معاون سازمان حفاظت محیطزیست در گفتوگو با «شرق» خبر داد
بازگشت آب به «زایندهرود»
شرق: رودخانه همیشه زنده «زایندهرود» که از پاییز سال قبل در بیآبی بهسر میبرد، قرار است در روزهای آینده دوباره پرآب شود. این خبر را محمد مجابی، معاون توسعه، مدیریت و امور مجلس سازمان حفاظت محیطزیست در گفتوگو با «شرق» اعلام کرد. براساس خبر این مقام مسوول، آب موردنیاز برای زندهشدن دوباره «زایندهرود» براساس مصوبه شورایعالی آب از محل سد «زایندهرود» تامین خواهد شد و قرار است این میزان آب در دو مرحله آزادسازی آب انجام شود. سد زایندهرود که حالا طبق گفته این معاون سازمان محیطزیست قرار است از محل مخزن آن آب مورد نیاز برای «زایندهرود» تامین شود، در سال۱۳۴۹ و روی همین رودخانه ساخته و مورد بهرهبرداری قرار گرفت. این سد در فاصله ۱۱۰ کیلومتری غرب اصفهان احداث شدهاست. بیشترین حجم مخزن این سد، هزارو470میلیونمترمکعب (در تراز دوهزارو63متر) و حجم مفید آن هزارو90میلیونمترمکعب است. همچنین مساحت دریاچه آن ۵۴کیلومترمربع در تراز حداکثر تعیین شده است. اهداف ساخت سد زایندهرود عبارت است از تولید سالیانه ۲۵۰میلیون کیلوواتساعت انرژی برقآبی، کنترل سیلابهای فصلی، تنظیم آب کشاورزی مورد نیاز صدهزار هکتار از اراضی دشت
اصفهان و تامین آب مورد نیاز صنایع مستقر در اصفهان. این در حالی است که براساس اخبار منتشرشده در فروردینماه سالجاری بهدلیل کاهش آب ورودی به سد «زایندهرود» و افت 25درصدی ذخیره آبی این سد از مهرماه سال گذشته، در بهار امسال تنها 23درصد این سد از آب پر شده است. بر این اساس آب موجود در این سد در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته به 285میلیونمترمکعب رسیده بود. حجم آب سد «زایندهرود» در زمان مشابه سال گذشته 381میلیونمترمکعب گزارش شده بود. از سویی دیگر با توجه به اینکه سال آبی جدید در این منطقه تنها مدت اندکی است که آغاز شده، به نظر میرسد وضعیت میزان آب موجود در مخزن این سد تغییر چندانی نکرده باشد. رودخانهای که از مرکز شهر اصفهان عبور میکند و نامش به معنای زندگی و زایندگی بود، اولینبار در سال1379 برای نخستینبار خشکی را تجربه کرد. در همان سال کانون تشکلهای غیردولتی زیستمحیطی استان اصفهان در بیانیهای در همین رابطه اعلام کردند: «در حال حاضر، حیات این رودخانه و کل منطقه تحت تاثیر آن، به خطر افتاده و... . در صورتی که در موارد مذکور، چارهاندیشی به عمل نیاید، منطقه بهزودی درگیر بحرانهای اکولوژیکی، اجتماعی و
اقتصادی جدی خواهد شد». بعد از آن سال اگرچه خشکشدن «زایندهرود» دایمی و هر ساله نشد، اما در سالهای بعد این اتفاق افتاد و رویت بستر خشکشده آن به یکی از تجربههای هرساله اهالی این شهر و گردشگرانی که مشتاق دیدن این شهر بودند، تبدیل شد. خشکشدن «زایندهرود» و موضوع حقابه این رودخانه چندسالی است که به یکی از موضوعات مناقشهبرانگیز در کشور بدل شده است، از یک سو ماجرای انتقال آب از سرچشمههای آن به استان یزد مطرح است و از سوی دیگر بحث کشاورزی، استفاده از آب آن در صنایع بزرگ و پرمصرف در شرق استان اصفهان، همچنین از دیگر سو ماجرای بحث انتقال آب از استان چهارمحالوبختیاری برای تامین آب موردنیاز برای زندهشدن «زایندهرود» در میان است. این آب قرار است در قالب پروژههایی تحت عنوان تونلهای بهشتآباد و گلاب2 بهسوی استان اصفهان کشانده شود. اما در استان چهارمحالوبختیاری این موضوع هم در میان مردم و هم در میان مسوولان مخالفان بسیاری دارد، در استان خوزستان هم گروههای محیطزیستی و مسوولان و کارشناسان محیطزیست و دانشگاه بر این باور هستند که انتقال آب از استان چهارمحال منجر به خشکشدن رودخانه کارون خواهد شد. تاکنون هم در
