ترکشهای هستهای
جواد منصوری / سفیر سابق ایران در چین
کرهشمالی یکبار دیگر بمب هستهای آزمایش کرد؛ آزمایشی که واکنشهای بسیاری را در پی داشت و این بار چین نیز متحد منطقهای خود را مورد انتقاد قرار داده است. بسیاری انتقادهای چین را نشانهای از تغییر رویکرد «پکن» در قبال «پیونگ یانگ» تعبیر کردهاند اما دولت چین برای مقابله با فشارهای آمریکا در شرق آسیا مانع از انجام اقدامی میشود که به سیاستهای منطقهای این دولت لطمه وارد کند. دولت کرهشمالی به عنوان یکی از متحدان منطقهای چین طبعا مورد حمایت کامل این دولت است و به همین دلیل در طول دو دهه گذشته کرهشمالی توانسته در مقابل تهدیدات آمریکا و کرهجنوبی مقاومت کند. به عبارت دیگر حمایت چین از کرهشمالی مانع تسلط کامل آمریکا بر شرق آسیا شده است. در عین حال چین در راستای منافع بینالمللی و همکاری با آمریکا در مناطق دیگر سعی دارد که به نوعی از حرکتهای خودسرانه کرهشمالی جلوگیری کند. با تغییر استراتژی آمریکا از خاورمیانه به اقیانوسیه، روابط چین و ایالات متحده متحول خواهد شد و این دو کشور تبدیل به دو همکار و شریک خواهند شد، از اینرو چین در مواقعی اقدامات خارج از برنامه کرهشمالی را مورد اعتراض قرار میدهد. با این حال
چین تمامی ابزارهای خود را از دست نمیدهد و از همینرو قطعنامههای شورای امنیت علیه کرهشمالی را وتو خواهد کرد. در کنار این موضوع، پکن علاقهمند است که کرهشمالی را وارد مجموعه شرق آسیا کند. چین برای اینکه کرهشمالی تحت فشار فزایندهای نباشد رسیدگی به پرونده هستهای این دولت را در کمیته ششجانبهای قرار داده است. کمیته ششجانبه تاکنون توانسته در مهار کرهشمالی و تسلط بر اوضاع شرق آسیا و تعادل در موقعیت چین در منطقه نقش مهمی داشته باشد. با این حال کرهشمالی نیز انتظاراتی از این کمیته دارد. اگر آمریکا و چند عضو دیگر کمیته ششجانبه به تعهدات خود عمل کرده بودند، کرهشمالی دست به آزمایشهای جدید نمیزد. ولی آمریکا و متحدانش برای جلوگیری از قدرت گرفتن کرهشمالی و چین، به تعهدات خود عمل نمیکنند. به عنوان نمونه، تعهدات آمریکا برای دادن رآکتور آب سبک، کمک به امور کشاورزی، دادن وام برای سازندگی این کشور و عدم تبلیغات بر ضد کرهشمالی عملی نشده است. در نتیجه کرهشمالی با وجود مشکلاتش، امکانات خود را برای تکمیل موشکها و مسایل اتمیاش به کار گرفت. در مورد آزمایش اخیر هم کرهشمالی در مقابل شکست تعهدات از سوی آمریکا و
متحدانش، تعهدات خود مبنی بر عدم انجام آزمایش اتمی را شکست.
کرهشمالی یکبار دیگر بمب هستهای آزمایش کرد؛ آزمایشی که واکنشهای بسیاری را در پی داشت و این بار چین نیز متحد منطقهای خود را مورد انتقاد قرار داده است. بسیاری انتقادهای چین را نشانهای از تغییر رویکرد «پکن» در قبال «پیونگ یانگ» تعبیر کردهاند اما دولت چین برای مقابله با فشارهای آمریکا در شرق آسیا مانع از انجام اقدامی میشود که به سیاستهای منطقهای این دولت لطمه وارد کند. دولت کرهشمالی به عنوان یکی از متحدان منطقهای چین طبعا مورد حمایت کامل این دولت است و به همین دلیل در طول دو دهه گذشته کرهشمالی توانسته در مقابل تهدیدات آمریکا و کرهجنوبی مقاومت کند. به عبارت دیگر حمایت چین از کرهشمالی مانع تسلط کامل آمریکا بر شرق آسیا شده است. در عین حال چین در راستای منافع بینالمللی و همکاری با آمریکا در مناطق دیگر سعی دارد که به نوعی از حرکتهای خودسرانه کرهشمالی جلوگیری کند. با تغییر استراتژی آمریکا از خاورمیانه به اقیانوسیه، روابط چین و ایالات متحده متحول خواهد شد و این دو کشور تبدیل به دو همکار و شریک خواهند شد، از اینرو چین در مواقعی اقدامات خارج از برنامه کرهشمالی را مورد اعتراض قرار میدهد. با این حال
چین تمامی ابزارهای خود را از دست نمیدهد و از همینرو قطعنامههای شورای امنیت علیه کرهشمالی را وتو خواهد کرد. در کنار این موضوع، پکن علاقهمند است که کرهشمالی را وارد مجموعه شرق آسیا کند. چین برای اینکه کرهشمالی تحت فشار فزایندهای نباشد رسیدگی به پرونده هستهای این دولت را در کمیته ششجانبهای قرار داده است. کمیته ششجانبه تاکنون توانسته در مهار کرهشمالی و تسلط بر اوضاع شرق آسیا و تعادل در موقعیت چین در منطقه نقش مهمی داشته باشد. با این حال کرهشمالی نیز انتظاراتی از این کمیته دارد. اگر آمریکا و چند عضو دیگر کمیته ششجانبه به تعهدات خود عمل کرده بودند، کرهشمالی دست به آزمایشهای جدید نمیزد. ولی آمریکا و متحدانش برای جلوگیری از قدرت گرفتن کرهشمالی و چین، به تعهدات خود عمل نمیکنند. به عنوان نمونه، تعهدات آمریکا برای دادن رآکتور آب سبک، کمک به امور کشاورزی، دادن وام برای سازندگی این کشور و عدم تبلیغات بر ضد کرهشمالی عملی نشده است. در نتیجه کرهشمالی با وجود مشکلاتش، امکانات خود را برای تکمیل موشکها و مسایل اتمیاش به کار گرفت. در مورد آزمایش اخیر هم کرهشمالی در مقابل شکست تعهدات از سوی آمریکا و
متحدانش، تعهدات خود مبنی بر عدم انجام آزمایش اتمی را شکست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.