در آستانه نشست هستهای «آلماتی» مشخص شد
«بسته تشویقی» غرب برای ایران
شرق: سه روز مانده به دور جدید مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 در «آلماتی»، خبرهای جدیدی از آنچه قرار است در این نشست بگذرد، شنیده میشود.
روز گذشته منابع خبری غربی به نقل از دیپلماتها نوشتند که کشورهای مذاکرهکننده با ایران، پیشنهاد «جدی و قابلتوجهی» برای تهران دارند.
قرار است دور جدید نشست ایران و پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل (فرانسه، انگلیس، آمریکا، روسیه، چین) و کشور آلمان، هشتم اسفند (26 فوریه) در شهر «آلماتی» قزاقستان برگزار شود. هدف از تشکیل این گروه، هماهنگ کردن واکنشهای جهانی نسبت به برنامههای هستهای ایران است.
«رویترز» در همین زمینه نوشت: «قدرتهای غربی آمادگی ارایه پیشنهاد «جدی و قابلتوجه» به ایران را در مذاکرات هستهای هفته آینده دارند.» این خبرگزاری به نقل از منابع دیپلماتیک غربی افزوده است: «ما پیشنهادی مطرح خواهیم کرد که معتقدیم قابلتوجه و جدی است. به گفته وی پیشنهاد مذکور حاوی عناصر جدید و تعیینکنندهای در مذاکرات است.»
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم از پیشنهاد جدید 1+5 برای ایران در مذاکرات هفته آینده خبر داد. به گزارش «ایسنا»، به نقل از رویترز، «وینسنت فلورانی» در پاریس گفت: «در مذاکرات آلماتی قدرتهای مذاکرهکننده، آماده ارایه پیشنهاد جدید به ایران هستند. این پیشنهاد جدید دارای عناصر جدید و قابلتوجهی است.»
وی ادامه داد: «1+5 امیدوار است تهران با جدیت در مذاکرات حضور داشته باشد.»
از سوی دیگر «یک منبع آگاه» به خبرگزاری «رویترز» گفت: «تلاشها برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک در مورد برنامه هستهای ایران همچنان ادامه دارد.»
خبرگزاری «ترند» جمهوری آذربایجان نیز گمانهزنی کرده که پیشنهاد تازهای که مقامهای فرانسه از آن سخن گفتهاند، «تامین بخشی از اورانیوم مورد نیاز ایران توسط کشور میزبان نشست، یعنی قزاقستان است.» این کشور سالانه 20هزارتن اورانیوم صادر میکند.
هفته گذشته «رویترز» نیز به نقل از «منابع دیپلماتیک غرب» نوشته بود: «کشورهای غرب قصد دارند در مذاکرات قزاقستان پیشنهادی به نمایندگان تهران ارایه کنند. بر اساس این پیشنهاد قدرتهای غربی حاضرند «تحریم فروش طلا و دیگر فلزات گرانبها» به تهران را تا حدودی کاهش دهند، مشروط به اینکه ایران «تاسیسات غنیسازی فردو» را تعطیل کند.»
این در حالی است که رییس سازمان انرژی اتمی ایران در جدیدترین واکنش گفته است: «در مذاکرات پیشرو باید در مورد آینده انرژی در دنیا صحبت شود.»
گزارش ماه فوریه آژانس
از سوی دیگر در حالی گفته میشود مشوقهای 1+5 برای ایران در راه آلماتی است که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی عصر روز پنجشنبه (سوم اسفند) گزارش ماه فوریه خود درباره ایران را در 12صفحه برای بررسی 35 عضو شورای حکام آژانس منتشر کرد. «یوکیا آمانو» در این گزارش از نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز برای اولینبار خبر داد.
به گزارش «ایسنا»، در خلاصه این گزارش ادعا شده است که «در حالی که آژانس به فعالیتهای راستیآزمایی در خصوص عدم انحراف مواد هستهای اعلام شده در تاسیسات هستهای و مکانهای خارج از تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی ایران که تحت توافقنامه پادمان هستند، ادامه میدهد، از آنجا که ایران همکاری لازم را از جمله در مورد اجرای پروتکل الحاقی، به عمل نمیآورد، آژانس قادر نیست درخصوص عدم فعالیتها و مواد هستهای اعلام نشده اطمینان موثقی ارایه دهد و بنابراین نمیتواند نتیجهگیری کند که تمامی مواد هستهای در ایران برای فعالیتهای صلحآمیز هستند.»
در ادامه این گزارش آمانو مدعی شدهاست که «برخلاف قطعنامههای نوامبر 2011 و سپتامبر 2012 و با وجود گفتوگوی فشرده بین آژانس و ایران در طول 9 دور گفتوگو از ژانویه 2012 تاکنون، توافق روی رویکرد ساختاری میسر نشده است. مدیرکل، قادر به گزارش هیچ گونه پیشرفتی در شفافسازی موضوعات باقی مانده از جمله موضوعات مربوط به ابعاد محتمل نظامی برنامه هستهای ایران نیست.»
آمانو گزارش داده: «مایه نگرانی است که فعالیتهای گسترده و مهم انجام شده از فوریه 2012 تاکنون در مکان واقع شده در سایت پارچین که آژانس خواستار دسترسی به آن شده است، توانایی آژانس جهت راستی آزمایی را به شدت کاهش داده است. آژانس درخواست خود را تکرار میکند مبنی بر اینکه ایران بدون تاخیر بیشتر دسترسی به این مکان و پاسخ های محتوایی به سوالات ریز آژانس در خصوص سایت پارچین و کارشناس خارجی را فراهم کند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که ایران همواره بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید دارد، همچنین برای هرگونه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر تمام فعالیتهای هستهای ایران با دوربینهای نصب شده در سالنها توسط آژانس تحت نظارت قرار دارد.
