|

مشروعیت انتخابات؛ زیر ضرب

وحید مژده . کارشناس افغانستان

با توجه به شرایط افغانستان و مشکلاتی که پس از انتخابات پدید آمد، پیش‌بینی وقوع یک بحران، دور از ذهن نبود؛ بحرانی که با توجه به نحوه برگزاری انتخابات، رو به فزونی گذاشت. دو نامزدی که در دور دوم به مصاف هم رفته‌اند هیچ‌یک قصد کوتاه‌آمدن ندارند. «عبدالله» اعلام کرده خود را پیروز انتخابات می‌داند و نسبت به تقلب صورت‌گرفته در انتخابات، معترض است. تجدید انتخابات یا بررسی دقیق آرا در مناطقی که مشکوک به تقلب است، دو خواسته ستاد انتخاباتی عبدالله است. مشکل اینجاست که با توجه به ضعف جدی کمیسیون انتخابات، توانمندی چنین کاری وجود ندارد. اساسا انتخابات به‌گونه‌ای مدیریت شد که افغانستان به بحران کشیده شود و متاسفانه این روند، شکل جدی‌تری به خود گرفته است. اشاره شد که نه اشرف‌غنی احمدزی و نه عبدالله حاضر به کناره‌گیری نیستند مگر اینکه توافق شود یا یک حکومت موقت شکل بگیرد و زمینه را برای برگزاری انتخاباتی دیگر فراهم کند، یا اینکه هر دو کاندیدا برای تشکیل دولت توسط یک فرد سوم توافق کنند که البته دارای وجهه قانونی نیست و تنها می‌تواند راه‌حلی سیاسی قلمداد شود. پیرامون آرای عبدالله در مرحله اول انتخابات و حمایت نفرات سوم و چهارم مرحله اول از وی، سخنانی مطرح می‌شود. با درنظرگرفتن آرای مرحله اول وی و آرای دو کاندیدای دیگر، فارغ از اینکه میزان تقلب صورت‌گرفته مدنظر نگارنده باشد، موضوع مهم‌تر آن است که به هر حال انتخابات مشروعیت خود را از دست داد. بنابراین فرد برآمده از انتخابات، در کشوری مانند افغانستان که پیچیدگی‌های قومی، امنیتی و سیاسی خاص خود را دارد، نمی‌تواند خود را رییس‌جمهور مشروع بداند. بازخورد دیگر وضعیت فعلی، ترسیم ناتوانی افغان‌ها برای حل مسایل داخلی و مدیریت صحیح کشور است. روز گذشته، «عبدالله عبدالله» اعلام کرد قصد دارد با پشتوانه رای مردم، حکومت موازی تشکیل دهد اما پس از تماس تلفنی جان کری و اوباما، تصمیم گرفت تا زمان سفر کری به کابل و رایزنی با طرفین مناقشه، این امر را به تعویق بیندازد. اگر «کری» بتواند این دو کاندیدا را به توافق برساند، می‌توان به عبور از این بحران امیدوار بود در غیر این‌صورت، بحران مشروعیت حکومت آینده افغانستان، خود را نشان خواهد داد. اینکه کرزای علاقه‌مند به پیروزی عبدالله در انتخابات نبود، یکی از موضوعاتی است که زیاد شنیده می‌شود اما به نظر می‌رسد، برای او مهم نبود چه کسی رییس‌جمهور بعد از وی شود! آنچه برای رییس‌جمهور فعلی اهمیت داشت، ورود افغانستان به بحران و از‌میان‌رفتن مشروعیت انتخابات بود تا در سایه مسایل پس از آن، مردم بار دیگر به سوی کرزای رفته و او را به قدرت بازگردانند. نبود مشروعیت برای رییس‌جمهور آینده به مفهوم ناتوانی او در حل مشکلات اقتصادی، معیشتی، اشتغال، مساله طالبان، مواد مخدر و مسایل پیچیده دیگر افغانستان خواهد بود و این مساله یعنی فقط کرزای می‌تواند از عهده مدیریت افغانستان برآید و بس. آنچه در صحنه امروز افغانستان در جریان است، حاصل این نوع تفکر و نگرش به مسایل است.
