ورود ترکیه به عصر نوین
سیامک کاکایی . تحلیلگر مسایل ترکیه
«تحلیف» ریاستجمهوری رجبطیب اردوغان و آغاز نخستوزیری احمد داووداوغلو - دو همفکری که در سالهای اخیر رویکرد ترکیه را دگرگون کردند- از آغاز دورهای جدید از حیات حزب عدالت و توسعه حکایت دارد. با آنکه اردوغان مطابق قانون اساسی، از این پس مسوولیتی در «حزب» ندارد اما او پیش از ورود به «کاخ چانکایا»، کوشید پایه پلهای پشتسر را مستحکم کند تا نسبت به تداوم فعالیت حزب در عدم حضور فیزیکی خود، اطمینان حاصل کند. او که نگاه جدیدی به سیاست و حکومت دارد، اکنون در سودای تغییری اساسی در جایگاه ریاستجمهوری است. اردوغان با توجه به پیشینه فعالیت حزبی و اصولا تیپ ناآرام سیاسی خود، ردای ریاستجمهوری را در شکل کنونی -که بیشتر نقشی تشریفاتی است- بر تن خود نازیبا میبیند و به همین دلیل خواهد کوشید گامبهگام اختیارات و صلاحیتهای قانونی ریاستجمهوری را افزایش دهد. او که هنوز از کاریزما برخوردار است در سودای تغییری بنیادین در قانون اساسی ترکیه است اما تحقق این خواسته در شرایط کنونی برای اردوغان چندان آسان نخواهد بود بهخصوص که احزاب رقیب او در پارلمان، مشی بلندپروازانه وی را نشانه رفتهاند. به همین دلیل، صحنه سیاسی و اجتماعی
ترکیه برای اردوغان و همفکر نزدیک او، احمد داووداوغلو چنین مینماید که پس از یک دوره تثبیت، گام بلندی در مسیری نو بردارند. سال آینده(2015) برای حزب عدالت و توسعه و شخص داووداوغلو و اردوغان بهعنوان رییسجمهور، حیاتی و تعیینکننده است. رییسجمهور از هماکنون از بالکن کاخ ریاستجمهوری، به حیاط حزب عدالت و توسعه چشم دارد تا با نگاه خود، جابهجاییها و تحرکات درونحزبی را زیر نظر بگیرد. پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات پیشرو، اگرچه در نبود اردوغان در جایگاه ریاست حزب، با دشواریهایی مواجه است اما او کوشید شخصی را بر صندلی خود بنشاند که از تحرک لازم سیاسی و وجهه بینالمللی بهعنوان یک دیپلمات جوان اما کارکشته برخوردار باشد. احمد داووداوغلو با نگرش جغرافیامدارانه در سیاست خارجی که سبب دگرگونی ماهوی در دیپلماسی منطقهای ترکیه شد اکنون میکوشد صحنه داخلی ترکیه را نیز تحتالشعاع تئوریهای خود قرار دهد اگرچه ایده «تنش صفر» داووداوغلو به «تنش مضاعف» منجر شد اما این تمام ماجرا برای معمار دیپلماسی نوین ترکیه نبود. منتقدان او نیک میدانند داووداوغلو عرصه نوینی را فراروی سیاست خارجی گشوده است. این پرسش مطرح است که
آیا داووداوغلو با توجه به سایه سنگین اردوغان در فضای سیاسی ترکیه خواهد توانست رویکرد متفاوت و تاثیرگذاری در عرصه داخلی اتخاذ کند؟ اگر سیاست خارجی را ادامه و برآیند سیاست داخلی بدانیم درواقع اوغلو میداند که قطعات این پازل را چگونه در کنار هم قرار دهد. در این میان مطالبه کردها و علویان رو به افزایش است اما نخستوزیر گفته است از حامیان ادامه مذاکرات با طرفهای مختلف است و در عین حال، کوشیده است نشان دهد اهل مدارای سیاسی است.
