|

همسانی برنامه پیشنهادی نیلی‌احمدآبادی با رضا فرجی‌دانا و میلی‌منفرد

گسترش علم و دانش سودمند در گرو آزاداندیشی

شرق: صلاحیت محمود نیلی‌احمد‌آبادی به‌عنوان سومین وزیر پیشنهادی علوم در دولت یازدهم امروز بررسی می‌شود. او طی روز‌های اخیر برنامه‌ای پیشنهادی برای تصدی پست وزارت علوم به مجلس ارایه‌داده که بخش زیادی از آن در راستای برنامه ارایه شده از سوی رضا فرجی‌دانا و میلی‌منفرد است؛ نکته‌ای که نشان می‌دهد دولت در برنامه‌های آموزشی خود در حوزه وزارت علوم قصد تغییر یا عقب‌نشینی خاصی را ندارد. به گزارش خبرآنلاین برنامه نخست، برنامه جعفر میلی‌منفرد، اولین وزیر پیشنهادی به مجلس بود. برنامه او در تاریخ 19/5/1392 به دست مجلسی‌ها رسید اما عاقبت نتوانست اعتماد مجلسی‌ها را کسب کند. برنامه دوم توسط رضا فرجی‌دانا، وزیر علوم وقت ارایه شد که عاقبت آن هم چیزی جز استیضاح وزیر علوم بعد از 9ماه سکانداری وزارت علوم نبود. حالا و بعد از تقریبا سه‌ماه برنامه دیگری توسط محمود نیلی‌احمدآبادی به مجلسی‌ها تقدیم شده که عاقبت آن نامعلوم است. با مقایسه‌ای میان برنامه نیلی‌احمدآبادی با دو برنامه قبلی، می‌توان آن را به برنامه فرجی‌دانا نزدیک‌تر دانست البته با کاستی‌هایی.
برنامه پیشنهادی نیلی احمدآبادی بر اساس اسناد بالادستی مانند سند چشم‌انداز جمهوری‌اسلامی‌ایران در افق 1404، سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه، سیاست‌های کلی علم و فناوری ابلاغی در تاریخ 29شهریور 93، قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه، قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت‌علوم، تحقیقات و فناوری، قانون حمایت از هیات‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات، سند نقشه جامعه علمی کشور و سند دانشگاه اسلامی تهیه و تدوین شده است. برنامه فرجی‌دانا نیز برپایه همین اسناد بالادستی اما با جایگزینی سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری‌اسلامی‌ایران به‌جای سیاست‌های کلی علم و فناوری است.
اما تفاوت برنامه پیشنهادی میلی‌منفرد با برنامه‌های فرجی‌دانا و نیلی‌احمدآبادی در توجه به اسناد بالادستی است. در این برنامه جای خالی توجه به سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، قانون حمایت از هیات‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات و سند دانشگاه اسلامی به چشم می‌خورد. برنامه پیشنهادی میلی‌منفرد دارای بخش‌های متعددی است که در آن به حوزه‌های علم و فناوری، اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها، دانشجویان، سند چشم‌انداز، دیدگاه‌ها و برنامه‌های کلیدی و استادان پرداخته است. در این برنامه در بخش باورها و ارزش‌های کلیدی آمده است: از آزاداندیشی، آزادی بیان، کار گروهی و انتقادپذیری پشتیبانی می‌کنم. گرامیداشت حقوق دیگران، احترام و اعتماد به دانشگاهیان و شفافیت و صداقت در برخورد با آنها از بنیادهای کار وزارت «عتف» و دانشگاه‌ها هستند. نیلی‌احمدآبادی در ادامه این برنامه آورده است: گسترش علم و دانش سودمند را در گرو آزاداندیشی، آزادی عمل و آزادی نقد؛ و دانشگاه را کانون نظریه‌پردازی ‌آزادانه و نقد آگاهانه می‌دانم که با گسترش قانونمند تشکل‌های علمی، صنفی، سیاسی و اسلامی در دانشگاه‌ها، بیش از پیش گسترش خواهند یافت. در قسمت دیگری از برنامه بر اعتلای اخلاق و معنویت اسلامی و فرهنگ دینی که پایه تولید علم و دانش سودمند و استفاده درست از آن است تاکید شده که دانشگاه‌ها با پرهیز از آفت سیاست‌زدگی، افزون بر گسترش آموزش‌های تخصصی، باید به گسترش اخلاق، معنویت و آزاداندیشی در دانشگاه و جامعه برای تربیت انسان‌های فرهیخته و شایسته و دارای دانش پیشرفته و توان کارآفرینی، خلاقیت و نوآوری بپردازند و به‌ویژه، اخلاق حرفه‌ای را به شکل برنامه‌ریزی و سازماندهی‌شده آموزش دهند تا برونداد نظام آموزش‌عالی، پژوهش و فناوری، افزون بر پیشبرد بهره‌وری و شکوفایی علمی؛ جامعه دانش‌بنیان، عدالت‌محور و برخوردار از انسان‌های پاک، آگاه، اندیشمند و ماهر باشد.
