«طرح» جدید به روایت عضو کمیسیون فرهنگی:
گردشگران خارجی هم «نهیازمنکر» میشوند
کمیسیون فرهنگی مجلس کار تهیه طرح امربهمعروف و نهیازمنکر را به پایان رسانده و حالا به گفته نصرالله پژمانفر، قرار است پس از بازگشت نمایندگان از تعطیلات تابستانی و بازگشایی مجلس، این طرح در نوبت ارایه به صحن علنی قرار بگیرد. پژمانفر که مانند بسیاری از اعضای کمیسیون در طیف منتسب به جبهه پایداری جای دارد، روز گذشته در گفتوگو با ایسنا، به بیان برخی از جزییات این طرح پرداخته و علاوه بر اینکه از درخواست «اشد مجازات» برای برخوردکنندگان با امربهمعروف و نهیازمنکر خبر داده، مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستها را نیز یکی از بخشهای مهم این طرح دانسته است. به گفته پژمانفر، این طرح تلاش کرده مشارکت مردم را داشته باشد، البته فقط در همان حد تذکر لسانی. او در ادامه توضیح داده که اشد مجازات برای کسی که در مقابل امربهمعروف و نهیازمنکر میایستد، مدنظر است چون اول اینکه دارد منکر انجام میدهد و ترک معروف میکند دوم اینکه این سنت و شعار الهی را زیر پا میگذارد و با کسی که آمربهمعروف و نهیازمنکر میکند برخورد میکند، بنابراین ما برای او پیشبینی اشد مجازات را کردهایم که با افرادی که مقابل اینها میایستند
برخورد شود.
این نماینده مشهد مجازاتهایی مثل حبس از سه تا ششماه در مراحلی یا در مراحل بعدی، برخوردهای شدیدتر را از جمله مجازاتهای درنظرگرفتهشده در این طرح برشمرده و تاکید کرده که اگر درگیری اتفاق بیفتد، قانون قطعا از آمربهمعروف حمایت میکند.
اما یکی از مهمترین بخشهای این طرح که میتواند بر حوزه گردشگری نیز تاثیرات قابلتوجهی بگذارد، جایی است که از امربهمعروف گردشگران خارجی سخن به میان آمده. پژمانفر در اینباره گفته است: «مدخلهای ورودی ما و کسانی که مجوز ورود به ایران را میدهند باید در همان زمان- بسته به نیازی که طرف مقابل دارد- این آگاهیرسانی را به آن فرد، نسبت به تکالیفش در ایران داشته باشد، اینکه ایران یک نظام اسلامی است و ممکن است چیزهایی که در کشورهای دیگر مجاز است در ایران مجاز نباشد و ما بر اساس چارچوب قانونی مشخصی هرکسی را در جامعه میپذیریم، این تکالیف باید قبل از آمدن فرد اطلاعرسانی شود. طبیعتا ما در اینجا شکل کار را مشخص نکردهایم، دستگاه مربوطه که وزارت خارجه یا جای دیگری باشد باید بررسی کند و این مساله را به شکل بروشور یا هر مساله دیگری اطلاعرسانی کند.»
این عضو کمیسیون فرهنگی ادامه داده: «اگر دستگاههای مربوطه نظیر وزارت امورخارجه و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وظایف تعیینشده در این قانون در مقابل گردشگران خارجی عمل نکنند، اینها دستگاههای تخلفکننده میشوند. »
ما در جایگاه تبیین فروعات دینی نیستیم
اما این اظهارات عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، تنها به معنای تایید مطالب فوق در کمیسیونی است که اکثر اعضای آن دارای دیدگاهی نزدیک به همین نظرات هستند. درحالیکه فضای عمومی مجلس، نگاه یکدستی به موضوع ندارد و از جمله ابوذر (ایرج) ندیمی نماینده سیاهکل و لاهیجان و سخنگوی فراکسیون «فرهنگ، هنر و رسانه» مجلس در گفتوگو با «شرق»، درباره تصویب این قانون میگوید: «طرح امربهمعروف و نهیازمنکر از دو جهت قابل دفاع است: یکی اینکه رفتارهای درست را شناسایی و به مردم معرفی کنیم که مصداق امربهمعروف است و دیگر اینکه رفتارها و گفتارهای نادرست و زشتیها و نارساییها را هم به مردم معرفی کنیم و این همان نهیازمنکر است و در این دو مورد اختلافی با هم نداریم.» ندیمی در ادامه با طرح این سوال که «با وجود این، بعد از تصویب قانون در این رابطه میخواهیم چه کاری انجام دهیم؟» به بیان مواردی که از نظر او قابلتامل هستند میپردازد و میگوید: «نکته اساسی اینجاست که قوانین درصدد تبیین دین نیستند، چون مسایل دینی جایگاه مشخص خود را دارند و علمای دینی از منظر فقه و اخلاق اجتماعی آنها را تبیین میکنند و ما در مقام تبیین فروعات اسلامی از جمله امربهمعروف و نهیازمنکر نیستیم. اما از نظر وظایف و الگوها، قوانین میتوانند تعیینکننده باشند.»
