|

آخرین نامه

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

پیش از آمدن، نادیا به مسکو رفت تا با فامیل‌های آینده‌اش آشنا شود. خانم اولیانوف طبق عادتش به گرمی از او استقبال کرد و حتی مقادیر زیادی لباس و وسایل دیگر به همراه تعدادی نامه به او داد تا برای وولادیا هم ببرد. علاوه برآن مجموعه بزرگی از کتاب بود که نادیا مجبور شد آنها را تا نقاط دوردست روسیه با خود حمل کند. لنین یک‌بار دیگر درآخرین نامه‌اش از او خواسته بود: «برای من هرچه می‌توانی پول بیشتری بفرست». وقتی خانواده داماد با عضو جدید خود آشنا شدند رفتار مهربانانه‌ای با آنا داشتند ولی درعین حال احتیاط می‌کردند. از همان ابتدا نسبت به خواهرش یک عشق خودمحورانه و توام با حسادت شکل گرفته بود. به نظرش می‌رسید که او «خیلی خشک است» و در اینکه نظرش را به‌صراحت به برادرش نیز بگوید هیچ تردیدی به خود راه نمی‌داد. اما خوشامد ماریا الکساندروونا تقریبا کافی بود. بعد از گذشت سه هفته از رسیدنش به سیبری بود که نادیا به سرعت تصمیم گرفت «ماجراهای عاشقانه‌اش» را برای اقوام جدید تعریف کند:
«ماریا الکساندروونای عزیز، وولادیا درکنار من نشسته است. بحث داغی را با آسیابان درباره نمی‌دانم خانه و گاو‌ها به راه انداخته است. من هم دارم کمی برای شما می‌نویسم. نمی‌دانم با چه شروع کنم. روزها شبیه هم هستند. بدون هیچ حادثه‌ای بیرونی. احساس می‌کنم از ازل دریک شیشه زندگی می‌کنم. کاملا با آن خو گرفته‌ام. تابستان، آدم احساس بازتری دارد. هرروز عصر تفریحی می‌رویم. مسافتی طولانی را طی می‌کنیم... تفریح خیلی لذت‌بخش است. اما اینجا پشه زیاد است. برای همین مجبور شدیم پشه‌بندهایی برای حفاظت از خودمان بسازیم. نمی‌دانم چرا این پشه‌ها به‌خصوص وولادیا را دنبال می‌کنند». نادیا در پنجم‌مارس سال 1869 به دنیا آمد. از این رو یک سال بزرگ‌تر از لنین بود و قدش هم چند سانتیمتر بلندتر.
تبارش به خانواده‌ای از طبقه نجیب‌زادگان فقیر می‌رسید اما افکار پیشرویی داشت. این دختر شیفته آگاهی و شناخت بود: «از آن زمان، من بارها سخنانی درباره انقلاب شنیده بودم. با انقلابیون به صورت خودکار ابراز همبستگی می‌کردم.»
بعد از اتمام مرحله دبیرستان، در علوم آموزشی و تربیتی تخصص پیدا کرد. در این زمینه توانمندی‌های قابلی داشت. با جدیت تدریس می‌کرد. بعد از آنکه نتوانست شغلی در پایتخت و حتی روستا به دست آورد به سن پترزبورگ رفت تا به صورت شبانه به کارگران درس بدهد. این زن جوان در یادداشت‌هایش می‌نویسد پنج سالی را که صرف آموزش کردم «درنهایت مرا به طبقه رنجبران ملحق کرد.» به همت شاگردانش کتابی را کشف کرد که ممنوع بود: «شنیدم کتابی از فروپاشی سرمایه‌داری حرف می‌زند و پایان استثمارگران و استثمار شوندگان (کتاب کاپیتال مارکس). قلبم به‌شدت می‌زد به حدی که صدای کوبش آن را حس می‌کردم.» نادیا پیش از اینکه مارکسیست باشد یک خیال‌پرداز رمانتیک بود.
این تازه‌عروس و داماد نخستین بار عصر یکی از روزهای ماه مارس سال 1894 بود که همدیگر را دیدند. به مناسبت نشست جوانان مارکسیست سن‌پترزبورگ، جلسه‌ای در آپارتمان مهندس کلاسون برگزار شده بود. آنا همان روز با یک وکیل آشنا شد که آنجا حضور داشت. قریحه این سخنران برشوراننده بر او هم اثر خودش را گذاشته بود. اما نظر لنین درباره این جوان ساکت که در پایان آن نشست تنها چند سوال پرسید چه بود؟ ظاهرا هیچ چیزی بیان نشده است.