تاکید بر رشد و توانمندسازی کشور در علم و فناوری و معنویت از سوی دانشگاه‌ها، بازآفرینی و توسعه نظام آموزشی کشور، روزآمدی متون، محتوا و برنامه‌های آموزشی و درسی دانشگاه‌ها از دیگر نکات این برنامه است.
در این برنامه چشم‌انداز وزارت علوم و دانشگاه‌ها در افق 1396 تعریف شده است که نقش و سازوکارهای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای دستیابی به هدف‌هایی که دارد، بازآفرینی می‌شوند. دستاورد این بازآفرینی، وزارتی کنشیار، مشتری‌مدار، نتیجه‌مدار، آینده‌نگر، مشارکت‌جو، غیرمتمرکز، پاسخگو، کارا، اثربخش، انعطاف‌پذیر، توان‌افزا، اعتمادآفرین و چابک خواهد بود. پس از چشم‌انداز ترسیم‌شده، دیدگاه‌ها و برنامه‌های کلیدی در بخش‌های متعددی از جمله سیاستگذاری و مدیریت، دانشگاه‌ها، استادان، آموزش و پژوهش، توسعه علم و فناوری، فناوری‌های نو، دانشگاه و جامعه، همکاری و هماهنگی، مشارکت دانشگاهیان، نوآوری و آزاداندیشی، پشتیبانی، کیفیت و ارزیابی، کارآفرینی و اشتغال، اطلاعات و ارتباطات علمی، سنجش و پذیرش دانشجو، دانشجویان و دانش‌آموختگان، ایثارگران و استعدادهای درخشان بیان شده بود.
شباهت‌های برنامه نیلی و فرجی‌دانا
اما برنامه‌های سومین وزیر پیشنهادی و فرجی‌دانا با اندکی تفاوت شبیه هم است. برنامه پیشنهادی رضا فرجی‌دانا وزیر استیضاح‌شده علوم شامل توصیف وضع موجود، بررسی وضعیت موجود حوزه علوم، تحقیقات و فناوری کشور است که نشان می‌دهد این حوزه دارای دستاوردها و نقاط قوت متعددی است اما در عین حال چالش‌ها و نقاط ضعف مهمی نیز قابل شناسایی است. این برنامه مهم‌ترین نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدهای کشور در این حوزه را تشریح کرده است.
در ادامه برنامه، ارزش‌های بنیادین و اصول و باورها آورده شده است که دانشگاه نهاد دانش، معنویت، اخلاق و قانون‌مداری و دانشگاهیان نماد تعهد و تخصص، نظم، مسوولیت‌پذیری و پاسخگویی و پرسشگری مبنای جامعه‌ای دانش‌بنیان، عدالت‌محور و آزاداندیش است. چشم‌انداز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در ابتدای این برنامه گنجانده شده است. طبق این چشم‌انداز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پیشران علم و فناوری کشور به سوی تحقق جامعه دانش‌بنیان، جایگاه اول علم و فناوری در جهان اسلام و دارای نقش برجسته در جهان است.