ندیمی در ادامه و در توضیح مسایلی که مجلس میتواند به آنها وارد شود، میگوید: «ما درباره مسایلی نظیر اینکه آیا باید در خیابانها تنها ارشاد صورت گیرد یا میخواهیم فضایی ایجاد شود که شاهد درگیری باشیم، قطعا حساسیت خواهیم داشت. چون باید معلوم شود که آیا مردم میتوانند مانند ضابطان قضایی وارد شوند یا این وظیفه ماموران انتظامی و قضایی است؟ ما باید در نظر داشته باشیم که شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر توسط مردم، در فقه بیان شده و نمیتوان به هرکسی اجازه این کار را داد، چراکه شخص آمربهمعروف و ناهی از منکر باید اولا صلاحیت و ثانیا اهلیت داشته باشد تا شایبههای کینهورزی و سایر بهانهجوییها درباره این مساله به وجود نیاید.» نایبرییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با تاکید بر اینکه ما در قانون میتوانیم شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر و شرایط لازم برای انجام این کار توسط مردم را تبیین کنیم، تصریح کرد: «آنچه در کمیسیونها به تصویب میرسد، قرار نیست که عینا در صحن به تصویب برسد. بلکه پس از اعمال نظرات نمایندگان در صحن درباره طرح، رایگیری به عمل خواهد آمد.»
هرکسی اجازه برخورد با خارجیها را ندارد
سخنگو و عضو هیاترییسه فراکسیون فرهنگ، هنر و رسانه مجلس در بخش دیگری از گفتوگوی خود با «شرق»، به مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستهای خارجی که در این طرح ذکر شده، اشاره کرد و دراینباره گفت: «درباره مسایل مربوط به گردشگران خارجی، ابعاد دیگری هم باید در نظر گرفته شود. چراکه این گردشگران همانطور که در مورد همه کشورها، الزامات قانونی کشور میزبان را رعایت میکنند، در این سالها خودشان پذیرفتهاند که برای ورود به جمهوری اسلامی ایران، محدودیتهایی از قبیل رعایت حجاب و استفاده از روسری برای خانمها را قبول کنند. اما اینکه هرکس در خیابان اجازه داشته باشد با یک خارجی برخورد کند، مسالهای قابلتامل است. چون ما از نیات افرادی که اقدام به چنین کاری میکنند خبر نداریم و ممکن است برخی افرادی که نه این فریضه را میشناسند نه نیت خیری دارند و چهبسا در رفتارهای شخصی و خانوادگی خود هم این مسایل را رعایت نمیکنند، از این عنوان دینی و انقلابی، سوءاستفاده کنند.» ندیمی با بیان اینکه «روی این مسایل در مجلس حساسیت وجود دارد و قطعا اجازه داده نخواهد شد تا زمینه سوءاستفادههای احتمالی از عناوین و فریضههای دینی فراهم شود» گفت: «ما در زمینه عاملان به امربهمعروف و نهیازمنکر با محدودیتهایی روبهرو هستیم و باید کسانی که اجازه این کار را دارند شناختهشده باشند که البته درباره برخورد با خارجیها این حساسیتها بیشتر خواهد بود. زیرا ممکن است برخی رفتارها باعث تشدید تبلیغات امپریالیستی درباره نقض حقوق مردم در ایران شود. توریستهای خارجی رفتاری را که ما از ابتدا بهعنوان عرف و قانون جمهوری اسلامی دیکته کردهایم پذیرفتهاند و البته باید برخی جزییات آن مشخص شود. مثلا اینکه مساله حجاب فقط مختص به خیابان است یا در هتلها و سایر اماکن هم باید توریستهای خارجی این قوانین را رعایت کنند. اینها مسایل قابلتاملی است که باید تبیین شود اما به هر صورت باید برخوردهای ارشادی با گردشگران خارجی هم از مجاری قانونی انجام شود و نمیشود به همه مردم این اجازه را داد که مثلا به خاطر عقبرفتن روسری یک گردشگر با او برخورد کنند. شاید بهترین حالت این باشد که با مشخصشدن ماموران و ضابطان قانونی که مسوولیت این امر را به عهده دارند، مردم هم در صورت مشاهده این موارد، آنها را به مامور مربوطه معرفی کنند. چون حتی تذکردادن هم در شرایطی که احتمالدانستن زبان توریست مربوطه کم است، ممکن است باعث ایجاد مشکل شود و اگر هرکسی اجازه داشته باشد با توریستها در خیابان برخورد کند، قطعا شاهد موجی از تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود.»
