|

خشکاندن ریشه

جعفر کامبوزیا . عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ششم

وعده رییس‌جمهور و سرپرست وزارت علوم درخصوص نتایج کمیته بررسی موضوع بورسیه‌ها، روز گذشته محقق شد. با درنظرگرفتن بورس‌های ملغی‌شده هزارو241نفری که گفته شده نتوانسته‌اند اعلام نیاز از دانشگاه‌ها را اخذ کنند و البته 448نفر از مربیان شاغل به تحصیل که در وضعیت استخدامی «پیمانی» هستند و به دلیل پذیرفته‌شدن بدون تصویب هیات‌امنای دانشگاه‌ها در انتظار تصمیم هیات‌های‌امنا مانده‌اند، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که بالای 65درصد از سه‌هزارواندی بورسیه بررسی‌شده دارای تخلف روشن هستند. آنچه نگارنده در دانشگاه شهیدبهشتی مشاهده کرده است در مصاحبه‌های علمی مقطع دکترا- باوجود اینکه در برخی رشته‌ها، رتبه‌های یک تا 20 به‌مصاحبه راه پیدا کرده‌اند- به سختی دست به انتخاب می‌زنیم. این در شرایطی است که اکثر این داوطلبان دارای معدل‌های بالا، سابقه تحصیل در دانشگاه‌های شاخص، سوابق علمی روشن، مقاله، سمینار و... هستند. زمانی که از موضوعات مختلف از آنها پرسش می‌کنیم، نشان می‌دهند که توانایی لازم را دارند. حالا فرض کنید سه‌هزارنفر از تسهیلات بورس که باید در اختیار بهترین‌های علمی کشور قرار گیرد، به شکلی غیرمنطبق با قانون بهره گرفته باشند. اگر افراد مذکور تحصیلات خود را به هر شکلی تمام کنند و جذب دانشگاه‌ها شوند سرنوشت تولید علم در دانشگاه‌ها چه خواهد شد. از دوران گذشته؛ مرسوم بود که اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌ها با همه سختی‌ها و فرازونشیب‌ها، مانع تسری ناهنجارها و تخلفاتی که در سطح جامعه می‌بینیم به کادر هیات‌علمی و دانشجویان دانشگاه‌ها می‌شدند. این روند در هشت‌سال دولت احمدی‌نژاد به‌شدت زیرسوال رفت. اساتید شاخص با سطح علمی عالی، یا بازنشسته می‌شدند یا شرایطی برای آنها ایجاد می‌شد که عطای ماندن را به لقای آن ببخشند. سوال ما این بود که چه اصراری دارند اساتید را در سن اوج بهره‌برداری مفید، از ادامه تدریس بازدارند؟ به جرات می‌توان گفت سنین بین 50 تا 60سالگی اوج شکوفایی اساتیدی است که علم را می‌فهمند و می‌توانند دانش تولیدکنند و آن را انتقال دهند. ولی آنها در پاسخ به ما می‌گفتند که بنای جذب «نخبگان جوان» را دارند و حالا معلوم شد منظور آنها از جذب این نخبگان، چه بوده است! می‌توان تمام استخدامی‌های این سال‌ها در مراکز آموزش‌عالی را نیز بررسی کرد تا مشخص شود برخی چگونه بدون طی مراحل و توانایی‌های لازم، از دانشیاری به استادیاری و استاد تمامی رسیده‌اند! توقع جامعه علمی کشور که با همه توان از دکتر فرجی‌دانا نیز حمایت کردند، به آخر‌رساندن این پرونده و برخورد با علت‌ها، پیش از معلول‌هاست. باید ریشه بروز چنین تخلفاتی، خشکانده شود. بخشنامه‌های فراقانونی و لحاظ‌کردن ضوابط «من‌درآوردی»، برای همیشه ملغی شود. انتظار می‌رود با وجود فشارهایی که آمده و خواهد آمد، وزیر آینده علوم نیز راضی نشود، مسایل اساسی دانشگاه‌ها را نادیده بگیرد و چنین مباد.