شرق: صلاحیت محمود نیلی‌احمد‌آبادی به‌عنوان سومین وزیر پیشنهادی علوم در دولت یازدهم امروز بررسی می‌شود. او طی روز‌های اخیر برنامه‌ای پیشنهادی برای تصدی پست وزارت علوم به مجلس ارایه‌داده که بخش زیادی از آن در راستای برنامه ارایه شده از سوی رضا فرجی‌دانا و میلی‌منفرد است؛ نکته‌ای که نشان می‌دهد دولت در برنامه‌های آموزشی خود در حوزه وزارت علوم قصد تغییر یا عقب‌نشینی خاصی را ندارد. به گزارش خبرآنلاین برنامه نخست، برنامه جعفر میلی‌منفرد، اولین وزیر پیشنهادی به مجلس بود. برنامه او در تاریخ 19/5/1392 به دست مجلسی‌ها رسید اما عاقبت نتوانست اعتماد مجلسی‌ها را کسب کند. برنامه دوم توسط رضا فرجی‌دانا، وزیر علوم وقت ارایه شد که عاقبت آن هم چیزی جز استیضاح وزیر علوم بعد از 9ماه سکانداری وزارت علوم نبود. حالا و بعد از تقریبا سه‌ماه برنامه دیگری توسط محمود نیلی‌احمدآبادی به مجلسی‌ها تقدیم شده که عاقبت آن نامعلوم است. با مقایسه‌ای میان برنامه نیلی‌احمدآبادی با دو برنامه قبلی، می‌توان آن را به برنامه فرجی‌دانا نزدیک‌تر دانست البته با کاستی‌هایی.
برنامه پیشنهادی نیلی احمدآبادی بر اساس اسناد بالادستی مانند سند چشم‌انداز جمهوری‌اسلامی‌ایران در افق 1404، سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه، سیاست‌های کلی علم و فناوری ابلاغی در تاریخ 29شهریور 93، قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه، قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت‌علوم، تحقیقات و فناوری، قانون حمایت از هیات‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات، سند نقشه جامعه علمی کشور و سند دانشگاه اسلامی تهیه و تدوین شده است. برنامه فرجی‌دانا نیز برپایه همین اسناد بالادستی اما با جایگزینی سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری‌اسلامی‌ایران به‌جای سیاست‌های کلی علم و فناوری است.
اما تفاوت برنامه پیشنهادی میلی‌منفرد با برنامه‌های فرجی‌دانا و نیلی‌احمدآبادی در توجه به اسناد بالادستی است. در این برنامه جای خالی توجه به سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، قانون حمایت از هیات‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات و سند دانشگاه اسلامی به چشم می‌خورد. برنامه پیشنهادی میلی‌منفرد دارای بخش‌های متعددی است که در آن به حوزه‌های علم و فناوری، اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها، دانشجویان، سند چشم‌انداز، دیدگاه‌ها و برنامه‌های کلیدی و استادان پرداخته است. در این برنامه در بخش باورها و ارزش‌های کلیدی آمده است: از آزاداندیشی، آزادی بیان، کار گروهی و انتقادپذیری پشتیبانی می‌کنم. گرامیداشت حقوق دیگران، احترام و اعتماد به دانشگاهیان و شفافیت و صداقت در برخورد با آنها از بنیادهای کار وزارت «عتف» و دانشگاه‌ها هستند. نیلی‌احمدآبادی در ادامه این برنامه آورده است: گسترش علم و دانش سودمند را در گرو آزاداندیشی، آزادی عمل و آزادی نقد؛ و دانشگاه را کانون نظریه‌پردازی ‌آزادانه و نقد آگاهانه می‌دانم که با گسترش قانونمند تشکل‌های علمی، صنفی، سیاسی و اسلامی در دانشگاه‌ها، بیش از پیش گسترش خواهند یافت. در قسمت دیگری از برنامه بر اعتلای اخلاق و معنویت اسلامی و فرهنگ دینی که پایه تولید علم و دانش سودمند و استفاده درست از آن است تاکید شده که دانشگاه‌ها با پرهیز از آفت سیاست‌زدگی، افزون بر گسترش آموزش‌های تخصصی، باید به گسترش اخلاق، معنویت و آزاداندیشی در دانشگاه و جامعه برای تربیت انسان‌های فرهیخته و شایسته و دارای دانش پیشرفته و توان کارآفرینی، خلاقیت و نوآوری بپردازند و به‌ویژه، اخلاق حرفه‌ای را به شکل برنامه‌ریزی و سازماندهی‌شده آموزش دهند تا برونداد نظام آموزش‌عالی، پژوهش و فناوری، افزون بر پیشبرد بهره‌وری و شکوفایی علمی؛ جامعه دانش‌بنیان، عدالت‌محور و برخوردار از انسان‌های پاک، آگاه، اندیشمند و ماهر باشد.