این نماینده مشهد مجازاتهایی مثل حبس از سه تا ششماه در مراحلی یا در مراحل بعدی، برخوردهای شدیدتر را از جمله مجازاتهای درنظرگرفتهشده در این طرح برشمرده و تاکید کرده که اگر درگیری اتفاق بیفتد، قانون قطعا از آمربهمعروف حمایت میکند.
اما یکی از مهمترین بخشهای این طرح که میتواند بر حوزه گردشگری نیز تاثیرات قابلتوجهی بگذارد، جایی است که از امربهمعروف گردشگران خارجی سخن به میان آمده. پژمانفر در اینباره گفته است: «مدخلهای ورودی ما و کسانی که مجوز ورود به ایران را میدهند باید در همان زمان- بسته به نیازی که طرف مقابل دارد- این آگاهیرسانی را به آن فرد، نسبت به تکالیفش در ایران داشته باشد، اینکه ایران یک نظام اسلامی است و ممکن است چیزهایی که در کشورهای دیگر مجاز است در ایران مجاز نباشد و ما بر اساس چارچوب قانونی مشخصی هرکسی را در جامعه میپذیریم، این تکالیف باید قبل از آمدن فرد اطلاعرسانی شود. طبیعتا ما در اینجا شکل کار را مشخص نکردهایم، دستگاه مربوطه که وزارت خارجه یا جای دیگری باشد باید بررسی کند و این مساله را به شکل بروشور یا هر مساله دیگری اطلاعرسانی کند.»
این عضو کمیسیون فرهنگی ادامه داده: «اگر دستگاههای مربوطه نظیر وزارت امورخارجه و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وظایف تعیینشده در این قانون در مقابل گردشگران خارجی عمل نکنند، اینها دستگاههای تخلفکننده میشوند. »
ما در جایگاه تبیین فروعات دینی نیستیم
اما این اظهارات عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، تنها به معنای تایید مطالب فوق در کمیسیونی است که اکثر اعضای آن دارای دیدگاهی نزدیک به همین نظرات هستند. درحالیکه فضای عمومی مجلس، نگاه یکدستی به موضوع ندارد و از جمله ابوذر (ایرج) ندیمی نماینده سیاهکل و لاهیجان و سخنگوی فراکسیون «فرهنگ، هنر و رسانه» مجلس در گفتوگو با «شرق»، درباره تصویب این قانون میگوید: «طرح امربهمعروف و نهیازمنکر از دو جهت قابل دفاع است: یکی اینکه رفتارهای درست را شناسایی و به مردم معرفی کنیم که مصداق امربهمعروف است و دیگر اینکه رفتارها و گفتارهای نادرست و زشتیها و نارساییها را هم به مردم معرفی کنیم و این همان نهیازمنکر است و در این دو مورد اختلافی با هم نداریم.» ندیمی در ادامه با طرح این سوال که «با وجود این، بعد از تصویب قانون در این رابطه میخواهیم چه کاری انجام دهیم؟» به بیان مواردی که از نظر او قابلتامل هستند میپردازد و میگوید: «نکته اساسی اینجاست که قوانین درصدد تبیین دین نیستند، چون مسایل دینی جایگاه مشخص خود را دارند و علمای دینی از منظر فقه و اخلاق اجتماعی آنها را تبیین میکنند و ما در مقام تبیین فروعات اسلامی از جمله امربهمعروف و نهیازمنکر نیستیم. اما از نظر وظایف و الگوها، قوانین میتوانند تعیینکننده باشند.»