روز چهارم بهمن، ایران در نامهای به آژانس اتمی سازمان ملل متحد اعلام کرد میخواهد مدل تازهای از سانتریفیوژهای پیشرفته به نام «آیآر۲ ام» را نصب کند. این سانتریفیوژها میتوانند با سرعتی دو تا سه برابر دستگاههای فعلی اورانیوم را غنی کنند.
ایران به ادامه گفتوگوها متعهد است
نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در واکنش به گزارش ماه فوریه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با اشاره به تاکید آمانو بر ادامه گفتوگوها با ایران برای رفع ابهامات در گزارش اخیرش درباره ایران با بیان اینکه «ایران نیز به ادامه گفتوگوها متعهد است»، خاطرنشان کرد: موفقیت فرآیند گفتوگوها منوط به حفظ فضای آرام کاری در آژانس است.
«علیاصغر سلطانیه» در گفتوگو با ایسنا، پیام اصلی این گزارش را پس از 10 سال بازرسی از تاسیسات، مواد و فعالیتهای هستهای ایران، انحراف نداشتن این فعالیتها و تاسیسات به سمت اهداف نظامی دانست و گفت: همچنین آژانس در این گزارش تاکید دارد که غنیسازی در ایران بدون هیچ مشکلی و با نظارت کامل آژانس ادامه دارد. نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: غنیسازی تا غنای 20درصد بر اساس گزارش آژانس با هدف استفاده برای سوخت رآکتور تهران با موفقیت ادامه دارد که این نشاندهنده استفاده صلحآمیز از غنیسازی از جمله برای تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و نیز تامین رادیوایزوتوپهای مورد نیاز بیمارستانهاست.او در ادامه گفت: مدیرکل در این گزارش بر تعهد آژانس به ادامه گفتوگو با ایران تاکید کرده و اعلام میکند که بدون هیچ گونه تزلزلی به گفتوگوها ادامه میدهد.
واکنش آمریکا به نصب سانتریفیوژهای جدید
اما موضوع هستهای ایران این روزها مورد علاقه شخصیتهای مختلفی قرار دارد. در همین راستا سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز به نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز واکنش نشان داد.
به گزارش «ایسنا» به نقل از «رویترز»، «ویکتوریا نولاند» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران مدعی شد که اقدام ایران مبنی بر نصب سانتریفیوژهای پیشرفته یک گام تحریک کننده است.او ادامه داد: نصب سانتریفیوژهای جدید باعث افزایش تنشها و ادامه نقض تعهدات ایران و آژانس است.
توقف کار نیروگاه بوشهر به دلیل تعمیر ژنراتور خبرگزاری روسی «ریا نووستی» نیز اعلام کرد: کار نیروگاه اتمی بوشهر بار دیگر به دلیل تعمیر ژنراتور توربین آن تا روز 28 فوریه متوقف شد. این مطلب را یک منبع آگاه به خبرگزاری «ریانووستی» اطلاع داده است. در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز در این مورد آمده است: «ایران در جریان بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از نیروگاه اتمی بوشهر در روزهای 16 و 17 فوریه سال 2013 میلادی به آژانس اطلاع داد که کار رآکتور نیروگاه متوقف شده است.»
پیشاز این «علیاکبر صالحی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده بود که ایران قصد دارد تحویل گرفتن نیروگاه اتمی بوشهر برای بهرهبرداری را تا یقین کامل به رفع تمام مسایل فنی در آن به تاخیر بیندازد. وی خاطرنشان کرد متخصصان روسی هنگام ساخت نیروگاه اتمی بوشهر از پیشرفتهترین فناوریها استفاده کردهاند.
آمریکا به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در حالی به زمان مذاکرات نزدیک میشویم که در یکماه گذشته پیشنهادهایی از سوی مقامهای آمریکایی در مورد انجام مذاکره مستقیم با ایران مطرح شد. روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در همین زمینه از نیت آمریکا برای انجام گفتوگوی دوجانبه با ایران در حاشیه مذاکرات ایران و 1+5 خبر داد.
به نوشته این روزنامه «مقامات آمریکایی اعلام کردند که این کشور به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در هفته آینده است.» به نوشته این روزنامه «دیپلماتهای آمریکایی نسبت به اینکه تهران پیشنهاد آنها را برای مذاکرات مستقیم و رودررو در آلماتی و باتوجه به اظهارات رهبر ایران قبول خواهد کرد یا نه تردید دارند.»همچنین روزهای گذشته اخباری به نقل از سخنگوی سازمان ملل در گفتوگو با روزنامه واشنگتنپست، منتشر شده بود که سخنگوی او این اظهارات را رد کرد. به گفته سخنگوی سازمان ملل آنچه بان به این روزنامه آمریکایی گفت این بود که ما نباید به ایران زمان بیشتری بدهیم و نباید وقت را تلف کنیم. ما اتفاقی را که در کره شمالی افتاد، دیدیم.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در پاسخ به پرسش خبرنگار «ایرنا» درباره صحت نقل قول روزنامه «واشنگتنپست» از «بانکیمون» مبنی بر اینکه «ایران ممکن است از گفتوگوهای سازمان ملل به عنوان پوششی برای ساخت بمب استفاده کند» گفت: «دبیرکل چنین سخنی نگفته است.» خبرنگار «ایرنا» در ادامه از سخنگوی بانکیمون پرسید پس شما آنچه را واشنگتنپست نقل کرده، تکذیب میکنید که او گفت: «نه، ولی آنچه را شما نقل کردید، رد میکنیم!»