تاکید بر رشد و توانمندسازی کشور در علم و فناوری و معنویت از سوی دانشگاه‌ها، بازآفرینی و توسعه نظام آموزشی کشور، روزآمدی متون، محتوا و برنامه‌های آموزشی و درسی دانشگاه‌ها از دیگر نکات این برنامه است.
در این برنامه چشم‌انداز وزارت علوم و دانشگاه‌ها در افق 1396 تعریف شده است که نقش و سازوکارهای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای دستیابی به هدف‌هایی که دارد، بازآفرینی می‌شوند. دستاورد این بازآفرینی، وزارتی کنشیار، مشتری‌مدار، نتیجه‌مدار، آینده‌نگر، مشارکت‌جو، غیرمتمرکز، پاسخگو، کارا، اثربخش، انعطاف‌پذیر، توان‌افزا، اعتمادآفرین و چابک خواهد بود. پس از چشم‌انداز ترسیم‌شده، دیدگاه‌ها و برنامه‌های کلیدی در بخش‌های متعددی از جمله سیاستگذاری و مدیریت، دانشگاه‌ها، استادان، آموزش و پژوهش، توسعه علم و فناوری، فناوری‌های نو، دانشگاه و جامعه، همکاری و هماهنگی، مشارکت دانشگاهیان، نوآوری و آزاداندیشی، پشتیبانی، کیفیت و ارزیابی، کارآفرینی و اشتغال، اطلاعات و ارتباطات علمی، سنجش و پذیرش دانشجو، دانشجویان و دانش‌آموختگان، ایثارگران و استعدادهای درخشان بیان شده بود.
شباهت‌های برنامه نیلی و فرجی‌دانا
اما برنامه‌های سومین وزیر پیشنهادی و فرجی‌دانا با اندکی تفاوت شبیه هم است. برنامه پیشنهادی رضا فرجی‌دانا وزیر استیضاح‌شده علوم شامل توصیف وضع موجود، بررسی وضعیت موجود حوزه علوم، تحقیقات و فناوری کشور است که نشان می‌دهد این حوزه دارای دستاوردها و نقاط قوت متعددی است اما در عین حال چالش‌ها و نقاط ضعف مهمی نیز قابل شناسایی است. این برنامه مهم‌ترین نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدهای کشور در این حوزه را تشریح کرده است.
در ادامه برنامه، ارزش‌های بنیادین و اصول و باورها آورده شده است که دانشگاه نهاد دانش، معنویت، اخلاق و قانون‌مداری و دانشگاهیان نماد تعهد و تخصص، نظم، مسوولیت‌پذیری و پاسخگویی و پرسشگری مبنای جامعه‌ای دانش‌بنیان، عدالت‌محور و آزاداندیش است. چشم‌انداز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در ابتدای این برنامه گنجانده شده است. طبق این چشم‌انداز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پیشران علم و فناوری کشور به سوی تحقق جامعه دانش‌بنیان، جایگاه اول علم و فناوری در جهان اسلام و دارای نقش برجسته در جهان است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.