ندیمی در ادامه و در توضیح مسایلی که مجلس میتواند به آنها وارد شود، میگوید: «ما درباره مسایلی نظیر اینکه آیا باید در خیابانها تنها ارشاد صورت گیرد یا میخواهیم فضایی ایجاد شود که شاهد درگیری باشیم، قطعا حساسیت خواهیم داشت. چون باید معلوم شود که آیا مردم میتوانند مانند ضابطان قضایی وارد شوند یا این وظیفه ماموران انتظامی و قضایی است؟ ما باید در نظر داشته باشیم که شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر توسط مردم، در فقه بیان شده و نمیتوان به هرکسی اجازه این کار را داد، چراکه شخص آمربهمعروف و ناهی از منکر باید اولا صلاحیت و ثانیا اهلیت داشته باشد تا شایبههای کینهورزی و سایر بهانهجوییها درباره این مساله به وجود نیاید.» نایبرییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با تاکید بر اینکه ما در قانون میتوانیم شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر و شرایط لازم برای انجام این کار توسط مردم را تبیین کنیم، تصریح کرد: «آنچه در کمیسیونها به تصویب میرسد، قرار نیست که عینا در صحن به تصویب برسد. بلکه پس از اعمال نظرات نمایندگان در صحن درباره طرح، رایگیری به عمل خواهد آمد.»
هرکسی اجازه برخورد با خارجیها را ندارد
سخنگو و عضو هیاترییسه فراکسیون فرهنگ، هنر و رسانه مجلس در بخش دیگری از گفتوگوی خود با «شرق»، به مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستهای خارجی که در این طرح ذکر شده، اشاره کرد و دراینباره گفت: «درباره مسایل مربوط به گردشگران خارجی، ابعاد دیگری هم باید در نظر گرفته شود. چراکه این گردشگران همانطور که در مورد همه کشورها، الزامات قانونی کشور میزبان را رعایت میکنند، در این سالها خودشان پذیرفتهاند که برای ورود به جمهوری اسلامی ایران، محدودیتهایی از قبیل رعایت حجاب و استفاده از روسری برای خانمها را قبول کنند. اما اینکه هرکس در خیابان اجازه داشته باشد با یک خارجی برخورد کند، مسالهای قابلتامل است. چون ما از نیات افرادی که اقدام به چنین کاری میکنند خبر نداریم و ممکن است برخی افرادی که نه این فریضه را میشناسند نه نیت خیری دارند و چهبسا در رفتارهای شخصی و خانوادگی خود هم این مسایل را رعایت نمیکنند، از این عنوان دینی و انقلابی، سوءاستفاده کنند.» ندیمی با بیان اینکه «روی این مسایل در مجلس حساسیت وجود دارد و قطعا اجازه داده نخواهد شد تا زمینه سوءاستفادههای احتمالی از عناوین و فریضههای دینی فراهم شود» گفت: «ما در زمینه عاملان به امربهمعروف و نهیازمنکر با محدودیتهایی روبهرو هستیم و باید کسانی که اجازه این کار را دارند شناختهشده باشند که البته درباره برخورد با خارجیها این حساسیتها بیشتر خواهد بود. زیرا ممکن است برخی رفتارها باعث تشدید تبلیغات امپریالیستی درباره نقض حقوق مردم در ایران شود. توریستهای خارجی رفتاری را که ما از ابتدا بهعنوان عرف و قانون جمهوری اسلامی دیکته کردهایم پذیرفتهاند و البته باید برخی جزییات آن مشخص شود. مثلا اینکه مساله حجاب فقط مختص به خیابان است یا در هتلها و سایر اماکن هم باید توریستهای خارجی این قوانین را رعایت کنند. اینها مسایل قابلتاملی است که باید تبیین شود اما به هر صورت باید برخوردهای ارشادی با گردشگران خارجی هم از مجاری قانونی انجام شود و نمیشود به همه مردم این اجازه را داد که مثلا به خاطر عقبرفتن روسری یک گردشگر با او برخورد کنند. شاید بهترین حالت این باشد که با مشخصشدن ماموران و ضابطان قانونی که مسوولیت این امر را به عهده دارند، مردم هم در صورت مشاهده این موارد، آنها را به مامور مربوطه معرفی کنند. چون حتی تذکردادن هم در شرایطی که احتمالدانستن زبان توریست مربوطه کم است، ممکن است باعث ایجاد مشکل شود و اگر هرکسی اجازه داشته باشد با توریستها در خیابان برخورد کند، قطعا شاهد موجی از تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود.»
