست‌وپنجه‌نرم می‌کنند و باید از خدمات بیمه‌ای استفاده کنند.
البته ناصربخت می‌گوید هیات‌مدیره انجمن تعزیه‌خوانان ایران، پیگیر مشکلات بیمه‌ای تعزیه‌خوانان است: «ما با مرکز هنرهای نمایشی و معاونت هنری تماس گرفتیم و این موضوع را با آنها در میان گذاشتیم. معاونت هنری هم اعلام حمایت کرده و گفته است این موضوع را پیگری می‌کند. اما هنوز تا این لحظه‌ هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
براساس قانون، صندوق حمایت از هنرمندان زیرنظر وزارت‌فرهنگ‌وارشاد‌اسلامی فعالیت می‌کند و نهادهای غیردولتی مانند خانه تئاتر و انجمن تعزیه ایران از طریق این صندوق، اعضای خود را بیمه می‌کنند.
ناصربخت با بیان اینکه تا امسال هیچ مشکلی برای انجمن وجود نداشته، می‌گوید: «مرکز هنرهای نمایشی همیشه انجمن را برای بیمه‌کردن اعضا حمایت می‌کرده است. الان هم قول مساعد برای حل این موضوع داده شده است. با این همه تا این مشکل حل شود، هنرمندان تعزیه ما فاقد بیمه خواهند بود.»
اما بیمه، تنها یکی از مشکلات انجمن تعزیه ایران است. این انجمن هنوز با گذشت چند سال از تاسیس، مکان مشخصی ندارد و از دفتر کانون آیین سنتی مرکز هنرهای نمایشی استفاده می‌کند. در کنار این، قرار بود موزه تعزیه ساخته شود؛ وعده‌ای که در حد طرح ماند و آنچنان که ناصربخت می‌گوید هنوز خبری از آن نیست.
به گفته ناصربخت زمانی که قرار شد موزه تئاتر در تئاتر نصر راه‌اندازی شود، قرار بود بخشی از‌ آن با هماهنگی به تعزیه اختصاص پیدا کند: « من، آقای عزیزی و دکتر صالح‌پور طرح کارشناسی این بخش از موزه را نوشتیم و به وزارت فرهنگ‌وارشاداسلامی دادیم تا در راه‌اندازی موزه استفاده کنند. اما هنوز خبری از موزه تعزیه نیست.»
یکی از مجموعه‌هایی که قرار بود در این موزه به نمایش درآید، مجموعه متعلق به هاشم فیاض بود.
آخرین معین‌البکا از خاندان معین‌البکاهای تکیه دولت که درطی بیش از 60سال توانسته بود مجموعه‌ای درخورتامل گردآوری کند. اما این مجموعه که در میان آن تومارهای منحصربه‌فرد تعزیه و بیاض‌های معین‌البکاهای سرشناس ایران بود حالا در یک جا نیست و بخشی از آن فروخته شده است. ناصربخت می‌گوید: «بعد از مرگ هاشم فیاض، خانواده‌اش اعلام کردند در صورت راه‌اندازی موزه تعزیه، این مجموعه را در اختیار موزه قرار می‌دهند اما با طولانی‌شدن زمان راه‌اندازی موزه، نگهداری مجموعه برایشان امکان‌پذیر نبود و به‌همین‌دلیل بین فامیل خودشان پخش کردند و یک بخش مهمی از آن توسط یکی از تعزیه‌خوانان خریداری شد و آن مجموعه پخش شده است.» البته به گفته ناصربخت در صورت راه‌اندازی موزه تعزیه می‌شود این مجموعه را گرد آورد اما باید از میان کسانی که این مجموعه را دارند آن را بار دیگر درکنارهم گذاشت و موزه را راه‌اندازی کرد و مانند گذاشته، همه را نمی‌توان یکجا پیدا کرد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.