|

از افسانه تا ریحانه

عبدالصمد خرمشاهی

سرنوشت ریحانه جباری چه خواهد شد؟ این سوالی است که این‌روزها اذهان خیلی‌ها را به خود معطوف کرده‌ است. در طول سال‌های اخیر مخصوصا از زمانی که آوازه پرونده زنی به نام افسانه نوروزی (که مدعی بود در دفاع از ناموسش یکی از مقامات کیش را به قتل رسانده ‌است اما باوجود اظهارنظر کارشناسان مبنی بر صحت ادعای او دادگاه حکم قصاص صادر کرده ‌بود) مرزهای کشور را درنوردید تاکنون چندین پرونده قتل پرهیاهو به‌شدت افکار عمومی جامعه را مشغول خود کرده و بازتاب‌های گسترده‌ای در داخل و خارج از کشور داشته ‌است از جمله پرونده کبرا رحمانپور، معروف به عروس 20ساله، پرونده دختری به نام دلارا دارابی و پرونده شهلا جاهد و کمتر کسی است که با ماجرای این پرونده‌ها آشنایی نداشته ‌باشد. وجه‌تمایز این پرونده‌ها با سایر پرونده‌ها شاید در تفاوت شخصیت و وضعیت افراد این پرونده‌هاست که خاص هستند و به‌نظر می‌رسد هرکدام نماد بخشی از زنانی هستند که به‌نوعی خود قربانی جامعه بودند. به یاد داریم که در همه این پرونده‌ها وجدان جمعی جامعه باوجود همه مسایل پیرامون پرونده به جهات گوناگون خواستار مجازات‌نشدن یا بخشش آنها توسط اولیای‌دم ‌بود و از خاطر نمی‌رود که در یکی از همین پرونده‌ها (کبرا رحمانپور) رییس‌محترم وقت قوه‌‌قضاییه نیز با توجه به خواست افکارعمومی خواستار عدم‌اجرای حکم قصاص وی شده‌ بود اما در پرونده ریحانه جباری چه مسایلی بیشتر موردتوجه افکارعمومی بوده‌ است؟ به نظر می‌رسد وضعیت و موقعیت مقتول یعنی مرحوم سربندی و ادعایی که توسط ریحانه مطرح شد‌ جاذبه خاصی ایجاد کرد تا اقشار مختلف مردم و شخصیت‌های حقیقی و حقوقی کنجکاوانه ماجرای این پرونده را پیگیری کنند. متاسفانه در کوران نقد و نظرهای فراوانی که از سوی افراد مختلف نسبت به این پرونده صورت می‌گرفت و همچنین حمایت‌های سمت‌وسودار برخی گروه‌ها و سازمان‌هایی که به قصد شناساندن خود یا هر انگیزه دیگری مطالبی را علیه مرحوم سربندی مطرح می‌کردند و حالتی دلسوزانه‌تر از مادر و به‌ظاهر در جهت حمایت از ریحانه گرفتند بعضا حیثیت و آبروی خانواده مرحوم سربندی مورد تعرض قرار گرفت و این معضلی شده ‌بود که کار بخشش توسط خانواده سربندی را روزبه‌روز دشوارتر می‌کرد. حال آنکه همه می‌دانیم اولیای‌دم پرونده ریحانه نیز حقوقی دارند که باید رعایت شود. خانواده محترم مرحوم‌سربندی هیچ‌گاه در طول رسیدگی به پرونده و بعد از صدور حکم و حتی در جلسه صلح‌‌و‌سازش که با حضور هنرمندان برگزار شد از دایره اعتدال خارج نشدند. جنجال‌های ماه‌های اخیر پیرامون پرونده در قالب پیام، گزارش، مصاحبه و یادداشت مخصوصا در رسانه‌های خارج از کشور و همین‌طور فضای مجازی خود به نوعی گره‌کور بخشش را محکم‌تر کرد و وضعیتی پیچیده و غامض برای نجات ریحانه به‌وجود آورد. امید است خانواده محترم سربندی که با صبر و حوصله فراوان همه این جنجال‌ها و اظهارنظرهای بعضا مغرضانه را تحمل کردند و هیچ‌گاه عکس‌العمل نامطلوبی نشان ندادند همچنان در دایره اعتدال از همه‌چیز بگذرند و با اثبات حق قانونی خود مبنی بر قصاص و اجازه ادامه حیات ریحانه پیامی ماندگار و موثر به جامعه خشونت‌زده ما بدهند. این خانواده اعتقاد دارد ریحانه قاتل پدرشان نیست اما چون از بیان واقعیت‌ها خودداری می‌کند انعطافی نسبت به او نشان نمی‌دهند، آیا همین اندازه باور برای پایان‌بخشیدن به همه حرف‌وحدیث‌ها و همه حواشی این پرونده جنجالی کافی نیست؟