کمیسیون فرهنگی مجلس کار تهیه طرح امربهمعروف و نهیازمنکر را به پایان رسانده و حالا به گفته نصرالله پژمانفر، قرار است پس از بازگشت نمایندگان از تعطیلات تابستانی و بازگشایی مجلس، این طرح در نوبت ارایه به صحن علنی قرار بگیرد. پژمانفر که مانند بسیاری از اعضای کمیسیون در طیف منتسب به جبهه پایداری جای دارد، روز گذشته در گفتوگو با ایسنا، به بیان برخی از جزییات این طرح پرداخته و علاوه بر اینکه از درخواست «اشد مجازات» برای برخوردکنندگان با امربهمعروف و نهیازمنکر خبر داده، مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستها را نیز یکی از بخشهای مهم این طرح دانسته است. به گفته پژمانفر، این طرح تلاش کرده مشارکت مردم را داشته باشد، البته فقط در همان حد تذکر لسانی. او در ادامه توضیح داده که اشد مجازات برای کسی که در مقابل امربهمعروف و نهیازمنکر میایستد، مدنظر است چون اول اینکه دارد منکر انجام میدهد و ترک معروف میکند دوم اینکه این سنت و شعار الهی را زیر پا میگذارد و با کسی که آمربهمعروف و نهیازمنکر میکند برخورد میکند، بنابراین ما برای او پیشبینی اشد مجازات را کردهایم که با افرادی که مقابل اینها میایستند
برخورد شود.
این نماینده مشهد مجازاتهایی مثل حبس از سه تا ششماه در مراحلی یا در مراحل بعدی، برخوردهای شدیدتر را از جمله مجازاتهای درنظرگرفتهشده در این طرح برشمرده و تاکید کرده که اگر درگیری اتفاق بیفتد، قانون قطعا از آمربهمعروف حمایت میکند.
اما یکی از مهمترین بخشهای این طرح که میتواند بر حوزه گردشگری نیز تاثیرات قابلتوجهی بگذارد، جایی است که از امربهمعروف گردشگران خارجی سخن به میان آمده. پژمانفر در اینباره گفته است: «مدخلهای ورودی ما و کسانی که مجوز ورود به ایران را میدهند باید در همان زمان- بسته به نیازی که طرف مقابل دارد- این آگاهیرسانی را به آن فرد، نسبت به تکالیفش در ایران داشته باشد، اینکه ایران یک نظام اسلامی است و ممکن است چیزهایی که در کشورهای دیگر مجاز است در ایران مجاز نباشد و ما بر اساس چارچوب قانونی مشخصی هرکسی را در جامعه میپذیریم، این تکالیف باید قبل از آمدن فرد اطلاعرسانی شود. طبیعتا ما در اینجا شکل کار را مشخص نکردهایم، دستگاه مربوطه که وزارت خارجه یا جای دیگری باشد باید بررسی کند و این مساله را به شکل بروشور یا هر مساله دیگری اطلاعرسانی کند.»
این عضو کمیسیون فرهنگی ادامه داده: «اگر دستگاههای مربوطه نظیر وزارت امورخارجه و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وظایف تعیینشده در این قانون در مقابل گردشگران خارجی عمل نکنند، اینها دستگاههای تخلفکننده میشوند. »
ما در جایگاه تبیین فروعات دینی نیستیم
اما این اظهارات عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، تنها به معنای تایید مطالب فوق در کمیسیونی است که اکثر اعضای آن دارای دیدگاهی نزدیک به همین نظرات هستند. درحالیکه فضای عمومی مجلس، نگاه یکدستی به موضوع ندارد و از جمله ابوذر (ایرج) ندیمی نماینده سیاهکل و لاهیجان و سخنگوی فراکسیون «فرهنگ، هنر و رسانه» مجلس در گفتوگو با «شرق»، درباره تصویب این قانون میگوید: «طرح امربهمعروف و نهیازمنکر از دو جهت قابل دفاع است: یکی اینکه رفتارهای درست را شناسایی و به مردم معرفی کنیم که مصداق امربهمعروف است و دیگر اینکه رفتارها و گفتارهای نادرست و زشتیها و نارساییها را هم به مردم معرفی کنیم و این همان نهیازمنکر است و در این دو مورد اختلافی با هم نداریم.» ندیمی در ادامه با طرح این سوال که «با وجود این، بعد از تصویب قانون در این رابطه میخواهیم چه کاری انجام دهیم؟» به بیان مواردی که از نظر او قابلتامل هستند میپردازد و میگوید: «نکته اساسی اینجاست که قوانین درصدد تبیین دین نیستند، چون مسایل دینی جایگاه مشخص خود را دارند و علمای دینی از منظر فقه و اخلاق اجتماعی آنها را تبیین میکنند و ما در مقام تبیین فروعات اسلامی از جمله امربهمعروف و نهیازمنکر نیستیم. اما از نظر وظایف و الگوها، قوانین میتوانند تعیینکننده باشند.»