وعده رییس‌جمهور و سرپرست وزارت علوم درخصوص نتایج کمیته بررسی موضوع بورسیه‌ها، روز گذشته محقق شد. با درنظرگرفتن بورس‌های ملغی‌شده هزارو241نفری که گفته شده نتوانسته‌اند اعلام نیاز از دانشگاه‌ها را اخذ کنند و البته 448نفر از مربیان شاغل به تحصیل که در وضعیت استخدامی «پیمانی» هستند و به دلیل پذیرفته‌شدن بدون تصویب هیات‌امنای دانشگاه‌ها در انتظار تصمیم هیات‌های‌امنا مانده‌اند، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که بالای 65درصد از سه‌هزارواندی بورسیه بررسی‌شده دارای تخلف روشن هستند. آنچه نگارنده در دانشگاه شهیدبهشتی مشاهده کرده است در مصاحبه‌های علمی مقطع دکترا- باوجود اینکه در برخی رشته‌ها، رتبه‌های یک تا 20 به‌مصاحبه راه پیدا کرده‌اند- به سختی دست به انتخاب می‌زنیم. این در شرایطی است که اکثر این داوطلبان دارای معدل‌های بالا، سابقه تحصیل در دانشگاه‌های شاخص، سوابق علمی روشن، مقاله، سمینار و... هستند. زمانی که از موضوعات مختلف از آنها پرسش می‌کنیم، نشان می‌دهند که توانایی لازم را دارند. حالا فرض کنید سه‌هزارنفر از تسهیلات بورس که باید در اختیار بهترین‌های علمی کشور قرار گیرد، به شکلی غیرمنطبق با قانون بهره گرفته باشند. اگر افراد مذکور تحصیلات خود را به هر شکلی تمام کنند و جذب دانشگاه‌ها شوند سرنوشت تولید علم در دانشگاه‌ها چه خواهد شد. از دوران گذشته؛ مرسوم بود که اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌ها با همه سختی‌ها و فرازونشیب‌ها، مانع تسری ناهنجارها و تخلفاتی که در سطح جامعه می‌بینیم به کادر هیات‌علمی و دانشجویان دانشگاه‌ها می‌شدند. این روند در هشت‌سال دولت احمدی‌نژاد به‌شدت زیرسوال رفت. اساتید شاخص با سطح علمی عالی، یا بازنشسته می‌شدند یا شرایطی برای آنها ایجاد می‌شد که عطای ماندن را به لقای آن ببخشند. سوال ما این بود که چه اصراری دارند اساتید را در سن اوج بهره‌برداری مفید، از ادامه تدریس بازدارند؟ به جرات می‌توان گفت سنین بین 50 تا 60سالگی اوج شکوفایی اساتیدی است که علم را می‌فهمند و می‌توانند دانش تولیدکنند و آن را انتقال دهند. ولی آنها در پاسخ به ما می‌گفتند که بنای جذب «نخبگان جوان» را دارند و حالا معلوم شد منظور آنها از جذب این نخبگان، چه بوده است! می‌توان تمام استخدامی‌های این سال‌ها در مراکز آموزش‌عالی را نیز بررسی کرد تا مشخص شود برخی چگونه بدون طی مراحل و توانایی‌های لازم، از دانشیاری به استادیاری و استاد تمامی رسیده‌اند! توقع جامعه علمی کشور که با همه توان از دکتر فرجی‌دانا نیز حمایت کردند، به آخر‌رساندن این پرونده و برخورد با علت‌ها، پیش از معلول‌هاست. باید ریشه بروز چنین تخلفاتی، خشکانده شود. بخشنامه‌های فراقانونی و لحاظ‌کردن ضوابط «من‌درآوردی»، برای همیشه ملغی شود. انتظار می‌رود با وجود فشارهایی که آمده و خواهد آمد، وزیر آینده علوم نیز راضی نشود، مسایل اساسی دانشگاه‌ها را نادیده بگیرد و چنین مباد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.