|

نیمه پنهان مدیریت مصرف آب و تمام حواشی آن

این یک گزارش واقعی است

پژمان موسوی

می‌گویند تا پایان مهر تنها دو روز باران می‌بارد؛ آن هم کم. نتیجه هم می‌گیرند که بر این اساس و با توجه به فروکش‌کردن آبِ پشت سدهای تهران، صرفه‌جویی، مهم‌ترین نیاز امروز پایتخت‌نشینان است. حتی اگر وضعیت تا به این حد هم قرمز نبود، صرفه‌جویی، امری لازم و اخلاقی بود و بر پایتخت‌نشینان واجب. این را هم البته می‌گویند که نیمی از واقعیت، بهتر از تمامی یک دروغ است و برای برخی، همواره این شیوه در دستور کار است. حالا ارتباط این دو با هم چیست، عرض می‌کنم. رسانه‌های گروهی هرروز از لزوم صرفه‌جویی در مصرف آب می‌گویند و بیلبوردهای شهرمان هم بزرگ توی صورتمان می‌زنند که «آب مایه حیات است نه جاروی حیاط». تا اینجایش درست؛ اما همین رسانه‌ها و مدیرانی که مدام از لزوم مدیریت مصرف آب می‌گویند، چرا تنها نیمی از واقعیت را به شهروندان تهرانی می‌گویند؟ چرا نمی‌گویند که در حال حاضر در تهران 30درصد آب تصفیه‌شده در شبکه توزیع و خطوط انتقال هدر می‌رود؟ می‌دانید این عدد و رقم یعنی چه؟ یعنی یک‌سوم آبی که با این همه زحمت و مشقت تولید، تصفیه و توزیع می‌شود، به تمامی هدر می‌رود و مسوول این هدرروی هم کسی نیست جز مدیریتی که باید با بهسازی و نوسازی شبکه‌های توزیع و انتقال، جلوی این هدررفت را بگیرد و به‌جای حضور همیشگی در رسانه‌ها و سخنرانی درخصوص صرفه‌جویی، کمی هم به مسوولیت‌های خود عمل کنند. می‌گویند حدود 40درصد آب ذخیره‌شده در سدهای تهران نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، اما نمی‌گویند در میان سدهای پنج‌گانه تامین‌کننده آب تهران، سد لار با مشکل فرار آب روبه‌روست؛ یعنی در ساخت آن به درزگیری مطمئن توجه نشده و بخش قابل توجهی از آب پشت سد از لای دیواره خارج می‌شود و در مسیر قرار نمی‌گیرد. می‌دانید این یعنی چه؟ یعنی هدررفتی معادل روزانه 12متر مکعب. می‌دانید هر مترمکعب چند لیتر است؟ هزار لیتر؛ یعنی24هزار بطری آب به اصطلاح معدنی. می‌گویند الگوی مصرف در تهران برای هر نفر در شبانه‌روز 150 تا 170لیتر است و در حالی که سرانه مصرف هر فرد در تهران در طول شبانه‌روز بین 320 تا 340لیتر است اما نمی‌گویند حدود 70درصد مردم تهران مطابق الگوی مصرف رفتار می‌کنند و تخطی از الگو تنها متعلق به 30درصد پایتخت‌نشینان است. می‌گویند‌ها بسیار است و «نمی‌گویند»‌ها هم البته بسیار و این ماییم که همواره باید نیمی از واقعیت را در اختیار داشته باشیم و از نیمه دیگر آن محروم.
همه اینها را گفتم تا بگویم آقایانِ مسوول! ایران حدود یک‌درصد جمعیت جهان را در خود جای داده است و 1/1درصد از مساحت خشکی‌ها متعلق به ایران است در حالی که منابع آب تجدید‌شونده ما تنها 36/0‌درصد منابع تجدیدشونده جهان است؛ کمی به خود بیایید و در عصر ارتباطات و اطلاعات، با شهروندان صادق باشید و آب را درست مدیریت کنید؛ مطمئن باشید ما هم به اندازه سهم کوچکمان، در مصرف آب صرفه‌جویی خواهیم کرد.