روز گذشته منابع خبری غربی به نقل از دیپلماتها نوشتند که کشورهای مذاکرهکننده با ایران، پیشنهاد «جدی و قابلتوجهی» برای تهران دارند.
قرار است دور جدید نشست ایران و پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل (فرانسه، انگلیس، آمریکا، روسیه، چین) و کشور آلمان، هشتم اسفند (26 فوریه) در شهر «آلماتی» قزاقستان برگزار شود. هدف از تشکیل این گروه، هماهنگ کردن واکنشهای جهانی نسبت به برنامههای هستهای ایران است.
«رویترز» در همین زمینه نوشت: «قدرتهای غربی آمادگی ارایه پیشنهاد «جدی و قابلتوجه» به ایران را در مذاکرات هستهای هفته آینده دارند.» این خبرگزاری به نقل از منابع دیپلماتیک غربی افزوده است: «ما پیشنهادی مطرح خواهیم کرد که معتقدیم قابلتوجه و جدی است. به گفته وی پیشنهاد مذکور حاوی عناصر جدید و تعیینکنندهای در مذاکرات است.»
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم از پیشنهاد جدید 1+5 برای ایران در مذاکرات هفته آینده خبر داد. به گزارش «ایسنا»، به نقل از رویترز، «وینسنت فلورانی» در پاریس گفت: «در مذاکرات آلماتی قدرتهای مذاکرهکننده، آماده ارایه پیشنهاد جدید به ایران هستند. این پیشنهاد جدید دارای عناصر جدید و قابلتوجهی است.»
وی ادامه داد: «1+5 امیدوار است تهران با جدیت در مذاکرات حضور داشته باشد.»
از سوی دیگر «یک منبع آگاه» به خبرگزاری «رویترز» گفت: «تلاشها برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک در مورد برنامه هستهای ایران همچنان ادامه دارد.»
خبرگزاری «ترند» جمهوری آذربایجان نیز گمانهزنی کرده که پیشنهاد تازهای که مقامهای فرانسه از آن سخن گفتهاند، «تامین بخشی از اورانیوم مورد نیاز ایران توسط کشور میزبان نشست، یعنی قزاقستان است.» این کشور سالانه 20هزارتن اورانیوم صادر میکند.
هفته گذشته «رویترز» نیز به نقل از «منابع دیپلماتیک غرب» نوشته بود: «کشورهای غرب قصد دارند در مذاکرات قزاقستان پیشنهادی به نمایندگان تهران ارایه کنند. بر اساس این پیشنهاد قدرتهای غربی حاضرند «تحریم فروش طلا و دیگر فلزات گرانبها» به تهران را تا حدودی کاهش دهند، مشروط به اینکه ایران «تاسیسات غنیسازی فردو» را تعطیل کند.»
این در حالی است که رییس سازمان انرژی اتمی ایران در جدیدترین واکنش گفته است: «در مذاکرات پیشرو باید در مورد آینده انرژی در دنیا صحبت شود.»
گزارش ماه فوریه آژانس
از سوی دیگر در حالی گفته میشود مشوقهای 1+5 برای ایران در راه آلماتی است که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی عصر روز پنجشنبه (سوم اسفند) گزارش ماه فوریه خود درباره ایران را در 12صفحه برای بررسی 35 عضو شورای حکام آژانس منتشر کرد. «یوکیا آمانو» در این گزارش از نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز برای اولینبار خبر داد.
به گزارش «ایسنا»، در خلاصه این گزارش ادعا شده است که «در حالی که آژانس به فعالیتهای راستیآزمایی در خصوص عدم انحراف مواد هستهای اعلام شده در تاسیسات هستهای و مکانهای خارج از تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی ایران که تحت توافقنامه پادمان هستند، ادامه میدهد، از آنجا که ایران همکاری لازم را از جمله در مورد اجرای پروتکل الحاقی، به عمل نمیآورد، آژانس قادر نیست درخصوص عدم فعالیتها و مواد هستهای اعلام نشده اطمینان موثقی ارایه دهد و بنابراین نمیتواند نتیجهگیری کند که تمامی مواد هستهای در ایران برای فعالیتهای صلحآمیز هستند.»
در ادامه این گزارش آمانو مدعی شدهاست که «برخلاف قطعنامههای نوامبر 2011 و سپتامبر 2012 و با وجود گفتوگوی فشرده بین آژانس و ایران در طول 9 دور گفتوگو از ژانویه 2012 تاکنون، توافق روی رویکرد ساختاری میسر نشده است. مدیرکل، قادر به گزارش هیچ گونه پیشرفتی در شفافسازی موضوعات باقی مانده از جمله موضوعات مربوط به ابعاد محتمل نظامی برنامه هستهای ایران نیست.»
آمانو گزارش داده: «مایه نگرانی است که فعالیتهای گسترده و مهم انجام شده از فوریه 2012 تاکنون در مکان واقع شده در سایت پارچین که آژانس خواستار دسترسی به آن شده است، توانایی آژانس جهت راستی آزمایی را به شدت کاهش داده است. آژانس درخواست خود را تکرار میکند مبنی بر اینکه ایران بدون تاخیر بیشتر دسترسی به این مکان و پاسخ های محتوایی به سوالات ریز آژانس در خصوص سایت پارچین و کارشناس خارجی را فراهم کند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که ایران همواره بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید دارد، همچنین برای هرگونه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر تمام فعالیتهای هستهای ایران با دوربینهای نصب شده در سالنها توسط آژانس تحت نظارت قرار دارد.