این ویژگی متفاوت از رفتار صریح رجبطیب اردوغان در قبال منتقدان است که عمدتا نگرش «مشت آهنین» را به نمایش میگذارد. در این میان، مرد سومی که نقش او در سیاست و حکومت در ترکیه انکارشدنی نیست عبداللهگل است. سیاستمداری که با خویشتنداری، در کاخ ریاستجمهوری را باز گذاشت. از او نیز در آینده بیشتر خواهیم دید. مردان سیاست کنونی ترکیه یعنی اردوغان و داووداوغلو مشی خود را بر اساس استراتژی (2023) که مصادف با یکصدمینسال تاسیس جمهوری ترکیه است پایهگذاری میکنند تا از این رهگذر آنطور که اردوغان گفته ترکیه در مکان دهم اقتصاد جهان قرار گیرد و بهتبع آن حزب عدالت و توسعه نیز سکاندار ترکیه جدید باشد. ترسیم این فضا تنها در تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی ترکیه آنگونه که اردوغان میخواهد نظام را از پارلمانی به ریاستی تغییر دهد میسر است اما داووداوغلو با وجود همفکری و همسویی با اردوغان نمیخواهد «در سایه» حرکت کند چراکه به همان اندازه که اردوغان معمار نوین ترکیه است، اوغلو نیز خود را معماری با نگرشی آکادمیک میداند و نمیخواهد در سایه اردوغان باقی بماند. بههرحال صحنه اجتماعی و سیاسی ترکیه، همواره از یک سبک خاص پیروی نمیکند که اردوغان و داووداوغلو با خوشبینی چشمانتظار فضای بازتری در استمرار حکومت عدالت و توسعه باشند. مگر آنکه رشد اقتصادی همچنان استمرار یابد و اصلاحات دموکراتیک در صحنه داخلی برای کردها، علویان و جنبههای دیگر مهیا باشد. اگرچه ایجاد چنین بستری، ناراضیان شاخصی مانند جمهوری خلق و حرکت ملی و جماعتهایی چون فتحالله گولن دارد که آنها از هماکنون زنگ تبلیغات سال آینده پارلمانی را -که برای عدالت و توسعه تعیینکننده است- به صدا درآوردهاند.
این ویژگی متفاوت از رفتار صریح رجبطیب اردوغان در قبال منتقدان است که عمدتا نگرش «مشت آهنین» را به نمایش میگذارد. در این میان، مرد سومی که نقش او در سیاست و حکومت در ترکیه انکارشدنی نیست عبداللهگل است. سیاستمداری که با خویشتنداری، در کاخ ریاستجمهوری را باز گذاشت. از او نیز در آینده بیشتر خواهیم دید. مردان سیاست کنونی ترکیه یعنی اردوغان و داووداوغلو مشی خود را بر اساس استراتژی (2023) که مصادف با یکصدمینسال تاسیس جمهوری ترکیه است پایهگذاری میکنند تا از این رهگذر آنطور که اردوغان گفته ترکیه در مکان دهم اقتصاد جهان قرار گیرد و بهتبع آن حزب عدالت و توسعه نیز سکاندار ترکیه جدید باشد. ترسیم این فضا تنها در تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی ترکیه آنگونه که اردوغان میخواهد نظام را از پارلمانی به ریاستی تغییر دهد میسر است اما داووداوغلو با وجود همفکری و همسویی با اردوغان نمیخواهد «در سایه» حرکت کند چراکه به همان اندازه که اردوغان معمار نوین ترکیه است، اوغلو نیز خود را معماری با نگرشی آکادمیک میداند و نمیخواهد در سایه اردوغان باقی بماند. بههرحال صحنه اجتماعی و سیاسی ترکیه، همواره از یک سبک خاص پیروی نمیکند که اردوغان و داووداوغلو با خوشبینی چشمانتظار فضای بازتری در استمرار حکومت عدالت و توسعه باشند. مگر آنکه رشد اقتصادی همچنان استمرار یابد و اصلاحات دموکراتیک در صحنه داخلی برای کردها، علویان و جنبههای دیگر مهیا باشد. اگرچه ایجاد چنین بستری، ناراضیان شاخصی مانند جمهوری خلق و حرکت ملی و جماعتهایی چون فتحالله گولن دارد که آنها از هماکنون زنگ تبلیغات سال آینده پارلمانی را -که برای عدالت و توسعه تعیینکننده است- به صدا درآوردهاند.