ندیمی در ادامه و در توضیح مسایلی که مجلس میتواند به آنها وارد شود، میگوید: «ما درباره مسایلی نظیر اینکه آیا باید در خیابانها تنها ارشاد صورت گیرد یا میخواهیم فضایی ایجاد شود که شاهد درگیری باشیم، قطعا حساسیت خواهیم داشت. چون باید معلوم شود که آیا مردم میتوانند مانند ضابطان قضایی وارد شوند یا این وظیفه ماموران انتظامی و قضایی است؟ ما باید در نظر داشته باشیم که شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر توسط مردم، در فقه بیان شده و نمیتوان به هرکسی اجازه این کار را داد، چراکه شخص آمربهمعروف و ناهی از منکر باید اولا صلاحیت و ثانیا اهلیت داشته باشد تا شایبههای کینهورزی و سایر بهانهجوییها درباره این مساله به وجود نیاید.» نایبرییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با تاکید بر اینکه ما در قانون میتوانیم شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر و شرایط لازم برای انجام این کار توسط مردم را تبیین کنیم، تصریح کرد: «آنچه در کمیسیونها به تصویب میرسد، قرار نیست که عینا در صحن به تصویب برسد. بلکه پس از اعمال نظرات نمایندگان در صحن درباره طرح، رایگیری به عمل خواهد آمد.»
هرکسی اجازه برخورد با خارجیها را ندارد
سخنگو و عضو هیاترییسه فراکسیون فرهنگ، هنر و رسانه مجلس در بخش دیگری از گفتوگوی خود با «شرق»، به مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستهای خارجی که در این طرح ذکر شده، اشاره کرد و دراینباره گفت: «درباره مسایل مربوط به گردشگران خارجی، ابعاد دیگری هم باید در نظر گرفته شود. چراکه این گردشگران همانطور که در مورد همه کشورها، الزامات قانونی کشور میزبان را رعایت میکنند، در این سالها خودشان پذیرفتهاند که برای ورود به جمهوری اسلامی ایران، محدودیتهایی از قبیل رعایت حجاب و استفاده از روسری برای خانمها را قبول کنند. اما اینکه هرکس در خیابان اجازه داشته باشد با یک خارجی برخورد کند، مسالهای قابلتامل است. چون ما از نیات افرادی که اقدام به چنین کاری میکنند خبر نداریم و ممکن است برخی افرادی که نه این فریضه را میشناسند نه نیت خیری دارند و چهبسا در رفتارهای شخصی و خانوادگی خود هم این مسایل را رعایت نمیکنند، از این عنوان دینی و انقلابی، سوءاستفاده کنند.» ندیمی با بیان اینکه «روی این مسایل در مجلس حساسیت وجود دارد و قطعا اجازه داده نخواهد شد تا زمینه سوءاستفادههای احتمالی از عناوین و فریضههای دینی فراهم شود» گفت: «ما در زمینه عاملان به امربهمعروف و نهیازمنکر با محدودیتهایی روبهرو هستیم و باید کسانی که اجازه این کار را دارند شناختهشده باشند که البته درباره برخورد با خارجیها این حساسیتها بیشتر خواهد بود. زیرا ممکن است برخی رفتارها باعث تشدید تبلیغات امپریالیستی درباره نقض حقوق مردم در ایران شود. توریستهای خارجی رفتاری را که ما از ابتدا بهعنوان عرف و قانون جمهوری اسلامی دیکته کردهایم پذیرفتهاند و البته باید برخی جزییات آن مشخص شود. مثلا اینکه مساله حجاب فقط مختص به خیابان است یا در هتلها و سایر اماکن هم باید توریستهای خارجی این قوانین را رعایت کنند. اینها مسایل قابلتاملی است که باید تبیین شود اما به هر صورت باید برخوردهای ارشادی با گردشگران خارجی هم از مجاری قانونی انجام شود و نمیشود به همه مردم این اجازه را داد که مثلا به خاطر عقبرفتن روسری یک گردشگر با او برخورد کنند. شاید بهترین حالت این باشد که با مشخصشدن ماموران و ضابطان قانونی که مسوولیت این امر را به عهده دارند، مردم هم در صورت مشاهده این موارد، آنها را به مامور مربوطه معرفی کنند. چون حتی تذکردادن هم در شرایطی که احتمالدانستن زبان توریست مربوطه کم است، ممکن است باعث ایجاد مشکل شود و اگر هرکسی اجازه داشته باشد با توریستها در خیابان برخورد کند، قطعا شاهد موجی از تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود.»