روز چهارم بهمن، ایران در نامهای به آژانس اتمی سازمان ملل متحد اعلام کرد میخواهد مدل تازهای از سانتریفیوژهای پیشرفته به نام «آیآر۲ ام» را نصب کند. این سانتریفیوژها میتوانند با سرعتی دو تا سه برابر دستگاههای فعلی اورانیوم را غنی کنند.
ایران به ادامه گفتوگوها متعهد است
نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در واکنش به گزارش ماه فوریه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با اشاره به تاکید آمانو بر ادامه گفتوگوها با ایران برای رفع ابهامات در گزارش اخیرش درباره ایران با بیان اینکه «ایران نیز به ادامه گفتوگوها متعهد است»، خاطرنشان کرد: موفقیت فرآیند گفتوگوها منوط به حفظ فضای آرام کاری در آژانس است.
«علیاصغر سلطانیه» در گفتوگو با ایسنا، پیام اصلی این گزارش را پس از 10 سال بازرسی از تاسیسات، مواد و فعالیتهای هستهای ایران، انحراف نداشتن این فعالیتها و تاسیسات به سمت اهداف نظامی دانست و گفت: همچنین آژانس در این گزارش تاکید دارد که غنیسازی در ایران بدون هیچ مشکلی و با نظارت کامل آژانس ادامه دارد. نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: غنیسازی تا غنای 20درصد بر اساس گزارش آژانس با هدف استفاده برای سوخت رآکتور تهران با موفقیت ادامه دارد که این نشاندهنده استفاده صلحآمیز از غنیسازی از جمله برای تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و نیز تامین رادیوایزوتوپهای مورد نیاز بیمارستانهاست.او در ادامه گفت: مدیرکل در این گزارش بر تعهد آژانس به ادامه گفتوگو با ایران تاکید کرده و اعلام میکند که بدون هیچ گونه تزلزلی به گفتوگوها ادامه میدهد.
واکنش آمریکا به نصب سانتریفیوژهای جدید
اما موضوع هستهای ایران این روزها مورد علاقه شخصیتهای مختلفی قرار دارد. در همین راستا سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز به نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز واکنش نشان داد.
به گزارش «ایسنا» به نقل از «رویترز»، «ویکتوریا نولاند» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران مدعی شد که اقدام ایران مبنی بر نصب سانتریفیوژهای پیشرفته یک گام تحریک کننده است.او ادامه داد: نصب سانتریفیوژهای جدید باعث افزایش تنشها و ادامه نقض تعهدات ایران و آژانس است.
توقف کار نیروگاه بوشهر به دلیل تعمیر ژنراتور خبرگزاری روسی «ریا نووستی» نیز اعلام کرد: کار نیروگاه اتمی بوشهر بار دیگر به دلیل تعمیر ژنراتور توربین آن تا روز 28 فوریه متوقف شد. این مطلب را یک منبع آگاه به خبرگزاری «ریانووستی» اطلاع داده است. در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز در این مورد آمده است: «ایران در جریان بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از نیروگاه اتمی بوشهر در روزهای 16 و 17 فوریه سال 2013 میلادی به آژانس اطلاع داد که کار رآکتور نیروگاه متوقف شده است.»
پیشاز این «علیاکبر صالحی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده بود که ایران قصد دارد تحویل گرفتن نیروگاه اتمی بوشهر برای بهرهبرداری را تا یقین کامل به رفع تمام مسایل فنی در آن به تاخیر بیندازد. وی خاطرنشان کرد متخصصان روسی هنگام ساخت نیروگاه اتمی بوشهر از پیشرفتهترین فناوریها استفاده کردهاند.
آمریکا به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در حالی به زمان مذاکرات نزدیک میشویم که در یکماه گذشته پیشنهادهایی از سوی مقامهای آمریکایی در مورد انجام مذاکره مستقیم با ایران مطرح شد. روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در همین زمینه از نیت آمریکا برای انجام گفتوگوی دوجانبه با ایران در حاشیه مذاکرات ایران و 1+5 خبر داد.
به نوشته این روزنامه «مقامات آمریکایی اعلام کردند که این کشور به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در هفته آینده است.» به نوشته این روزنامه «دیپلماتهای آمریکایی نسبت به اینکه تهران پیشنهاد آنها را برای مذاکرات مستقیم و رودررو در آلماتی و باتوجه به اظهارات رهبر ایران قبول خواهد کرد یا نه تردید دارند.»همچنین روزهای گذشته اخباری به نقل از سخنگوی سازمان ملل در گفتوگو با روزنامه واشنگتنپست، منتشر شده بود که سخنگوی او این اظهارات را رد کرد. به گفته سخنگوی سازمان ملل آنچه بان به این روزنامه آمریکایی گفت این بود که ما نباید به ایران زمان بیشتری بدهیم و نباید وقت را تلف کنیم. ما اتفاقی را که در کره شمالی افتاد، دیدیم.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در پاسخ به پرسش خبرنگار «ایرنا» درباره صحت نقل قول روزنامه «واشنگتنپست» از «بانکیمون» مبنی بر اینکه «ایران ممکن است از گفتوگوهای سازمان ملل به عنوان پوششی برای ساخت بمب استفاده کند» گفت: «دبیرکل چنین سخنی نگفته است.» خبرنگار «ایرنا» در ادامه از سخنگوی بانکیمون پرسید پس شما آنچه را واشنگتنپست نقل کرده، تکذیب میکنید که او گفت: «نه، ولی آنچه را شما نقل کردید، رد میکنیم!»