با توجه به شرایط افغانستان و مشکلاتی که پس از انتخابات پدید آمد، پیش‌بینی وقوع یک بحران، دور از ذهن نبود؛ بحرانی که با توجه به نحوه برگزاری انتخابات، رو به فزونی گذاشت. دو نامزدی که در دور دوم به مصاف هم رفته‌اند هیچ‌یک قصد کوتاه‌آمدن ندارند. «عبدالله» اعلام کرده خود را پیروز انتخابات می‌داند و نسبت به تقلب صورت‌گرفته در انتخابات، معترض است. تجدید انتخابات یا بررسی دقیق آرا در مناطقی که مشکوک به تقلب است، دو خواسته ستاد انتخاباتی عبدالله است. مشکل اینجاست که با توجه به ضعف جدی کمیسیون انتخابات، توانمندی چنین کاری وجود ندارد. اساسا انتخابات به‌گونه‌ای مدیریت شد که افغانستان به بحران کشیده شود و متاسفانه این روند، شکل جدی‌تری به خود گرفته است. اشاره شد که نه اشرف‌غنی احمدزی و نه عبدالله حاضر به کناره‌گیری نیستند مگر اینکه توافق شود یا یک حکومت موقت شکل بگیرد و زمینه را برای برگزاری انتخاباتی دیگر فراهم کند، یا اینکه هر دو کاندیدا برای تشکیل دولت توسط یک فرد سوم توافق کنند که البته دارای وجهه قانونی نیست و تنها می‌تواند راه‌حلی سیاسی قلمداد شود. پیرامون آرای عبدالله در مرحله اول انتخابات و حمایت نفرات سوم و چهارم مرحله اول از وی، سخنانی مطرح می‌شود. با درنظرگرفتن آرای مرحله اول وی و آرای دو کاندیدای دیگر، فارغ از اینکه میزان تقلب صورت‌گرفته مدنظر نگارنده باشد، موضوع مهم‌تر آن است که به هر حال انتخابات مشروعیت خود را از دست داد. بنابراین فرد برآمده از انتخابات، در کشوری مانند افغانستان که پیچیدگی‌های قومی، امنیتی و سیاسی خاص خود را دارد، نمی‌تواند خود را رییس‌جمهور مشروع بداند. بازخورد دیگر وضعیت فعلی، ترسیم ناتوانی افغان‌ها برای حل مسایل داخلی و مدیریت صحیح کشور است. روز گذشته، «عبدالله عبدالله» اعلام کرد قصد دارد با پشتوانه رای مردم، حکومت موازی تشکیل دهد اما پس از تماس تلفنی جان کری و اوباما، تصمیم گرفت تا زمان سفر کری به کابل و رایزنی با طرفین مناقشه، این امر را به تعویق بیندازد. اگر «کری» بتواند این دو کاندیدا را به توافق برساند، می‌توان به عبور از این بحران امیدوار بود در غیر این‌صورت، بحران مشروعیت حکومت آینده افغانستان، خود را نشان خواهد داد. اینکه کرزای علاقه‌مند به پیروزی عبدالله در انتخابات نبود، یکی از موضوعاتی است که زیاد شنیده می‌شود اما به نظر می‌رسد، برای او مهم نبود چه کسی رییس‌جمهور بعد از وی شود! آنچه برای رییس‌جمهور فعلی اهمیت داشت، ورود افغانستان به بحران و از‌میان‌رفتن مشروعیت انتخابات بود تا در سایه مسایل پس از آن، مردم بار دیگر به سوی کرزای رفته و او را به قدرت بازگردانند. نبود مشروعیت برای رییس‌جمهور آینده به مفهوم ناتوانی او در حل مشکلات اقتصادی، معیشتی، اشتغال، مساله طالبان، مواد مخدر و مسایل پیچیده دیگر افغانستان خواهد بود و این مساله یعنی فقط کرزای می‌تواند از عهده مدیریت افغانستان برآید و بس. آنچه در صحنه امروز افغانستان در جریان است، حاصل این نوع تفکر و نگرش به مسایل است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.