|

تندروها مقصرند یا کمیته ملی المپیک؟

فدراسیون ورزش زنان همچنان در تعلیق

سجاد فیروزی

اوایل سال 1370 فائزه هاشمی نایب‌رییس کمیته ملی المپیک بود و به‌همراه جمعی از مدیران زن وقت، تصمیم مهمی برای ورزش زنان گرفت: راه‌اندازی فدراسیون همبستگی ورزش بانوان. در آن زمان سامارانش، رییس وقت کمیته بین‌المللی المپیک با حمایتی که از این طرح داشت کمک زیادی به شکل‌گیری آن کرد؛ درست از همان زمان بود که این فدراسیون به‌طور مجزا صاحب مجمع و اساسنامه شد و به فعالیتش زیر نظر کمیته المپیک ادامه داد. البته برنامه‌ای راهبردی برای این فدراسیون تدوین شد که مهم‌ترین آنها عبارت بودند از: برگزاری مسابقات، توانمندکردن زنان و دختران در مربیگری، داوری، تدریس، امور اجرایی، مدیریت و حیطه‌های علمی و... .
موفقیت نسبی این فدراسیون در آن زمان بعد بیشتری پیدا کرد و رفته‌رفته پای سایر زنان مسلمان از دیگر کشورها هم به بازی‌های شبه‌المپیکی که این فدراسیون برگزار می‌کرد کشیده شد. شاید همین مورد مسوولان امر را بر آن داشت تا نام این فدراسیون را به «فدراسیون اسلامی ورزش زنان» تغییر دهد؛ هرچند فائزه هاشمی در گفت‌وگو با «شرق» این تغییرات را بیشتر می‌داند: «اول اینکه مسلمان‌ها فقط از کشورهای اسلامی نبودند و مسلمان‌هایی از کشورهای غیراسلامی نیز به ما ملحق شدند. دوم اینکه ماهیت بازی‌ها که اسلامی بود حفظ کردیم و در را باز گذاشتیم تا از کشورهای غیراسلامی هم هر ورزشکار غیرمسلمان که شرایط اسلامی را بپذیرد، بتواند در این مسابقات شرکت کند. این کارها مرحله به مرحله انجام شد و در جهت توسعه فعالیت‌های این فدراسیون بود؛ چون هم رشد خوبی داشت و هم مورد استقبال زیادی قرار گرفته بود. این فدراسیون نقش زیادی در راه‌اندازی بخش قهرمانی ورزش زنان و توانمند‌سازی زنان در زمینه‌های مختلف؛ و نیز نقش اساسی در خروج تیم‌های زنان از کشور؛ و همچنین نقس اصلی در پذیرش حجاب توسط فدراسیون‌های جهانی و کمیته بین‌المللی المپیک را داشت. ارتباط زنان با خارج از کشور و مجامع جهانی تقریبا از اینجا شروع شد، الگودهی به سایر زنان مسلمان جهان که چگونه در مسابقات با حجاب حضور پیدا کنند و بسیاری تاثیرات دیگر این فدراسیون پایگاهی بود برای احقاق حق زنان در ورزش و گرفتن سهم دختران نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورهای اسلامی و آبرو و هویت و شخصیت به زنان مسلمان به‌خصوص در جهان داده بود.»
با منسجم‌ترشدن برنامه‌ها، فدراسیون اسلامی ورزش زنان موفقیت بیشتری هم پیدا کرد و توانست چندین دوره بازی‌های اسلامی را در ایران با حضور ورزشکاران زیادی از سراسر دنیا برگزار کند. اما در نهایت و در دولت قبلی این فدراسیون به‌دلیل نبودن بودجه کافی تعطیل شد تا ورزش زنان ایران یکی از مهم‌ترین پایگاه‌هایش را از دست بدهد؛ البته فائزه هاشمی بودجه را «بهانه»ای بیش نمی‌داند و دلیل آن را این‌طور شرح می‌دهد: «بودجه بهانه بود؛ دلیل تعطیلی این فدراسیون سیاسی بود. بعضی جا‌ها گفته‌اند در آن فدراسیون کار سیاسی می‌کرده‌اند و به همین خاطر آن را بستیم؛ یک دروغ بزرگ. یا گفته‌اند آن را در فدراسیون ریاض ادغام کرده‌ایم. یا گفته‌اند تشکیلاتی که برای ما افتخار آفریده و موفق بوده را در تشکیلات یک کشور دیگر که در بسیاری از موارد رقیب ماست حل کنیم. آیا خنده‌دار و احمقانه نیست؟»
با این حال و با وجود تلاش‌هایی که در این راستا صورت گرفت راه‌اندازی مجدد این فدراسیون هرگز راه به جایی نبرد تا اینکه در روزهای نخست کار دولت جدید زمزمه‌هایی مبنی بر گشایش این فدراسیون به گوش رسید؛ تعداد زیادی از مدیران ورزشی زن که سابقه همکاری با این فدراسیون داشتند در جلسه‌های متعددی باحضور وزرای مختلفی که برای وزارت «ورزش و جوانان» معرفی شدند تقاضای بازگشایی این فدراسیون را داشتند؛ جلساتی که البته خروجی بسیاری از آنها با جواب مثبت همراه بود. البته با قطعی‌شدن وزیر و نهایی‌شدن ترکیب کمیته ملی المپیک نامه‌ای هم به‌صورت رسمی به این نهاد فرستاده شد تا مسوولان‌امر، تصمیم نهایی را اتخاذ کنند. طاهره طاهریان، مشاور اصلی فدراسیون اسلامی ورزش زنان با تایید این موضوع به «شرق» گفت: «در جلسه‌ای که همان اوایل کار با رییس، دبیرکل و نایب‌رییس کمیته ملی المپیک داشتیم به‌طور رسمی درخواست بازگشایی مجدد این فدراسیون را دادیم. البته من در آن جلسه تنها نبودم و به‌همراه نزدیک به 10نفر دیگر از مدیران زن در آن جلسه شرکت کردیم».
