|

چرایی بازنمایاندن چهره غیرواقعی ایران در رسانه‌های خارجی

عسل عباسیان: تماشای یک گزارش تصویری از زندگی زیرزمینی ایرانیان در «واشنگتن‌پست» این سوال را به‌وجود آورد که چرا همواره ایرانی‌ها را در آن‌سوی مرزها با خط‌قرمزها می‌شناسند و در بین آثار هنری مربوط به ایران هم از اثری استقبال می‌کنند که اتفاقا همین محدودیت‌ها را بزرگ‌نمایی کرده؟ در ادامه پاسخ یک جامعه‌شناس، روزنامه‌نگاری غیرایرانی و البته یک بازیگر را می‌خوانید.

سعید معیدفر. جامعه‌شناس
متاسفانه تصویری که غرب نسبت به ایران دارد، تصویری نامنطبق با واقعیت است. آنها تمایل دارند تصویر کشوری را بازنمایی کنند که در سال‌های بعد از انقلاب درگیر محدودیت‌های فراوانی در حیطه آزادی‌های فردی و اجتماعی است؛ تصاویری که چندان هم با واقعیت منطبق نیستند. با این حال محدودیت‌هایی هم در ایران هست، که در خارج از مرزها بازنمایی می‌شود. مثلا هرسال می‌بینیم بحث برخورد با بدپوشش‌ها و بدحجاب‌ها مطرح می‌شود یا طرح‌هایی تصویب می‌شوند مبنی بر ترویج امربه‌معروف و مجموعه اقداماتی که محدودکننده است. درواقع نکته‌هایی در داخل هست که رسانه‌های غربی را ترغیب می‌کند بیشتر روی این محدودیت‌ها مانور داده و جامعه بسته‌ای را تصویر کنند که افراد در آن حق آزادی پوشش، بیان و رفتار کمتری دارند و بعضا حتی در این زمینه فیلم‌هایی بی‌ربط به واقعیت هم ساخته می‌شود متاسفانه باوجود اینکه در جامعه ما افراد در پوشش‌هایشان آنچنان که غربی‌ها تصویر می‌کنند هم سختگیرانه عمل نمی‌کنند با این حال غرب دایما تصاویری کلیشه‌ای و غیرواقعی را در این زمینه ترویج می‌کند. همین‌طور متاسفانه گاهی مسوولان ما نمی‌توانند با رفتارهایشان جامعه ایران را آنطور که هست بازنمایی کنند. گاهی حتی تلاش دارند جامعه را آنطور که می‌خواهند نشان دهند. در نتیجه تصویر واقعی ایران، چه در غرب و چه در ذهن مسوولان جامعه با واقعیت‌ها نمی‌خواند و وقتی فضا باز می‌شود و مثلا چند عکس از جامعه واقعی ایران در آن طرف دیده می‌شود، آنها فکر می‌کنند این جو غیرعادی است و مردم ایران تابوشکنی کرده‌اند.

خیرالله علی . عضو سندیکای روزنامه‌نگاری عراق
متاسفانه تا افراد به ایران نیایند نمی‌توانند تصویر درستی از این کشور داشته باشند. در حال حاضر بخش مهمی از توریست‌ها به قصد درمان می‌آیند. خصوصا در کشورهای عرب‌زبان که بیشتر مردم، ایران را به جنبه‌های درمانی و چشم‌اندازهای دلنوازش می‌شناسند و می‌دانند که ایرانی‌ها خونگرمند. مساله اساسی اما اینجاست که هیچ‌وقت شما در گزارش‌های خارجی یا مثلا در فتوراپرت‌هایی که از ایران تهیه شده و می‌شود نمی‌توانید چهره واقعی ایران را ببینید، همیشه یک قسمت نادیده گرفته می‌شود؛ مثلا رویه پیشرفت علوم در ایران اصلا دیده نمی‌شود.

آناهیتا نعمتی . بازیگر
یکسری مسایل در هر جامعه‌ای هست و به وجود خط‌قرمزها مطابق با فرهنگش نیاز دارد ولی از همه مهم‌تر این است که فرهنگسازی چطور دراین باره صورت می‌گیرد. ما اینجا طوری زندگی می‌کنیم که شاید دیگر درگیر محدودیت‌های 30سال پیش نیستیم اما جوامع جهانی نگاه خودشان را به‌روز نکرده‌اند و هنوز می‌خواهند جامعه ایرانی را عقب‌مانده نشان دهند. شاید چون ایران همواره از دوران حکومت هخامنشیان تا به امروز برای جهان مهم بوده، می‌خواهند با بزرگ کردن ضعف‌ها یا تفاوت‌های فرهنگی ما، از این جنبه به ما آسیب بزنند و وجهه‌مان را خدشه‌دار کنند. این در حالی است که دانشمندان، ورزشکاران و هنرمندان ایرانی در این سال‌ها در سراسر جهان پیشتاز بوده‌اند و متاسفانه جامعه غربی انگار نمی‌خواهد ایران را با اینها به جهان بشناساند. البته شاید هم از ماست که برماست. چون رسانه‌های خودمان هم کمتر از دستاوردهایمان می‌گویند. بی‌شک ما باید خودمان هم به‌لحاظ رسانه‌ای طوری عمل کنیم تا به‌طور شفاف واقعیت جاری در ایران را به جهان بشناسانیم.

