|

پنجمین سال فراقِ رفیقِ شفیق

پرویز کلانتری.نقاش

نخستین آشنایی‌ام با «پرویز مشکاتیان» به اولین سال‌های پس از انقلاب بازمی‌گردد. در آن سال‌ها به‌واسطه یکی از دوستانم؛ «علی هاشمی» که همین چند ماه پیش به دیار باقی شتافت، با ایشان آشنا شدم و به قبیله‌ای راه یافتم که هاشمی کدخدایش بود و کسانی چون «محمدرضا شجریان» و «بیژن بیژنی» و مهم‌تر از همه «فریدون مشیری» که نازنینِ همه ما بود هم در این جمع حاضر بودند. در آن زمان مشکاتیان هنوز از همسرش جدا نشده بود و با هم زیاد به سفر می‌رفتیم. یک‌بار هاشمی همه دوستان را جمع کرد و همگی به منزل دکتر تفضلی در روستای امامه در اطراف تهران رفتیم و از آن روزِ شیرین، شعرخوانی‌های مشیری در خاطرم مانده است. ناگفته نماند که من از جوانی، شیفته موسیقی کلاسیک بودم و چندان با موسیقی سنتی ایرانی، ارتباط نداشتم اما به‌واسطه آشنایی و حتی رفاقت خانوادگی با مشکاتیان، با موسیقی ایرانی هم مانوس شدم و به‌تدریج پنجره‌ام به سوی بهشت موسیقی ایرانی گشوده شد و با آن آشتی و زیبایی آن را بیشتر درک کردم. او، موزیسین باسواد و باسلیقه‌ای بود که به هنر فاخر اعتقاد داشت. اگر کارهای استاد شجریان را گوش کنید، درمی‌یابید که بهترین کارهای ایشان، بر ساخته‌های مشکاتیان است. مشکاتیان محصول دانشکده‌ هنرهای زیباست و انصافا هم در کار خودش بی‌همتا بود و هنوز هم هست.
نه‌تنها باذوق بود و به لحاظ علمی، بر کار تسلط داشت به لحاظ حسی هم واقعا آفریننده بود. ما سال‌های درازی را با هم سپری کردیم و به اصطلاح دیگر با هم قاطی شده بودیم.
راستش را بخواهید در ماجرای اختلافش با شجریان، مقصر را مشکاتیان می‌دانم. با اینکه او دوست صمیمی من بود اما انصاف نیست شجریان را با آن درایت و دانایی مقصر بدانیم. این را بدانید که هنرمند، همیشه حساس‌ترین فردِ جامعه است. همانطور که وقتی دختری به «ونسان ون‌گوگ» گفت چقدر گوش‌ات زیباست و او گوشش را برید و تقدیم آن دختر جوان کرد، مشکاتیان هم از آن دست هنرمندان بااخلاق اما آسیب‌پذیر بود. من او را نمونه یک انسان پاک‌باخته می‌دانم که در اواخر عمر، به خانواده‌‌اش بازگشت اما دیگر اجل مهلتش نداد. او همین‌طور سه قطعه از نقاشی‌های مرا به نام‌های صبح مشتاقان، افشاری مرکب و افق مهر، برای جلد و پوستر آثارش انتخاب کرده بود.
نخستین آشنایی‌ام با «پرویز مشکاتیان» به اولین سال‌های پس از انقلاب بازمی‌گردد. در آن سال‌ها به‌واسطه یکی از دوستانم؛ «علی هاشمی» که همین چند ماه پیش به دیار باقی شتافت، با ایشان آشنا شدم و به قبیله‌ای راه یافتم که هاشمی کدخدایش بود و کسانی چون «محمدرضا شجریان» و «بیژن بیژنی» و مهم‌تر از همه «فریدون مشیری» که نازنینِ همه ما بود هم در این جمع حاضر بودند. در آن زمان مشکاتیان هنوز از همسرش جدا نشده بود و با هم زیاد به سفر می‌رفتیم. یک‌بار هاشمی همه دوستان را جمع کرد و همگی به منزل دکتر تفضلی در روستای امامه در اطراف تهران رفتیم و از آن روزِ شیرین، شعرخوانی‌های مشیری در خاطرم مانده است. ناگفته نماند که من از جوانی، شیفته موسیقی کلاسیک بودم و چندان با موسیقی سنتی ایرانی، ارتباط نداشتم اما به‌واسطه آشنایی و حتی رفاقت خانوادگی با مشکاتیان، با موسیقی ایرانی هم مانوس شدم و به‌تدریج پنجره‌ام به سوی بهشت موسیقی ایرانی گشوده شد و با آن آشتی و زیبایی آن را بیشتر درک کردم. او، موزیسین باسواد و باسلیقه‌ای بود که به هنر فاخر اعتقاد داشت. اگر کارهای استاد شجریان را گوش کنید، درمی‌یابید که بهترین کارهای ایشان، بر ساخته‌های مشکاتیان است. مشکاتیان محصول دانشکده‌ هنرهای زیباست و انصافا هم در کار خودش بی‌همتا بود و هنوز هم هست.
نه‌تنها باذوق بود و به لحاظ علمی، بر کار تسلط داشت به لحاظ حسی هم واقعا آفریننده بود. ما سال‌های درازی را با هم سپری کردیم و به اصطلاح دیگر با هم قاطی شده بودیم.
راستش را بخواهید در ماجرای اختلافش با شجریان، مقصر را مشکاتیان می‌دانم. با اینکه او دوست صمیمی من بود اما انصاف نیست شجریان را با آن درایت و دانایی مقصر بدانیم. این را بدانید که هنرمند، همیشه حساس‌ترین فردِ جامعه است. همانطور که وقتی دختری به «ونسان ون‌گوگ» گفت چقدر گوش‌ات زیباست و او گوشش را برید و تقدیم آن دختر جوان کرد، مشکاتیان هم از آن دست هنرمندان بااخلاق اما آسیب‌پذیر بود. من او را نمونه یک انسان پاک‌باخته می‌دانم که در اواخر عمر، به خانواده‌‌اش بازگشت اما دیگر اجل مهلتش نداد. او همین‌طور سه قطعه از نقاشی‌های مرا به نام‌های صبح مشتاقان، افشاری مرکب و افق مهر، برای جلد و پوستر آثارش انتخاب کرده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.