|

«تختی» اسوه جوانمردی

عسل عباسیان: «تختی» فقط یک کشتی‌گیر نیست، هرکس هر کجا نام او را می‌شنود، حتما پیش از کشتی‌گیربودنش به یاد جوانمردی و اخلاق او خواهد افتاد. او چهره‌ای است که ادبیات جوانمردی را از گذشته‌های دور تا دوران معاصر تعمیم داد و مرام خود را به یک گفتمان اجتماعی بدل کرد. در هشتادوچهارمین سالروز تولد این پهلوان، به سراغ سه‌چهره رفتیم تا از آنها بپرسیم، چه ویژگی‌ای در «تختی» او را برای مردم، پهلوان کرد و می‌کند؟

محمد بسته‌نگار . فعال ملی- مذهبی
آقای تختی، در شورای مرکزی جبهه ملی انتخاب شدند و در کنار مرحوم طالقانی و دیگران فعالیت می‌کردند. اما او نه به‌خاطر کشتی‌گیر بودنش و نه به‌خاطر حضورش در جبهه ملی، تختی نشد بلکه به‌خاطر جوانمردبودنش تبدیل به پهلوانی مردمی شده. او از نقطه‌ضعف حریفش استفاده نمی‌کرد یا مثلا در زلزله بویین‌زهرا همراه مردم بود و برایشان کمک جمع می‌کرد. او اهل فتوت بود. در شرایط استبداد پشت مردم بود و از مردم حمایت می‌کرد و همه اینها او را تبدیل به چهره‌ای ماندگار کرد.

صادق زیباکلام . استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
فکر می‌کنم تختی در حقیقت نزدیک به ملیّون بود و از مرحوم دکترمصدق و آیت‌الله‌طالقانی و چهره‌های جبهه ملی حمایت می‌کرد. عکسی از او هست که انگشتر و قرآنی از مرحوم طالقانی دریافت کرده. اینها اتفاقات مهمی بود که نشان می‌داد او با اپوزیسیون رژیم شاه همسو است اما فکر می‌کنم جدا از نزدیکی «تختی» به جبهه ملی، نکته بسیار مهم دیگری که ویژگی اخلاقی او بود خیلی به مسایل سیاسی مرتبط نمی‌شد و او به دلیل همین ویژگی‌های اخلاقی تبدیل به چهره‌ای ماندنی شد. به‌عنوان مثال او در یکی از کشتی‌های معروفش وقتی با آقای مدودف کشتی گرفت، بعد از کشتی یوری شاهمرادف، سرمربی تیم شوروی آمد و تختی را بوسید و خبرنگاران و اعضای کمپ ایران کنجکاو شدند؛ از تختی دلیلش را پرسیدند و او هیچ نگفت. وقتی از شاهمرادف پرسیدند گفت برای اینکه کتف چپ کشتی‌گیر حریف آسیب دیده بود و تختی این موضوع را می‌دانسته و در تمام مدت با اینکه می‌دانسته، حاضرنشده به سمت چپ مدودف برود. برخورداری از این اخلاق در فضای آن‌روز ایران او را تبدیل به سمبل جوانمردی و اخلاق‌گرایی کرد تا جایی که مردم او را همپای پوریای ولی می‌دانستند. او حاضر نبود برای پیروزی هرکاری انجام دهد. وقتی در بویین‌زهرا زلزله آمد، او یک‌تنه چندین برابر حکومت برای مردم پول جمع کرد. در خیابان‌های اصلی شهر می‌گشت و طلب کمک می‌کرد. همه اینها از او یک جوانمرد ساخته بود.

امیرشهاب رضویان . کارگردان
نکته مهم درباره تختی این است که او در درجه اول، یک انسان بود. رفتارهای انسانی او بسیار مهم‌تر از سیاسی‌بودن یا قهرمان‌بودن اوست.
همین که برای زلزله‌زده‌ها پول جمع کرده و سعی داشته چهره‌ای مردمی باشد، او را از سایر قهرمان‌ها متمایز می‌کند. قهرمان ورزشی زیاد داشته‌ایم و داریم، اپوزیسیون هم زیاد داشته و داریم اما کسانی که رفتارهای مردمی و غیرمتظاهرانه مثل تختی انجام داده باشند، بسیار کم هستند.