عسل عباسیان: تماشای یک گزارش تصویری از زندگی زیرزمینی ایرانیان در «واشنگتن‌پست» این سوال را به‌وجود آورد که چرا همواره ایرانی‌ها را در آن‌سوی مرزها با خط‌قرمزها می‌شناسند و در بین آثار هنری مربوط به ایران هم از اثری استقبال می‌کنند که اتفاقا همین محدودیت‌ها را بزرگ‌نمایی کرده؟ در ادامه پاسخ یک جامعه‌شناس، روزنامه‌نگاری غیرایرانی و البته یک بازیگر را می‌خوانید.

سعید معیدفر. جامعه‌شناس
متاسفانه تصویری که غرب نسبت به ایران دارد، تصویری نامنطبق با واقعیت است. آنها تمایل دارند تصویر کشوری را بازنمایی کنند که در سال‌های بعد از انقلاب درگیر محدودیت‌های فراوانی در حیطه آزادی‌های فردی و اجتماعی است؛ تصاویری که چندان هم با واقعیت منطبق نیستند. با این حال محدودیت‌هایی هم در ایران هست، که در خارج از مرزها بازنمایی می‌شود. مثلا هرسال می‌بینیم بحث برخورد با بدپوشش‌ها و بدحجاب‌ها مطرح می‌شود یا طرح‌هایی تصویب می‌شوند مبنی بر ترویج امربه‌معروف و مجموعه اقداماتی که محدودکننده است. درواقع نکته‌هایی در داخل هست که رسانه‌های غربی را ترغیب می‌کند بیشتر روی این محدودیت‌ها مانور داده و جامعه بسته‌ای را تصویر کنند که افراد در آن حق آزادی پوشش، بیان و رفتار کمتری دارند و بعضا حتی در این زمینه فیلم‌هایی بی‌ربط به واقعیت هم ساخته می‌شود متاسفانه باوجود اینکه در جامعه ما افراد در پوشش‌هایشان آنچنان که غربی‌ها تصویر می‌کنند هم سختگیرانه عمل نمی‌کنند با این حال غرب دایما تصاویری کلیشه‌ای و غیرواقعی را در این زمینه ترویج می‌کند. همین‌طور متاسفانه گاهی مسوولان ما نمی‌توانند با رفتارهایشان جامعه ایران را آنطور که هست بازنمایی کنند. گاهی حتی تلاش دارند جامعه را آنطور که می‌خواهند نشان دهند. در نتیجه تصویر واقعی ایران، چه در غرب و چه در ذهن مسوولان جامعه با واقعیت‌ها نمی‌خواند و وقتی فضا باز می‌شود و مثلا چند عکس از جامعه واقعی ایران در آن طرف دیده می‌شود، آنها فکر می‌کنند این جو غیرعادی است و مردم ایران تابوشکنی کرده‌اند.

خیرالله علی . عضو سندیکای روزنامه‌نگاری عراق
متاسفانه تا افراد به ایران نیایند نمی‌توانند تصویر درستی از این کشور داشته باشند. در حال حاضر بخش مهمی از توریست‌ها به قصد درمان می‌آیند. خصوصا در کشورهای عرب‌زبان که بیشتر مردم، ایران را به جنبه‌های درمانی و چشم‌اندازهای دلنوازش می‌شناسند و می‌دانند که ایرانی‌ها خونگرمند. مساله اساسی اما اینجاست که هیچ‌وقت شما در گزارش‌های خارجی یا مثلا در فتوراپرت‌هایی که از ایران تهیه شده و می‌شود نمی‌توانید چهره واقعی ایران را ببینید، همیشه یک قسمت نادیده گرفته می‌شود؛ مثلا رویه پیشرفت علوم در ایران اصلا دیده نمی‌شود.

آناهیتا نعمتی . بازیگر
یکسری مسایل در هر جامعه‌ای هست و به وجود خط‌قرمزها مطابق با فرهنگش نیاز دارد ولی از همه مهم‌تر این است که فرهنگسازی چطور دراین باره صورت می‌گیرد. ما اینجا طوری زندگی می‌کنیم که شاید دیگر درگیر محدودیت‌های 30سال پیش نیستیم اما جوامع جهانی نگاه خودشان را به‌روز نکرده‌اند و هنوز می‌خواهند جامعه ایرانی را عقب‌مانده نشان دهند. شاید چون ایران همواره از دوران حکومت هخامنشیان تا به امروز برای جهان مهم بوده، می‌خواهند با بزرگ کردن ضعف‌ها یا تفاوت‌های فرهنگی ما، از این جنبه به ما آسیب بزنند و وجهه‌مان را خدشه‌دار کنند. این در حالی است که دانشمندان، ورزشکاران و هنرمندان ایرانی در این سال‌ها در سراسر جهان پیشتاز بوده‌اند و متاسفانه جامعه غربی انگار نمی‌خواهد ایران را با اینها به جهان بشناساند. البته شاید هم از ماست که برماست. چون رسانه‌های خودمان هم کمتر از دستاوردهایمان می‌گویند. بی‌شک ما باید خودمان هم به‌لحاظ رسانه‌ای طوری عمل کنیم تا به‌طور شفاف واقعیت جاری در ایران را به جهان بشناسانیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.