این نماینده مشهد مجازاتهایی مثل حبس از سه تا ششماه در مراحلی یا در مراحل بعدی، برخوردهای شدیدتر را از جمله مجازاتهای درنظرگرفتهشده در این طرح برشمرده و تاکید کرده که اگر درگیری اتفاق بیفتد، قانون قطعا از آمربهمعروف حمایت میکند.
اما یکی از مهمترین بخشهای این طرح که میتواند بر حوزه گردشگری نیز تاثیرات قابلتوجهی بگذارد، جایی است که از امربهمعروف گردشگران خارجی سخن به میان آمده. پژمانفر در اینباره گفته است: «مدخلهای ورودی ما و کسانی که مجوز ورود به ایران را میدهند باید در همان زمان- بسته به نیازی که طرف مقابل دارد- این آگاهیرسانی را به آن فرد، نسبت به تکالیفش در ایران داشته باشد، اینکه ایران یک نظام اسلامی است و ممکن است چیزهایی که در کشورهای دیگر مجاز است در ایران مجاز نباشد و ما بر اساس چارچوب قانونی مشخصی هرکسی را در جامعه میپذیریم، این تکالیف باید قبل از آمدن فرد اطلاعرسانی شود. طبیعتا ما در اینجا شکل کار را مشخص نکردهایم، دستگاه مربوطه که وزارت خارجه یا جای دیگری باشد باید بررسی کند و این مساله را به شکل بروشور یا هر مساله دیگری اطلاعرسانی کند.»
این عضو کمیسیون فرهنگی ادامه داده: «اگر دستگاههای مربوطه نظیر وزارت امورخارجه و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وظایف تعیینشده در این قانون در مقابل گردشگران خارجی عمل نکنند، اینها دستگاههای تخلفکننده میشوند. »
ما در جایگاه تبیین فروعات دینی نیستیم
اما این اظهارات عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، تنها به معنای تایید مطالب فوق در کمیسیونی است که اکثر اعضای آن دارای دیدگاهی نزدیک به همین نظرات هستند. درحالیکه فضای عمومی مجلس، نگاه یکدستی به موضوع ندارد و از جمله ابوذر (ایرج) ندیمی نماینده سیاهکل و لاهیجان و سخنگوی فراکسیون «فرهنگ، هنر و رسانه» مجلس در گفتوگو با «شرق»، درباره تصویب این قانون میگوید: «طرح امربهمعروف و نهیازمنکر از دو جهت قابل دفاع است: یکی اینکه رفتارهای درست را شناسایی و به مردم معرفی کنیم که مصداق امربهمعروف است و دیگر اینکه رفتارها و گفتارهای نادرست و زشتیها و نارساییها را هم به مردم معرفی کنیم و این همان نهیازمنکر است و در این دو مورد اختلافی با هم نداریم.» ندیمی در ادامه با طرح این سوال که «با وجود این، بعد از تصویب قانون در این رابطه میخواهیم چه کاری انجام دهیم؟» به بیان مواردی که از نظر او قابلتامل هستند میپردازد و میگوید: «نکته اساسی اینجاست که قوانین درصدد تبیین دین نیستند، چون مسایل دینی جایگاه مشخص خود را دارند و علمای دینی از منظر فقه و اخلاق اجتماعی آنها را تبیین میکنند و ما در مقام تبیین فروعات اسلامی از جمله امربهمعروف و نهیازمنکر نیستیم. اما از نظر وظایف و الگوها، قوانین میتوانند تعیینکننده باشند.»
