|

«پاتریک مودیانو» و بازار کتاب در ایران

بابک زمانی .متخصص مغز و اعصاب

به مجرد اعلام نام آخرین برنده جایزه نوبل، بسیاری از کتابفروشی‌های تهران آکنده شده‌اند از ترجمه‌های متعددی از آثار او. معلوم می‌شود که او در ایران نویسنده‌ای شناخته‌شده و محبوب بوده است. عده زیادی از مترجمان جوان، علاقه‌مند ترجمه ادبیات روز دنیا هستند. اما این‌همه ترجمه از یک نویسنده معاصر، آن هم در زمانی که هنوز برنده جایزه نوبل نشده بود معانی دیگری هم دارد. مهم‌ترین نکته اینکه باوجود این اقبال به ادبیات معاصر دنیا، دسترسی به کتاب‌های روز دنیا به زبان اصلی و حداقل به زبان انگلیسی در کشور ما مشکلاتی جدی دارد. در حالی‌که تسلط بر زبان‌های خارجی و به‌خصوص انگلیسی در میان جوانان ما در مقایسه با بسیاری کشورهای دیگر، اگر بیشتر نباشد به‌هیچ‌وجه کمتر نیست. کتاب‌های روز و کتاب‌های پرفروش دنیا در هیچ‌کدام از کتابفروشی‌های ما در دسترس نیستند و کتابخوان‌های ما چاره‌ای ندارند جز آنکه به امید همت مترجمان بمانند تا کتاب‌های روز را ترجمه کنند. آن هم در شرایطی که بسیاری فرهنگ ما و به تبع آن، اشکالات این فرهنگ را «فرهنگ ترجمه» می‌خوانند! همه اینها در شرایطی است که تکنولوژی ارتباطات مدرن، توزیع کتاب، کتابخوانی و کتابفروشی را در سطح دنیا هرچه‌سهل‌تر و هرچه کارآمدتر کرده است؛ اضافه‌بر شعبات موسسات کتابفروشی بین‌المللی که کتاب‌های کاغذی را به سرعت در تمام دنیا توزیع می‌کنند، ابزار «کیندل آمازون» که با آن هرگونه کتابی را می‌توان با تجربه‌ای شبیه کتاب کاغذی به‌سرعت خرید و با سرعت خواند، سال‌هاست در همه‌جای دنیا رواج پیدا کرده است. موسسات بزرگی هرروز در حال صوتی‌کردن جدیدترین کتاب‌های روز هستند و این فایل‌های صوتی را به سریع‌ترین و آسان‌ترین راه به تمام ابزارهای موبایل و تبلت منتقل می‌کنند. راستی چگونه جوانان ما در سال‌های آینده، خواهند توانست با جوانانی که با چنین امکاناتی بار آمده‌اند در میدان‌های مختلف به رقابت بپردازند؟ راستی حالا که هرروز در هر نقطه شهر شاهد افتتاح شعبات فروشگاه‌های لباس بین‌المللی هستیم چرا نباید شاهد افتتاح شعبات کتابفروشی‌های بین‌المللی در هریک از مراکز خرید بزرگ شهرمان باشیم؟
به مجرد اعلام نام آخرین برنده جایزه نوبل، بسیاری از کتابفروشی‌های تهران آکنده شده‌اند از ترجمه‌های متعددی از آثار او. معلوم می‌شود که او در ایران نویسنده‌ای شناخته‌شده و محبوب بوده است. عده زیادی از مترجمان جوان، علاقه‌مند ترجمه ادبیات روز دنیا هستند. اما این‌همه ترجمه از یک نویسنده معاصر، آن هم در زمانی که هنوز برنده جایزه نوبل نشده بود معانی دیگری هم دارد. مهم‌ترین نکته اینکه باوجود این اقبال به ادبیات معاصر دنیا، دسترسی به کتاب‌های روز دنیا به زبان اصلی و حداقل به زبان انگلیسی در کشور ما مشکلاتی جدی دارد. در حالی‌که تسلط بر زبان‌های خارجی و به‌خصوص انگلیسی در میان جوانان ما در مقایسه با بسیاری کشورهای دیگر، اگر بیشتر نباشد به‌هیچ‌وجه کمتر نیست. کتاب‌های روز و کتاب‌های پرفروش دنیا در هیچ‌کدام از کتابفروشی‌های ما در دسترس نیستند و کتابخوان‌های ما چاره‌ای ندارند جز آنکه به امید همت مترجمان بمانند تا کتاب‌های روز را ترجمه کنند. آن هم در شرایطی که بسیاری فرهنگ ما و به تبع آن، اشکالات این فرهنگ را «فرهنگ ترجمه» می‌خوانند! همه اینها در شرایطی است که تکنولوژی ارتباطات مدرن، توزیع کتاب، کتابخوانی و کتابفروشی را در سطح دنیا هرچه‌سهل‌تر و هرچه کارآمدتر کرده است؛ اضافه‌بر شعبات موسسات کتابفروشی بین‌المللی که کتاب‌های کاغذی را به سرعت در تمام دنیا توزیع می‌کنند، ابزار «کیندل آمازون» که با آن هرگونه کتابی را می‌توان با تجربه‌ای شبیه کتاب کاغذی به‌سرعت خرید و با سرعت خواند، سال‌هاست در همه‌جای دنیا رواج پیدا کرده است. موسسات بزرگی هرروز در حال صوتی‌کردن جدیدترین کتاب‌های روز هستند و این فایل‌های صوتی را به سریع‌ترین و آسان‌ترین راه به تمام ابزارهای موبایل و تبلت منتقل می‌کنند. راستی چگونه جوانان ما در سال‌های آینده، خواهند توانست با جوانانی که با چنین امکاناتی بار آمده‌اند در میدان‌های مختلف به رقابت بپردازند؟ راستی حالا که هرروز در هر نقطه شهر شاهد افتتاح شعبات فروشگاه‌های لباس بین‌المللی هستیم چرا نباید شاهد افتتاح شعبات کتابفروشی‌های بین‌المللی در هریک از مراکز خرید بزرگ شهرمان باشیم؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.