درخواست معلق
اگرچه به نظر می‌رسید که با روی‌کارآمدن دولت جدید خیلی زود بازگشایی فدراسیون، چراغ سبز بگیرد ولی این موضوع تابه‌حال حل نشده و به نظر می‌رسد لاینحل هم باشد؛ درواقع درست همین چند روز پیش بود که «ایرنا» به‌نقل از یک منبع آگاه نوشت که کمیته، مخالف بازگشایی این فدراسیون است؛ موردی که البته هنوز به‌صورت رسمی تایید نشده است. خانم طاهریان هم البته نمی‌خواهد چنین خبری را قبول کند: «ببینید ما مکاتبه کرده‌ایم و هنوز پاسخی نگرفته‌ایم؛ نه به‌طور قطع به ما گفته‌اند بله و نه گفته‌اند پاسخ منفی است. من هنوز دست از مبارزه نکشیده‌ام و برای بازگشایی مجدد این فدراسیون تلاشم را می‌کنم. اگر پاسخ کمیته منفی باشد ایرادی ندارد چون ما به صورت رسمی مکاتبه کرده‌ایم، آنها هم پاسخ نامه ما را بدهند و در آن قید کنند که پاسخ منفی است.»
البته پیگری «شرق» از مسوولان کمیته ملی المپیک دراین‌باره بی‌نتیجه ماند و کسی در این کمیته حاضر به پاسخ‌گویی نشد تا شایعه به واقعیت نزدیک‌تر شود؛ شایعه اینکه شاید کیومرث هاشمی هم نمی‌خواهد این فدراسیون دیگر تداومی داشته باشد. با این حال خانم طاهریان، مشاور فدراسیون اسلامی ورزش زنان فرض مقصردانستن یک‌نفر را رد می‌کند: «اینطور نیست که فقط رییس بخواهد یا نخواهد. این موضوع باید در هیات اجرایی مطرح شود و آن وقت همه درباره آن نظر می‌دهند؛ درواقع اگر رییس بخواهد یا نخواهد باید تابع رای هیات اجرایی باشد؛ هرچند که من هنوز هم می‌گویم پاسخی نگرفته‌ایم.» ‌خوشبینی طاهریان درحالی است که فائزه هاشمی موضوع را تمام‌شده می‌داند: «نمی‌دانم چرا الان این موضوع دوباره مطرح شده؛ تا آنجا که من می‌دانم پرونده این فدراسیون چهارماه پیش تمام شده است و کمیته‌ای‌ها تمایلی به راه‌اندازی مجدد آن ندارند». رییس پیشین فدراسیون اسلامی ورزش زنان در ادامه، دلیل این موضوع را هم اینطور بیان می‌کند: «به نظرم مسوولان نمی‌خواهند دوباره مورد هجمه تندروها باشند؛ به‌هرحال بازگشایی مجدد این فدراسیون مطرح‌شدن بعضی از نام‌ها را درپی خواهد داشت که می‌تواند دوباره میدان را برای ورود مخالفان باز کند. شاید کمیته نمی‌خواهد آرامش فعلی‌ای که دارد با بازگشایی این فدراسیون به هم بزند؛ البته تحلیل‌ها متفاوت است و ممکن است مسوولان هم واهمه داشته باشند که نکند در آینده جایشان تنگ شود.»
با این توضیحات به نظر می‌رسد که پرونده فدراسیون اسلامی ورزش زنان در دولت جدید هم بسته شده مگر اینکه در آینده اتفاق تازه‌تری رخ دهد و کمیته ملی المپیک تصمیم بگیرد با سازوکار تازه‌تری این فدراسیون را راه‌اندازی کند.
