|

پیشگیری از سندرم «راستگو»

مرجان توحیدی . روزنامه‌نگار

انتخابات هیات‌رییسه شورای شهر چهارم با پیروزی اصولگرایان به پایان رسید اما بحث‌های زیادی درباره نوع عملکرد اصلاح‌طلبان شورای شهر ایجاد کرد. پیروزی در حالی نصیب اصولگرایان شد که اصلاح‌طلبان شورای شهر سال قبل از آن توانسته بودند کرسی ریاست و هیات‌رییسه را از آن خود کنند. چنین انتظار می‌رفت شهرداری تهران هم با مدد اصلاح‌طلبان بتواند از میان گزینه‌های اصلاح‌طلب انتخاب شود. اما این موضوع محقق نشد و از آن زمان بود که نام الهه راستگو بر سر زبان‌ها افتاد. او که با فهرست اصلاح‌طلبان توانسته بود وارد شورای شهر شود، در انتخابات مربوط به شهرداری به گزینه اصولگرا رای داد. بعد از این حرکت، فعالان سیاسی از رفتار دوگانه و غیرتشکیلاتی الهه راستگو انتقاد کردند. هرچند او بعد از آن خود را مستقل معرفی کرد و با این توجیه خود را از همه نقدها مبرا دانست، اما واقعیت این است که بروز چنین رفتارهایی به‌دلیل فقدان کار تشکیلاتی و حزبی در ایران رخ می‌دهد.
طبیعتا یکی از الزامات فعالیت حزبی، پذیرفتن مرامنامه‌ها و اساسنامه‌ها و نیز خط‌مشی حزب از سوی اعضاست. از افرادی که وارد فهرست‌های انتخاباتی می‌شوند، توقع می‌رود خود را پایبند به تقیدهای تشکیلاتی کنند. این البته همان حلقه مفقوده در فعالیت‌های سیاسی ایران است که عمدتا قائم به شخص صورت می‌گیرد و تعهد حزبی و کار تشکیلاتی در آن، موردتوجه قرار نمی‌گیرد. به عبارت دیگر، اگر هم قرار است کار تشکیلاتی صورت گیرد، آن تشکیلات معمولا زیر سایه نفراول حزب که معمولا از چهره‌های شناخته‌شده است، انجام می‌پذیرد. به همین دلیل، در انتخابات‌ ایران معمولا چهره‌ها حرف اول را می‌زنند و کم پیش می‌آید که فهرست‌ها برگ‌برنده‌ را در اختیار داشته ‌باشند. در این شرایط، معمولا «ترکیبی از فهرست‌های انتخاباتی» پیروز میدان می‌شود و یک فهرست به تنهایی نتیجه انتخابات را ازآن خود نمی‌کند. آنچه در جریان انتخابات مربوط به شورای شهر چهارم تهران هم رخ داد، تقریبا مشابه همین بود؛ برندگان، ترکیبی از فهرست اصولگرایان و اصلاح‌طلبان بودند.
با این حال و با همه نقدهایی که به کار تشکیلاتی در ایران وارد است، انتظار می‌رفت تا هرنماینده‌ای از هرفهرستی که وارد شورا می‌شود، به تعهدات فهرست در برهه‌های انتخاباتی وفاداری نشان دهد. اما از آنجا که فرصت انتخابات ریاست‌جمهوری، زمان را برای تهیه فهرست برای شوراها تنگ کرده بود و البته به دلیل شناسایی‌نشدن نامزدهای مناسب برای شورای شهر، افرادی در فهرست انتخاباتی اصلاح‌طلبان قرار گرفتند که برخی از آنها تناسبی با اصلاح‌طلبی نداشتند. در شرایط فعلی که زمان زیادی تا نهایی‌کردن فهرست برای انتخابات مجلس‌دهم باقی مانده، انتظار این است اصلاح‌طلبان از اشتباه و شکست پند بگیرند و در عین تقویت کار تشکیلاتی و حفظ انسجام خود، از فرصت برای مطالعه در مورد گزینه‌های محتمل نامزدی در انتخابات مجلس استفاده کنند تا بار دیگر در تله منفعت‌طلبان گرفتار نشوند.