«تحلیف» ریاستجمهوری رجبطیب اردوغان و آغاز نخستوزیری احمد داووداوغلو - دو همفکری که در سالهای اخیر رویکرد ترکیه را دگرگون کردند- از آغاز دورهای جدید از حیات حزب عدالت و توسعه حکایت دارد. با آنکه اردوغان مطابق قانون اساسی، از این پس مسوولیتی در «حزب» ندارد اما او پیش از ورود به «کاخ چانکایا»، کوشید پایه پلهای پشتسر را مستحکم کند تا نسبت به تداوم فعالیت حزب در عدم حضور فیزیکی خود، اطمینان حاصل کند. او که نگاه جدیدی به سیاست و حکومت دارد، اکنون در سودای تغییری اساسی در جایگاه ریاستجمهوری است. اردوغان با توجه به پیشینه فعالیت حزبی و اصولا تیپ ناآرام سیاسی خود، ردای ریاستجمهوری را در شکل کنونی -که بیشتر نقشی تشریفاتی است- بر تن خود نازیبا میبیند و به همین دلیل خواهد کوشید گامبهگام اختیارات و صلاحیتهای قانونی ریاستجمهوری را افزایش دهد. او که هنوز از کاریزما برخوردار است در سودای تغییری بنیادین در قانون اساسی ترکیه است اما تحقق این خواسته در شرایط کنونی برای اردوغان چندان آسان نخواهد بود بهخصوص که احزاب رقیب او در پارلمان، مشی بلندپروازانه وی را نشانه رفتهاند. به همین دلیل، صحنه سیاسی و اجتماعی
ترکیه برای اردوغان و همفکر نزدیک او، احمد داووداوغلو چنین مینماید که پس از یک دوره تثبیت، گام بلندی در مسیری نو بردارند. سال آینده(2015) برای حزب عدالت و توسعه و شخص داووداوغلو و اردوغان بهعنوان رییسجمهور، حیاتی و تعیینکننده است. رییسجمهور از هماکنون از بالکن کاخ ریاستجمهوری، به حیاط حزب عدالت و توسعه چشم دارد تا با نگاه خود، جابهجاییها و تحرکات درونحزبی را زیر نظر بگیرد. پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات پیشرو، اگرچه در نبود اردوغان در جایگاه ریاست حزب، با دشواریهایی مواجه است اما او کوشید شخصی را بر صندلی خود بنشاند که از تحرک لازم سیاسی و وجهه بینالمللی بهعنوان یک دیپلمات جوان اما کارکشته برخوردار باشد. احمد داووداوغلو با نگرش جغرافیامدارانه در سیاست خارجی که سبب دگرگونی ماهوی در دیپلماسی منطقهای ترکیه شد اکنون میکوشد صحنه داخلی ترکیه را نیز تحتالشعاع تئوریهای خود قرار دهد اگرچه ایده «تنش صفر» داووداوغلو به «تنش مضاعف» منجر شد اما این تمام ماجرا برای معمار دیپلماسی نوین ترکیه نبود. منتقدان او نیک میدانند داووداوغلو عرصه نوینی را فراروی سیاست خارجی گشوده است. این پرسش مطرح است که
آیا داووداوغلو با توجه به سایه سنگین اردوغان در فضای سیاسی ترکیه خواهد توانست رویکرد متفاوت و تاثیرگذاری در عرصه داخلی اتخاذ کند؟ اگر سیاست خارجی را ادامه و برآیند سیاست داخلی بدانیم درواقع اوغلو میداند که قطعات این پازل را چگونه در کنار هم قرار دهد. در این میان مطالبه کردها و علویان رو به افزایش است اما نخستوزیر گفته است از حامیان ادامه مذاکرات با طرفهای مختلف است و در عین حال، کوشیده است نشان دهد اهل مدارای سیاسی است.