شرق: سه روز مانده به دور جدید مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 در «آلماتی»، خبرهای جدیدی از آنچه قرار است در این نشست بگذرد، شنیده میشود.
روز گذشته منابع خبری غربی به نقل از دیپلماتها نوشتند که کشورهای مذاکرهکننده با ایران، پیشنهاد «جدی و قابلتوجهی» برای تهران دارند.
قرار است دور جدید نشست ایران و پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل (فرانسه، انگلیس، آمریکا، روسیه، چین) و کشور آلمان، هشتم اسفند (26 فوریه) در شهر «آلماتی» قزاقستان برگزار شود. هدف از تشکیل این گروه، هماهنگ کردن واکنشهای جهانی نسبت به برنامههای هستهای ایران است.
«رویترز» در همین زمینه نوشت: «قدرتهای غربی آمادگی ارایه پیشنهاد «جدی و قابلتوجه» به ایران را در مذاکرات هستهای هفته آینده دارند.» این خبرگزاری به نقل از منابع دیپلماتیک غربی افزوده است: «ما پیشنهادی مطرح خواهیم کرد که معتقدیم قابلتوجه و جدی است. به گفته وی پیشنهاد مذکور حاوی عناصر جدید و تعیینکنندهای در مذاکرات است.»
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم از پیشنهاد جدید 1+5 برای ایران در مذاکرات هفته آینده خبر داد. به گزارش «ایسنا»، به نقل از رویترز، «وینسنت فلورانی» در پاریس گفت: «در مذاکرات آلماتی قدرتهای مذاکرهکننده، آماده ارایه پیشنهاد جدید به ایران هستند. این پیشنهاد جدید دارای عناصر جدید و قابلتوجهی است.»
وی ادامه داد: «1+5 امیدوار است تهران با جدیت در مذاکرات حضور داشته باشد.»
از سوی دیگر «یک منبع آگاه» به خبرگزاری «رویترز» گفت: «تلاشها برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک در مورد برنامه هستهای ایران همچنان ادامه دارد.»
خبرگزاری «ترند» جمهوری آذربایجان نیز گمانهزنی کرده که پیشنهاد تازهای که مقامهای فرانسه از آن سخن گفتهاند، «تامین بخشی از اورانیوم مورد نیاز ایران توسط کشور میزبان نشست، یعنی قزاقستان است.» این کشور سالانه 20هزارتن اورانیوم صادر میکند.
هفته گذشته «رویترز» نیز به نقل از «منابع دیپلماتیک غرب» نوشته بود: «کشورهای غرب قصد دارند در مذاکرات قزاقستان پیشنهادی به نمایندگان تهران ارایه کنند. بر اساس این پیشنهاد قدرتهای غربی حاضرند «تحریم فروش طلا و دیگر فلزات گرانبها» به تهران را تا حدودی کاهش دهند، مشروط به اینکه ایران «تاسیسات غنیسازی فردو» را تعطیل کند.»
این در حالی است که رییس سازمان انرژی اتمی ایران در جدیدترین واکنش گفته است: «در مذاکرات پیشرو باید در مورد آینده انرژی در دنیا صحبت شود.»
گزارش ماه فوریه آژانس
از سوی دیگر در حالی گفته میشود مشوقهای 1+5 برای ایران در راه آلماتی است که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی عصر روز پنجشنبه (سوم اسفند) گزارش ماه فوریه خود درباره ایران را در 12صفحه برای بررسی 35 عضو شورای حکام آژانس منتشر کرد. «یوکیا آمانو» در این گزارش از نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز برای اولینبار خبر داد.
به گزارش «ایسنا»، در خلاصه این گزارش ادعا شده است که «در حالی که آژانس به فعالیتهای راستیآزمایی در خصوص عدم انحراف مواد هستهای اعلام شده در تاسیسات هستهای و مکانهای خارج از تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی ایران که تحت توافقنامه پادمان هستند، ادامه میدهد، از آنجا که ایران همکاری لازم را از جمله در مورد اجرای پروتکل الحاقی، به عمل نمیآورد، آژانس قادر نیست درخصوص عدم فعالیتها و مواد هستهای اعلام نشده اطمینان موثقی ارایه دهد و بنابراین نمیتواند نتیجهگیری کند که تمامی مواد هستهای در ایران برای فعالیتهای صلحآمیز هستند.»
در ادامه این گزارش آمانو مدعی شدهاست که «برخلاف قطعنامههای نوامبر 2011 و سپتامبر 2012 و با وجود گفتوگوی فشرده بین آژانس و ایران در طول 9 دور گفتوگو از ژانویه 2012 تاکنون، توافق روی رویکرد ساختاری میسر نشده است. مدیرکل، قادر به گزارش هیچ گونه پیشرفتی در شفافسازی موضوعات باقی مانده از جمله موضوعات مربوط به ابعاد محتمل نظامی برنامه هستهای ایران نیست.»
آمانو گزارش داده: «مایه نگرانی است که فعالیتهای گسترده و مهم انجام شده از فوریه 2012 تاکنون در مکان واقع شده در سایت پارچین که آژانس خواستار دسترسی به آن شده است، توانایی آژانس جهت راستی آزمایی را به شدت کاهش داده است. آژانس درخواست خود را تکرار میکند مبنی بر اینکه ایران بدون تاخیر بیشتر دسترسی به این مکان و پاسخ های محتوایی به سوالات ریز آژانس در خصوص سایت پارچین و کارشناس خارجی را فراهم کند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که ایران همواره بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید دارد، همچنین برای هرگونه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر تمام فعالیتهای هستهای ایران با دوربینهای نصب شده در سالنها توسط آژانس تحت نظارت قرار دارد.
