|

توسعه دانشگاه‌های بیگانه چرا؟

حمید میرزاده . رییس دانشگاه آزاد اسلامی

امسال 92درصد متقاضیان دوره دکترا پشت درهای دانشگاه‌های ایران ماندند. طبق قانون اساسی هیچ‌کس را نمی‌توان از ادامه‌تحصیل منع کرد. دانشگاه‌های دولتی ایران به‌دلیل مشکلات مالی، نیروی انسانی متخصص و فضاهایی که باید برای دوره‌های مذکور تجهیز و تدارک کنند کمتر از چهاردرصد متقاضیان را جذب می‌کنند. دانشگاه آزاد اسلامی هم در سال93 همین حدود یعنی چهاردرصد متقاضیان را جذب و پذیرش می‌کند. خروج هر دانشجو برای ادامه تحصیل به خارج از کشور، سالانه حداقل 40هزاردلار هزینه دارد که برای چهارسال بالغ بر 160هزاردلار باید از کشور به این منظور ارز خارج شود. اگر سالانه فقط متقاضیان دوره‌های دکترا که در داخل موفق به پذیرش نشده‌اند بخواهند به خارج از کشور بروند چهارمیلیارددلار در سال ارز باید از کشور خارج شود ضمن اینکه هزینه تمام شده کسانی که دارای درجه کارشناسی‌ارشد هستند از دبستان تا دوره کارشناسی ارشد برای اقتصاد ملی بیش از 250هزاردلار است. اغلب کسانی که از کشور خارج می‌شوند احتمال بازگشتشان به‌دلیل جاذبه‌های بیرونی و دافعه‌های درونی کم ‌است.
فرض کنیم 50درصد ایشان برگردند و 50درصدی که برنمی‌گردند. حداقل 12/5میلیارددلار هم اینجا ضرر به اقتصاد ملی وارد می‌شود بنابراین ظرف یک دوره چهارساله حدود 30میلیارددلار ناشی از خروج ارز از کشور برای ادامه تحصیل دوره‌های دکترا در خارج و عدم‌النفع ناشی از هزینه‌های اقتصادی ملی برای تربیت کارشناسان‌ارشدی که از روی ناچاری به خارج رفتند به کشور خسارت وارد می‌شود. واقعا دانشگاه‌های خارجی خیلی خوشبخت هستند که نخبگان ما را که از اقتصاد ملی برای آنها هزینه شده به‌راحتی و بدون هزینه جذب می‌کنند! و ما به جای توسعه تحصیلات تکمیلی در داخل، دانشگاه‌های خارجی را آباد می‌کنیم. واقعا باعث تعجب و تاسف است که خروج ده‌هاهزارنفر از جوانان این کشور برای تحصیلات تکمیلی در خارج از کشور که تبعات نامطلوب اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی برای کشور دارد مورد اعتراض نیست ولی با اینکه دانشگاه آزاد اسلامی زیر‌ساخت‌ها و امکانات و تجهیزات و کادر علمی لازم را با رعایت مقررات آموزش‌عالی برای ادامه تحصیلات تکمیلی در داخل کشور فراهم کرده و رعایت استانداردهای بین‌المللی و کیفیت فارغ‌التحصیلی را با سخت‌گیری در دستور کار خود قرارداده مورد انتقاد قرار می‌گیرد در حالی‌که در برنامه پنج‌ساله توسعه‌کشور ورودی‌های کارشناسی به تحصیلات تکمیلی باید سهم 20درصدی داشته باشد. هرچه تنگ‌نظران؛ به امر توسعه تحصیلات تکمیلی در ایران بیشتر فشار بیاورند این ضرر اقتصادی و تبعات نامطلوب فرهنگی و اجتماعی ناشی از خروج نخبگان از کشور بیشتر می‌شود. براستی تنگ نظران مگر تدارکاتچی دانشگاه‌های بیگانه هستند؟ بیایید خودمان دانشگاه‌های خودمان را به‌جای دانشگاه‌های بیگانگان آباد کنیم و نخبگان را که باعث توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی ایران هستند در دامن پاک سرزمین مادری نگه‌داریم. راه توسعه ایران، از توسعه تحصیلات تکمیلی تقاضامحور و کارآفرین می‌گذرد. اگر ایران بخواهد قطب علمی جهان اسلام شود باید از این راه رفت که اگر تندروها و تنگ‌نظر‌ها مانع نشوند می‌شود.