سرنوشت ریحانه جباری چه خواهد شد؟ این سوالی است که این‌روزها اذهان خیلی‌ها را به خود معطوف کرده‌ است. در طول سال‌های اخیر مخصوصا از زمانی که آوازه پرونده زنی به نام افسانه نوروزی (که مدعی بود در دفاع از ناموسش یکی از مقامات کیش را به قتل رسانده ‌است اما باوجود اظهارنظر کارشناسان مبنی بر صحت ادعای او دادگاه حکم قصاص صادر کرده ‌بود) مرزهای کشور را درنوردید تاکنون چندین پرونده قتل پرهیاهو به‌شدت افکار عمومی جامعه را مشغول خود کرده و بازتاب‌های گسترده‌ای در داخل و خارج از کشور داشته ‌است از جمله پرونده کبرا رحمانپور، معروف به عروس 20ساله، پرونده دختری به نام دلارا دارابی و پرونده شهلا جاهد و کمتر کسی است که با ماجرای این پرونده‌ها آشنایی نداشته ‌باشد. وجه‌تمایز این پرونده‌ها با سایر پرونده‌ها شاید در تفاوت شخصیت و وضعیت افراد این پرونده‌هاست که خاص هستند و به‌نظر می‌رسد هرکدام نماد بخشی از زنانی هستند که به‌نوعی خود قربانی جامعه بودند. به یاد داریم که در همه این پرونده‌ها وجدان جمعی جامعه باوجود همه مسایل پیرامون پرونده به جهات گوناگون خواستار مجازات‌نشدن یا بخشش آنها توسط اولیای‌دم ‌بود و از خاطر نمی‌رود که در یکی از همین پرونده‌ها (کبرا رحمانپور) رییس‌محترم وقت قوه‌‌قضاییه نیز با توجه به خواست افکارعمومی خواستار عدم‌اجرای حکم قصاص وی شده‌ بود اما در پرونده ریحانه جباری چه مسایلی بیشتر موردتوجه افکارعمومی بوده‌ است؟ به نظر می‌رسد وضعیت و موقعیت مقتول یعنی مرحوم سربندی و ادعایی که توسط ریحانه مطرح شد‌ جاذبه خاصی ایجاد کرد تا اقشار مختلف مردم و شخصیت‌های حقیقی و حقوقی کنجکاوانه ماجرای این پرونده را پیگیری کنند. متاسفانه در کوران نقد و نظرهای فراوانی که از سوی افراد مختلف نسبت به این پرونده صورت می‌گرفت و همچنین حمایت‌های سمت‌وسودار برخی گروه‌ها و سازمان‌هایی که به قصد شناساندن خود یا هر انگیزه دیگری مطالبی را علیه مرحوم سربندی مطرح می‌کردند و حالتی دلسوزانه‌تر از مادر و به‌ظاهر در جهت حمایت از ریحانه گرفتند بعضا حیثیت و آبروی خانواده مرحوم سربندی مورد تعرض قرار گرفت و این معضلی شده ‌بود که کار بخشش توسط خانواده سربندی را روزبه‌روز دشوارتر می‌کرد. حال آنکه همه می‌دانیم اولیای‌دم پرونده ریحانه نیز حقوقی دارند که باید رعایت شود. خانواده محترم مرحوم‌سربندی هیچ‌گاه در طول رسیدگی به پرونده و بعد از صدور حکم و حتی در جلسه صلح‌‌و‌سازش که با حضور هنرمندان برگزار شد از دایره اعتدال خارج نشدند. جنجال‌های ماه‌های اخیر پیرامون پرونده در قالب پیام، گزارش، مصاحبه و یادداشت مخصوصا در رسانه‌های خارج از کشور و همین‌طور فضای مجازی خود به نوعی گره‌کور بخشش را محکم‌تر کرد و وضعیتی پیچیده و غامض برای نجات ریحانه به‌وجود آورد. امید است خانواده محترم سربندی که با صبر و حوصله فراوان همه این جنجال‌ها و اظهارنظرهای بعضا مغرضانه را تحمل کردند و هیچ‌گاه عکس‌العمل نامطلوبی نشان ندادند همچنان در دایره اعتدال از همه‌چیز بگذرند و با اثبات حق قانونی خود مبنی بر قصاص و اجازه ادامه حیات ریحانه پیامی ماندگار و موثر به جامعه خشونت‌زده ما بدهند. این خانواده اعتقاد دارد ریحانه قاتل پدرشان نیست اما چون از بیان واقعیت‌ها خودداری می‌کند انعطافی نسبت به او نشان نمی‌دهند، آیا همین اندازه باور برای پایان‌بخشیدن به همه حرف‌وحدیث‌ها و همه حواشی این پرونده جنجالی کافی نیست؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.