ادامه دارد
پیش از آمدن، نادیا به مسکو رفت تا با فامیل‌های آینده‌اش آشنا شود. خانم اولیانوف طبق عادتش به گرمی از او استقبال کرد و حتی مقادیر زیادی لباس و وسایل دیگر به همراه تعدادی نامه به او داد تا برای وولادیا هم ببرد. علاوه برآن مجموعه بزرگی از کتاب بود که نادیا مجبور شد آنها را تا نقاط دوردست روسیه با خود حمل کند. لنین یک‌بار دیگر درآخرین نامه‌اش از او خواسته بود: «برای من هرچه می‌توانی پول بیشتری بفرست». وقتی خانواده داماد با عضو جدید خود آشنا شدند رفتار مهربانانه‌ای با آنا داشتند ولی درعین حال احتیاط می‌کردند. از همان ابتدا نسبت به خواهرش یک عشق خودمحورانه و توام با حسادت شکل گرفته بود. به نظرش می‌رسید که او «خیلی خشک است» و در اینکه نظرش را به‌صراحت به برادرش نیز بگوید هیچ تردیدی به خود راه نمی‌داد. اما خوشامد ماریا الکساندروونا تقریبا کافی بود. بعد از گذشت سه هفته از رسیدنش به سیبری بود که نادیا به سرعت تصمیم گرفت «ماجراهای عاشقانه‌اش» را برای اقوام جدید تعریف کند:
«ماریا الکساندروونای عزیز، وولادیا درکنار من نشسته است. بحث داغی را با آسیابان درباره نمی‌دانم خانه و گاو‌ها به راه انداخته است. من هم دارم کمی برای شما می‌نویسم. نمی‌دانم با چه شروع کنم. روزها شبیه هم هستند. بدون هیچ حادثه‌ای بیرونی. احساس می‌کنم از ازل دریک شیشه زندگی می‌کنم. کاملا با آن خو گرفته‌ام. تابستان، آدم احساس بازتری دارد. هرروز عصر تفریحی می‌رویم. مسافتی طولانی را طی می‌کنیم... تفریح خیلی لذت‌بخش است. اما اینجا پشه زیاد است. برای همین مجبور شدیم پشه‌بندهایی برای حفاظت از خودمان بسازیم. نمی‌دانم چرا این پشه‌ها به‌خصوص وولادیا را دنبال می‌کنند». نادیا در پنجم‌مارس سال 1869 به دنیا آمد. از این رو یک سال بزرگ‌تر از لنین بود و قدش هم چند سانتیمتر بلندتر.
تبارش به خانواده‌ای از طبقه نجیب‌زادگان فقیر می‌رسید اما افکار پیشرویی داشت. این دختر شیفته آگاهی و شناخت بود: «از آن زمان، من بارها سخنانی درباره انقلاب شنیده بودم. با انقلابیون به صورت خودکار ابراز همبستگی می‌کردم.»
بعد از اتمام مرحله دبیرستان، در علوم آموزشی و تربیتی تخصص پیدا کرد. در این زمینه توانمندی‌های قابلی داشت. با جدیت تدریس می‌کرد. بعد از آنکه نتوانست شغلی در پایتخت و حتی روستا به دست آورد به سن پترزبورگ رفت تا به صورت شبانه به کارگران درس بدهد. این زن جوان در یادداشت‌هایش می‌نویسد پنج سالی را که صرف آموزش کردم «درنهایت مرا به طبقه رنجبران ملحق کرد.» به همت شاگردانش کتابی را کشف کرد که ممنوع بود: «شنیدم کتابی از فروپاشی سرمایه‌داری حرف می‌زند و پایان استثمارگران و استثمار شوندگان (کتاب کاپیتال مارکس). قلبم به‌شدت می‌زد به حدی که صدای کوبش آن را حس می‌کردم.» نادیا پیش از اینکه مارکسیست باشد یک خیال‌پرداز رمانتیک بود.
این تازه‌عروس و داماد نخستین بار عصر یکی از روزهای ماه مارس سال 1894 بود که همدیگر را دیدند. به مناسبت نشست جوانان مارکسیست سن‌پترزبورگ، جلسه‌ای در آپارتمان مهندس کلاسون برگزار شده بود. آنا همان روز با یک وکیل آشنا شد که آنجا حضور داشت. قریحه این سخنران برشوراننده بر او هم اثر خودش را گذاشته بود. اما نظر لنین درباره این جوان ساکت که در پایان آن نشست تنها چند سوال پرسید چه بود؟ ظاهرا هیچ چیزی بیان نشده است.
ادامه دارد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.