|

«الیاس» و مرگ مادر

هیچ صدایی نمی‌آید. مطلقا هیچ صدایی از فضای کمپ شنیده نمی‌شود. فقط صدای باد است که در گوش‌ها هوهو می‌کند و خش‌خش کیسه‌های نایلونی چسبیده به خارها. باورش سخت است که بیش از هزارنفر زن و کودک و مرد در این فضای حصارکشیده‌شده زندگی می‌کنند. باور این حضور اما زمانی سخت‌تر می‌شود که کم‌کم آدم‌ها در تاریکی چادرها به چشم می‌آیند. ساکت، نگران و عصبی به ما خیره شده‌اند اما لام تا کام حرف نمی‌زنند. هرگونه تلاشی برای برقراری ارتباط با آنها بی‌فایده است. از چه سخن بگویند؟ اگر برای هرکدام از ما چنین اتفاق هولناکی افتاده بود، آیا حاضر بودیم هردقیقه بنشینیم در کنار غریبه تازه‌ای و داستان را از اول بگوییم؟
چندساعت بعد، چند ماشین آخرین‌مدل می‌ریزند داخل کمپ و حرکت می‌کنند به سمت سوله‌ای که در مرکز کمپ قرار دارد. جوان‌هایی از ماشین پیاده می‌شوند و ابزارهایشان را بیرون می‌آورند. چه سوغات آورده‌اند برای جمع خاموشان؟ باورش سخت است ولی آینه‌های بزرگ آورده‌اند و ابزار سلمانی. 10صندلی می‌گذارند روبه‌روی 10 آینه تکیه داده شده به دیوار و کار اصلاح را شروع می‌کنند.
از ان‌جی‌اوی «لاوی نووی» آمده‌اند. جوان و قبراق هستند و ماشین‌هایشان تمیز و اتوکشیده. داخل سوله که می‌شوند، از ماشین‌هایشان یکصدا، آهنگ‌های لوپز پخش می‌شود با آخرین ولوم. همه به حرکت درمی‌آیند. بچه‌ها به شنیدن صدای این موسیقی شاد نزدیک‌تر می‌شوند تا ببینند چه خبر است. جوان‌های ان‌جی‌او، از بین بچه‌ها کسانی را که مویشان از همه نامرتب‌تر است، انتخاب می‌کنند و می‌نشانند روی صندلی‌ها و آرایشگری شروع می‌شود: «ماهی دوبار می‌آییم به کمپ برای اصلاح موی مردها.»
‌‌فقط مردها و بچه‌ها؟
بله، گروهی از خانم‌های ان‌جی‌او هم ماهی دوبار برای اصلاح و آرایش زن‌ها و دخترها می‌آیند. این مکالمه کوتاهی است با «بی فر عطا»، مسوول این ان‌جی‌او، که تکیه داده به ماشینش و هم نقش دی‌جی را بازی می‌کند و هم مدیریت گروه آرایشگرها را برعهده دارد. اینها در مراکز فنی تصدیق آرایشگری گرفته‌اند و خودشان پیشنهاد داده‌اند که رایگان بیایند سراغ ایزدی‌ها و نگذارند غم بی‌وطنی با تنهایی در کمپ، مضاعف شود.
پدر الیاس، بچه‌اش را می‌نشاند روی صندلی. می‌گوید: «موهایش را مرتب کن.» آرایشگر نگاهی به موهای بور و پرچین‌وشکن پسرک می‌اندازد و می‌گوید: «حیفه، بذار براش مدل بزنم» و دست‌به‌کار می‌شود. بچه اول ساکت و مبهوت است و بعد آرام‌آرام اشکش سرازیر می‌شود و کمی بعد به خواب می‌رود؛ درست همان‌طور که سلمانی، مشغول مدل‌دادن به موهایش است. پدرش می‌گوید که همسرش را از دست داده و حالا کودکش تنهای‌تنهاست: «همان صبح که از شنگال فرار کردیم، به او گفتم که راهمان دورودراز است و باید کفش مناسبی به پا کند. اما وقت نبود؛ با پای برهنه فرار کردیم. من تحمل کردم اما او را عقرب نیش زد و دوروز تب کرد و روز سوم مرد.»
بچه دارد به لهجه کردی پدرش گوش می‌دهد و بغض می‌کند و دل می‌زند. کار آرایشگر که تمام می‌شود، برمی‌گردد به سمت آقای مدیر و می‌گوید: «یک آهنگ شاد! یک آهنگ شاد به افتخار الیاس!» و بعد همه شروع می‌کنند به دست‌زدن. بچه اشک‌هایش را پاک می‌کند و می‌رود سمت منبع این صدا. می‌رود و به همسن‌وسال‌هایش نزدیک می‌شود. بچه دیگری که کمی از او بزرگ‌تر است، دستش را می‌گیرد و یک حلقه در هوای پرغبار سوله راه می‌افتد به دور ماشین. حلقه می‌زنند و شروع می‌کنند به رقصیدن. بچه هول ورش داشته، حواسش است که در ریتم رقص، خطایی نکند. در همین میانه برمی‌گردد و به پدرش لبخند می‌زند. صورت مرد را اشک می‌پوشاند: «از شنگال تا امروز نخندیده بود.»
