|

هیات ویژه بررسی تخریب‌ها اعزام می‌شود

ورود رییس میراث به تخریب بافت تاریخی شیراز

شرق: آثار و ابنیه تاریخی این شهر قربانی می‌گیرد. در جدیدترین رویداد چندی پیش حدود 10خانه تاریخی که به‌گفته مسوولان در معبر طرح توسعه حرم شاهچراغ(ع) به حضرت علاءالدین حسین(ع) بود به‌صورت شبانه تخریب شده و از بین رفتند. اقدامی که مسوولان اداره کل میراث‌فرهنگی استان فارس آن را اقدامی عجولانه و احساسی خوانده‌اند. پس از این اتفاق معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در شش‌نامه جداگانه به دفتر مقام‌معظم‌رهبری، وزیر کشور، دادستان کل کشور، استاندار فارس و تولیت آستان حرم احمدبن‌موسی(ع) خواستار توقف آنی روند تخریب بافت تاریخی شیراز شد. مسعود سلطانی‌فر در این نامه‌ها اجرای هرگونه طرح توسعه و عمرانی در بافت تاریخی را منوط به اخذ مجوز از مراجع قانونی نظیر سازمان میراث‌فرهنگی، شورایعالی معماری و شهرسازی و داشتن طرح مصوب دانست. در این نامه‌ها آمده است: «حسب اطلاعات واصله و بازدید کارشناسان اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس از بافت تاریخی اطراف مجموعه شاهچراغ، متاسفانه بخشی از بافت ارزشمند تاریخی جهت الحاق به طرح بین‌الحرمین تخریب شده است. این سازمان حسب وظایف قانونی خود موضوع را از طریق مرجع قانونی در دست پیگیری دارد. سپاسگزار خواهد بود دستور فرمایید به‌منظور جلوگیری از تخریب عناصر ارزشمند موجود در بافت تاریخی، دستور توقف آنی عملیات مذکور صادر شود. بدیهی است اجرای هرگونه طرح توسعه و عمرانی در بافت تاریخی پس از اخذ مجوز از مراجع قانونی نظیر سازمان میراث‌فرهنگی و شورایعالی معماری و شهرسازی و داشتن طرح مصوب، امکانپذیر خواهد بود.» مسوولان سازمان میراث‌فرهنگی کشور اما تنها به نوشتن همین نامه‌ها اکتفا نکرده‌اند، چراکه به‌منظور بررسی علل آسیب به بافت تاریخی، هیاتی ویژه از جانب رییس سازمان میراث‌فرهنگی عازم شیراز شد تا جزییات و جوانب تخریب‌های صورت‌گرفته در بافت تاریخی این شهر را بررسی و اعلام کنند. این هیات متشکل از مدیرکل حراست، مدیرکل حفظ و احیای بناها و بافت‌های تاریخی و نماینده معاونت حقوقی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری هستند که روز پنجشنبه 27 شهریور عازم شیراز شدند. این هیات به‌منظور بررسی علل و عوامل وقوع این اتفاق و گفت‌وگو با فعالان و دوستداران میراث‌فرهنگی، بررسی اسناد و مدارک موجود و مذاکره با مسوولان محلی به شهر شیراز سفر کردند. مسوولان سازمان میراث‌فرهنگی اعلام کرده‌اند براساس وظایف قانونی، همه توان خود را برای جلوگیری از ادامه این روند در بافت تاریخی شیراز به کار خواهند برد و تا برخورد قاطع با عوامل این اتفاق موضوع را از طریق مرجع قانونی پیگیری خواهند کرد. حدود 20سال پیش هفت‌هکتار از بافت تاریخی شیراز متشکل از 87 خانه تاریخی، مسجد و مدرسه تاریخی بود که در روزهای آغازین این پروژه تخریب شد و از بناهای تاریخی تخریب‌شده هیچ‌گونه مستند‌سازی و ردی بر جا نمانده است. این پروژه در خلال همه سال‌های گذشته همچنان و با قوت و ضعف پیگیری و اجرایی می‌شد. طبق اعلام مسوولان طرح بین‌الحرمین جهت به‌هم‌پیوستن حرم شاهچراغ(ع) به حرم سیدعلاءالدین(ع) شکل گرفت. اولین طرح این پروژه توسط «محمدمنصور فلامکی»، معمار و شهرساز برجسته، تدوین و در آن تمام ضوابط تاریخی رعایت شده بود تا هیچ آسیبی به بافت تاریخی نرسد. در طرح استاد فلامکی، یک‌معبر زیرزمینی، دو بافت را به هم متصل می‌کرد و هیچ بنای تاریخی‌ای از بین نمی‌رفت، اما مسوولان شهری این طرح را به‌علت آنچه نداشتن توجیه اقتصادی اعلام کرده بودند، رد کرده و اقدام به تخریب