روز چهارم بهمن، ایران در نامهای به آژانس اتمی سازمان ملل متحد اعلام کرد میخواهد مدل تازهای از سانتریفیوژهای پیشرفته به نام «آیآر۲ ام» را نصب کند. این سانتریفیوژها میتوانند با سرعتی دو تا سه برابر دستگاههای فعلی اورانیوم را غنی کنند.
ایران به ادامه گفتوگوها متعهد است
نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در واکنش به گزارش ماه فوریه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با اشاره به تاکید آمانو بر ادامه گفتوگوها با ایران برای رفع ابهامات در گزارش اخیرش درباره ایران با بیان اینکه «ایران نیز به ادامه گفتوگوها متعهد است»، خاطرنشان کرد: موفقیت فرآیند گفتوگوها منوط به حفظ فضای آرام کاری در آژانس است.
«علیاصغر سلطانیه» در گفتوگو با ایسنا، پیام اصلی این گزارش را پس از 10 سال بازرسی از تاسیسات، مواد و فعالیتهای هستهای ایران، انحراف نداشتن این فعالیتها و تاسیسات به سمت اهداف نظامی دانست و گفت: همچنین آژانس در این گزارش تاکید دارد که غنیسازی در ایران بدون هیچ مشکلی و با نظارت کامل آژانس ادامه دارد. نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: غنیسازی تا غنای 20درصد بر اساس گزارش آژانس با هدف استفاده برای سوخت رآکتور تهران با موفقیت ادامه دارد که این نشاندهنده استفاده صلحآمیز از غنیسازی از جمله برای تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و نیز تامین رادیوایزوتوپهای مورد نیاز بیمارستانهاست.او در ادامه گفت: مدیرکل در این گزارش بر تعهد آژانس به ادامه گفتوگو با ایران تاکید کرده و اعلام میکند که بدون هیچ گونه تزلزلی به گفتوگوها ادامه میدهد.
واکنش آمریکا به نصب سانتریفیوژهای جدید
اما موضوع هستهای ایران این روزها مورد علاقه شخصیتهای مختلفی قرار دارد. در همین راستا سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز به نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز واکنش نشان داد.
به گزارش «ایسنا» به نقل از «رویترز»، «ویکتوریا نولاند» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران مدعی شد که اقدام ایران مبنی بر نصب سانتریفیوژهای پیشرفته یک گام تحریک کننده است.او ادامه داد: نصب سانتریفیوژهای جدید باعث افزایش تنشها و ادامه نقض تعهدات ایران و آژانس است.
توقف کار نیروگاه بوشهر به دلیل تعمیر ژنراتور خبرگزاری روسی «ریا نووستی» نیز اعلام کرد: کار نیروگاه اتمی بوشهر بار دیگر به دلیل تعمیر ژنراتور توربین آن تا روز 28 فوریه متوقف شد. این مطلب را یک منبع آگاه به خبرگزاری «ریانووستی» اطلاع داده است. در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز در این مورد آمده است: «ایران در جریان بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از نیروگاه اتمی بوشهر در روزهای 16 و 17 فوریه سال 2013 میلادی به آژانس اطلاع داد که کار رآکتور نیروگاه متوقف شده است.»
پیشاز این «علیاکبر صالحی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده بود که ایران قصد دارد تحویل گرفتن نیروگاه اتمی بوشهر برای بهرهبرداری را تا یقین کامل به رفع تمام مسایل فنی در آن به تاخیر بیندازد. وی خاطرنشان کرد متخصصان روسی هنگام ساخت نیروگاه اتمی بوشهر از پیشرفتهترین فناوریها استفاده کردهاند.
آمریکا به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در حالی به زمان مذاکرات نزدیک میشویم که در یکماه گذشته پیشنهادهایی از سوی مقامهای آمریکایی در مورد انجام مذاکره مستقیم با ایران مطرح شد. روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در همین زمینه از نیت آمریکا برای انجام گفتوگوی دوجانبه با ایران در حاشیه مذاکرات ایران و 1+5 خبر داد.
به نوشته این روزنامه «مقامات آمریکایی اعلام کردند که این کشور به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در هفته آینده است.» به نوشته این روزنامه «دیپلماتهای آمریکایی نسبت به اینکه تهران پیشنهاد آنها را برای مذاکرات مستقیم و رودررو در آلماتی و باتوجه به اظهارات رهبر ایران قبول خواهد کرد یا نه تردید دارند.»همچنین روزهای گذشته اخباری به نقل از سخنگوی سازمان ملل در گفتوگو با روزنامه واشنگتنپست، منتشر شده بود که سخنگوی او این اظهارات را رد کرد. به گفته سخنگوی سازمان ملل آنچه بان به این روزنامه آمریکایی گفت این بود که ما نباید به ایران زمان بیشتری بدهیم و نباید وقت را تلف کنیم. ما اتفاقی را که در کره شمالی افتاد، دیدیم.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در پاسخ به پرسش خبرنگار «ایرنا» درباره صحت نقل قول روزنامه «واشنگتنپست» از «بانکیمون» مبنی بر اینکه «ایران ممکن است از گفتوگوهای سازمان ملل به عنوان پوششی برای ساخت بمب استفاده کند» گفت: «دبیرکل چنین سخنی نگفته است.» خبرنگار «ایرنا» در ادامه از سخنگوی بانکیمون پرسید پس شما آنچه را واشنگتنپست نقل کرده، تکذیب میکنید که او گفت: «نه، ولی آنچه را شما نقل کردید، رد میکنیم!»
