|

در حاشیه فیلم «رد کارپت»

مستندی با بازی عطاران

آرش یعقوبی


1- فیلم دوم رضا عطاران. از زاویه‌ای احتمالا بهترین اتفاق ممکن برای کارگردانی است که خوان اول (فیلم اول) را رد کرده و بعد از تحمل استرس‌های خواسته‌وناخواسته هنگام ساخت و نقدهای موجود بر ضعف‌های فیلم اولش به گذرگاه بعدی- فیلم دوم رسیده است. فیلم دومی که بسیار ساده‌تر از دنگ‌وفنگ‌های فیلم‌های (و سریال‌های پیشین) عطاران ساخته شده است و نکته اینجاست که عطاران با «رد کارپت» بی‌دردسرتر از آنچه که احتمالا می‌پنداشته به فیلم دوم کارنامه‌اش رسیده است. فیلمی با پشت‌صحنه خلوت و عوامل نه‌چندان زیاد، هماهنگی‌های وقت‌گیر کمتر، صحنه‌های نه‌چندان پیچیده و البته سفر خارج از کشور! خودش بوده و خودش.
2- در «رد کارپت» با صحنه‌هایی مواجهیم که جنس کار عطاران است. به گفته خودش بعضی از صحنه‌ها را به شکل کاملا مستند گرفته‌اند. همان مدلی که عطاران دوست دارد: «واقع‌گرایانه». آنجا که پشت خیل عکاسان و تصویربرداران بدون نردبان دنبال جایی برای ایستادن می‌گردد یا یک‌نفر را کنارش جا می‌دهد و دست روی پشتش می‌گذارد یا صحنه‌ای در اواخر فیلم که پیرزن فس‌فسوی توی راهرو آنقدر لفتش می‌دهد (که تدوینگر مجبور شده بر خلاف بافت کار از تکنیک دیزالو استفاده کند) از نمونه‌های این مستندگونگی فیلم است. اما درست همینجاست که کارگردان باهوش ما دچار اشتباه شده است. اشتباهی که به یک‌انتخاب برمی‌گردد و انتخابی که فیلم را از همین «واقعی‌بودن» مورد علاقه او دور کرده است. در طول فیلم ما به جای اینکه به واقع یکی از هنروران عشق فرش قرمز سینما را ببینیم، آقا رضا عطاران خودمان را می‌بینیم که به کن رفته، سربه‌سر جیم‌جارموش و امثالهم (!) گذاشته و دوست دارد فیلمنامه‌اش را برساند به وودی‌آلن خان! او حتی اگر مثل همیشه خودش باشد و بهترین بازی‌اش را هم ارایه دهد باز همان رضا عطاران است و مخاطب نمی‌تواند باور کند که او کس دیگری است. این اتفاق درست برخلاف ساختار حاکم بر کل فیلم است. فیلمی که بسیاری از صحنه‌هایش در لحظه شکل گرفته است و چاره‌ای جز باورپذیرکردن این انتخاب برای بیننده ندارد. رضا عطارانِ توی فیلم اجازه نداده که بازیگر خیال‌پرداز یا به قول خودش، توهم‌زده آنطور که باید دیده شود. این بزرگ‌ترین ضعف این فیلم است که ضعف‌های دیگری هم به همراه آورده، مثل شوخی‌هایی که بیشتر شوخی عطاران است تا آن کاراکتر هنرور.
3- عطاران می‌توانست با انتخاب یکی از هنروران واقعی سینمای ایران که اتفاقا برای مردم شناخته شده هم هست چند درجه «رد کارپت» را ارتقا دهد. بعید به‌نظر می‌رسد راضی‌کردن یکی از ایشان برای بازی در چنین کاری برای عطاران کار سختی باشد. مهم باورپذیرساختن موقعیت‌هایی است که بازیگران در آن قرار دارند و کارگردان این فیلم می‌بایست همه تمهیداتش را در این‌راه به کار می‌بست. مهار و هدایت کامل و متناسب «عطاران بازیگر» کاری است که «عطاران کارگردان» بهتر است در کارهای بعد از این انجامش دهد؛ هر چند اگر به حذف خودش بیانجامد.