بافت تاریخی کردند. در طرح نهایی این پروژه قرار است در مجموع 57هکتار از بافت قدیمی محدوده این دو حرم تخریب و در قالب این پروژه نوسازی شود. به‌گفته کارشناسان اداره کل میراث‌فرهنگی استان فارس پیش‌بینی می‌شود در این پروژه دست‌کم 130خانه تاریخی و تعداد زیادی مدرسه، حمام و بنای تاریخی از بین برود که البته در این مدت بخش عمده‌ای از این پیش‌بینی تحقق یافته است. براساس اسناد و اطلاعات منتشرشده از سوی مسوولان پروژه بین‌الحرمین این طرح‌ به عنوان«مجموعه تجاری- فرهنگی بین‌الحرمین» خوانده می‌شود و مساحتی بالغ بر 110هزارمترمربع زیربنا را شامل می‌شود. گفته می‌شود در پایان قرار است مجموعه بین‌الحرمین شامل بیش از 30هزارمترمربع فروشگاه و واحدهای تجاری، 11هزارمترمربع هتل و رستوران، شش‌هزارمترمربع دفاتر اداری، مرکز فرهنگی بزرگ شامل سالن کنفرانس، آمفی‌تئاتر، کتابخانه تخصصی و موزه، نمایشگاه، کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی شود. سال 85 وقتی که ادامه طرح ساماندهی بافت تاریخی بین‌الحرمین شیراز به تصویب رسید، مسوولان این پروژه در شیراز و استان فارس شامل مسوولان شهری، استانداری سازمان میراث‌فرهنگی و... اعلام کرده بودند «یکی از هدف‌های مهم در بازسازی و نوسازی بافت تاریخی بین‌الحرمین، زنده‌سازی جایگاه تاریخی و فرهنگی این بافت در شیراز است.» با این حال اما آنچه در همه سال‌های گذشته رخ داده است تنها تخریب بافت تاریخی این محدوده و ساخت پاساژها و مراکز تجاری ناهمخوان با این محدوده از شهر شیراز بود. تخریبی که در این مدت تنها با اعتراض فعالان میراث‌فرهنگی و دوستداران میراث تاریخی و رسانه‌ها همراه می‌شد، حال اما باید دید ورود نفر اول سازمان میراث‌فرهنگی کشور به موضوع تا چه اندازه خواهد توانست از آسیب‌های بیشتر به بافت تاریخی شیراز جلوگیری کند.
شرق: آثار و ابنیه تاریخی این شهر قربانی می‌گیرد. در جدیدترین رویداد چندی پیش حدود 10خانه تاریخی که به‌گفته مسوولان در معبر طرح توسعه حرم شاهچراغ(ع) به حضرت علاءالدین حسین(ع) بود به‌صورت شبانه تخریب شده و از بین رفتند. اقدامی که مسوولان اداره کل میراث‌فرهنگی استان فارس آن را اقدامی عجولانه و احساسی خوانده‌اند. پس از این اتفاق معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در شش‌نامه جداگانه به دفتر مقام‌معظم‌رهبری، وزیر کشور، دادستان کل کشور، استاندار فارس و تولیت آستان حرم احمدبن‌موسی(ع) خواستار توقف آنی روند تخریب بافت تاریخی شیراز شد. مسعود سلطانی‌فر در این نامه‌ها اجرای هرگونه طرح توسعه و عمرانی در بافت تاریخی را منوط به اخذ مجوز از مراجع قانونی نظیر سازمان میراث‌فرهنگی، شورایعالی معماری و شهرسازی و داشتن طرح مصوب دانست. در این نامه‌ها آمده است: «حسب اطلاعات واصله و بازدید کارشناسان اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس از بافت تاریخی اطراف مجموعه شاهچراغ، متاسفانه بخشی از بافت ارزشمند تاریخی جهت الحاق به طرح بین‌الحرمین تخریب شده است. این سازمان حسب وظایف قانونی خود موضوع را از طریق مرجع قانونی در دست پیگیری دارد. سپاسگزار خواهد بود دستور فرمایید به‌منظور جلوگیری از تخریب عناصر ارزشمند موجود در بافت تاریخی، دستور توقف آنی عملیات مذکور صادر شود. بدیهی است اجرای هرگونه طرح توسعه و عمرانی در بافت تاریخی پس از اخذ مجوز از مراجع قانونی نظیر سازمان میراث‌فرهنگی و شورایعالی معماری و شهرسازی و داشتن طرح مصوب، امکانپذیر خواهد بود.» مسوولان سازمان میراث‌فرهنگی کشور اما تنها به نوشتن همین نامه‌ها اکتفا نکرده‌اند، چراکه به‌منظور بررسی علل آسیب به بافت تاریخی، هیاتی ویژه از جانب