روز گذشته منابع خبری غربی به نقل از دیپلماتها نوشتند که کشورهای مذاکرهکننده با ایران، پیشنهاد «جدی و قابلتوجهی» برای تهران دارند.
قرار است دور جدید نشست ایران و پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل (فرانسه، انگلیس، آمریکا، روسیه، چین) و کشور آلمان، هشتم اسفند (26 فوریه) در شهر «آلماتی» قزاقستان برگزار شود. هدف از تشکیل این گروه، هماهنگ کردن واکنشهای جهانی نسبت به برنامههای هستهای ایران است.
«رویترز» در همین زمینه نوشت: «قدرتهای غربی آمادگی ارایه پیشنهاد «جدی و قابلتوجه» به ایران را در مذاکرات هستهای هفته آینده دارند.» این خبرگزاری به نقل از منابع دیپلماتیک غربی افزوده است: «ما پیشنهادی مطرح خواهیم کرد که معتقدیم قابلتوجه و جدی است. به گفته وی پیشنهاد مذکور حاوی عناصر جدید و تعیینکنندهای در مذاکرات است.»
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم از پیشنهاد جدید 1+5 برای ایران در مذاکرات هفته آینده خبر داد. به گزارش «ایسنا»، به نقل از رویترز، «وینسنت فلورانی» در پاریس گفت: «در مذاکرات آلماتی قدرتهای مذاکرهکننده، آماده ارایه پیشنهاد جدید به ایران هستند. این پیشنهاد جدید دارای عناصر جدید و قابلتوجهی است.»
وی ادامه داد: «1+5 امیدوار است تهران با جدیت در مذاکرات حضور داشته باشد.»
از سوی دیگر «یک منبع آگاه» به خبرگزاری «رویترز» گفت: «تلاشها برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک در مورد برنامه هستهای ایران همچنان ادامه دارد.»
خبرگزاری «ترند» جمهوری آذربایجان نیز گمانهزنی کرده که پیشنهاد تازهای که مقامهای فرانسه از آن سخن گفتهاند، «تامین بخشی از اورانیوم مورد نیاز ایران توسط کشور میزبان نشست، یعنی قزاقستان است.» این کشور سالانه 20هزارتن اورانیوم صادر میکند.
هفته گذشته «رویترز» نیز به نقل از «منابع دیپلماتیک غرب» نوشته بود: «کشورهای غرب قصد دارند در مذاکرات قزاقستان پیشنهادی به نمایندگان تهران ارایه کنند. بر اساس این پیشنهاد قدرتهای غربی حاضرند «تحریم فروش طلا و دیگر فلزات گرانبها» به تهران را تا حدودی کاهش دهند، مشروط به اینکه ایران «تاسیسات غنیسازی فردو» را تعطیل کند.»
این در حالی است که رییس سازمان انرژی اتمی ایران در جدیدترین واکنش گفته است: «در مذاکرات پیشرو باید در مورد آینده انرژی در دنیا صحبت شود.»
گزارش ماه فوریه آژانس
از سوی دیگر در حالی گفته میشود مشوقهای 1+5 برای ایران در راه آلماتی است که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی عصر روز پنجشنبه (سوم اسفند) گزارش ماه فوریه خود درباره ایران را در 12صفحه برای بررسی 35 عضو شورای حکام آژانس منتشر کرد. «یوکیا آمانو» در این گزارش از نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز برای اولینبار خبر داد.
به گزارش «ایسنا»، در خلاصه این گزارش ادعا شده است که «در حالی که آژانس به فعالیتهای راستیآزمایی در خصوص عدم انحراف مواد هستهای اعلام شده در تاسیسات هستهای و مکانهای خارج از تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی ایران که تحت توافقنامه پادمان هستند، ادامه میدهد، از آنجا که ایران همکاری لازم را از جمله در مورد اجرای پروتکل الحاقی، به عمل نمیآورد، آژانس قادر نیست درخصوص عدم فعالیتها و مواد هستهای اعلام نشده اطمینان موثقی ارایه دهد و بنابراین نمیتواند نتیجهگیری کند که تمامی مواد هستهای در ایران برای فعالیتهای صلحآمیز هستند.»
در ادامه این گزارش آمانو مدعی شدهاست که «برخلاف قطعنامههای نوامبر 2011 و سپتامبر 2012 و با وجود گفتوگوی فشرده بین آژانس و ایران در طول 9 دور گفتوگو از ژانویه 2012 تاکنون، توافق روی رویکرد ساختاری میسر نشده است. مدیرکل، قادر به گزارش هیچ گونه پیشرفتی در شفافسازی موضوعات باقی مانده از جمله موضوعات مربوط به ابعاد محتمل نظامی برنامه هستهای ایران نیست.»
آمانو گزارش داده: «مایه نگرانی است که فعالیتهای گسترده و مهم انجام شده از فوریه 2012 تاکنون در مکان واقع شده در سایت پارچین که آژانس خواستار دسترسی به آن شده است، توانایی آژانس جهت راستی آزمایی را به شدت کاهش داده است. آژانس درخواست خود را تکرار میکند مبنی بر اینکه ایران بدون تاخیر بیشتر دسترسی به این مکان و پاسخ های محتوایی به سوالات ریز آژانس در خصوص سایت پارچین و کارشناس خارجی را فراهم کند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که ایران همواره بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید دارد، همچنین برای هرگونه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام آمادگی کرده است. از سوی دیگر تمام فعالیتهای هستهای ایران با دوربینهای نصب شده در سالنها توسط آژانس تحت نظارت قرار دارد.