1- فیلم دوم رضا عطاران. از زاویه‌ای احتمالا بهترین اتفاق ممکن برای کارگردانی است که خوان اول (فیلم اول) را رد کرده و بعد از تحمل استرس‌های خواسته‌وناخواسته هنگام ساخت و نقدهای موجود بر ضعف‌های فیلم اولش به گذرگاه بعدی- فیلم دوم رسیده است. فیلم دومی که بسیار ساده‌تر از دنگ‌وفنگ‌های فیلم‌های (و سریال‌های پیشین) عطاران ساخته شده است و نکته اینجاست که عطاران با «رد کارپت» بی‌دردسرتر از آنچه که احتمالا می‌پنداشته به فیلم دوم کارنامه‌اش رسیده است. فیلمی با پشت‌صحنه خلوت و عوامل نه‌چندان زیاد، هماهنگی‌های وقت‌گیر کمتر، صحنه‌های نه‌چندان پیچیده و البته سفر خارج از کشور! خودش بوده و خودش.
2- در «رد کارپت» با صحنه‌هایی مواجهیم که جنس کار عطاران است. به گفته خودش بعضی از صحنه‌ها را به شکل کاملا مستند گرفته‌اند. همان مدلی که عطاران دوست دارد: «واقع‌گرایانه». آنجا که پشت خیل عکاسان و تصویربرداران بدون نردبان دنبال جایی برای ایستادن می‌گردد یا یک‌نفر را کنارش جا می‌دهد و دست روی پشتش می‌گذارد یا صحنه‌ای در اواخر فیلم که پیرزن فس‌فسوی توی راهرو آنقدر لفتش می‌دهد (که تدوینگر مجبور شده بر خلاف بافت کار از تکنیک دیزالو استفاده کند) از نمونه‌های این مستندگونگی فیلم است. اما درست همینجاست که کارگردان باهوش ما دچار اشتباه شده است. اشتباهی که به یک‌انتخاب برمی‌گردد و انتخابی که فیلم را از همین «واقعی‌بودن» مورد علاقه او دور کرده است. در طول فیلم ما به جای اینکه به واقع یکی از هنروران عشق فرش قرمز سینما را ببینیم، آقا رضا عطاران خودمان را می‌بینیم که به کن رفته، سربه‌سر جیم‌جارموش و امثالهم (!) گذاشته و دوست دارد فیلمنامه‌اش را برساند به وودی‌آلن خان! او حتی اگر مثل همیشه خودش باشد و بهترین بازی‌اش را هم ارایه دهد باز همان رضا عطاران است و مخاطب نمی‌تواند باور کند که او کس دیگری است. این اتفاق درست برخلاف ساختار حاکم بر کل فیلم است. فیلمی که بسیاری از صحنه‌هایش در لحظه شکل گرفته است و چاره‌ای جز باورپذیرکردن این انتخاب برای بیننده ندارد. رضا عطارانِ توی فیلم اجازه نداده که بازیگر خیال‌پرداز یا به قول خودش، توهم‌زده آنطور که باید دیده شود. این بزرگ‌ترین ضعف این فیلم است که ضعف‌های دیگری هم به همراه آورده، مثل شوخی‌هایی که بیشتر شوخی عطاران است تا آن کاراکتر هنرور.
3- عطاران می‌توانست با انتخاب یکی از هنروران واقعی سینمای ایران که اتفاقا برای مردم شناخته شده هم هست چند درجه «رد کارپت» را ارتقا دهد. بعید به‌نظر می‌رسد راضی‌کردن یکی از ایشان برای بازی در چنین کاری برای عطاران کار سختی باشد. مهم باورپذیرساختن موقعیت‌هایی است که بازیگران در آن قرار دارند و کارگردان این فیلم می‌بایست همه تمهیداتش را در این‌راه به کار می‌بست. مهار و هدایت کامل و متناسب «عطاران بازیگر» کاری است که «عطاران کارگردان» بهتر است در کارهای بعد از این انجامش دهد؛ هر چند اگر به حذف خودش بیانجامد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.