اوایل سال 1370 فائزه هاشمی نایب‌رییس کمیته ملی المپیک بود و به‌همراه جمعی از مدیران زن وقت، تصمیم مهمی برای ورزش زنان گرفت: راه‌اندازی فدراسیون همبستگی ورزش بانوان. در آن زمان سامارانش، رییس وقت کمیته بین‌المللی المپیک با حمایتی که از این طرح داشت کمک زیادی به شکل‌گیری آن کرد؛ درست از همان زمان بود که این فدراسیون به‌طور مجزا صاحب مجمع و اساسنامه شد و به فعالیتش زیر نظر کمیته المپیک ادامه داد. البته برنامه‌ای راهبردی برای این فدراسیون تدوین شد که مهم‌ترین آنها عبارت بودند از: برگزاری مسابقات، توانمندکردن زنان و دختران در مربیگری، داوری، تدریس، امور اجرایی، مدیریت و حیطه‌های علمی و... .
موفقیت نسبی این فدراسیون در آن زمان بعد بیشتری پیدا کرد و رفته‌رفته پای سایر زنان مسلمان از دیگر کشورها هم به بازی‌های شبه‌المپیکی که این فدراسیون برگزار می‌کرد کشیده شد. شاید همین مورد مسوولان امر را بر آن داشت تا نام این فدراسیون را به «فدراسیون اسلامی ورزش زنان» تغییر دهد؛ هرچند فائزه هاشمی در گفت‌وگو با «شرق» این تغییرات را بیشتر می‌داند: «اول اینکه مسلمان‌ها فقط از کشورهای اسلامی نبودند و مسلمان‌هایی از کشورهای غیراسلامی نیز به ما ملحق شدند. دوم اینکه ماهیت بازی‌ها که اسلامی بود حفظ کردیم و در را باز گذاشتیم تا از کشورهای غیراسلامی هم هر ورزشکار غیرمسلمان که شرایط اسلامی را بپذیرد، بتواند در این مسابقات شرکت کند. این کارها مرحله به مرحله انجام شد و در جهت توسعه فعالیت‌های این فدراسیون بود؛ چون هم رشد خوبی داشت و هم مورد استقبال زیادی قرار گرفته بود. این فدراسیون نقش زیادی در راه‌اندازی بخش قهرمانی ورزش زنان و توانمند‌سازی زنان در زمینه‌های مختلف؛ و نیز نقش اساسی در خروج تیم‌های زنان از کشور؛ و همچنین نقس اصلی در پذیرش حجاب توسط فدراسیون‌های جهانی و کمیته بین‌المللی المپیک را داشت. ارتباط زنان با خارج از کشور و مجامع جهانی تقریبا از اینجا شروع شد، الگودهی به سایر زنان مسلمان جهان که چگونه در مسابقات با حجاب حضور پیدا کنند و بسیاری تاثیرات دیگر این فدراسیون پایگاهی بود برای احقاق حق زنان در ورزش و گرفتن سهم دختران نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورهای اسلامی و آبرو و هویت و شخصیت به زنان مسلمان به‌خصوص در جهان داده بود.»
با منسجم‌ترشدن برنامه‌ها، فدراسیون اسلامی ورزش زنان موفقیت بیشتری هم پیدا کرد و توانست چندین دوره بازی‌های اسلامی را در ایران با حضور ورزشکاران زیادی از سراسر دنیا برگزار کند. اما در نهایت و در دولت قبلی این فدراسیون به‌دلیل نبودن بودجه کافی تعطیل شد تا ورزش زنان ایران یکی از مهم‌ترین پایگاه‌هایش را از دست بدهد؛ البته فائزه هاشمی بودجه را «بهانه»ای بیش نمی‌داند و دلیل آن را این‌طور شرح می‌دهد: «بودجه بهانه بود؛ دلیل تعطیلی این فدراسیون سیاسی بود. بعضی جا‌ها گفته‌اند در آن فدراسیون کار سیاسی می‌کرده‌اند و به همین خاطر آن را بستیم؛ یک دروغ بزرگ. یا گفته‌اند آن را در فدراسیون ریاض ادغام کرده‌ایم. یا گفته‌اند تشکیلاتی که برای ما افتخار آفریده و موفق بوده را در تشکیلات یک کشور دیگر که در بسیاری از موارد رقیب ماست حل کنیم. آیا خنده‌دار و احمقانه نیست؟»
با این حال و با وجود تلاش‌هایی که در این راستا صورت گرفت راه‌اندازی مجدد این فدراسیون هرگز راه به جایی نبرد تا اینکه در روزهای نخست کار دولت جدید زمزمه‌هایی مبنی بر گشایش این فدراسیون به گوش رسید؛ تعداد زیادی از مدیران ورزشی زن که سابقه همکاری با این فدراسیون داشتند در جلسه‌های متعددی باحضور وزرای مختلفی که برای وزارت «ورزش و جوانان» معرفی شدند تقاضای بازگشایی این فدراسیون را داشتند؛ جلساتی که البته خروجی بسیاری از آنها با جواب مثبت همراه بود. البته با قطعی‌شدن وزیر و نهایی‌شدن ترکیب کمیته ملی المپیک نامه‌ای هم به‌صورت رسمی به این نهاد فرستاده شد تا مسوولان‌امر، تصمیم نهایی را اتخاذ کنند. طاهره طاهریان، مشاور اصلی فدراسیون اسلامی ورزش زنان با تایید این موضوع به «شرق» گفت: «در جلسه‌ای که همان اوایل کار با رییس، دبیرکل و نایب‌رییس کمیته ملی المپیک داشتیم به‌طور رسمی درخواست بازگشایی مجدد این فدراسیون را دادیم. البته من در آن جلسه تنها نبودم و به‌همراه نزدیک به 10نفر دیگر از مدیران زن در آن جلسه شرکت کردیم».