روز چهارم بهمن، ایران در نامهای به آژانس اتمی سازمان ملل متحد اعلام کرد میخواهد مدل تازهای از سانتریفیوژهای پیشرفته به نام «آیآر۲ ام» را نصب کند. این سانتریفیوژها میتوانند با سرعتی دو تا سه برابر دستگاههای فعلی اورانیوم را غنی کنند.
ایران به ادامه گفتوگوها متعهد است
نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در واکنش به گزارش ماه فوریه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با اشاره به تاکید آمانو بر ادامه گفتوگوها با ایران برای رفع ابهامات در گزارش اخیرش درباره ایران با بیان اینکه «ایران نیز به ادامه گفتوگوها متعهد است»، خاطرنشان کرد: موفقیت فرآیند گفتوگوها منوط به حفظ فضای آرام کاری در آژانس است.
«علیاصغر سلطانیه» در گفتوگو با ایسنا، پیام اصلی این گزارش را پس از 10 سال بازرسی از تاسیسات، مواد و فعالیتهای هستهای ایران، انحراف نداشتن این فعالیتها و تاسیسات به سمت اهداف نظامی دانست و گفت: همچنین آژانس در این گزارش تاکید دارد که غنیسازی در ایران بدون هیچ مشکلی و با نظارت کامل آژانس ادامه دارد. نماینده دایم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: غنیسازی تا غنای 20درصد بر اساس گزارش آژانس با هدف استفاده برای سوخت رآکتور تهران با موفقیت ادامه دارد که این نشاندهنده استفاده صلحآمیز از غنیسازی از جمله برای تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و نیز تامین رادیوایزوتوپهای مورد نیاز بیمارستانهاست.او در ادامه گفت: مدیرکل در این گزارش بر تعهد آژانس به ادامه گفتوگو با ایران تاکید کرده و اعلام میکند که بدون هیچ گونه تزلزلی به گفتوگوها ادامه میدهد.
واکنش آمریکا به نصب سانتریفیوژهای جدید
اما موضوع هستهای ایران این روزها مورد علاقه شخصیتهای مختلفی قرار دارد. در همین راستا سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز به نصب سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز واکنش نشان داد.
به گزارش «ایسنا» به نقل از «رویترز»، «ویکتوریا نولاند» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران مدعی شد که اقدام ایران مبنی بر نصب سانتریفیوژهای پیشرفته یک گام تحریک کننده است.او ادامه داد: نصب سانتریفیوژهای جدید باعث افزایش تنشها و ادامه نقض تعهدات ایران و آژانس است.
توقف کار نیروگاه بوشهر به دلیل تعمیر ژنراتور خبرگزاری روسی «ریا نووستی» نیز اعلام کرد: کار نیروگاه اتمی بوشهر بار دیگر به دلیل تعمیر ژنراتور توربین آن تا روز 28 فوریه متوقف شد. این مطلب را یک منبع آگاه به خبرگزاری «ریانووستی» اطلاع داده است. در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز در این مورد آمده است: «ایران در جریان بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از نیروگاه اتمی بوشهر در روزهای 16 و 17 فوریه سال 2013 میلادی به آژانس اطلاع داد که کار رآکتور نیروگاه متوقف شده است.»
پیشاز این «علیاکبر صالحی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده بود که ایران قصد دارد تحویل گرفتن نیروگاه اتمی بوشهر برای بهرهبرداری را تا یقین کامل به رفع تمام مسایل فنی در آن به تاخیر بیندازد. وی خاطرنشان کرد متخصصان روسی هنگام ساخت نیروگاه اتمی بوشهر از پیشرفتهترین فناوریها استفاده کردهاند.
آمریکا به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در حالی به زمان مذاکرات نزدیک میشویم که در یکماه گذشته پیشنهادهایی از سوی مقامهای آمریکایی در مورد انجام مذاکره مستقیم با ایران مطرح شد. روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز در همین زمینه از نیت آمریکا برای انجام گفتوگوی دوجانبه با ایران در حاشیه مذاکرات ایران و 1+5 خبر داد.
به نوشته این روزنامه «مقامات آمریکایی اعلام کردند که این کشور به دنبال گفتوگوی مستقیم با ایران در هفته آینده است.» به نوشته این روزنامه «دیپلماتهای آمریکایی نسبت به اینکه تهران پیشنهاد آنها را برای مذاکرات مستقیم و رودررو در آلماتی و باتوجه به اظهارات رهبر ایران قبول خواهد کرد یا نه تردید دارند.»همچنین روزهای گذشته اخباری به نقل از سخنگوی سازمان ملل در گفتوگو با روزنامه واشنگتنپست، منتشر شده بود که سخنگوی او این اظهارات را رد کرد. به گفته سخنگوی سازمان ملل آنچه بان به این روزنامه آمریکایی گفت این بود که ما نباید به ایران زمان بیشتری بدهیم و نباید وقت را تلف کنیم. ما اتفاقی را که در کره شمالی افتاد، دیدیم.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در پاسخ به پرسش خبرنگار «ایرنا» درباره صحت نقل قول روزنامه «واشنگتنپست» از «بانکیمون» مبنی بر اینکه «ایران ممکن است از گفتوگوهای سازمان ملل به عنوان پوششی برای ساخت بمب استفاده کند» گفت: «دبیرکل چنین سخنی نگفته است.» خبرنگار «ایرنا» در ادامه از سخنگوی بانکیمون پرسید پس شما آنچه را واشنگتنپست نقل کرده، تکذیب میکنید که او گفت: «نه، ولی آنچه را شما نقل کردید، رد میکنیم!»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.