عسل عباسیان: «تختی» فقط یک کشتی‌گیر نیست، هرکس هر کجا نام او را می‌شنود، حتما پیش از کشتی‌گیربودنش به یاد جوانمردی و اخلاق او خواهد افتاد. او چهره‌ای است که ادبیات جوانمردی را از گذشته‌های دور تا دوران معاصر تعمیم داد و مرام خود را به یک گفتمان اجتماعی بدل کرد. در هشتادوچهارمین سالروز تولد این پهلوان، به سراغ سه‌چهره رفتیم تا از آنها بپرسیم، چه ویژگی‌ای در «تختی» او را برای مردم، پهلوان کرد و می‌کند؟

محمد بسته‌نگار . فعال ملی- مذهبی
آقای تختی، در شورای مرکزی جبهه ملی انتخاب شدند و در کنار مرحوم طالقانی و دیگران فعالیت می‌کردند. اما او نه به‌خاطر کشتی‌گیر بودنش و نه به‌خاطر حضورش در جبهه ملی، تختی نشد بلکه به‌خاطر جوانمردبودنش تبدیل به پهلوانی مردمی شده. او از نقطه‌ضعف حریفش استفاده نمی‌کرد یا مثلا در زلزله بویین‌زهرا همراه مردم بود و برایشان کمک جمع می‌کرد. او اهل فتوت بود. در شرایط استبداد پشت مردم بود و از مردم حمایت می‌کرد و همه اینها او را تبدیل به چهره‌ای ماندگار کرد.

صادق زیباکلام . استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
فکر می‌کنم تختی در حقیقت نزدیک به ملیّون بود و از مرحوم دکترمصدق و آیت‌الله‌طالقانی و چهره‌های جبهه ملی حمایت می‌کرد. عکسی از او هست که انگشتر و قرآنی از مرحوم طالقانی دریافت کرده. اینها اتفاقات مهمی بود که نشان می‌داد او با اپوزیسیون رژیم شاه همسو است اما فکر می‌کنم جدا از نزدیکی «تختی» به جبهه ملی، نکته بسیار مهم دیگری که ویژگی اخلاقی او بود خیلی به مسایل سیاسی مرتبط نمی‌شد و او به دلیل همین ویژگی‌های اخلاقی تبدیل به چهره‌ای ماندنی شد. به‌عنوان مثال او در یکی از کشتی‌های معروفش وقتی با آقای مدودف کشتی گرفت، بعد از کشتی یوری شاهمرادف، سرمربی تیم شوروی آمد و تختی را بوسید و خبرنگاران و اعضای کمپ ایران کنجکاو شدند؛ از تختی دلیلش را پرسیدند و او هیچ نگفت. وقتی از شاهمرادف پرسیدند گفت برای اینکه کتف چپ کشتی‌گیر حریف آسیب دیده بود و تختی این موضوع را می‌دانسته و در تمام مدت با اینکه می‌دانسته، حاضرنشده به سمت چپ مدودف برود. برخورداری از این اخلاق در فضای آن‌روز ایران او را تبدیل به سمبل جوانمردی و اخلاق‌گرایی کرد تا جایی که مردم او را همپای پوریای ولی می‌دانستند. او حاضر نبود برای پیروزی هرکاری انجام دهد. وقتی در بویین‌زهرا زلزله آمد، او یک‌تنه چندین برابر حکومت برای مردم پول جمع کرد. در خیابان‌های اصلی شهر می‌گشت و طلب کمک می‌کرد. همه اینها از او یک جوانمرد ساخته بود.

امیرشهاب رضویان . کارگردان
نکته مهم درباره تختی این است که او در درجه اول، یک انسان بود. رفتارهای انسانی او بسیار مهم‌تر از سیاسی‌بودن یا قهرمان‌بودن اوست.
همین که برای زلزله‌زده‌ها پول جمع کرده و سعی داشته چهره‌ای مردمی باشد، او را از سایر قهرمان‌ها متمایز می‌کند. قهرمان ورزشی زیاد داشته‌ایم و داریم، اپوزیسیون هم زیاد داشته و داریم اما کسانی که رفتارهای مردمی و غیرمتظاهرانه مثل تختی انجام داده باشند، بسیار کم هستند.


برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.