می‌گویند تا پایان مهر تنها دو روز باران می‌بارد؛ آن هم کم. نتیجه هم می‌گیرند که بر این اساس و با توجه به فروکش‌کردن آبِ پشت سدهای تهران، صرفه‌جویی، مهم‌ترین نیاز امروز پایتخت‌نشینان است. حتی اگر وضعیت تا به این حد هم قرمز نبود، صرفه‌جویی، امری لازم و اخلاقی بود و بر پایتخت‌نشینان واجب. این را هم البته می‌گویند که نیمی از واقعیت، بهتر از تمامی یک دروغ است و برای برخی، همواره این شیوه در دستور کار است. حالا ارتباط این دو با هم چیست، عرض می‌کنم. رسانه‌های گروهی هرروز از لزوم صرفه‌جویی در مصرف آب می‌گویند و بیلبوردهای شهرمان هم بزرگ توی صورتمان می‌زنند که «آب مایه حیات است نه جاروی حیاط». تا اینجایش درست؛ اما همین رسانه‌ها و مدیرانی که مدام از لزوم مدیریت مصرف آب می‌گویند، چرا تنها نیمی از واقعیت را به شهروندان تهرانی می‌گویند؟ چرا نمی‌گویند که در حال حاضر در تهران 30درصد آب تصفیه‌شده در شبکه توزیع و خطوط انتقال هدر می‌رود؟ می‌دانید این عدد و رقم یعنی چه؟ یعنی یک‌سوم آبی که با این همه زحمت و مشقت تولید، تصفیه و توزیع می‌شود، به تمامی هدر می‌رود و مسوول این هدرروی هم کسی نیست جز مدیریتی که باید با بهسازی و نوسازی شبکه‌های توزیع و انتقال، جلوی این هدررفت را بگیرد و به‌جای حضور همیشگی در رسانه‌ها و سخنرانی درخصوص صرفه‌جویی، کمی هم به مسوولیت‌های خود عمل کنند. می‌گویند حدود 40درصد آب ذخیره‌شده در سدهای تهران نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، اما نمی‌گویند در میان سدهای پنج‌گانه تامین‌کننده آب تهران، سد لار با مشکل فرار آب روبه‌روست؛ یعنی در ساخت آن به درزگیری مطمئن توجه نشده و بخش قابل توجهی از آب پشت سد از لای دیواره خارج می‌شود و در مسیر قرار نمی‌گیرد. می‌دانید این یعنی چه؟ یعنی هدررفتی معادل روزانه 12متر مکعب. می‌دانید هر مترمکعب چند لیتر است؟ هزار لیتر؛ یعنی24هزار بطری آب به اصطلاح معدنی. می‌گویند الگوی مصرف در تهران برای هر نفر در شبانه‌روز 150 تا 170لیتر است و در حالی که سرانه مصرف هر فرد در تهران در طول شبانه‌روز بین 320 تا 340لیتر است اما نمی‌گویند حدود 70درصد مردم تهران مطابق الگوی مصرف رفتار می‌کنند و تخطی از الگو تنها متعلق به 30درصد پایتخت‌نشینان است. می‌گویند‌ها بسیار است و «نمی‌گویند»‌ها هم البته بسیار و این ماییم که همواره باید نیمی از واقعیت را در اختیار داشته باشیم و از نیمه دیگر آن محروم.
همه اینها را گفتم تا بگویم آقایانِ مسوول! ایران حدود یک‌درصد جمعیت جهان را در خود جای داده است و 1/1درصد از مساحت خشکی‌ها متعلق به ایران است در حالی که منابع آب تجدید‌شونده ما تنها 36/0‌درصد منابع تجدیدشونده جهان است؛ کمی به خود بیایید و در عصر ارتباطات و اطلاعات، با شهروندان صادق باشید و آب را درست مدیریت کنید؛ مطمئن باشید ما هم به اندازه سهم کوچکمان، در مصرف آب صرفه‌جویی خواهیم کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.