این ویژگی متفاوت از رفتار صریح رجبطیب اردوغان در قبال منتقدان است که عمدتا نگرش «مشت آهنین» را به نمایش میگذارد. در این میان، مرد سومی که نقش او در سیاست و حکومت در ترکیه انکارشدنی نیست عبداللهگل است. سیاستمداری که با خویشتنداری، در کاخ ریاستجمهوری را باز گذاشت. از او نیز در آینده بیشتر خواهیم دید. مردان سیاست کنونی ترکیه یعنی اردوغان و داووداوغلو مشی خود را بر اساس استراتژی (2023) که مصادف با یکصدمینسال تاسیس جمهوری ترکیه است پایهگذاری میکنند تا از این رهگذر آنطور که اردوغان گفته ترکیه در مکان دهم اقتصاد جهان قرار گیرد و بهتبع آن حزب عدالت و توسعه نیز سکاندار ترکیه جدید باشد. ترسیم این فضا تنها در تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی ترکیه آنگونه که اردوغان میخواهد نظام را از پارلمانی به ریاستی تغییر دهد میسر است اما داووداوغلو با وجود همفکری و همسویی با اردوغان نمیخواهد «در سایه» حرکت کند چراکه به همان اندازه که اردوغان معمار نوین ترکیه است، اوغلو نیز خود را معماری با نگرشی آکادمیک میداند و نمیخواهد در سایه اردوغان باقی بماند. بههرحال صحنه اجتماعی و سیاسی ترکیه، همواره از یک سبک خاص پیروی نمیکند که اردوغان و داووداوغلو با خوشبینی چشمانتظار فضای بازتری در استمرار حکومت عدالت و توسعه باشند. مگر آنکه رشد اقتصادی همچنان استمرار یابد و اصلاحات دموکراتیک در صحنه داخلی برای کردها، علویان و جنبههای دیگر مهیا باشد. اگرچه ایجاد چنین بستری، ناراضیان شاخصی مانند جمهوری خلق و حرکت ملی و جماعتهایی چون فتحالله گولن دارد که آنها از هماکنون زنگ تبلیغات سال آینده پارلمانی را -که برای عدالت و توسعه تعیینکننده است- به صدا درآوردهاند.
این ویژگی متفاوت از رفتار صریح رجبطیب اردوغان در قبال منتقدان است که عمدتا نگرش «مشت آهنین» را به نمایش میگذارد. در این میان، مرد سومی که نقش او در سیاست و حکومت در ترکیه انکارشدنی نیست عبداللهگل است. سیاستمداری که با خویشتنداری، در کاخ ریاستجمهوری را باز گذاشت. از او نیز در آینده بیشتر خواهیم دید. مردان سیاست کنونی ترکیه یعنی اردوغان و داووداوغلو مشی خود را بر اساس استراتژی (2023) که مصادف با یکصدمینسال تاسیس جمهوری ترکیه است پایهگذاری میکنند تا از این رهگذر آنطور که اردوغان گفته ترکیه در مکان دهم اقتصاد جهان قرار گیرد و بهتبع آن حزب عدالت و توسعه نیز سکاندار ترکیه جدید باشد. ترسیم این فضا تنها در تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی ترکیه آنگونه که اردوغان میخواهد نظام را از پارلمانی به ریاستی تغییر دهد میسر است اما داووداوغلو با وجود همفکری و همسویی با اردوغان نمیخواهد «در سایه» حرکت کند چراکه به همان اندازه که اردوغان معمار نوین ترکیه است، اوغلو نیز خود را معماری با نگرشی آکادمیک میداند و نمیخواهد در سایه اردوغان باقی بماند. بههرحال صحنه اجتماعی و سیاسی ترکیه، همواره از یک سبک خاص پیروی نمیکند که اردوغان و داووداوغلو با خوشبینی چشمانتظار فضای بازتری در استمرار حکومت عدالت و توسعه باشند. مگر آنکه رشد اقتصادی همچنان استمرار یابد و اصلاحات دموکراتیک در صحنه داخلی برای کردها، علویان و جنبههای دیگر مهیا باشد. اگرچه ایجاد چنین بستری، ناراضیان شاخصی مانند جمهوری خلق و حرکت ملی و جماعتهایی چون فتحالله گولن دارد که آنها از هماکنون زنگ تبلیغات سال آینده پارلمانی را -که برای عدالت و توسعه تعیینکننده است- به صدا درآوردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.