|

«ابولا» چیست؟

بابک قرایی‌مقدم

ابولا یک بیماری ویروسی است که پس از واردشدن به بدن، نوعی بیماری تب‌دار و خونریزی‌دهنده ایجاد می‌کند که در ۵۰ تا ۹۰درصد بیماران علامت‌دار به مرگ منجر خواهد شد. عامل به‌وجودآورنده این بیماری ویروس ابولاست که اولین‌بار حدود 40سال قبل نزدیک یکی از رودخانه‌های کشور کنگو با همین نام دیده شد. علایم بیماری بین دوروز تا سه‌هفته پس از تماس با ویروس به‌صورت تب، گلودرد، دردهای ماهیچه‌ای و سردرد ظاهر می‌شود. پس از آن اسهال، استفراغ و جوش‌های پوستی روی داده در همین زمان به‌تدریج فعالیت کلیه و کبد دچار کاهش و اختلال می‌شود. متعاقب این اختلالات، بیمار ممکن است شروع به خونریزی‌های متعدد داخل و خارج بدن کند. ویروس ابولا ممکن است از طریق خون یا مایعات بدن انسان یا حیوان آلوده به فرد دیگر منتقل شود. انتقال بیماری هنوز از طریق هوا به اثبات نرسیده است. بازماندگان این بیماری ممکن است تا دوماه ویروس ابولا را از طریق مایعات بدن خود به دیگران منتقل کنند. برای تشخیص ابولا، معمولا ابتدا بیماری‌های دیگر با نشانه‌های مشابه بررسی می‌شوند و سپس با انجام آزمایشات ویژه ایمونولوژیک و سایر آزمایشات تخصصی، بیماری فرد به اثبات می‌رسد. مهار ابولا در جامعه نیازمند انجام اقدامات بسیار جدی و دقیق است. متاسفانه این بیماری به‌شدت واگیر‌دار و در عین حال به‌شدت خطرناک است. تشخیص سریع بیماری، انجام اقدامات دقیق قرنطینه بیماران و افراد در تماس با بیمار، دفن اجساد بیماران درگذشته و لاشه‌های حیوانات مبتلا با رعایت تمامی جوانب جلوگیری از انتقال بیماری باید به‌دقت صورت گیرد. پزشکان، پرستاران و سایر افراد شاغل در مراکز درمانی و همین‌طور افراد شاغل در آزمایشگاه‌هایی که بیماران مبتلا به ابولا در آنجا بستری هستند باید به خوبی و به‌طور دقیق از خطرات احتمالی و راه‌های انتقال بیماری آگاهی یافته و به خوبی مجهز به لباس‌های محافظتی و دستکش‌های مخصوص در هنگام تماس با بیمار یا مایعات وی باشند. در حال حاضر هیچ درمان خاصی برای این بیماری وجود ندارد. اگرچه با مایع درمانی (نوشاندن آب‌های محتوی قند و نمک) و همینطور تزریق سرم وریدی می‌توان به بیماران کمک کرد و تا حدودی شانس زنده ماندن آنها را بالا برد. تلاش‌ها برای تهیه واکسن این بیماری ادامه داشته و اقدامات عملی سریع برای ساخت و تولید آن در حال انجام است. وقوع ابولا تاکنون بیشتر در بعضی از کشورهای گرمسیری جنوب صحرای قاره آفریقا صورت گرفته است. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، تعداد مبتلایان تا پایان سال2013 کمتر از دوهزارنفر بود. بزرگ‌ترین میزان همه‌گیری در سال میلادی 2014 است که بیشتر نواحی غربی آفریقا را درگیر کرده و تاکنون به بیش از هشت‌هزارمورد مشکوک و بیش از 4000هزار مرگ بر اثر این بیماری منجر شده است. ابتلای چند بیمار مبتلا در ایالات‌متحده آمریکا و اروپا هشداری بسیار جدی برای جامعه جهانی جهت سرایت آن به نقاط مختلف جهان است. چندی پیش شورای امنیت سازمان‌ملل شیوع ویروس ابولا را در غرب آفریقا «تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی» اعلام کرد. این اتفاقات می‌تواند زنگ خطری جدی برای سایر کشورهای جهان جهت آماده‌شدن و تهیه پروتکل‌های اجرایی برای مقابله احتمالی و انجام اقدامات درمانی و پیشگیرانه در صورت مواجهه با موارد مشابه در کشورهایشان باشد. در صورت وقوع موارد مشابه در کشورهایی که تجربه و امکانات کمتری در مواجهه با این بیماری دارند، ممکن است شیوع بیماری با سرعت بیشتری رخ داده و بیماران بیشتری در آن مناطق مبتلا شوند. اقدامات پیشگیرانه جهت شناسایی بیماران باید در فرودگاه‌ها و معابر ورودی جهت مسافرانی که از کشورهای درگیر به این بیماری مسافرت کرده‌اند، انجام شود. همچنین ماموران گمرک ذی‌ربط باید از هم‌اکنون جهت مقابله و همچنین حفاظت از خود در برابر موارد مشکوک آموزش‌های لازم را ببینند. ابولا به‌زودی در مناطق بیشتری از جهان شیوع پیدا خواهد کرد بنابراین کشورها و دولت‌هایی در مقابله با این بیماری سربلند خواهند بود که از هم‌اکنون در برابر آن آماده باشند.