شهرکرد و هم در اهواز در همین رابطه تجمعات اعتراضی در مخالفت با اجرای پروژههای انتقال آب برگزار شده است. در این سوی ماجرا هم تاکنون دستکم سهبار دوستداران محیطزیست شهر اصفهان تجمعات اعتراضی را در مخالفت با وضعیت «زایندهرود» ترتیب داده و خواستار بازگشت آب به رودخانه شهرشان شدهاند. در کشاکش همین اعتراضات بود که چندی پیش و در شهریورماه گذشته اسحاق جهانگیری، معاون اول رییسجمهور در سفری به اصفهان در جلسه شورای اداری این استان گفت: «مردم استان مطمئن باشند که مساله آب اصفهان از مهمترین اولویتهای دولت است و دولت همه توان خود را برای رفع این مشکل به کار خواهد گرفت. شورایعالی آب، مساله «زایندهرود» را بهطور جدی در دستور کار خود دارد و مصوبات اخیر این شورا باید بهطور کامل اجرا شود. اگر لازم باشد ستادی برای احیای «زایندهرود» تشکیل شود پس از بررسیهای وزارت نیرو این کار را انجام خواهیم داد تا دغدغه مردم اصفهان در این خصوص کاهش یابد.» جهانگیری همچنین در ادامه با اشاره به تاکید روحانی درخصوص «زایندهرود» تصریح کرد: «آقای رییسجمهور با تمام وجود نسبت به موضوع «زایندهرود» حساسیت دارد و پیش از این سفر نیز نسبت به
رفع این مشکل تاکید کردند. انتظار داریم استان اصفهان بهعنوان الگویی برای سایر استانها در صرفهجویی آب مطرح شود و در بخش کشاورزی، صنایع و آب شرب شاهد مصرف بهینه در منابع آبی این استان باشیم.»رسول زرگرپور، استاندار اصفهان نیز در همین رابطه گفته بود: «سفر معاون اول رییسجمهور به اصفهان نقطه عطفی در احیای حوضه آبریز «زایندهرود» است و رفع توقف عملیات تونل گلاب2 از دیگر نتایج این سفر بود. در این سفر بیشتر به مساله آب استان اصفهان پرداخته شد.» استاندار اصفهان آغاز عملیات سد بهشتآباد، بهرهبرداری از تونل سوم ظرف سه ماه آینده و بهرسمیتشناختن حقوق و مطالبات حق اشتراکیها، علاوهبر حقابهداران و سهمابهداران «زایندهرود» را بهعنوان دستاوردهای سفر درخصوص مسایل آبی استان برشمرد.
شرق: رودخانه همیشه زنده «زایندهرود» که از پاییز سال قبل در بیآبی بهسر میبرد، قرار است در روزهای آینده دوباره پرآب شود. این خبر را محمد مجابی، معاون توسعه، مدیریت و امور مجلس سازمان حفاظت محیطزیست در گفتوگو با «شرق» اعلام کرد. براساس خبر این مقام مسوول، آب موردنیاز برای زندهشدن دوباره «زایندهرود» براساس مصوبه شورایعالی آب از محل سد «زایندهرود» تامین خواهد شد و قرار است این میزان آب در دو مرحله آزادسازی آب انجام شود. سد زایندهرود که حالا طبق گفته این معاون سازمان محیطزیست قرار است از محل مخزن آن آب مورد نیاز برای «زایندهرود» تامین شود، در سال۱۳۴۹ و روی همین رودخانه ساخته و مورد بهرهبرداری قرار گرفت. این سد در فاصله ۱۱۰ کیلومتری غرب اصفهان احداث شدهاست. بیشترین حجم مخزن این سد، هزارو470میلیونمترمکعب (در تراز دوهزارو63متر) و حجم مفید آن هزارو90میلیونمترمکعب است. همچنین مساحت دریاچه آن ۵۴کیلومترمربع در تراز حداکثر تعیین شده است. اهداف ساخت سد زایندهرود عبارت است از تولید سالیانه ۲۵۰میلیون کیلوواتساعت انرژی برقآبی، کنترل سیلابهای فصلی، تنظیم آب کشاورزی مورد نیاز صدهزار هکتار از اراضی دشت
اصفهان و تامین آب مورد نیاز صنایع مستقر در اصفهان. این در حالی است که براساس اخبار منتشرشده در فروردینماه سالجاری بهدلیل کاهش آب ورودی به سد «زایندهرود» و افت 25درصدی ذخیره آبی این سد از مهرماه سال گذشته، در بهار امسال تنها 23درصد این سد از آب پر شده است. بر این اساس آب موجود در این سد در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته به 285میلیونمترمکعب رسیده بود. حجم آب سد «زایندهرود» در زمان مشابه سال گذشته 381میلیونمترمکعب گزارش شده بود. از سویی دیگر با توجه به اینکه سال آبی جدید در این منطقه تنها مدت اندکی است که آغاز شده، به نظر میرسد وضعیت میزان آب موجود در مخزن این سد تغییر چندانی نکرده باشد. رودخانهای که از مرکز شهر اصفهان عبور میکند و نامش به معنای زندگی و زایندگی بود، اولینبار در سال1379 برای نخستینبار خشکی را تجربه کرد. در همان سال کانون تشکلهای غیردولتی زیستمحیطی استان اصفهان در بیانیهای در همین رابطه اعلام کردند: «در حال حاضر، حیات این رودخانه و کل منطقه تحت تاثیر آن، به خطر افتاده و... . در صورتی که در موارد مذکور، چارهاندیشی به عمل نیاید، منطقه بهزودی درگیر بحرانهای اکولوژیکی، اجتماعی و