امسال 92درصد متقاضیان دوره دکترا پشت درهای دانشگاه‌های ایران ماندند. طبق قانون اساسی هیچ‌کس را نمی‌توان از ادامه‌تحصیل منع کرد. دانشگاه‌های دولتی ایران به‌دلیل مشکلات مالی، نیروی انسانی متخصص و فضاهایی که باید برای دوره‌های مذکور تجهیز و تدارک کنند کمتر از چهاردرصد متقاضیان را جذب می‌کنند. دانشگاه آزاد اسلامی هم در سال93 همین حدود یعنی چهاردرصد متقاضیان را جذب و پذیرش می‌کند. خروج هر دانشجو برای ادامه تحصیل به خارج از کشور، سالانه حداقل 40هزاردلار هزینه دارد که برای چهارسال بالغ بر 160هزاردلار باید از کشور به این منظور ارز خارج شود. اگر سالانه فقط متقاضیان دوره‌های دکترا که در داخل موفق به پذیرش نشده‌اند بخواهند به خارج از کشور بروند چهارمیلیارددلار در سال ارز باید از کشور خارج شود ضمن اینکه هزینه تمام شده کسانی که دارای درجه کارشناسی‌ارشد هستند از دبستان تا دوره کارشناسی ارشد برای اقتصاد ملی بیش از 250هزاردلار است. اغلب کسانی که از کشور خارج می‌شوند احتمال بازگشتشان به‌دلیل جاذبه‌های بیرونی و دافعه‌های درونی کم ‌است.
فرض کنیم 50درصد ایشان برگردند و 50درصدی که برنمی‌گردند. حداقل 12/5میلیارددلار هم اینجا ضرر به اقتصاد ملی وارد می‌شود بنابراین ظرف یک دوره چهارساله حدود 30میلیارددلار ناشی از خروج ارز از کشور برای ادامه تحصیل دوره‌های دکترا در خارج و عدم‌النفع ناشی از هزینه‌های اقتصادی ملی برای تربیت کارشناسان‌ارشدی که از روی ناچاری به خارج رفتند به کشور خسارت وارد می‌شود. واقعا دانشگاه‌های خارجی خیلی خوشبخت هستند که نخبگان ما را که از اقتصاد ملی برای آنها هزینه شده به‌راحتی و بدون هزینه جذب می‌کنند! و ما به جای توسعه تحصیلات تکمیلی در داخل، دانشگاه‌های خارجی را آباد می‌کنیم. واقعا باعث تعجب و تاسف است که خروج ده‌هاهزارنفر از جوانان این کشور برای تحصیلات تکمیلی در خارج از کشور که تبعات نامطلوب اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی برای کشور دارد مورد اعتراض نیست ولی با اینکه دانشگاه آزاد اسلامی زیر‌ساخت‌ها و امکانات و تجهیزات و کادر علمی لازم را با رعایت مقررات آموزش‌عالی برای ادامه تحصیلات تکمیلی در داخل کشور فراهم کرده و رعایت استانداردهای بین‌المللی و کیفیت فارغ‌التحصیلی را با سخت‌گیری در دستور کار خود قرارداده مورد انتقاد قرار می‌گیرد در حالی‌که در برنامه پنج‌ساله توسعه‌کشور ورودی‌های کارشناسی به تحصیلات تکمیلی باید سهم 20درصدی داشته باشد. هرچه تنگ‌نظران؛ به امر توسعه تحصیلات تکمیلی در ایران بیشتر فشار بیاورند این ضرر اقتصادی و تبعات نامطلوب فرهنگی و اجتماعی ناشی از خروج نخبگان از کشور بیشتر می‌شود. براستی تنگ نظران مگر تدارکاتچی دانشگاه‌های بیگانه هستند؟ بیایید خودمان دانشگاه‌های خودمان را به‌جای دانشگاه‌های بیگانگان آباد کنیم و نخبگان را که باعث توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی ایران هستند در دامن پاک سرزمین مادری نگه‌داریم. راه توسعه ایران، از توسعه تحصیلات تکمیلی تقاضامحور و کارآفرین می‌گذرد. اگر ایران بخواهد قطب علمی جهان اسلام شود باید از این راه رفت که اگر تندروها و تنگ‌نظر‌ها مانع نشوند می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.