رییس سازمان میراث‌فرهنگی عازم شیراز شد تا جزییات و جوانب تخریب‌های صورت‌گرفته در بافت تاریخی این شهر را بررسی و اعلام کنند. این هیات متشکل از مدیرکل حراست، مدیرکل حفظ و احیای بناها و بافت‌های تاریخی و نماینده معاونت حقوقی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری هستند که روز پنجشنبه 27 شهریور عازم شیراز شدند. این هیات به‌منظور بررسی علل و عوامل وقوع این اتفاق و گفت‌وگو با فعالان و دوستداران میراث‌فرهنگی، بررسی اسناد و مدارک موجود و مذاکره با مسوولان محلی به شهر شیراز سفر کردند. مسوولان سازمان میراث‌فرهنگی اعلام کرده‌اند براساس وظایف قانونی، همه توان خود را برای جلوگیری از ادامه این روند در بافت تاریخی شیراز به کار خواهند برد و تا برخورد قاطع با عوامل این اتفاق موضوع را از طریق مرجع قانونی پیگیری خواهند کرد. حدود 20سال پیش هفت‌هکتار از بافت تاریخی شیراز متشکل از 87 خانه تاریخی، مسجد و مدرسه تاریخی بود که در روزهای آغازین این پروژه تخریب شد و از بناهای تاریخی تخریب‌شده هیچ‌گونه مستند‌سازی و ردی بر جا نمانده است. این پروژه در خلال همه سال‌های گذشته همچنان و با قوت و ضعف پیگیری و اجرایی می‌شد. طبق اعلام مسوولان طرح بین‌الحرمین جهت به‌هم‌پیوستن حرم شاهچراغ(ع) به حرم سیدعلاءالدین(ع) شکل گرفت. اولین طرح این پروژه توسط «محمدمنصور فلامکی»، معمار و شهرساز برجسته، تدوین و در آن تمام ضوابط تاریخی رعایت شده بود تا هیچ آسیبی به بافت تاریخی نرسد. در طرح استاد فلامکی، یک‌معبر زیرزمینی، دو بافت را به هم متصل می‌کرد و هیچ بنای تاریخی‌ای از بین نمی‌رفت، اما مسوولان شهری این طرح را به‌علت آنچه نداشتن توجیه اقتصادی اعلام کرده بودند، رد کرده و اقدام به تخریب بافت تاریخی کردند. در طرح نهایی این پروژه قرار است در مجموع 57هکتار از بافت قدیمی محدوده این دو حرم تخریب و در قالب این پروژه نوسازی شود. به‌گفته کارشناسان اداره کل میراث‌فرهنگی استان فارس پیش‌بینی می‌شود در این پروژه دست‌کم 130خانه تاریخی و تعداد زیادی مدرسه، حمام و بنای تاریخی از بین برود که البته در این مدت بخش عمده‌ای از این پیش‌بینی تحقق یافته است. براساس اسناد و اطلاعات منتشرشده از سوی مسوولان پروژه بین‌الحرمین این طرح‌ به عنوان«مجموعه تجاری- فرهنگی بین‌الحرمین» خوانده می‌شود و مساحتی بالغ بر 110هزارمترمربع زیربنا را شامل می‌شود. گفته می‌شود در پایان قرار است مجموعه بین‌الحرمین شامل بیش از 30هزارمترمربع فروشگاه و واحدهای تجاری، 11هزارمترمربع هتل و رستوران، شش‌هزارمترمربع دفاتر اداری، مرکز فرهنگی بزرگ شامل سالن کنفرانس، آمفی‌تئاتر، کتابخانه تخصصی و موزه، نمایشگاه، کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی شود. سال 85 وقتی که ادامه طرح ساماندهی بافت تاریخی بین‌الحرمین شیراز به تصویب رسید، مسوولان این پروژه در شیراز و استان فارس شامل مسوولان شهری، استانداری سازمان میراث‌فرهنگی و... اعلام کرده بودند «یکی از هدف‌های مهم در بازسازی و نوسازی بافت تاریخی بین‌الحرمین، زنده‌سازی جایگاه تاریخی و فرهنگی این بافت در شیراز است.» با این حال اما آنچه در همه سال‌های گذشته رخ داده است تنها تخریب بافت تاریخی این محدوده و ساخت پاساژها و مراکز تجاری ناهمخوان با این محدوده از شهر شیراز بود. تخریبی که در این مدت تنها با اعتراض فعالان میراث‌فرهنگی و دوستداران میراث تاریخی و رسانه‌ها همراه می‌شد، حال اما باید دید ورود نفر اول سازمان میراث‌فرهنگی کشور به موضوع تا چه اندازه خواهد توانست از آسیب‌های بیشتر به بافت تاریخی شیراز جلوگیری کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.