اقتصادی جدی خواهد شد». بعد از آن سال اگرچه خشکشدن «زایندهرود» دایمی و هر ساله نشد، اما در سالهای بعد این اتفاق افتاد و رویت بستر خشکشده آن به یکی از تجربههای هرساله اهالی این شهر و گردشگرانی که مشتاق دیدن این شهر بودند، تبدیل شد. خشکشدن «زایندهرود» و موضوع حقابه این رودخانه چندسالی است که به یکی از موضوعات مناقشهبرانگیز در کشور بدل شده است، از یک سو ماجرای انتقال آب از سرچشمههای آن به استان یزد مطرح است و از سوی دیگر بحث کشاورزی، استفاده از آب آن در صنایع بزرگ و پرمصرف در شرق استان اصفهان، همچنین از دیگر سو ماجرای بحث انتقال آب از استان چهارمحالوبختیاری برای تامین آب موردنیاز برای زندهشدن «زایندهرود» در میان است. این آب قرار است در قالب پروژههایی تحت عنوان تونلهای بهشتآباد و گلاب2 بهسوی استان اصفهان کشانده شود. اما در استان چهارمحالوبختیاری این موضوع هم در میان مردم و هم در میان مسوولان مخالفان بسیاری دارد، در استان خوزستان هم گروههای محیطزیستی و مسوولان و کارشناسان محیطزیست و دانشگاه بر این باور هستند که انتقال آب از استان چهارمحال منجر به خشکشدن رودخانه کارون خواهد شد. تاکنون هم در
شهرکرد و هم در اهواز در همین رابطه تجمعات اعتراضی در مخالفت با اجرای پروژههای انتقال آب برگزار شده است. در این سوی ماجرا هم تاکنون دستکم سهبار دوستداران محیطزیست شهر اصفهان تجمعات اعتراضی را در مخالفت با وضعیت «زایندهرود» ترتیب داده و خواستار بازگشت آب به رودخانه شهرشان شدهاند. در کشاکش همین اعتراضات بود که چندی پیش و در شهریورماه گذشته اسحاق جهانگیری، معاون اول رییسجمهور در سفری به اصفهان در جلسه شورای اداری این استان گفت: «مردم استان مطمئن باشند که مساله آب اصفهان از مهمترین اولویتهای دولت است و دولت همه توان خود را برای رفع این مشکل به کار خواهد گرفت. شورایعالی آب، مساله «زایندهرود» را بهطور جدی در دستور کار خود دارد و مصوبات اخیر این شورا باید بهطور کامل اجرا شود. اگر لازم باشد ستادی برای احیای «زایندهرود» تشکیل شود پس از بررسیهای وزارت نیرو این کار را انجام خواهیم داد تا دغدغه مردم اصفهان در این خصوص کاهش یابد.» جهانگیری همچنین در ادامه با اشاره به تاکید روحانی درخصوص «زایندهرود» تصریح کرد: «آقای رییسجمهور با تمام وجود نسبت به موضوع «زایندهرود» حساسیت دارد و پیش از این سفر نیز نسبت به
رفع این مشکل تاکید کردند. انتظار داریم استان اصفهان بهعنوان الگویی برای سایر استانها در صرفهجویی آب مطرح شود و در بخش کشاورزی، صنایع و آب شرب شاهد مصرف بهینه در منابع آبی این استان باشیم.»رسول زرگرپور، استاندار اصفهان نیز در همین رابطه گفته بود: «سفر معاون اول رییسجمهور به اصفهان نقطه عطفی در احیای حوضه آبریز «زایندهرود» است و رفع توقف عملیات تونل گلاب2 از دیگر نتایج این سفر بود. در این سفر بیشتر به مساله آب استان اصفهان پرداخته شد.» استاندار اصفهان آغاز عملیات سد بهشتآباد، بهرهبرداری از تونل سوم ظرف سه ماه آینده و بهرسمیتشناختن حقوق و مطالبات حق اشتراکیها، علاوهبر حقابهداران و سهمابهداران «زایندهرود» را بهعنوان دستاوردهای سفر درخصوص مسایل آبی استان برشمرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.