هیچ صدایی نمی‌آید. مطلقا هیچ صدایی از فضای کمپ شنیده نمی‌شود. فقط صدای باد است که در گوش‌ها هوهو می‌کند و خش‌خش کیسه‌های نایلونی چسبیده به خارها. باورش سخت است که بیش از هزارنفر زن و کودک و مرد در این فضای حصارکشیده‌شده زندگی می‌کنند. باور این حضور اما زمانی سخت‌تر می‌شود که کم‌کم آدم‌ها در تاریکی چادرها به چشم می‌آیند. ساکت، نگران و عصبی به ما خیره شده‌اند اما لام تا کام حرف نمی‌زنند. هرگونه تلاشی برای برقراری ارتباط با آنها بی‌فایده است. از چه سخن بگویند؟ اگر برای هرکدام از ما چنین اتفاق هولناکی افتاده بود، آیا حاضر بودیم هردقیقه بنشینیم در کنار غریبه تازه‌ای و داستان را از اول بگوییم؟
چندساعت بعد، چند ماشین آخرین‌مدل می‌ریزند داخل کمپ و حرکت می‌کنند به سمت سوله‌ای که در مرکز کمپ قرار دارد. جوان‌هایی از ماشین پیاده می‌شوند و ابزارهایشان را بیرون می‌آورند. چه سوغات آورده‌اند برای جمع خاموشان؟ باورش سخت است ولی آینه‌های بزرگ آورده‌اند و ابزار سلمانی. 10صندلی می‌گذارند روبه‌روی 10 آینه تکیه داده شده به دیوار و کار اصلاح را شروع می‌کنند.
از ان‌جی‌اوی «لاوی نووی» آمده‌اند. جوان و قبراق هستند و ماشین‌هایشان تمیز و اتوکشیده. داخل سوله که می‌شوند، از ماشین‌هایشان یکصدا، آهنگ‌های لوپز پخش می‌شود با آخرین ولوم. همه به حرکت درمی‌آیند. بچه‌ها به شنیدن صدای این موسیقی شاد نزدیک‌تر می‌شوند تا ببینند چه خبر است. جوان‌های ان‌جی‌او، از بین بچه‌ها کسانی را که مویشان از همه نامرتب‌تر است، انتخاب می‌کنند و می‌نشانند روی صندلی‌ها و آرایشگری شروع می‌شود: «ماهی دوبار می‌آییم به کمپ برای اصلاح موی مردها.»
‌‌فقط مردها و بچه‌ها؟
بله، گروهی از خانم‌های ان‌جی‌او هم ماهی دوبار برای اصلاح و آرایش زن‌ها و دخترها می‌آیند. این مکالمه کوتاهی است با «بی فر عطا»، مسوول این ان‌جی‌او، که تکیه داده به ماشینش و هم نقش دی‌جی را بازی می‌کند و هم مدیریت گروه آرایشگرها را برعهده دارد. اینها در مراکز فنی تصدیق آرایشگری گرفته‌اند و خودشان پیشنهاد داده‌اند که رایگان بیایند سراغ ایزدی‌ها و نگذارند غم بی‌وطنی با تنهایی در کمپ، مضاعف شود.
پدر الیاس، بچه‌اش را می‌نشاند روی صندلی. می‌گوید: «موهایش را مرتب کن.» آرایشگر نگاهی به موهای بور و پرچین‌وشکن پسرک می‌اندازد و می‌گوید: «حیفه، بذار براش مدل بزنم» و دست‌به‌کار می‌شود. بچه اول ساکت و مبهوت است و بعد آرام‌آرام اشکش سرازیر می‌شود و کمی بعد به خواب می‌رود؛ درست همان‌طور که سلمانی، مشغول مدل‌دادن به موهایش است. پدرش می‌گوید که همسرش را از دست داده و حالا کودکش تنهای‌تنهاست: «همان صبح که از شنگال فرار کردیم، به او گفتم که راهمان دورودراز است و باید کفش مناسبی به پا کند. اما وقت نبود؛ با پای برهنه فرار کردیم. من تحمل کردم اما او را عقرب نیش زد و دوروز تب کرد و روز سوم مرد.»
بچه دارد به لهجه کردی پدرش گوش می‌دهد و بغض می‌کند و دل می‌زند. کار آرایشگر که تمام می‌شود، برمی‌گردد به سمت آقای مدیر و می‌گوید: «یک آهنگ شاد! یک آهنگ شاد به افتخار الیاس!» و بعد همه شروع می‌کنند به دست‌زدن. بچه اشک‌هایش را پاک می‌کند و می‌رود سمت منبع این صدا. می‌رود و به همسن‌وسال‌هایش نزدیک می‌شود. بچه دیگری که کمی از او بزرگ‌تر است، دستش را می‌گیرد و یک حلقه در هوای پرغبار سوله راه می‌افتد به دور ماشین. حلقه می‌زنند و شروع می‌کنند به رقصیدن. بچه هول ورش داشته، حواسش است که در ریتم رقص، خطایی نکند. در همین میانه برمی‌گردد و به پدرش لبخند می‌زند. صورت مرد را اشک می‌پوشاند: «از شنگال تا امروز نخندیده بود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.