درخواست معلق
اگرچه به نظر می‌رسید که با روی‌کارآمدن دولت جدید خیلی زود بازگشایی فدراسیون، چراغ سبز بگیرد ولی این موضوع تابه‌حال حل نشده و به نظر می‌رسد لاینحل هم باشد؛ درواقع درست همین چند روز پیش بود که «ایرنا» به‌نقل از یک منبع آگاه نوشت که کمیته، مخالف بازگشایی این فدراسیون است؛ موردی که البته هنوز به‌صورت رسمی تایید نشده است. خانم طاهریان هم البته نمی‌خواهد چنین خبری را قبول کند: «ببینید ما مکاتبه کرده‌ایم و هنوز پاسخی نگرفته‌ایم؛ نه به‌طور قطع به ما گفته‌اند بله و نه گفته‌اند پاسخ منفی است. من هنوز دست از مبارزه نکشیده‌ام و برای بازگشایی مجدد این فدراسیون تلاشم را می‌کنم. اگر پاسخ کمیته منفی باشد ایرادی ندارد چون ما به صورت رسمی مکاتبه کرده‌ایم، آنها هم پاسخ نامه ما را بدهند و در آن قید کنند که پاسخ منفی است.»
البته پیگری «شرق» از مسوولان کمیته ملی المپیک دراین‌باره بی‌نتیجه ماند و کسی در این کمیته حاضر به پاسخ‌گویی نشد تا شایعه به واقعیت نزدیک‌تر شود؛ شایعه اینکه شاید کیومرث هاشمی هم نمی‌خواهد این فدراسیون دیگر تداومی داشته باشد. با این حال خانم طاهریان، مشاور فدراسیون اسلامی ورزش زنان فرض مقصردانستن یک‌نفر را رد می‌کند: «اینطور نیست که فقط رییس بخواهد یا نخواهد. این موضوع باید در هیات اجرایی مطرح شود و آن وقت همه درباره آن نظر می‌دهند؛ درواقع اگر رییس بخواهد یا نخواهد باید تابع رای هیات اجرایی باشد؛ هرچند که من هنوز هم می‌گویم پاسخی نگرفته‌ایم.» ‌خوشبینی طاهریان درحالی است که فائزه هاشمی موضوع را تمام‌شده می‌داند: «نمی‌دانم چرا الان این موضوع دوباره مطرح شده؛ تا آنجا که من می‌دانم پرونده این فدراسیون چهارماه پیش تمام شده است و کمیته‌ای‌ها تمایلی به راه‌اندازی مجدد آن ندارند». رییس پیشین فدراسیون اسلامی ورزش زنان در ادامه، دلیل این موضوع را هم اینطور بیان می‌کند: «به نظرم مسوولان نمی‌خواهند دوباره مورد هجمه تندروها باشند؛ به‌هرحال بازگشایی مجدد این فدراسیون مطرح‌شدن بعضی از نام‌ها را درپی خواهد داشت که می‌تواند دوباره میدان را برای ورود مخالفان باز کند. شاید کمیته نمی‌خواهد آرامش فعلی‌ای که دارد با بازگشایی این فدراسیون به هم بزند؛ البته تحلیل‌ها متفاوت است و ممکن است مسوولان هم واهمه داشته باشند که نکند در آینده جایشان تنگ شود.»
با این توضیحات به نظر می‌رسد که پرونده فدراسیون اسلامی ورزش زنان در دولت جدید هم بسته شده مگر اینکه در آینده اتفاق تازه‌تری رخ دهد و کمیته ملی المپیک تصمیم بگیرد با سازوکار تازه‌تری این فدراسیون را راه‌اندازی کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.