انتخابات هیات‌رییسه شورای شهر چهارم با پیروزی اصولگرایان به پایان رسید اما بحث‌های زیادی درباره نوع عملکرد اصلاح‌طلبان شورای شهر ایجاد کرد. پیروزی در حالی نصیب اصولگرایان شد که اصلاح‌طلبان شورای شهر سال قبل از آن توانسته بودند کرسی ریاست و هیات‌رییسه را از آن خود کنند. چنین انتظار می‌رفت شهرداری تهران هم با مدد اصلاح‌طلبان بتواند از میان گزینه‌های اصلاح‌طلب انتخاب شود. اما این موضوع محقق نشد و از آن زمان بود که نام الهه راستگو بر سر زبان‌ها افتاد. او که با فهرست اصلاح‌طلبان توانسته بود وارد شورای شهر شود، در انتخابات مربوط به شهرداری به گزینه اصولگرا رای داد. بعد از این حرکت، فعالان سیاسی از رفتار دوگانه و غیرتشکیلاتی الهه راستگو انتقاد کردند. هرچند او بعد از آن خود را مستقل معرفی کرد و با این توجیه خود را از همه نقدها مبرا دانست، اما واقعیت این است که بروز چنین رفتارهایی به‌دلیل فقدان کار تشکیلاتی و حزبی در ایران رخ می‌دهد.
طبیعتا یکی از الزامات فعالیت حزبی، پذیرفتن مرامنامه‌ها و اساسنامه‌ها و نیز خط‌مشی حزب از سوی اعضاست. از افرادی که وارد فهرست‌های انتخاباتی می‌شوند، توقع می‌رود خود را پایبند به تقیدهای تشکیلاتی کنند. این البته همان حلقه مفقوده در فعالیت‌های سیاسی ایران است که عمدتا قائم به شخص صورت می‌گیرد و تعهد حزبی و کار تشکیلاتی در آن، موردتوجه قرار نمی‌گیرد. به عبارت دیگر، اگر هم قرار است کار تشکیلاتی صورت گیرد، آن تشکیلات معمولا زیر سایه نفراول حزب که معمولا از چهره‌های شناخته‌شده است، انجام می‌پذیرد. به همین دلیل، در انتخابات‌ ایران معمولا چهره‌ها حرف اول را می‌زنند و کم پیش می‌آید که فهرست‌ها برگ‌برنده‌ را در اختیار داشته ‌باشند. در این شرایط، معمولا «ترکیبی از فهرست‌های انتخاباتی» پیروز میدان می‌شود و یک فهرست به تنهایی نتیجه انتخابات را ازآن خود نمی‌کند. آنچه در جریان انتخابات مربوط به شورای شهر چهارم تهران هم رخ داد، تقریبا مشابه همین بود؛ برندگان، ترکیبی از فهرست اصولگرایان و اصلاح‌طلبان بودند.
با این حال و با همه نقدهایی که به کار تشکیلاتی در ایران وارد است، انتظار می‌رفت تا هرنماینده‌ای از هرفهرستی که وارد شورا می‌شود، به تعهدات فهرست در برهه‌های انتخاباتی وفاداری نشان دهد. اما از آنجا که فرصت انتخابات ریاست‌جمهوری، زمان را برای تهیه فهرست برای شوراها تنگ کرده بود و البته به دلیل شناسایی‌نشدن نامزدهای مناسب برای شورای شهر، افرادی در فهرست انتخاباتی اصلاح‌طلبان قرار گرفتند که برخی از آنها تناسبی با اصلاح‌طلبی نداشتند. در شرایط فعلی که زمان زیادی تا نهایی‌کردن فهرست برای انتخابات مجلس‌دهم باقی مانده، انتظار این است اصلاح‌طلبان از اشتباه و شکست پند بگیرند و در عین تقویت کار تشکیلاتی و حفظ انسجام خود، از فرصت برای مطالعه در مورد گزینه‌های محتمل نامزدی در انتخابات مجلس استفاده کنند تا بار دیگر در تله منفعت‌طلبان گرفتار نشوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.