ابولا یک بیماری ویروسی است که پس از واردشدن به بدن، نوعی بیماری تب‌دار و خونریزی‌دهنده ایجاد می‌کند که در ۵۰ تا ۹۰درصد بیماران علامت‌دار به مرگ منجر خواهد شد. عامل به‌وجودآورنده این بیماری ویروس ابولاست که اولین‌بار حدود 40سال قبل نزدیک یکی از رودخانه‌های کشور کنگو با همین نام دیده شد. علایم بیماری بین دوروز تا سه‌هفته پس از تماس با ویروس به‌صورت تب، گلودرد، دردهای ماهیچه‌ای و سردرد ظاهر می‌شود. پس از آن اسهال، استفراغ و جوش‌های پوستی روی داده در همین زمان به‌تدریج فعالیت کلیه و کبد دچار کاهش و اختلال می‌شود. متعاقب این اختلالات، بیمار ممکن است شروع به خونریزی‌های متعدد داخل و خارج بدن کند. ویروس ابولا ممکن است از طریق خون یا مایعات بدن انسان یا حیوان آلوده به فرد دیگر منتقل شود. انتقال بیماری هنوز از طریق هوا به اثبات نرسیده است. بازماندگان این بیماری ممکن است تا دوماه ویروس ابولا را از طریق مایعات بدن خود به دیگران منتقل کنند. برای تشخیص ابولا، معمولا ابتدا بیماری‌های دیگر با نشانه‌های مشابه بررسی می‌شوند و سپس با انجام آزمایشات ویژه ایمونولوژیک و سایر آزمایشات تخصصی، بیماری فرد به اثبات می‌رسد. مهار ابولا در جامعه نیازمند انجام اقدامات بسیار جدی و دقیق است. متاسفانه این بیماری به‌شدت واگیر‌دار و در عین حال به‌شدت خطرناک است. تشخیص سریع بیماری، انجام اقدامات دقیق قرنطینه بیماران و افراد در تماس با بیمار، دفن اجساد بیماران درگذشته و لاشه‌های حیوانات مبتلا با رعایت تمامی جوانب جلوگیری از انتقال بیماری باید به‌دقت صورت گیرد. پزشکان، پرستاران و سایر افراد شاغل در مراکز درمانی و همین‌طور افراد شاغل در آزمایشگاه‌هایی که بیماران مبتلا به ابولا در آنجا بستری هستند باید به خوبی و به‌طور دقیق از خطرات احتمالی و راه‌های انتقال بیماری آگاهی یافته و به خوبی مجهز به لباس‌های محافظتی و دستکش‌های مخصوص در هنگام تماس با بیمار یا مایعات وی باشند. در حال حاضر هیچ درمان خاصی برای این بیماری وجود ندارد. اگرچه با مایع درمانی (نوشاندن آب‌های محتوی قند و نمک) و همینطور تزریق سرم وریدی می‌توان به بیماران کمک کرد و تا حدودی شانس زنده ماندن آنها را بالا برد. تلاش‌ها برای تهیه واکسن این بیماری ادامه داشته و اقدامات عملی سریع برای ساخت و تولید آن در حال انجام است. وقوع ابولا تاکنون بیشتر در بعضی از کشورهای گرمسیری جنوب صحرای قاره آفریقا صورت گرفته است. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، تعداد مبتلایان تا پایان سال2013 کمتر از دوهزارنفر بود. بزرگ‌ترین میزان همه‌گیری در سال میلادی 2014 است که بیشتر نواحی غربی آفریقا را درگیر کرده و تاکنون به بیش از هشت‌هزارمورد مشکوک و بیش از 4000هزار مرگ بر اثر این بیماری منجر شده است. ابتلای چند بیمار مبتلا در ایالات‌متحده آمریکا و اروپا هشداری بسیار جدی برای جامعه جهانی جهت سرایت آن به نقاط مختلف جهان است. چندی پیش شورای امنیت سازمان‌ملل شیوع ویروس ابولا را در غرب آفریقا «تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی» اعلام کرد. این اتفاقات می‌تواند زنگ خطری جدی برای سایر کشورهای جهان جهت آماده‌شدن و تهیه پروتکل‌های اجرایی برای مقابله احتمالی و انجام اقدامات درمانی و پیشگیرانه در صورت مواجهه با موارد مشابه در کشورهایشان باشد. در صورت وقوع موارد مشابه در کشورهایی که تجربه و امکانات کمتری در مواجهه با این بیماری دارند، ممکن است شیوع بیماری با سرعت بیشتری رخ داده و بیماران بیشتری در آن مناطق مبتلا شوند. اقدامات پیشگیرانه جهت شناسایی بیماران باید در فرودگاه‌ها و معابر ورودی جهت مسافرانی که از کشورهای درگیر به این بیماری مسافرت کرده‌اند، انجام شود. همچنین ماموران گمرک ذی‌ربط باید از هم‌اکنون جهت مقابله و همچنین حفاظت از خود در برابر موارد مشکوک آموزش‌های لازم را ببینند. ابولا به‌زودی در مناطق بیشتری از جهان شیوع پیدا خواهد کرد بنابراین کشورها و دولت‌هایی در مقابله با این بیماری سربلند خواهند بود که از هم‌اکنون در برابر آن آماده باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.