ندیمی در ادامه و در توضیح مسایلی که مجلس میتواند به آنها وارد شود، میگوید: «ما درباره مسایلی نظیر اینکه آیا باید در خیابانها تنها ارشاد صورت گیرد یا میخواهیم فضایی ایجاد شود که شاهد درگیری باشیم، قطعا حساسیت خواهیم داشت. چون باید معلوم شود که آیا مردم میتوانند مانند ضابطان قضایی وارد شوند یا این وظیفه ماموران انتظامی و قضایی است؟ ما باید در نظر داشته باشیم که شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر توسط مردم، در فقه بیان شده و نمیتوان به هرکسی اجازه این کار را داد، چراکه شخص آمربهمعروف و ناهی از منکر باید اولا صلاحیت و ثانیا اهلیت داشته باشد تا شایبههای کینهورزی و سایر بهانهجوییها درباره این مساله به وجود نیاید.» نایبرییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با تاکید بر اینکه ما در قانون میتوانیم شرایط امربهمعروف و نهیازمنکر و شرایط لازم برای انجام این کار توسط مردم را تبیین کنیم، تصریح کرد: «آنچه در کمیسیونها به تصویب میرسد، قرار نیست که عینا در صحن به تصویب برسد. بلکه پس از اعمال نظرات نمایندگان در صحن درباره طرح، رایگیری به عمل خواهد آمد.»
هرکسی اجازه برخورد با خارجیها را ندارد
سخنگو و عضو هیاترییسه فراکسیون فرهنگ، هنر و رسانه مجلس در بخش دیگری از گفتوگوی خود با «شرق»، به مساله امربهمعروف و نهیازمنکر توریستهای خارجی که در این طرح ذکر شده، اشاره کرد و دراینباره گفت: «درباره مسایل مربوط به گردشگران خارجی، ابعاد دیگری هم باید در نظر گرفته شود. چراکه این گردشگران همانطور که در مورد همه کشورها، الزامات قانونی کشور میزبان را رعایت میکنند، در این سالها خودشان پذیرفتهاند که برای ورود به جمهوری اسلامی ایران، محدودیتهایی از قبیل رعایت حجاب و استفاده از روسری برای خانمها را قبول کنند. اما اینکه هرکس در خیابان اجازه داشته باشد با یک خارجی برخورد کند، مسالهای قابلتامل است. چون ما از نیات افرادی که اقدام به چنین کاری میکنند خبر نداریم و ممکن است برخی افرادی که نه این فریضه را میشناسند نه نیت خیری دارند و چهبسا در رفتارهای شخصی و خانوادگی خود هم این مسایل را رعایت نمیکنند، از این عنوان دینی و انقلابی، سوءاستفاده کنند.» ندیمی با بیان اینکه «روی این مسایل در مجلس حساسیت وجود دارد و قطعا اجازه داده نخواهد شد تا زمینه سوءاستفادههای احتمالی از عناوین و فریضههای دینی فراهم شود» گفت: «ما در زمینه عاملان به امربهمعروف و نهیازمنکر با محدودیتهایی روبهرو هستیم و باید کسانی که اجازه این کار را دارند شناختهشده باشند که البته درباره برخورد با خارجیها این حساسیتها بیشتر خواهد بود. زیرا ممکن است برخی رفتارها باعث تشدید تبلیغات امپریالیستی درباره نقض حقوق مردم در ایران شود. توریستهای خارجی رفتاری را که ما از ابتدا بهعنوان عرف و قانون جمهوری اسلامی دیکته کردهایم پذیرفتهاند و البته باید برخی جزییات آن مشخص شود. مثلا اینکه مساله حجاب فقط مختص به خیابان است یا در هتلها و سایر اماکن هم باید توریستهای خارجی این قوانین را رعایت کنند. اینها مسایل قابلتاملی است که باید تبیین شود اما به هر صورت باید برخوردهای ارشادی با گردشگران خارجی هم از مجاری قانونی انجام شود و نمیشود به همه مردم این اجازه را داد که مثلا به خاطر عقبرفتن روسری یک گردشگر با او برخورد کنند. شاید بهترین حالت این باشد که با مشخصشدن ماموران و ضابطان قانونی که مسوولیت این امر را به عهده دارند، مردم هم در صورت مشاهده این موارد، آنها را به مامور مربوطه معرفی کنند. چون حتی تذکردادن هم در شرایطی که احتمالدانستن زبان توریست مربوطه کم است، ممکن است باعث ایجاد مشکل شود و اگر هرکسی اجازه داشته باشد با توریستها در خیابان برخورد کند، قطعا شاهد موجی از تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.